PDF, 0.16MB - Impact
PDF, 0.16MB - Impact
PDF, 0.16MB - Impact
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Lange termijn effecten terreur<br />
• Een strategie vanuit een<br />
medisch milieukundige<br />
invalshoek<br />
• Bernard Groot<br />
• Hoofd bureau GHOR<br />
Drenthe
Waar kom je terecht ?<br />
De inspectie voor de Gezondheidszorg heeft met<br />
onvoldoende gevoel voor maatschappelijke en medisch<br />
verantwoordelijkheid haar taak uitgeoefend.<br />
“De IGZ geeft terstond goede voorlichting over de gevolgen<br />
van de ramp op de gezondheid. Ook de voor- en nadelen van<br />
medisch onderzoek moeten worden toegelicht.”<br />
De commissie beveelt aan zo snel mogelijk te starten met een<br />
onderzoek onder de bewoners en de hulpverleners … .
Het domein van de<br />
Medische Milieukunde<br />
Gezondheid<br />
M<br />
i<br />
l<br />
i<br />
e<br />
u<br />
Vuil ziek??<br />
Ziek vuil??
Een 2x2 tabel?<br />
M<br />
i<br />
l<br />
i<br />
e<br />
u<br />
Ja/ja<br />
Nee/ja<br />
Gezondheid<br />
Ja/nee<br />
Nee/nee
De 2x2 tabel kennen wij al.<br />
Maar wat gebeurt als iets onbekend is?<br />
M<br />
i<br />
l<br />
i<br />
e<br />
u<br />
Ja<br />
nee<br />
Gezondheid<br />
Ja nee<br />
1 2<br />
5<br />
3 4<br />
6<br />
7 8 9
De 3 x 3 tabel<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
sluit uit.<br />
Ja (milieu) Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
los op<br />
Nee Verwijs, laat<br />
behandelen en<br />
leg uit<br />
Onbekend Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
sluit relatie met<br />
milieu uit.<br />
Medisch model<br />
Epidemiologisch<br />
model<br />
Verwijs naar<br />
instantie<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Reduceer<br />
blootstelling of<br />
Verwijs en leg<br />
uit<br />
Chaos model<br />
Chaos model<br />
Toxicologisch<br />
model<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Chaos model
De 3x3 tabel wordt 2x2 tabel!<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Ja (milieu) Coöperatief model Geen MMK Toxicologisch model<br />
Nee Geen MMK Geen MMK Geen MMK<br />
Onbekend Medisch model Geen MMK Chaos model<br />
Ja (gezondheid) Onbekend<br />
Ja (milieu) Multidisciplinair Monodisciplinair<br />
Onbekend Monodisciplinair Maatschappelijk
Wat betekent de 3x3 tabel voor<br />
de medisch milieukundige?<br />
• Loop van simpel naar complex:<br />
1. Kun je het probleem alleen oplossen<br />
(monodisciplinair model)<br />
2. Kun je het probleem met professionals<br />
oplossen (multidisciplinair model)<br />
3. Moet het probleem politiek worden opgelost<br />
(maatschappelijk model)?
