Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Opknussen?<br />
geeft antwoord op pagina 3<br />
24<br />
Woensdag<br />
<strong>De</strong>cember 2008<br />
Manager General<br />
Ledger (m/v)<br />
Ziggo zoekt een daadkrachtige<br />
Manager General Ledger.<br />
Ben jij de people manager met<br />
aantoonbare kennis van & ervaring<br />
met AO/IC en IFRS. Kijk dan op<br />
vijzelaar.com of bel 035 692 55 30.<br />
WWW.DEPERS.NL<br />
continuïteit in finance<br />
PRIJS<br />
DOORBRAAK!<br />
WINDOWS VISTA<br />
DVD-BRANDER<br />
120GB GEHEUGEN<br />
GRATIS HP Laptop + C180<br />
22. 00<br />
p/mnd<br />
v.a.<br />
Incl. 200 belmin/sms<br />
Bestel op www.ritel.nl. Of ga snel naar één van onze winkels<br />
DORDRECHT • BREDA • ETTEN-LEUR • ROOSENDAAL • BERGEN OP ZOOM<br />
• OOSTERHOUT • GOES • VLISSINGEN • MIDDELBURG • TERNEUZEN<br />
GRATIS, MAAR NIET GOEDKOOP<br />
FRANK GROELIKEN<br />
Wat een klotejaar...<br />
<strong>De</strong> <strong>Pers</strong> blikt terug op 2008<br />
(en we hopen op een mooier 2009)<br />
Bankiers<br />
Klootzakken van het jaar<br />
Carice van Houten<br />
Doorbraak van het jaar<br />
Barack Obama<br />
<strong>De</strong>coratie van het jaar<br />
3 8 18 20<br />
Peter R. de Vries<br />
Crimefighter van het jaar<br />
LAATSTE NIEUWS<br />
Voor het<br />
laatste<br />
nieuws<br />
kijk op:<br />
depers.nl
2<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
Champagnetest Nepbubbels<br />
Crisispagne,<br />
niet te doen<br />
Normaliter drinken wij Cristal of een<br />
Piper. Ter ere van de kredietcrisis<br />
begaven wij ons voor één keer in de<br />
wereld van de nepchampagne.<br />
Koster & Jojanneke<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
<strong>De</strong> champagnebubble is voorbij. <strong>De</strong><br />
export van het alcoholische bruisvocht<br />
uit het land van Sarko naar Nederland<br />
nam dit jaar met 8,3 procent<br />
af. Dit jaar drinken we neppers. Die<br />
hebben één ding gemeen met de ware<br />
bubbels uit Noord-West Frankrijk: de<br />
plopfactor. Menig kurk haalde tijdens<br />
onze test de negen meter. Dit bleek<br />
geen garantie voor een goeie bubbel.<br />
Over smaak valt niet te twisten, maar<br />
wij kwamen tot een heel eenduidige<br />
conclusie: laten we hopen dat het<br />
snel weer afgelopen is met de crisis.<br />
We trappen af met een Red Label;<br />
een Australische chardonnay Pinot<br />
Noir primium Cuvee. Ai. Een goed<br />
kerstcadeau voor je ex. ‘Smerig hondenvoer’,<br />
vindt Koster. Jojanneke:<br />
‘Klinkt als whisky, smaakt als afwaswater.’<br />
Stagiaire Suzanne: ‘Heerlijk,<br />
beter dan wat ik normaal drink.’<br />
Een 4.<br />
Door naar kinderpagne, Champomy.<br />
Te vergelijken met de bessen-appel<br />
uit <strong>De</strong> Avonden van Reve: te zoet en<br />
gewoonweg gruwelijk. Stagiaire Suzanne:<br />
‘Eigenlijk best lekker. <strong>Het</strong><br />
beste appelsapje van dit jaar.’ Jojanneke:<br />
‘Mijn neefje heeft ooit gepist in<br />
een fles en dat aan zijn trainer gegeven.<br />
Dat was, denk ik, lekkerder dan<br />
dit.’ Oordeel: als de rentestand in de<br />
VS. Een 0.<br />
Hoopvol zijn we over Italië: de<br />
Prosecco di Valdobbiadene. Die valt<br />
mee. Typische bubbels die ze nu op<br />
een ABN Amro-feestje schenken.<br />
Goedkoop, maar een prima neppertje: 7<br />
<strong>De</strong> Zuid-Afrikaanse Voorspoed<br />
brut pinotage rosé daarentegen<br />
proeft als tegenspoed. Aanrader:<br />
houd bier bij de hand om het weg te<br />
spoelen. Koster: ‘Alsof de botten van<br />
Nelson Mandela er doorheen gemengd<br />
zitten.’ Stagiaire Suzanne:<br />
‘Oh, zitten hier druiven in? Eindelijk<br />
vitaminen.’ Een 2.<br />
Bij het ontpoppen van de uit<br />
Frankrijk afkomstige Charmaine<br />
demi-sec mousserende cider verliezen<br />
we bijkans een oog. <strong>De</strong> knalkracht<br />
voel je op de huig. Smaakt naar<br />
vloeibaar snoep - zoals de salesman<br />
die net binnenstapt oordeelt: ‘<strong>De</strong><br />
poep van iemand die de hele dag winegums<br />
heeft gegeten’ - maar tegelijk<br />
ook naar mayonaise. Goed voor bij<br />
de friet. <strong>De</strong> fotograaf: ‘Wist je trouwens<br />
dat ze rottende kippen in de<br />
fusten van dit soort bubbels laten liggen?<br />
Stimuleert de smaak.’ Een 4.<br />
We vliegen door naar Chili met<br />
een Valdivieso Brut. Koster: ‘Val die is<br />
vies zo! Pinochet zou hier trots op<br />
zijn.’ Jojanneke: ‘Kan dit kabinet dít<br />
niet verbieden?’ Onze hersencellen<br />
trekken vacuüm. Dit is iets voor een<br />
FOTO’S: FRANK GROELIKEN<br />
drinkwedstrijd in Jack Ass. Dus ook<br />
wel weer cool. Een 6-.<br />
Dan naar Spanje voor de Conde<br />
de Cornalt, een cava brut. Een prima<br />
bubbel, maar bittere smaak. Koster<br />
rilt. ‘Spoelt u maar even bij de tandarts.’<br />
<strong>De</strong> fotograaf is milder: ‘Typisch<br />
swaffelwijntje.’ Jojanneke: ‘Prima<br />
voor als je aangeschoten bent.’ Een 7<br />
We toppen af met de Frescita uit<br />
Patagonië. <strong>Het</strong> betere fruitontbijt.<br />
<strong>De</strong>ze lui begrijpen wat een nepchampagne<br />
moet zijn. Jojanneke:<br />
‘Hier zit tenmiste 8 procent alcohol<br />
in, daar heb je wat aan. Een topper.’<br />
Koster: ‘Dat zeg je alleen maar omdat<br />
je blij bent dat de test voorbij is.’ Stagiaire<br />
Suzanne: ‘Hik.’ Een 9. 1<br />
Voorspoed<br />
€ 4,95<br />
‘Smaakt als<br />
tegenspoed’<br />
Fresita<br />
€6,95<br />
‘<strong>Het</strong> betere<br />
fruitontbijt’<br />
Charmaine<br />
€3,95<br />
‘Smaakt naar<br />
mayonaise’<br />
Champomy<br />
€ 2,95<br />
‘Als de bessen-appel uit<br />
<strong>De</strong> Avonden: gruwelijk’<br />
Di Valdobbiadene<br />
€ 7,95<br />
‘Typische<br />
ABN Amro-bubbels’<br />
Conde de Caralt<br />
€ 10,73<br />
‘Prima als je<br />
aangeschoten bent’<br />
Red Label<br />
€4,95<br />
‘Goed kerstcadeau<br />
voor je ex’<br />
Valdivieso<br />
€6,95<br />
‘Val die is vies, zo!’<br />
Bezinning<br />
...<br />
HANS<br />
WIEGEL<br />
lak voor de Kerst: tijd voor<br />
bezinning.<br />
VZo’n half jaar geleden beleed<br />
Wijnand Duyvendak zijn activistische<br />
zonden.<br />
Hij riep andere dwaallichten uit<br />
de jaren zeventig en tachtig op, om<br />
te zien naar hun eigen verleden. En<br />
dan doelde hij niet op Rita Verdonk,<br />
Gerrit Zalm en Hans Hoogervorst, die<br />
ooit links waren maar geen schandelijke<br />
opvattingen hadden.<br />
<strong>De</strong> linkse helden gaven uiteraard<br />
niet thuis. <strong>De</strong> intellectuelen niet. Zoals<br />
Hugo Brandt Corstius (Piet Grijs),<br />
die minister Ruding ooit ‘de Eichmann<br />
van onze tijd’ noemde. Harry Mulisch,<br />
de dweper met Fidel Castro, die eer<br />
bewees aan DDR-leider Honnecker,<br />
de man die de toenmalige Oost-Duitsers<br />
knechtte en liet neerschieten als<br />
zij naar het vrije Westen probeerden<br />
te vluchten.<br />
<strong>De</strong> politici ook niet. Marcus Bakker,<br />
overigens een knap debater, die de<br />
Russische inval in Hongarije steunde<br />
en enkele communistische verzetslieden<br />
als klassevijanden neersabelde.<br />
Zijn opvolgster als politiek leider<br />
van de CPN, Ina Brouwer, ging ook<br />
graag op bezoek bij haar vrienden in<br />
de partijtop van de Sovjet-Unie.<br />
SP-senator Anja Meulenbelt, ooit<br />
lid van een marxistisch-leninistische<br />
cel, bejubelde 25 jaar geleden het<br />
toenmalige regime in China.<br />
<strong>De</strong> toenmalige aanvoerder van<br />
GroenLinks, Paul Rosenmöller, spant<br />
de kroon. Hij is nog relatief jong, maar<br />
neemt een heel verleden mee. Ooit lid<br />
van de Groep Marxisten-Leninisten,<br />
een club die in ons land pleitte voor<br />
gewapende revolutie en revolutionair<br />
massageweld. En bewonderaar<br />
van de Cambodjaanse massamoordenaar<br />
Pol Pot. Rosenmöller heeft geen<br />
spijt van zijn waanideeën. Hij heeft<br />
het nu druk met andere dingen. Hij is<br />
voorzitter van de Stuurgroep Convenant<br />
Overgewicht. Zo bepleit hij nu<br />
dat Marsrepen best wat kleiner mogen<br />
en is hij bezorgd over het assortiment<br />
in de snoepautomaten op scholen.<br />
Wat een zuurtje. Misschien zien<br />
we hem straks nog in tranen over<br />
oliebollen en appelflappen.<br />
Hé, oude linkse helden – steunpilaren<br />
van regimes, die hun landgenoten<br />
onderdrukten, vermoordden of<br />
jarenlang opsloten – wees eens flink<br />
en laat je nog eens horen! 1<br />
Lange<br />
Poten<br />
...<br />
PETER<br />
MIDDENDORP<br />
Peter Middendorp profiteert in een<br />
IJslands badhuis van het Haagse<br />
kerstreces (zie pagina 4).<br />
Peter Middendorp doet als<br />
schrijver/journalist dagelijks verslag<br />
van zijn belevenissen in <strong>De</strong>n Haag. 1<br />
Drank maakt meer kapot...<br />
‘<strong>De</strong> vergaderingen in New York waren afgelast,<br />
maar ze reisden er toch heen, als plezierreisje.’<br />
Dronken Belgische minister praat mond voorbij.<br />
... dan je lief is<br />
‘Ik en anderen hadden het al vroeg fout door te<br />
zeggen dat de kredietcrisis beheerst kon worden.’<br />
(Ben Bernanke, baas van de Fed)<br />
Proost!<br />
‘Jouw overwinning laat zien dat iedereen, waar ook<br />
ter wereld, mag durven dromen om deze wereld te<br />
veranderen in een betere.’ (Mandela aan Obama)
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
3<br />
Fraudeurs Gouden Eeuw van de dieven<br />
Hoogtij voor<br />
hebzucht<br />
Edward <strong>De</strong>iters<br />
AMSTERDAM<br />
...We leven in de Gouden<br />
Eeuw van de<br />
dieven’, zei het <strong>De</strong>mocratische<br />
congreslid<br />
Pete Visclosky<br />
uit Indiana onlangs. ‘Waar ik<br />
vandaan kom redden we dieven niet,<br />
we stoppen ze in de gevangenis.’ Zo<br />
stemde Visclosky tegen het reddingsplan<br />
van 700 miljard dollar voor de<br />
Amerikaanse financiële sector.<br />
Heeft hij gelijk? Zijn bankiers criminelen?<br />
Verdienen ze dezelfde behandeling<br />
als bankrovers? Of was het<br />
feit dat zovelen van hen giftige hypotheken<br />
opkochten, opstapelden en<br />
weer doorverkochten simpelweg een<br />
beetje naïef?<br />
Dieven genoeg, het afgelopen jaar.<br />
Allereerst was er begin dit jaar de<br />
Franse effectenhandelaar Jérome Kerviel.<br />
Hij slaagde er in met 50 miljard<br />
euro van de baas te speculeren… en<br />
bijna eentiende, ofwel 4,9 miljard<br />
euro, zoek te maken. Op de afdeling<br />
<strong>De</strong>lta One van megabank Société Générale<br />
hield deze teruggetrokken<br />
handelaar zich jarenlang bezig met<br />
Klootzakken<br />
van het jaar<br />
<strong>De</strong> financiële wereld wordt<br />
geregeerd door schurken en<br />
oplichters, zo bleek het afgelopen<br />
jaar. Een terugblik op de<br />
klootzakken van 2008.<br />
v<br />
het jaa<br />
de handel in futures<br />
en exchange traded<br />
funds. ‘Een geniale fraudeur’,<br />
stelde Christian Noyer,<br />
president van de Franse centrale<br />
bank achteraf.<br />
Uiteindelijk bleek dat Kerviel een<br />
systeem had opgezet waarbij hij, in<br />
de computersystemen van de bank,<br />
tegenover echte transacties telkens<br />
fictieve aan- en verkopen plaatste.<br />
Toch blijft de grote vraag waarom<br />
niemand vraagtekens zette bij het feit<br />
dat Kerviel kon gokken met 50 miljard<br />
euro. In een vraaggesprek met Le<br />
Figaro verklaarde topman Daniel<br />
Bouton later dat er in zijn ogen geen<br />
strategische fouten zijn gemaakt door<br />
de bank. Hij vergeleek het schandaal<br />
met een grote brand die onverwacht<br />
een grote fabriek in de as kan leggen.<br />
<strong>De</strong> boodschap van zowel Bouton als<br />
Noyer was duidelijk: een slinkse dief,<br />
niets aan te doen…<br />
Ondertussen waren Kerviels collega’s<br />
ergens op een andere verdieping<br />
in de kantoorkolos van Société<br />
Générale eerder ook al 2,05 miljard<br />
euro kwijtgeraakt. Tenminste: zo<br />
hoog waren de afschrijvingen van de<br />
tweede Franse bank als gevolg van de<br />
hypotheekcrisis in de Verenigde Staten.<br />
Gevolg: <strong>De</strong> winst van Société Générale<br />
kelderde over 2007 met meer<br />
dan 80 procent. En zo verdween er<br />
onder het bewind van Bouton<br />
en zijn medebestuurders in<br />
zeer korte tijd dus zeven<br />
miljard euro. Niet echt<br />
een voorbeeld van betrouwbaar<br />
bankieren,<br />
toch zitten Bouton en zijn<br />
collega’s nog steeds op hun<br />
plek. Net als trouwens veel<br />
andere bankiers die wereldwijd miljarden<br />
afschreven op beleggingen in<br />
Amerikaanse rommelhypotheken.<br />
Bentleys<br />
Op ongeveer hetzelfde moment dat<br />
Kerviel zich vrijwillig meldt bij de<br />
Franse justitie, stort in Nederland het<br />
vastgoedfonds Palm-invest in elkaar.<br />
Dit fonds stak naar eigen zeggen het<br />
geld van beleggers in luxe appartementen<br />
en villa’s op de Palmeilanden<br />
in Dubai. Inleggers werd een maandelijks<br />
vast dividend van 9 procent<br />
voorgespiegeld.<br />
Zo ver kwam het niet. Volgens justitie<br />
werd vijftig procent van de ruim<br />
20 miljoen euro die beleggers in het<br />
fonds staken in privé-uitgaven gestoken.<br />
In plaats van vastgoed in Dubai<br />
investeerden de fondsbeheerders in<br />
een vliegtuig van drie miljoen euro,<br />
een vloot Bentleys, kapitale villa’s en<br />
werd bij PC Hooftkleermaker Oger<br />
voor 80.000 euro een nieuwe garderobe<br />
aangeschaft. In een her en der<br />
rondslingerend Fiod-verhoor uit de<br />
zaak verklaren de heren zelf: ‘We hebben<br />
gelden naar voren gehaald maar<br />
nooit de intentie gehad iemand te benadelen.’<br />
Opgelicht<br />
Ook het Brabantse beleggingsfonds<br />
Easy Life bleek voor de inleggers achteraf<br />
helemaal niet zo easy. <strong>De</strong>ze investeerder<br />
in Amerikaanse levensverzekeringspolissen<br />
werd afgelopen<br />
september door justitie opgedoekt.<br />
Directeur John Wolbers en zijn zakenpartners<br />
zouden ruim vijfhonderd<br />
beleggers voor meer dan 33 miljoen<br />
euro hebben opgelicht. <strong>Het</strong><br />
bedrijf is failliet en volgens de curator<br />
is slechts 7,5 miljoen euro echt in levensverzekeringen<br />
belegd.<br />
Op de website staat nu op last van<br />
de curator een mooi overzicht van de<br />
bestedingen van het bedrijf. Binnenkort<br />
ter veiling aangeboden: onder<br />
(veel) meer een Rolls Royce Phantom,<br />
meerdere Ferrari’s, Porsches en oldtimers.<br />
Verder horloges, sieraden en<br />
hele exclusieve dozen wijn.<br />
Mede-eigenaar John Wolbers<br />
stortte zelf vlak na de ontmanteling<br />
van zijn bedrijf tegen zakenblad Quote<br />
zijn hart uit. ‘Ik was allang vermogend<br />
voordat ik met Easy Life begon.<br />
Mijn villa had ik al en een exotisch<br />
wagenpark ook. Ik heb zelf geen cent<br />
van Easy Life gebruikt om er een luxe<br />
leven van te leiden.’<br />
En nu? Werd hem door Quote gevraagd?<br />
‘Nu moet Jantje bloeden. Ik<br />
was een belangrijk gezicht van<br />
Easy Life, maar ik was geen<br />
directeur. Dat is mijn grote<br />
fout geweest, dat ik de bedrijfsvoering<br />
aan anderen<br />
heb overgelaten die zich<br />
door het geld hebben laten<br />
verblinden. Mijn naam en<br />
bedrijven zijn kapot. Ik<br />
hield me zelf vooral bezig<br />
met vastgoed, nu zal ook<br />
daar een serie deals afketsen.’<br />
Marketingman Maurice<br />
Sanders meldde bij de Fiodinval<br />
tegen het Eindhovens Dagblad<br />
verrast te zijn. Van een piramideconstructie<br />
is volgens hem<br />
zeker geen sprake, ‘al zal de FIOD<br />
haar huiswerk zeker wel gedaan<br />