Stap 1<br />
Los monodisciplinair op<br />
Toxicologisch model<br />
1. sluit (potentiële)<br />
blootstelling uit<br />
2. stop de blootstelling<br />
3. reduceer blootstelling<br />
tot onder de algemeen<br />
aanvaarde norm<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
sluit uit.<br />
Ja (milieu) Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
los op<br />
Nee Verwijs, laat<br />
behandelen en<br />
leg uit<br />
Onbekend Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
sluit relatie met<br />
milieu uit.<br />
Medisch model<br />
Epidemiologisch<br />
model<br />
Verwijs naar<br />
instantie<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Reduceer<br />
blootstelling of<br />
Verwijs en leg<br />
uit<br />
Chaos model<br />
Chaos model<br />
Toxicologisch<br />
model<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Chaos model
Stap 1(vervolg)<br />
Los monodisciplinair op<br />
Medisch model<br />
1. Stel een diagnose<br />
2. Zorg voor behandeling<br />
3. Sluit relatie met milieu<br />
uit.<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
sluit uit.<br />
Ja (milieu) Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
los op<br />
Nee Verwijs, laat<br />
behandelen en<br />
leg uit<br />
Onbekend Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
sluit relatie met<br />
milieu uit.<br />
Medisch model<br />
Epidemiologisch<br />
model<br />
Verwijs naar<br />
instantie<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Reduceer<br />
blootstelling of<br />
Verwijs en leg<br />
uit<br />
Chaos model<br />
Chaos model<br />
Toxicologisch<br />
model<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Chaos model
Stap 2<br />
Los multidisciplinair op<br />
1. Start project en<br />
definieer bijdrage<br />
MMK<br />
2. Gebruik de<br />
benadering van de<br />
handelingsgerichte<br />
diagnostiek<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
sluit uit.<br />
Ja (milieu) Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
los op<br />
Nee Verwijs, laat<br />
behandelen en<br />
leg uit<br />
Onbekend Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
sluit relatie met<br />
milieu uit.<br />
Medisch model<br />
Epidemiologisch<br />
model<br />
Verwijs naar<br />
instantie<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Reduceer<br />
blootstelling of<br />
Verwijs en leg<br />
uit<br />
Chaos model<br />
Chaos model<br />
Toxicologisch<br />
model<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Chaos model
Los politiek op<br />
(maatschappelijk model)<br />
15 regels van open<br />
procesmanagement<br />
Stap 3<br />
1. Alle relevante partijen<br />
worden bij de<br />
besluitvorming betrokken<br />
2. Inhoud wordt proces<br />
3. Het proces en het<br />
procesmanagement<br />
kenmerken zich door<br />
transparantie en openheid<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
sluit uit.<br />
Ja (milieu) Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
los op<br />
Nee Verwijs, laat<br />
behandelen en<br />
leg uit<br />
Onbekend Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
sluit relatie met<br />
milieu uit.<br />
Medisch model<br />
Epidemiologisch<br />
model<br />
Verwijs naar<br />
instantie<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Reduceer<br />
blootstelling of<br />
Verwijs en leg<br />
uit<br />
Chaos model<br />
Chaos model<br />
Toxicologisch<br />
model<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Chaos model
15 regels voor proces management<br />
4. Commitments kunnen door de partijen worden uitgesteld<br />
5. De centrale belangen van de partijen worden beschermd<br />
6. Het proces kent exit regels<br />
7. Het proces kent een zachte koppeling tussen de besluiten<br />
tijdens het proces en tussen het resultaat van het proces<br />
en de hierop volgende activiteiten.<br />
8. Het proces genereert winstmogelijkheden en prikkels<br />
voor coöperatief gedrag<br />
9. Het proces kent een zware bemensing<br />
10. Het procesmanagement investeert in extern gezag en<br />
uitstraling van het proces.
15 regels voor proces management<br />
11. Het procesmanagement benut de eindigheid van het<br />
proces<br />
12. Conflicten worden zo diep mogelijk in het proces<br />
weggelegd<br />
13. Inhoudelijke inzichten worden faciliterend gebruikt; de<br />
rollen van experts en belanghebbenden worden<br />
gescheiden en vervlochten<br />
14. Het proces kent een verloop van inhoudelijk variëteit<br />
naar selectie.<br />
15. Het proces kent een verloop van inhoudelijk variëteit<br />
naar selectie.
Uitwerking voor terrorisme 1<br />
• Toxicologisch model<br />
– Registreer wie is blootgesteld<br />
– Meet de blootstelling<br />
– Bewaar monsters voor de toekomst
Uitwerking voor terrorisme 2<br />
• Medisch model<br />
• Monodisciplinair<br />
– Zorg voor voldoende goed geïnformeerde<br />
dokters<br />
– Werp geen barrières op.