hebben’. Naar het zich nu laat aanzien<br />
zullen Wolbers en zijn medeverdachte<br />
Frans Oosterbosch de<br />
kerstdagen in de cel doorbrengen.<br />
Ook de gevierde Amerikaanse<br />
fondsbeheerder Tom Petters<br />
had het allemaal. Jachten,<br />
miljoenenvilla’s, Bentleys bij de vleet<br />
en uiteraard ook een hele vloot Ferrari’s.<br />
En ook aanzien was gewoon te<br />
koop: in ruil voor zijn naam op gebouwen<br />
deed hij miljoenendonaties<br />
aan universiteiten.<br />
Tot voor kort dan. Nu<br />
staat zijn naam voornamelijk<br />
nog in<br />
dossiers van<br />
het Openbaar<br />
Ministerie. Petters<br />
runde een zogenaamde<br />
ponzi-scheme, een piramidespel.<br />
Zo bleek begin deze maand,<br />
toen naar buiten kwam dat de zakenman<br />
uit Mineapolis zijn investeerders<br />
voor 3,5 miljard dollar had opgelicht.<br />
Een andere recente financiële<br />
stuntman is de prominente New<br />
Yorkse advocaat Marc Dreier. Hij<br />
heeft volgens de openbaar aanklager<br />
voor 380 miljoen dollar aan vervalste<br />
waardepapieren verkocht.<br />
Flessentrekkers<br />
Toch zijn ze allemaal overklast door<br />
ene Bernard Madoff. Die reduceerde<br />
ze onlangs tot kruimeldieven. Vijftig<br />
miljard dollar maakte hij volgens<br />
zijn eigen berekeningen weg. En zo’n<br />
beetje alle instituten die er niet in<br />
zouden moeten trappen deden dat<br />
toch. Wie bedacht bij Fortis dat er<br />
zonder uitgebreide due dilligence via<br />
via een miljard euro belegd kon<br />
worden bij Madoff? En wie<br />
besliste in hemelsnaam bij<br />
de Spaanse Banco Santander<br />
dat er 2,3 miljard euro richting<br />
een onbekend fonds<br />
moest? Misschien verdienden<br />
alle beleggers die het<br />
afgelopen jaar door deze<br />
flessentrekkers werden gepakt<br />
het wel. <strong>De</strong> brochures<br />
waren net iets te glimmend,<br />
de Ferrari’s net iets te overvloedig<br />
en de rendementen<br />
net iets te hoog. In het geval<br />
Madoff waren er de laatste jaren<br />
zelfs meerdere aanwijzingen dat<br />
er iets niet klopte. Daarnaast draaide<br />
de zeventigjarige superbelegger<br />
steevast een jaarlijks rendement<br />
van een procent of twaalf. Fairfield<br />
Greenwich Advisors verloor aan<br />
Madoff de helft van haar vermogen,<br />
ofwel 7,5 miljard dollar. Les<br />
één voor beginnende beleggers<br />
waren ze er even vergeten: spreidt<br />
uw risico. 1<br />
‘We hebben nooit de intentie<br />
gehad iemand te benadelen.’<br />
Argus Terugblik op 2008<br />
VAN DALE GEEFT ANTWOORD<br />
Kerstgedachten<br />
Woord van het jaar 2008 € 9,95<br />
<strong>Het</strong> klinkt als een oer-Hollands<br />
woord met een lange geschiedenis,<br />
maar in feite staat het pas in november<br />
2008 voor het eerst in de krant:<br />
opknussen. <strong>Het</strong> is bovendien een van<br />
de woorden die de afgelopen maand<br />
door deelnemers aan de ‘Woord van<br />
het jaar’-verkiezing werden gesuggereerd.<br />
Opknussen doe je met je huiskamer.<br />
Die richt je in met eigen meubels<br />
en spulletjes, je schept er sfeer met<br />
licht en geluid, je maakt de ruimte<br />
‘lekker knus’ met frutsels en fratsels.<br />
Opknussen is in 2008 groot geworden<br />
doordat het is omarmd door de<br />
designers van een bekend Zweeds<br />
woonwarenhuis. Zij vinden dat alle<br />
gezinsleden zich thuis moeten voelen<br />
in de ‘centrale leefruimte’ van hun<br />
woning en dat kan alleen als zij er<br />
stuk voor stuk hun stempel op drukken.<br />
Wie dat leest, houdt zijn hart<br />
vast, want een door drie of vier individuen<br />
‘opgeknuste’ woonkamer<br />
wordt al snel een bont allegaartje. Al<br />
noemen woondesigners dat natuurlijk<br />
liever een ‘cocktail van stijlen’.<br />
Opknussen doe je niet alleen binnenshuis.<br />
In deze tijd van het jaar<br />
zien we ook hoe ook de kerstgedachte<br />
kan worden vertaald in een opgeknuste<br />
tuin. Geniet de komende dagen<br />
daarom van de knalrood oplichtende<br />
arrenslee in de tuin van<br />
uw buurman met het fluorescerende<br />
rendier ervoor, de uit lichtslangen<br />
gebogen herdertjes bij nachte<br />
en niet te vergeten de kerstster op de<br />
schoorsteen die de hele nacht glowt<br />
in the dark. Een zalige Kerst! 1<br />
www.depers.nl/vandale
4<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
IJsland <strong>Het</strong> Amerika van Europa<br />
<strong>Het</strong> ergste moet nog<br />
komen volgens Helda<br />
In een IJslands badhuis poogt<br />
Peter Middendorp de toestand<br />
van het land door te nemen.<br />
Peter Middendorp<br />
REYKJAVIK<br />
...<br />
Laat ik maar met de deur in huis vallen:<br />
in Reykjavik is mijn piemel aangeraakt.<br />
Ik had ook over de natuur<br />
kunnen beginnen, de economische<br />
situatie, maar het is nu eenmaal zo<br />
dat ik aan de aanraking mijn scherpste<br />
IJslandse herinneringen bewaar.<br />
<strong>Het</strong> ging niet half bewust of per ongeluk.<br />
Van schrik kwam er beweging<br />
in.<br />
<strong>Het</strong> gebeurde in een van de weinige<br />
gebouwen op IJsland met meerdere<br />
verdiepingen; het zag eruit zoals<br />
alle huizen er op IJsland uitzien.<br />
Hoog op de benen, met grote ramen<br />
om het licht te vangen en schuine daken<br />
om de sneeuw er af te laten glijden.<br />
In de stad staan ze netjes naast<br />
elkaar, daarbuiten lijken ze uit de<br />
losse hand over het sneeuwland uitgestrooid.<br />
<strong>De</strong> hele dag had ik door de sneeuw<br />
geploegd om Gardabaer te bezoeken,<br />
een buitenwijk waar je volgens Vemma,<br />
een vrouw die in een boekhandel<br />
werkte, kon zien hoe rijk de IJslanders<br />
leefden. Ik had er veel grote huizen<br />
gezien, met meerdere Landrovers ervoor,<br />
maar ineens viel daar het daglicht<br />
weg en stak een sneeuwstorm<br />
op.<br />
In een bushokje had ik me met wat<br />
gecijfer vermaakt. IJsland had driehonderdduizend<br />
inwoners en werd ’s<br />
winters alleen tussen elf en vier met<br />
wat donker daglicht bedacht. Toen de<br />
economische crisis uitbrak, sloegen<br />
acht IJslanders per week de hand aan<br />
zichzelf. Intussen zaten ze weer op<br />
twee per week, het gebruikelijke gemiddelde<br />
in het zelfmoordseizoen.<br />
In onze verhoudingen zouden we<br />
elke twintig jaar iemand verliezen.<br />
Ik was teruggebanjerd, en nu stond<br />
ik nat en koud voor de flat. Op de begane<br />
grond bevond zich een badhuis,<br />
van het jaar<br />
v<br />
Land<br />
een typisch IJslands<br />
verschijnsel. Achter me trokken<br />
Landrovers door de Laugavegur, de<br />
bekende winkelstraat; tot de massaontslagen<br />
in februari worden geëffectueerd,<br />
kopen IJslanders nog even<br />
door. Voor me strekte de oceaan zich<br />
uit, maar daar zag je niets van. <strong>Het</strong><br />
hotel beloofde uitzicht op het water,<br />
maar ze hadden evengoed grijs papier<br />
tegen de ramen kunnen plakken.<br />
Binnen rook het naar vis en poep<br />
en suikerbieten. IJslanders halen<br />
warm water gratis uit de vulkanische<br />
bodem, maar moeten accepteren dat<br />
het naar zwavel ruikt. Achter de balie<br />
stond Helda, een vijftiger met brede<br />
heupen. Ze was niet de mooiste, en<br />
lang niet van mijn leeftijd, maar beschikte<br />
wel over de gelijnde ogen,<br />
ronde konen en de wipneus die IJslandse<br />
vrouwen zo leuk maakten om<br />
naar te kijken.<br />
Als mezelf ben ik preutser dan als<br />
verslaggever, toch vond ik het opmerkelijk<br />
dat Helda mij in het kleedhokje<br />
niet alleen liet. Ik moet angstig hebben<br />
gekeken, want ze vroeg: ‘Wil je<br />
soms iets aanhouden?’<br />
‘Wat is normaal?’, vroeg ik.<br />
Ze lachte. ‘Niemand heeft hier ooit<br />
iets aangehouden.’<br />
‘Oké’, kuchte ik, ‘goed.’<br />
Ik werd naar een betegelde ruimte<br />
geleid en moest plaatsnemen op een<br />
krukje met een uitsparing om het<br />
zaakje te kunnen laten hangen. Helda<br />
begon mijn hoofdhuid te scrubben<br />
en stak gravende nagels in mijn gehoorgangen.<br />
Toen ze mijn oren had<br />
vrijgespoeld, vroeg ik: ‘Hoe gaat het<br />
eigenlijk met de IJslanders?’<br />
‘Verdrietig’, zei ze. ‘In een paar<br />
maanden is alles weg. Mensen zijn<br />
hun spaargeld kwijt, bijna tweeduizend<br />
bedrijven zijn failliet, de prijzen<br />
zijn met twintig procent gestegen, de<br />
kroon is ingestort, mensen kunnen<br />
hun leningen niet meer betalen.’<br />
Dit had ik ook gehoord van Vemma,<br />
en van Fodil, een veertiger die ik<br />
had aangesproken bij een vestiging<br />
van Landsbankínn; achter vierkante<br />
ramen keken de medewerkers naar<br />
het laatste economische rampnieuws<br />
op CNBC.<br />
<strong>De</strong> IJslanders waren de Amerikanen<br />
van Europa, ze hadden geleefd<br />
op leningen, een auto kocht je in<br />
twintig minuten, jongeren betaalden<br />
drankjes met de creditcard. Maar ze<br />
werkten er hard voor, gemiddeld<br />
twaalf uur per dag, velen hadden<br />
dubbele banen. En nu had een kliekje<br />
belangrijke families in de regering en<br />
de banken de boel in elkaar laten<br />
storten en staken zij niets in brand,<br />
‘Verdrietig’, zei ze. ‘In een paar<br />
maanden is alles weg. We zijn<br />
ons spaargeld kwijt.’<br />
maar demonstreerden zij alleen op<br />
de vrije zaterdagmiddag voorzichtig<br />
op het plein voor het parlementsgebouw<br />
en de centrale bank.<br />
<strong>Het</strong> was een gelaten volkje, vriendelijk<br />
en kalm, dat de dingen inwendig<br />
liet afvloeien. Ze dronken veel,<br />
dat wel, maar verder was er ook niets<br />
te doen.<br />
‘Ik zou misschien wel boos zijn<br />
geworden’, zei ik.<br />
‘Ja’, zei Helda. ‘Maar zo zijn we<br />
niet.’ Ze gebood me op te staan.<br />
‘Please bend over, sir.’<br />
Zo kon het gebeuren dat ik voorover<br />
gebogen in een badhuis in Reykjavik<br />
stond en achter mij een vrouw<br />
zich eveneens voorover boog, mijn<br />
billen spreidde en daar alles diep begon<br />
te reinigen. Ineens vond ik het<br />
een raar land, IJsland. Eigenlijk was<br />
het helemaal geen land, maar een<br />
vulkanische berg in zee waarop ooit<br />
wat verdwaalde Vikingen waren terechtgekomen,<br />
die zich tegen de natuur<br />
in hadden voortgeplant tot een<br />
wipneuzige soort dat niet met geld<br />
kon omgaan. Hygiëne was belangrijk<br />
voor ze, maar sloegen zij niet een<br />
beetje door?<br />
Helda wierp haar washandje in<br />
een teil, waar al de nodige washandjes<br />
in lagen – ik was niet de eerste die<br />
ze vandaag te pakken had genomen<br />
– en gebaarde me opnieuw op het<br />
krukje met de uitsparing plaats te nemen.<br />
‘Dat je je leningen niet meer kunt<br />
betalen, is één ding’, zei ik, terwijl<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
JANUARI<br />
Topdrukte op de politiebureaus.<br />
Honderden mensen<br />
1<br />
zijn gedurende de jaarwisseling<br />
opgepakt voor allerhande kattenkwaad<br />
(en erger).<br />
3<br />
<strong>De</strong> olieprijs gaat over de<br />
honderd dollar per vat .<br />
Yab Yum moet dicht wegens<br />
4<br />
vermoedens van criminaliteit.<br />
Hells Angels zouden achter de<br />
ramen zitten.<br />
Britney Spears weer eens stomdronken.<br />
<strong>De</strong> volgende dag wordt<br />
6<br />
ze uit de ouderlijke macht gezet.<br />
PVV-kamerlid Hero Brinkman,<br />
7<br />
die de Antillen een ‘corrupt boevennest’<br />
heeft genoemd, wordt de<br />
toegang geweigerd.<br />
<strong>De</strong> Texaan Christopher Lee<br />
8<br />
McCuin wordt verdacht van het<br />
vermoorden, koken en oppeuzelen<br />
van zijn vrouw.<br />
13<br />
Toenemende recessie-angst in<br />
de Verenigde Staten. Na twee<br />
dagen paniek op de Amerikaanse<br />
beurzen verlaagt de Fed de rente.<br />
<strong>Het</strong> helpt niet.<br />
In Uruzgan sneuvelen Wesley<br />
13<br />
Schol en Aldert Poortema. Door<br />
eigen vuur.<br />
Rob ‘Bijlmerramp’ van Gijzel<br />
23<br />
wordt burgemeester van Eindhoven.<br />
Een referendum hierover was<br />
mislukt. <strong>Het</strong> definitieve einde van<br />
een mooi idee.<br />
23<br />
<strong>Het</strong> Universitair Medisch<br />
Centrum Utrecht maakt bekend<br />
6<br />
dat bij een onderzoek naar de<br />
heilzame effecten van probiotica<br />
(‘gezonde bacteriën’) 24 patiënten<br />
overleden zijn.<br />
Alle drukte om niks. <strong>Het</strong><br />
23<br />
gerechtshof in <strong>De</strong>n Haag<br />
spreekt de zeven Hofstadgroepverdachten<br />
vrij van het vormen<br />
van een terroristische groepering.<br />
Er valt veel te veel sneeuw in<br />
28<br />
China. Menig Chinees, op<br />
weg naar huis, blijft steken op het<br />
vliegveld en steekt daar zijn vuurwerk<br />
af.<br />
Over piemels gesproken<br />
‘<strong>Het</strong> liefst zou ik al die heisa over mijn liefdesleven<br />
en de roem inruilen voor simpel geluk.’<br />
(Gordon na de zoveelste breuk met Gerard Joling)<br />
<strong>De</strong> pik op Gordon<br />
‘Hoe vaak moet Gordon nog zeggen dat het hem spijt?<br />
Hij meent er toch niets van. Mijn emmer is<br />
overgelopen.’ (Joling na Eurovisiesongfestivalbreuk)<br />
Nog meer gelul<br />
‘Ik doe graag dingen waar ik bang voor ben. Als ik<br />
gecast word, denk ik altijd dat dat onterecht is.’<br />
(Heath Ledger over zijn rol in The Dark Knight)
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
5<br />
We keken naar de piemel. Hij<br />
stond niet helemaal rechtop,<br />
maar veel scheelde het niet.<br />
Helda aan mijn gezichtshuid begon,<br />
‘maar daar gaan banken toch niet<br />
mee akkoord?’<br />
‘Mensen laten hun leningen bevriezen’,<br />
zei ze, ‘en ze brengen hun<br />
auto terug.’<br />
Zoiets had Fodil ook gezegd. Drie<br />
maanden geleden stonden de Landrovers<br />
nog in de showrooms, opgepoetst<br />
en veilig voor het weer, nu kon<br />
je ze in rijen en rijen in de sneeuw op<br />
straat zien staan; alles moest weg.<br />
Helda begon aan de armen, borst en<br />
HOLLANDSE HOOGTE<br />
buik; ook de oksels mochten niet vergeten<br />
worden. Ze legde het borsteltje<br />
weg, tilde mijn ballen op en begon ze<br />
met zachte dwang te wassen. Masseren<br />
was het eigenlijk meer.<br />
Ik keek naar Helda’s wassende<br />
handen, ze zat er met de neus bovenop.<br />
<strong>Het</strong> was lang geleden dat iemand<br />
mij met vergelijkbare bedoelingen zo<br />
had behandeld, dacht ik, toen onverwacht<br />
de paar minuten begonnen<br />
waaraan ik nu het meest terugdenk.<br />
Ze pakte mijn piemel en begon mijn<br />
eikel in te zepen – en ze nam er de tijd<br />
voor, alles werd gedurig in de was gezet.<br />
Ik schrok. Ik vond het apart, intiem,<br />
misschien wel een beetje te. Ik<br />
hoopte dat dit normaal was, onderdeel<br />
van de lokale gebruiken, anders<br />
werd ik nu misschien wel aangerand.<br />
Ik keek op de kruin van Helda en<br />
dacht: je zult nu een erectie krijgen.<br />
En met dat ik dit dacht, kwam de zaak<br />
in beweging; als een omgekeerde<br />
weigering, psychologisch gesproken,<br />
richtte de boel zich onder Helda’s<br />
handen op. <strong>Het</strong> was vreemd dat het<br />
gebeurde, het was misschien ook wel<br />
vreemd om het nog op te schrijven<br />
ook, maar van de andere kant moest<br />
het maar geschreven staan zoals het<br />
was gebeurd.<br />
In gedachten sprak ik mezelf toe,<br />
kom op, dacht ik, beheers je, maar<br />
zoals vaker werkte positief denken<br />
ook hier averechts.<br />
<strong>Het</strong> werd stil in de betegelde ruimte.<br />
We keken naar de piemel. Hij<br />
stond niet helemaal rechtop, maar<br />
veel scheelde het niet. ‘Sorry’, zei ik<br />
zacht.<br />