Uitwerking voor terrorisme 3<br />
• Multidisciplinair model<br />
• Start een onderzoek met CGOR<br />
• Zorg voor een controle groep!!
Uitwerking voor terrorisme 4<br />
• Maatschappelijk model<br />
• Zoek de getroffenen op<br />
– Start een open traject<br />
– Gebruik de 15 regels van ten Heuvelhof
Waar kom je terecht ?<br />
Er komt meer SLE voor en dat kan niet komen van de lading<br />
uit het vliegtuig. Laten wij daarom maar een onderzoek doen<br />
naar de gezondheid. Het onderzoek moet uitmonden in een<br />
behandeladvies aan patiënten. Deze dient betrokken te<br />
worden bij het behandeladvies.<br />
“De IGZ geeft terstond goede voorlichting over de gevolgen<br />
van de ramp op de gezondheid. Ook de voor- en nadelen van<br />
medisch onderzoek moeten worden toegelicht.”<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
sluit uit.<br />
Ja (milieu) Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
los op<br />
Nee Verwijs, laat<br />
behandelen en<br />
leg uit<br />
Onbekend Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
sluit relatie met<br />
milieu uit.<br />
Medisch model<br />
Epidemiologisch<br />
model<br />
Verwijs naar<br />
instantie<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Reduceer<br />
blootstelling of<br />
Verwijs en leg<br />
uit<br />
Chaos model<br />
Chaos model<br />
Toxicologisch<br />
model<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Chaos model
Waar kom je terecht ?<br />
Ja (gezondheid) Nee Onbekend<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
sluit uit.<br />
Ja (milieu) Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
los op<br />
Nee Verwijs, laat<br />
behandelen en<br />
leg uit<br />
Onbekend Verwijs voor<br />
behandeling en<br />
sluit relatie met<br />
milieu uit.<br />
Medisch model<br />
Epidemiologisch<br />
model<br />
Verwijs naar<br />
instantie<br />
Verwijs naar<br />
milieu en leg<br />
uit<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Reduceer<br />
blootstelling of<br />
Verwijs en leg<br />
uit<br />
Chaos model<br />
Chaos model<br />
Toxicologisch<br />
model<br />
Communicatie<br />
en verwijzen<br />
Chaos model
Risicoperceptie 1<br />
• De kans dat gezondheidsschade optreedt<br />
• De gevolgen als gezondheidsschade<br />
optreedt<br />
• De vrijwilligheid van het risico<br />
• De oorsprong van het risico (mens of<br />
natuur)<br />
• De aandacht in de media
Risicoperceptie 2<br />
• Het vertrouwen in de verantwoordelijke<br />
instanties<br />
• De bekendheid met de bedreigingen<br />
• De zichtbaarheid van de gevolgen<br />
• De sociale en ruimtelijke nabijheid van de<br />
gevolgen<br />
• De verwachte beheersbaarheid van het<br />
risico
Toetsing<br />
• Betrouwbaarheid<br />
• Deskundigheid<br />
• Openheid en mogelijkheid tot invloed<br />
• Rekening houden met emoties<br />
• Snelle aanpak<br />
• Verantwoordelijkheid voor de schade
Toetsing Bijlmerramp<br />
• Betrouwbaarheid<br />
• Deskundigheid<br />
• Openheid en mogelijkheid<br />
tot invloed<br />
• Rekening houden met<br />
emoties<br />
• Snelle aanpak<br />
• Verantwoordelijkheid<br />
voor de schade<br />
• Onder de pet houden<br />
• Mysterieuze mannen<br />
• Geen open proces<br />
• Bewoners en<br />
hulpverleners hebben<br />
gezondheidsklachten<br />
• Na 6,5 jaar enquête
Bijlmer ramp<br />
• Citaat enquête GG&GD Amsterdam:<br />
• “Na het vliegtuigongeval hebben wij ons<br />
een beeld gevormd van de mogelijke<br />
effecten op de lichamelijke gezondheid van<br />
de bewoners. De klachten .. waren niet<br />
zodanig dat een relatie met het<br />
vliegtuigongeluk aannemelijk was. …..<br />
Nader onderzoek achten wij niet zinvol.”