Van dichtbij keek Helda me aan,<br />
donker en streng.<br />
‘Sorry’, zei ik nogmaals.<br />
‘Scheer je je wel eens?’<br />
‘Hoezo?’<br />
‘Je moet alles wegscheren.’<br />
‘Dat staat zo kalkoenig’, zei ik.<br />
‘<strong>Het</strong> is hygiënisch’, zei ze, en pakte<br />
opnieuw haar borstel, nu om mijn<br />
benen te scrubben.<br />
Ik haalde adem. <strong>De</strong> schouders<br />
zakten, de piemel gelukkig ook, ik<br />
kon me weer ontspannen. Een tijdlang<br />
keek ik hoe ze borstelde. Toen ze<br />
aan mijn tenen begon, was ik weer<br />
terug bij mijn onderwerp en vroeg:<br />
‘Maak je je geen zorgen?’<br />
‘Natuurlijk wel’, zei ze. ‘Heel erg<br />
zelfs. <strong>Het</strong> ergste moet nog komen.’<br />
Ook dit had ik vaker gehoord. Van<br />
Vemma, die daarom naar Cambodja<br />
ging verhuizen, van Fodil, die naar<br />
Frankrijk wilde – eigenlijk van iedereen<br />
die ik had gesproken, in café Rosenberg,<br />
waar je elke avond livemuziek<br />
kon horen, in restaurant<br />
Hamarhúsid, waar ze met ingewikkelde<br />
gezichten walvis-sashimi opdienden<br />
– ‘Is the whale okay, sir?’ – in<br />
de winkelstraten, waar alles taxfree<br />
verkrijgbaar was, ook pannen en sokken,<br />
en op het land, het eenzaam besneeuwde<br />
maanlandschap waarop<br />
niets wilde groeien, ook geen bomen:<br />
overal wachtten de IJslanders gelaten<br />
tot de dagen langer zullen worden en<br />
alles, de economie en de politiek en<br />
het hele systeem, met een grote klap<br />
in elkaar zal zakken.<br />
‘Dat lijkt me niet prettig,’ zei ik.<br />
‘Nee’, zei Helda. Ze zette badslippers<br />
voor me klaar en gaf me een<br />
klapje tegen de billen. Ik was klaar<br />
voor het zwavelbad. 1<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
FEBRUARI<br />
<strong>Het</strong> leek zo goed te gaan. Een<br />
1<br />
bomaanslag op een markt in<br />
Bagdad maakt 64 dodelijke slachtoffers.<br />
Joran van der Sloot vertelt<br />
3<br />
voor een geheime camera dat<br />
Natalee Holloway in zijn armen<br />
zou zijn gestorven en dat hij haar<br />
in zee heeft laten dumpen. Waar<br />
of niet waar? Nederland kijkt<br />
ademloos mee, maar komt er niet<br />
uit. Voor Peter R. de Vries blijkt de<br />
onthulling in ieder geval goed voor<br />
een Emmy.<br />
Een medewerker van SBS6<br />
6<br />
smokkelt een nepbom dwars<br />
door de poortjes van luchthaven<br />
Schiphol, tot in een vliegtuig gereed<br />
voor vertrek.<br />
Topdrukte in Lourdes. Geen<br />
12<br />
wonder: de Heilige Maagd viert<br />
haar 150-jarige verschijning.<br />
<strong>De</strong> Commissie-Dijsselbloem<br />
13<br />
komt met zijn rapport en constateert<br />
dat <strong>De</strong>n Haag gedurende vele<br />
jaren van het onderwijs een zooitje<br />
heeft gemaakt.<br />
<strong>De</strong> tunnels in de A73-Zuid tussen<br />
18<br />
Venlo en Roermond gaan open<br />
en gelijk weer dicht, door technische<br />
problemen en een te hoge vrachtwagen.<br />
Verkiezingen in Pakistan. <strong>Het</strong> is<br />
18<br />
het begin van het einde voor<br />
Musharraf.<br />
Beter heel laat dan nooit.<br />
19<br />
Fidel Castro, El Massimo Lider<br />
van Cuba, treedt af.<br />
EPA<br />
12<br />
Een opzichtige waarschuwing<br />
aan het adres van Poe-<br />
20<br />
tin: de Amerikanen schieten bij<br />
wijze van demonstratie een eigen<br />
(defecte) spionagesatelliet aan<br />
flarden.<br />
<strong>De</strong> Belastingdienst maakt bekend<br />
dat in haar administra-<br />
27<br />
tieve chaos 700.000 aangiftes<br />
spoorloos zijn geraakt.<br />
Na weken van bloedig geweld<br />
is er eindelijk een ak-<br />
29<br />
koord tussen de president en de<br />
oppositie in Kenia.<br />
‘Ik was een eikel’<br />
Kevin Rudd, premier van Australië, tegen de aboriginals:<br />
‘Sorry, voor de pijn van de gestolen generatie.<br />
Sorry, voor de vernederingen aan een trots volk.’<br />
Echt geen benul<br />
‘<strong>Het</strong> spijt me, ik had geen idee.’<br />
Elizabeth Fritzl, inderdaad, vrouw van, over haar<br />
dochter die 24 jaar in haar kelder was opgesloten.<br />
Junglegeheimen<br />
‘Veel dingen die gebeurd zijn in de jungle moeten in<br />
de jungle blijven.’ Ingrid Betancourt over haar<br />
zesjarige gevangenisschap bij de FARC-rebellen.
v<br />
6<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
Politiek Nagelbijten in de Kamer<br />
Politicus<br />
Vrolijk, voor<br />
zover dat kan<br />
van het jaar<br />
Geert Wilders verveelt zich dood<br />
in de Kamer. ‘Ik word niet koud of<br />
warm van die... ehh... hoe heet ze?’<br />
Dirk Jacob Nieuwboer<br />
Marcia Nieuwenhuis<br />
DEN HAAG<br />
...We willen graag beginnen<br />
met een<br />
opvatting van u:<br />
de Koran is een<br />
fascistisch boek,<br />
dat verboden moet worden. We<br />
herinneren u er even aan, want we<br />
horen u er zo weinig over.<br />
‘Wat leuk dat u dat zegt, dat betekent<br />
dat de PVV meer is dan alleen islam.<br />
Islam is en blijft de basis van ons bestaan.<br />
Ik zal er geregeld wel iets vervelends<br />
over blijven roepen, don’t worry.<br />
Maar ik hoop dat mensen ook aan andere<br />
onderwerpen en mensen denken.<br />
Aan ouderenzorg en Fleur Agema. Of<br />
Hero Brinkman en de Antillen en<br />
Teun van Dijck en lagere belastingen.’<br />
In uw laatste campagnefilmpje zit<br />
u in een roeiboot en heeft u het<br />
niet één keer over de islam. Een<br />
primeur!<br />
‘Dat is geen bewuste keuze geweest.<br />
Dit filmpje is om mensen te werven.<br />
<strong>Het</strong> is niet zo dat ik iedere toespraak<br />
of film hijgerig begin en eindig met<br />
het woord islam.’<br />
Wie kwam met het idee van het<br />
roeien?<br />
‘Dat was geloof ik wel mijn idee. Ik<br />
vond het leuk. Al heb ik er wel enorme<br />
rugpijn aan overgehouden.’<br />
U zat met Fleur Agema in de boot,<br />
is zij uw opvolgster?<br />
‘We zijn daar niet mee bezig, maar zij<br />
is vice-fractievoorzitter. Dan ligt het<br />
voor de hand om met haar te roeien.’<br />
U zit zelfs in die boot in een pak.<br />
‘Ik dacht: ik ga gewoon zoals ik altijd<br />
ben. Ik slaap er nog bijna mee.’<br />
Draagt u ooit iets anders?<br />
Wilders lacht. ‘Ik heb er wel moeite<br />
mee, maar ik doe het op zijn tijd wel<br />
uit. <strong>Het</strong> zit gewoon goed. En ik werk<br />
gewoon veel, laat ik het zo zeggen.<br />
Maar als ik thuis ben, draag ik gewoon<br />
een broek en een T-shirt.’<br />
<strong>Het</strong> hoort bij het merk Wilders?<br />
‘Ik droeg het al jaren voordat ik in de<br />
politiek ging. Boss-pakken, witte<br />
overhemden en effen, gekleurde dassen.<br />
Ik houd van effen en ik houd van<br />
kleuren.’<br />
<strong>Het</strong> begin van het jaar werd beheerst<br />
door Fitna, denkt u nog wel<br />
eens aan terug aan die tijd?<br />
‘Niet zo vaak. Ik probeer vooral vooruit<br />
te denken. Ik reis nu de halve wereld<br />
rond. Ik krijg iedere week meer<br />
bondgenoten binnen en buiten Europa.<br />
Daar is Fitna gewoon ontzettend<br />
instrumenteel voor.’<br />
Wat wilt u daarmee bereiken?<br />
‘<strong>Het</strong> is nu heel veel rul, los zand. Wat<br />
zou het toch mooi zijn als je gelijktijdig<br />
initiatieven kunt nemen in nationale<br />
parlementen. Wat zou het toch<br />
mooi zijn als je tegelijkertijd in het<br />
Europees Parlement een vuist kunt<br />
maken. Wat zou het toch mooi zijn<br />
als je steun kunt krijgen van politici<br />
uit de Verenigde Staten. <strong>Het</strong> is bijna<br />
historisch als je dat zou weten te bundelen.<br />
Laat aan de islamitische wereld<br />
zien: niet iedereen gaat op de knieën.<br />
En aan Europa: wij knokken ervoor,<br />
wij zijn niet een stelletje gekken in<br />
ieder land.’<br />
Na Fitna verklaarde de regering<br />
dat u had gezegd dat u de Koran<br />
zou verscheuren of verbranden. U<br />
hield vol dat u niks had gezegd.<br />
Terrorismecoördinator Tjibbe<br />
Joustra zegt nu dat u zei: misschien<br />
scheur ik een pagina uit de Koran,<br />
misschien verbrand ik wat. Ligt de<br />
waarheid soms in het midden?<br />
Kortaf: ‘Nee, ik heb niks gezegd. Ik<br />
‘Ik zal geregeld iets<br />
vervelends blijven roepen<br />
over de islam, don’t worry.’<br />
heb dat al honderd keer in het debat<br />
herhaald. Joustra zegt nu wat anders<br />
dan de regering toen, maar het klopt<br />
allebei niet. Laat Joustra maar zeggen<br />
wat hij wil.’<br />
Andere partijen wilden een onderzoek.<br />
Uitgerekend u was tegen.<br />
Toch iets te verbergen?<br />
‘Ik had er geen behoefte aan, omdat<br />
ik mijn gelijk toch niet kan bewijzen.’<br />
Na Fitna zou u een weekend gaan<br />
slapen. Gelukt?<br />
‘Nee, ik moest weg naar een andere<br />
locatie. Toen ik terugkwam heb ik wel<br />
wat geslapen.’<br />
U bent fan van Oriana Fallaci, de<br />
inmiddels overleden Italiaanse<br />
journaliste en schrijfster. Heeft zij<br />
u op het idee gebracht dat de Koran<br />
een fascistisch boek is?<br />
‘<strong>De</strong> eerste was natuurlijk Winston<br />
Churchill. In een boek over de Tweede<br />
Wereldoorlog heeft hij de vergelijking<br />
tussen de Koran en Mein Kampf<br />
al gemaakt. Nog eerder, in zijn boek<br />
The River War, uit 1899, zegt hij dingen<br />
over de islam die ik nog niet heb<br />
durven uitspreken.’<br />
Nóg niet?<br />
‘Een beetje flauw. Die ik niet of nog<br />
niet heb uitgesproken.’<br />
Zoals?<br />
‘The islam is a proselyting faith (een geloof<br />
dat is gericht op bekeren, red),<br />
it’s the end of the world. Weet ik wat allemaal.<br />
Ik ben op driekwart nu. <strong>Het</strong> is<br />
prachtig. Je kunt het boek heel moeilijk<br />
krijgen, zelfs in het Winston<br />
Churchill War Museum hadden ze<br />
het niet. Maar daar wisten ze wel een<br />
boekhandel op Piccadilly Circus waar<br />
je het kon krijgen.’<br />
Van teksten van Fallaci spat de<br />
woede af. U komt niet boos over.<br />
‘Bedankt voor het compliment. Ik<br />
ben geen boos mens. Ik hoop ook<br />
vrolijk door het leven te gaan voor<br />
zover dat nog kan. Maar ik ben politiek<br />
wel heel boos. In alle speeches<br />
die ik hou, van Jeruzalem tot New<br />
York, is de woede te horen. Niet alleen<br />
de woede op de islam, maar ook<br />
op het establishment, dat alles verkoopt<br />
om politiek correct te zijn. Ik<br />
ben daar echt heel pissig over. <strong>Het</strong> is<br />
alleen niet zo dat ik met een bochel,<br />
vol met valium, door het leven hoef.’<br />
Bent u het eens met de constatering<br />
dat veruit de meeste moslims<br />
zich vredelievend gedragen, terwijl<br />
ze zich moslim noemen en de<br />
hele Koran beschouwen als hun<br />
heilige boek?<br />
‘O ja, absoluut. Ik erken het feit dat<br />
de meerderheid van de moslims in<br />
Nederland en in West-Europa gematigd<br />
is. Dat laat onverlet dat ze een<br />
cultuur en een ideologie met zich<br />
meebrengen die wezensvreemd is<br />
aan de onze. Daarom willen wij een<br />
immigratiestop voor mensen uit<br />
moslimlanden. Als hier meer moslims<br />
komen verandert de cultuur en<br />
de toon. <strong>De</strong> samenleving wordt grimmiger<br />
en het gaat uiteindelijk ten<br />
koste van onze vrijheden.’<br />
Waar komt die verandering door?<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
MAART<br />
1<br />
Storm. En daarbij zoals<br />
gebruikelijk: chaos.<br />
Verkiezingen in Thailand.<br />
2<br />
Begin van enige maanden van<br />
ongeregeldheden.<br />
Tot niemands verbazing wint<br />
3<br />
Dimitri Medvedev de Russische<br />
presidentverkiezingen. Poetin,<br />
die na acht jaar als president<br />
weg moet, wordt premier, en<br />
houdt zo de touwtjes in handen.<br />
8<br />
Onthullingen over windhandel<br />
in pakketten rotte hypotheken,<br />
die al eerder in de VS de beurzen<br />
deden kelderen, zorgen nu ook voor<br />
beursdalingen in Azië. <strong>De</strong> ‘kredietcrisis’<br />
is geboren.<br />
15<br />
Ongeregeldheden in Tibet. China<br />
reageert met harde hand, want<br />
de Olympische Spelen komen eraan.<br />
Actievoerders wereldwijd staan klaar<br />
om China’s olympische vuur te doven.<br />
ANP 1<br />
Een zeer indrukwekkende<br />
15<br />
explosie maakt een einde aan<br />
Albanië’s grootste munitieopslagplaats<br />
– en in één klap aan enkele<br />
tientallen levens.<br />
Een rotdag voor Maurice de<br />
18<br />
Hond. <strong>De</strong> Hoge Raad beslist<br />
dat de <strong>De</strong>venter moordzaak niet<br />
heropend wordt.<br />
Vandaag zijn de Amerikanen<br />
19<br />
vijf jaar in Irak. President<br />
Bush legt uit waarom. Niemand<br />
luistert. Nergens is er feest.<br />
Een beetje sneeuw in de<br />
25<br />
vroege ochtend veroorzaakt<br />
alles bij elkaar negenhonderd kilo-<br />
Keurige man?<br />
Wilders zegt met Fitna een ‘nette film’ gemaakt te<br />
hebben, ‘niet bedoeld om rotzooi uit te lokken.’<br />
Balkenende spreekt van ‘een forse crisissituatie’.<br />
Lafaard?<br />
Minister van <strong>De</strong>fensie Eimert van Middelkoop:<br />
‘Ik was destijds heel blij dat ik op een wettige manier<br />
de dienstplicht niet hoefde te vervullen.’<br />
Cultuurpaus?<br />
‘Jan des Bouvrie bijvoorbeeld, is raadgever.<br />
Als ik iets wil weten over cultuur of design,<br />
dan bel ik Jan’, aldus TON-leider Rita Verdonk.
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
7<br />
‘Dat zit in takkiya. Dat is een islamitisch<br />
begrip dat zegt dat je als moslim,<br />
als je niet onder een islamitisch bewind<br />
valt, gewoon mag liegen en bedriegen.<br />
Als een moslim in Nederland<br />
op straat twee mannen ziet<br />
zoenen, zal hij nu misschien niks<br />
zeggen en doorlopen. <strong>De</strong> kans dat dat<br />
verandert, is groter naarmate de islamitische<br />
cultuur dominanter wordt.’<br />
Dan hoeven ze niet meer door te<br />
lopen?<br />
‘Precies, ik zeg niet dat ze dat dan ook<br />
allemaal zouden doen, maar dat zouden<br />
ze dan niet hóeven doen. In samenlevingen<br />
waar het aantal moslims<br />
groter is, heb je andere<br />
tolerantiegrenzen.’<br />
<strong>Het</strong> maakt het voor een moslim<br />
wel erg moeilijk om te bewijzen<br />
dat hij deugt. Zelfs als een moslim<br />
de Koran verscheurt, kun je zeggen<br />
dat hij takkiya bedrijft.<br />
‘Ja, moslims die in takkiya geloven<br />
zouden dat kunnen doen, maar ik<br />
betwijfel of zij zover zouden gaan.<br />
Want het zou natuurlijk een enorm<br />
gebaar zijn. Maar u heeft gelijk: je<br />
weet het nooit.’<br />
Die donkere wolk van takkiya<br />
blijft steeds boven moslims hangen.<br />
‘Ik heb die donkere wolk niet gecreeerd.<br />
Ik maak mensen niet bij voorbaat<br />
verdacht. Takkiya is geen Wilders-begrip,<br />
het is een islamitisch<br />
begrip.’<br />
<strong>Het</strong> is ook een begrip dat tegenstanders<br />
van de islam altijd gebruiken.<br />
Ja, als jij als ideologie zegt: je mag onder<br />
die omstandigheden en onder die<br />
voorwaarden liegen, dan is het niet<br />
gek dat andere mensen zeggen: daar<br />
moet je rekening mee houden. Sorry<br />
hoor, ik bedoel, wij hebben het niet<br />
verzonnen. Toch?<br />
Kunt u veertig dagen zonder de islam?<br />
‘Ik zou mijn hele leven zonder de islam<br />
willen. Graag, morgen. Maar zo<br />
lang de islam bestaat, nee, kan ik geen<br />
veertig dagen zonder.’<br />
Bent u wel eens bang dat de mensen<br />
moe worden van uw gepraat<br />
over de islam?<br />
‘Als we zo doorgaan met dit flutkabinet,<br />
voorspel ik u dat we nog maar<br />
aan het begin staan van alle ellende.<br />
En zo lang er niks aan wordt gedaan,<br />
maken zij mij hier in <strong>De</strong>n Haag alleen<br />
maar populairder. <strong>De</strong> toon over<br />