Toetsing Bijlmerramp GG&GD<br />
• Betrouwbaarheid<br />
• Deskundigheid<br />
• Openheid en mogelijkheid<br />
tot invloed<br />
• Rekening houden met<br />
emoties<br />
• Snelle aanpak<br />
• Verantwoordelijkheid<br />
voor de schade<br />
• Hoog<br />
• Hoog<br />
• Geen<br />
• Geen<br />
• Niet<br />
• Niet
Onbekend<br />
Onderzoek 1<br />
Onbekend<br />
Onderzoek 2<br />
Gezondheidsprobleem ??<br />
Ja, wel relatie met<br />
milieu<br />
Technische<br />
oplossing ??<br />
nee<br />
Nee, geen relatie<br />
met milieu: leg uit!<br />
Bekend, voer uit!<br />
O<br />
P<br />
L<br />
O<br />
Monodisciplinair<br />
Multi<br />
disci<br />
Onbekend<br />
Onderzoek 3<br />
Organisatorische<br />
oplossing ??<br />
Bekend, organiseer!<br />
S<br />
S<br />
I<br />
plinair<br />
N<br />
Interim beleid betekent onderzoek en kiezen<br />
tussen:<br />
G<br />
1. Milieuhygiënische benadering<br />
2. Risicobenadering<br />
Maatschap<br />
Onderzoeksfase<br />
Interim beleid<br />
pelijk<br />
Vragen<br />
Oplossingen
MONODISCIPLINAIR MODEL MULTIDISCIPLINAIR MODEL MAATSCHAPPELIJK MODEL<br />
kenmerken, uitgangspunten<br />
deterministisch, wetenschappelijke visie<br />
trechterrationaliteit, causaal<br />
kwantitatief<br />
bevorderen materiele reproductie<br />
systeem benadering statische systemen<br />
gesloten systeem, finaal<br />
kwantitatief , kwalitatief<br />
bevorderen materiele reproductie<br />
systeembenadering dynamische systemen,<br />
open systeem, chaotisch<br />
kwalitatief<br />
materiele reproductie afstemmen op<br />
symbolische reproductie<br />
professional, wetenschapper<br />
professionele autonomie<br />
wetenschappelijk forum<br />
blootleggen onzekerheden<br />
hazard evaluation<br />
medisch model, epidemiologie, toxicologie<br />
rol en werkwijze<br />
beleidsambtenaar<br />
professionele inbreng<br />
ambtelijk forum<br />
reduceren onzekerheden<br />
risico evaluatie<br />
handelingsgerichte diagnostiek,<br />
multidisciplinaire projecten<br />
vertrouwensarts<br />
gelijkwaardig onderhandelen<br />
maatschappelijk forum<br />
onzekerheidsdiscours<br />
risicocommunicatie<br />
procesmanagement<br />
sturing<br />
methode en proces staan vast randvoorwaarden en proces staan vast randvoorwaarden, methode en proces staan<br />
niet vast<br />
toepassingsgebied<br />
beheerssituaties<br />
snel, efficiënt<br />
Onderzoek naar de prevalentie van CARA<br />
Onderzoek naar de effecten van loodbelasting<br />
seller´s market<br />
complexe situaties zonder maatschappelijke<br />
druk<br />
optimale oplossing binnen redelijke termijn<br />
voorbeeld<br />
facetbeleid<br />
gezondheidsbescherming<br />
seller´s market<br />
maatschappelijke veranderingen<br />
traag maar groot draagvlak<br />
´Gezonde Stad´ beleid<br />
gezondheidsbevordering<br />
buyer´s market