de islam zal nooit of te nimmer, zo<br />
lang ik adem, worden gematigd.’<br />
<strong>De</strong> SP heeft de omslag gemaakt<br />
van tegenpartij naar voorpartij.<br />
Gaat u dat ook doen?<br />
TACO VAN DER EB/HOLLANDSE HOOGTE<br />
‘Wij zijn nooit een tegenpartij geweest.<br />
Ik heb gezegd waar ik tegen<br />
ben, maar ook waar ik voor ben, namelijk<br />
een vrij Nederland waar zo<br />
min mogelijk van die abjecte islamitische<br />
ideologie in thuiszit. Dat heb<br />
ik ook heel vaak positief geformuleerd.’<br />
‘Zo min mogelijk abjecte ideologie’.<br />
Dat noemt u positief?<br />
‘Opkomen voor de vrijheid wel. Er is<br />
niets belangrijker dan knokken voor<br />
de vrijheid van de burgers in dit land.<br />
Die gaat naar de knoppen met een<br />
groeiende islam in Nederland.’<br />
Dat is weer negatief. Iets positiefs<br />
graag. Kom op, u kunt het.<br />
‘Ik kan het ja. Hoe u het beoordeelt en<br />
of u er grapjes over maakt, moet u zelf<br />
weten. Ik ga over mijn eigen woorden,<br />
al gaat u op uw hoofd staan.<br />
Knokken voor de vrijheid gaat voor<br />
mij boven alles.’<br />
Heeft Bos uw cadeautje afgepakt?<br />
Zo noemde u Ella Vogelaar toch?<br />
‘Een brekebeen is weg. Voor het land<br />
is dat hartstikke goed, maar het was<br />
in de Kamer natuurlijk wel iemand<br />
waar we iedere week gehakt van konden<br />
maken. Maar een cadeautje? In<br />
politieke zin misschien.’<br />
Haar opvolger Eberhard van der<br />
Laan maakt het u lastiger, hij heeft<br />
‘<strong>De</strong> aanvaringen met<br />
Pechtold zijn het leukst. Die<br />
staat in ieder geval nog op.’<br />
meer oog voor de zorgen van de<br />
autochtone Nederlander.<br />
‘Ik zie daar niet zoveel voorbeelden<br />
van hoor. Misschien is er een nuanceverschil.<br />
Veel slechter dan mevrouw<br />
Vogelaar vind je ze in West-Europa<br />
ook niet, dus dat is niet zo moeilijk.’<br />
Er zijn in de Kamer weinig mensen<br />
die het u echt moeilijk maken.<br />
‘Ja, dat is waar, maar ik ga er niet over<br />
wie men als fractievoorzitter kiest. Ik<br />
houd van het debat. <strong>De</strong> aanvaringen<br />
met Pechtold, dat zijn de leukste momenten.<br />
Die staat in ieder geval nog<br />
op. Ik zie hem liever naar voren komen<br />
dan…uh… hoe heet ze ook al weer<br />
van de Partij van de Arbeid? Uh…ja…<br />
kom… mevrouw Hamer. Excuus.’<br />
Wat is er zo erg aan Hamer?<br />
‘Nou erg, ik word er niet koud of<br />
warm van, snap je. <strong>Het</strong> is net als met<br />
tennissen. Je leert van iemand die het<br />
beter kan. Als ik Pechtold debattechnisch<br />
vergelijk met, hoe heet ze<br />
nou…uh… Hamer, dat is een gigantisch<br />
verschil. Niks ten nadele van<br />
mevrouw Hamer persoonlijk, want<br />
het zal ongetwijfeld een heel aardige<br />
tante zijn, maar… ik snap daar he-lemaal<br />
niks van. Dan denk ik: jongens…<br />
hoe kan dat?’<br />
En Mark Rutte?<br />
‘Rutte doet ook heel erg zijn best.’<br />
Schamper lachje. ‘Hoe zal ik dit netjes<br />
zeggen?’<br />
In de Kamer hangt u vaak verveeld<br />
onderuit.<br />
‘<strong>Het</strong> is ook vaak verschrikkelijk om<br />
daar te zitten. Leuke debatten zijn<br />
schaars.’<br />
Gaat u in het nieuwe jaar stoppen<br />
met nagelbijten?<br />
‘Ik ga er niet mee stoppen, ik vind het<br />
hartstikke leuk om te doen. Ik mag<br />
toch wel op mijn nagels bijten? Al<br />
zou ik mijn teennagels bijten, dat<br />
mag ik toch zelf weten?’<br />
Wat doet u als u even niet werkt?<br />
‘Slapen, slapen, slapen.’<br />
U heeft geen hobby’s?<br />
‘Ja, wat is mijn ontspanning? Af en<br />
toe een boek lezen. Dat doe ik vaak<br />
op vakantie.’<br />
Boeken over de islam zeker.<br />
‘Vaak wel ja. Films kijken vind ik hartstikke<br />
leuk. Ik houd van bioscopen.<br />
Ik houd van films. En reizen vind ik<br />
leuk. Slapen vind ik leuk.’<br />
Wat staat erop de iPod van Geert<br />
Wilders?<br />
‘<strong>De</strong> Dijk live vind ik heel leuk. Maar<br />
mijn iPod zit afgeladen vol, met van<br />
alles. Had ik hem maar meegenomen.<br />
Ik heb voor dat soort dingen<br />
echt een geheugen als een zeef. Ik heb<br />
de grootste met het hoogste aantal<br />
MB’s en ik heb ‘m eigenlijk altijd op.<br />
Vooral met woon-werkverkeer, met<br />
die gekke sirenes. <strong>Het</strong> is voor mij ook<br />
een manier om die dingen niet te<br />
hoeven horen.’<br />
Hoeveel zetels gaat u halen?<br />
‘Als wij in de peilingen op zestien<br />
staan, zoals nu, dan hebben we er<br />
minstens twintig. Die gordijnbonus<br />
bij de PVV is enorm. Maar ik ga geen<br />
aantallen noemen. Niks is marktgevoeliger<br />
dan de politiek. Verdonk<br />
stond een half jaar geleden nog op<br />
dertig zetels, nu op vijf. Maar ze is een<br />
krachtige persoonlijkheid, dus misschien<br />
komt ze wel weer terug.’<br />
<strong>Het</strong> CDA is bang voor u.<br />
‘Dat is heel goed, als ze dat zijn. Wij<br />
kunnen heel groot worden. Daar geloof<br />
ik in, daar ga ik ook voor. We zullen<br />
niet matigen, wel verbreden. Dat<br />
is de strategie. Een heel serieuze partij,<br />
een partij die regeringsverantwoordelijkheid<br />
niet uit de weg gaat.<br />
Wij zijn geen SP die in een hoek<br />
duikt.’<br />
Op de televisie in de werkkamer van<br />
Wilders praat premier Jan-Peter Balkenende<br />
intussen een debat vol. Wilders:<br />
‘Als ooit de PVV zo groot zou<br />
worden dat ze de premier kon leveren,<br />
dan doe ik dat absoluut. Als premier<br />
kun je veel meer beïnvloeden.<br />
En het is een grotere eer. Minister zou<br />
ik niet zo snel worden. Ik zou er niet<br />
aan moeten denken om alleen maar<br />
met één ding bezig te zijn. Ik ben<br />
geen vakfreak. Ja, dan zegt u natuurlijk<br />
weer de islam. Oké, als er een ministerie<br />
van islamitische…of nee…<br />
van de-islamitische zaken zou zijn,<br />
oké, dan maak ik daar een uitzondering<br />
voor.’ 1<br />
meter file. Een nieuw nationaal<br />
record.<br />
Pasen. In een opwelling van<br />
23<br />
christelijke eigenwijsheid<br />
doopt Paus Benedictus in het<br />
openbaar een Italiaanse exmoslim.<br />
In de Arabische wereld<br />
reageert men zoals we dat gewend<br />
zijn: furieus.<br />
<strong>De</strong> filmflop van het jaar. Na<br />
27<br />
maanden van intens oplopende<br />
spanning (met dank aan minister<br />
Verhagen) verschijnt dan<br />
eindelijk Geert Wilders’ film Fitna.<br />
Niet op het witte doek, maar op internet.<br />
In Jordanië weigeren ze heel<br />
even Nederlandse melk te drinken.<br />
Geert gaat op tournee, zegt-ie, maar<br />
komt vervolgens nergens.<br />
29<br />
Nog meer verdachte melk, maar<br />
dan uit China: de eerste berichten<br />
duiken op over Chinese kinderen<br />
die ziek zouden zijn geworden van<br />
met melamine vervuilde melk.<br />
Verkiezingen in Zimbabwe.<br />
30<br />
Oppositieleider Tsvangirai wint,<br />
zegt Tsvangirai. Mugabe weet van<br />
niks. <strong>Het</strong> tellen duurt maanden.<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
APRIL<br />
Rita Verdonk presenteert haar<br />
3<br />
nieuwe partij Trots Op Nederland<br />
in de Amsterdamse Passagiersterminal.<br />
Mooi kapsel. <strong>De</strong> standpunten<br />
komen (veel) later.<br />
<strong>De</strong> chronische malaise op de<br />
12<br />
beursvloer heeft geleid tot onzinnig<br />
en schadelijk gespeculeer in<br />
grondstoffen en (vooral) voedsel. <strong>De</strong><br />
voedselprijzen zijn daardoor onwaarschijnlijk<br />
hoog opgedreven. En dat<br />
leidt er weer toe dat in grote steden,<br />
met name in Egypte en India,<br />
gewelddadige rellen uitbreken.<br />
18<br />
In Uruzgan sneuvelen <strong>De</strong>nnis<br />
van Uhm en Mark Schouwink.<br />
Zangeres Amy Winehouse<br />
26<br />
wordt gearresteerd. Ze zou in<br />
een café een indrukwekkende kopstoot<br />
hebben uitgedeeld.<br />
Jozef Fritzl uit het Oostenrijkse<br />
28<br />
Amstetten wordt gearresteerd.<br />
Hij blijkt al 24 jaar een dochter verborgen<br />
te houden, bij wie hij zeven<br />
kinderen verwekte.<br />
26<br />
Asielzoeker erbij<br />
‘Ik hoop dat de Pakistaanse natie en<br />
het volk mij mijn fouten kunnen vergeven.’<br />
(Pervez Musharraf tijdens zijn afscheidsspeech)<br />
Amerikanen uitzetten<br />
‘Loop naar de hel, jullie shit-yankees! Wij zijn waardige<br />
mensen. Loop honderd keer naar de hel!’<br />
(Hugo Chavez als altijd aimabel tegen Amerika)<br />
En misschien zijn haar blonderen?<br />
‘We moeten iets doen aan zijn dunne beentjes.<br />
Hij moet hurkoefeningen doen!’<br />
(Arnold Schwarzenegger over Barack Obama)
8<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
Groot talent Hollywood kent haar naam<br />
Doorbraak<br />
‘Carice is altijd<br />
beter dan haar films’<br />
van het jaar<br />
Eindelijk weten ze in Amerika wat wij al langer wisten:<br />
Carice van Houten is een groot actrice.<br />
v<br />
Femke van Wiggen<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Er gaan deze weken maar weinig dagen<br />
voorbij waarop er geen ‘nieuws’<br />
over Carice van Houten is. Ze draagt<br />
een Donna Karan-jurk naar de première<br />
van Valkyrie in New York. Tom<br />
Cruise oordeelt ‘Carice did great,<br />
yeah!’ Zij verontschuldigt zich: ‘<strong>Het</strong> is<br />
maar een klein rolletje hoor.’ en voegt<br />
daar aan toe dat Tom Cruise leuker is<br />
om mee te werken dan Leonardo Di-<br />
Caprio, met wie ze in Body of lies zat<br />
voor ze daar uitgeknipt werd. Vader<br />
Theodore van Houten volgt het allemaal.<br />
Ook de damesglossy’s koopt de<br />
schrijver en filmhistoricus. ‘Mensen<br />
willen graag over haar privéleven horen.<br />
Maar juist de manier waarop ze<br />
in haar vak staat, maakt haar zo bijzonder.<br />
Meer dan of ze spruitjes lekker<br />
vindt.’<br />
Vanity Fair<br />
Niet dat ze nu zoveel interviews doet.<br />
Haar agenda zit voorlopig potdicht,<br />
gereserveerd voor gesprekken over<br />
toekomstige projecten en de promotie<br />
van Valkyrie. Paul Verhoeven: ‘Ze<br />
heeft net nog bij me gelogeerd. <strong>Het</strong> is<br />
afwachten wat ze aan Valkyrie heeft,<br />
maar geloof me, haar naam kennen<br />
ze hier.’ Aan media-aandacht had de<br />
32-jarige actrice dit jaar sowieso geen<br />
tekort: als ouderwetse pin-up stond<br />
ze in Vanity Fair en New York Magazine<br />
verkoos haar tot een van de Women<br />
of the Year. Met dank aan Zwartboek,<br />
haar ticket naar Hollywood.<br />
<strong>Het</strong> is een wereld van verschil met<br />
niet eens zo lang geleden, toen ze nog<br />
uren de tijd had voor een interview,<br />
op een Amsterdams terras, kletsend<br />
zoals ze gewoon is: warrig, slim en<br />
ongrijpbaar. Ze wil minder werken,<br />
maar doet niets liever dan acteren, en<br />
ze is heus niet zo charmant chaotisch<br />
als haar imago wil. <strong>De</strong>sondanks heeft<br />
juist dat eerste beeld haar geen windeieren<br />
gelegd: haar eerste rollen in<br />
Suzy Q, Amnesia en publiekstrekker<br />
Als Nina von Stauffenberg in Valkyrie.<br />
‘Nicole Kidman en Angelina<br />
Jolie mochten willen dat ze<br />
Carice’s talent hadden.’<br />
Minoes waren mede zo fascinerend<br />
omdat ze schijnbaar zo dicht bij haarzelf<br />
lagen.<br />
Volgens haar vader is haar geheim<br />
simpel. ‘Carice is bijna altijd beter<br />
dan haar films.’ Hoe ze dat doet? Van<br />
Houten acteert klein, is van de subtiele<br />
details, niet van de grote gebaren.<br />
Eigenlijk zie je amper dat ze acteert<br />
– of zoals ze zelf zegt: ik word<br />
niet mijn personage, maar het personage<br />
kruipt in mij.’ Ook als ze een<br />
manisch-depressieve moeder speelt,<br />
zoals in Knetter. Paul Verhoeven: ‘Carice<br />
kan een personage volledig aannemen,<br />
zonder theatraal te zijn. <strong>Het</strong><br />
lijkt vanzelf te gaan: die ogen, die<br />
blik, haar tred, ze is die ander. Ik had<br />
nog nooit meegemaakt dat je zo weinig<br />
hoeft te doen om iemand zo te<br />
laten stralen: Carice heeft me geleerd<br />
dat ik vaker mijn mond kan houden.<br />
Als ik haar haar gang liet gaan, kwam<br />
ze altijd met iets briljants.’<br />
Martin Koolhoven maakte naast<br />
Knetter nog twee films met Van Houten:<br />
Amnesia (2001) en haar filmdebuut<br />
Suzy Q (1999), waarvoor ze haar<br />
eerste Gouden Kalf won. ‘Toen ze auditie<br />
deed voor Suzy Q studeerde ze<br />
nog. Ik vond haar te oud voor de rol.<br />
Maar toen de camera twee seconden<br />
draaide, was het liefde op het eerste<br />
gezicht.’ Paul Verhoeven had eenzelfde<br />
ervaring: ‘Ik had een half uur Minoes<br />
gezien en dacht: dat is dus niets<br />
Als Rachel Stein/Ellis de Vries in Paul Verhoevens Zwartboek.<br />
In Dorothy Mills.<br />
voor Zwartboek. Maar casting-nestor<br />
Hans Kemna liet haar toch opdraven<br />
en na tien minuten auditie kon ik niet<br />
om haar heen.’<br />
Na die eerste rol in Suzy Q. volgden<br />
successen in de bioscoop en op<br />
het toneel, met louter lovende recensies<br />
en nog meer Gouden Kalveren<br />
(voor Minoes en Zwartboek) als gevolg.<br />
Paul Verhoeven vatte het na<br />
Zwartboek simpel samen: ‘Ze is de<br />
beste actrice met wie ik ooit heb gewerkt.’<br />
Als de bewuste journalist vervolgens<br />
vraagt: ‘En Sharon Stone<br />
dan?’, antwoordt de regisseur droog:<br />
‘Carice kan echt acteren.’ Aan de telefoon<br />
voegt hij daar zelfs aan toe: ‘Nicole<br />
Kidman en Angelina Jolie mochten<br />
willen dat ze Carice’s talent<br />
hadden.’ Koolhoven: ‘Carice kan zich<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
MEI<br />
Londen heeft een nieuwe<br />
3<br />
burgemeester. <strong>De</strong> onervaren,<br />
stuntelige conservatief Boris<br />
Johnson verslaat de zeer ervaren,<br />
aalgladde Labourkandidaat (en<br />
zittend burgemeester) Ken Livingstone.<br />
Red Ken zet zich sindsdien<br />
in tegen klimaatverandering.<br />
<strong>De</strong> wervelstorm Nargis zaait<br />
4<br />
dood en verderf in Myanmar,<br />
oftewel Birma. <strong>De</strong> lokale junta<br />
doet of haar neus bloedt: buitenlandse<br />
hulp wordt niet of nauwelijks<br />
toegelaten.<br />
Bij een felle brand op een<br />
9<br />
scheepswerf in <strong>De</strong> Punt<br />
(Drenthe) komen drie brandweermannen<br />
om het leven.<br />
Een verwoestende aardbeving in<br />
12<br />
China veroorzaakt tienduizenden<br />
doden. Bewondering alom voor<br />
de onverwacht snelle en efficiënte<br />
reactie van de Chinese overheid.<br />
13<br />
Een brand verwoest het gebouw<br />
van de faculteit bouwkunde van<br />
de TU <strong>De</strong>lft. Minister Plasterk komt<br />
persoonlijk controleren of de historische<br />
stoelencollectie nog intact is.<br />
Cartoonist Gregorius Nekschot<br />
15<br />
wordt aangehouden. Hij zou<br />
aanzetten tot haat. Minister Hirsch<br />
Ballin moet later diep door het stof.<br />
Wetenschappers ontdekken dat<br />
19<br />
mensapen gekookt voedsel<br />
eigenlijk lekkerder vinden dan rauw<br />
voedsel.<br />
20<br />
Er wordt een nieuwe verdachte<br />
in de Puttense moordzaak in de<br />
REUTERS<br />
12<br />
kraag gevat. Na jaren blunderen<br />
lijkt het OM eindelijk beet te<br />
hebben.<br />
<strong>De</strong> politie werkt weer. Minister<br />
Ter Horst en de politiebon-<br />
27<br />
den ondertekenen een cao.<br />
Braziliaanse natuurbeschermers<br />
komen met ‘unieke’<br />
30<br />
foto’s van een indianenstam die<br />
nog nooit in contact zou zijn gekomen<br />
met de westerse beschaving.<br />
<strong>De</strong> foto’s prijken op alle voorpagina’s<br />
maar het verhaal is helaas<br />
zwaar overdreven.<br />
Vriendjes worden, Carice?<br />
‘Daar waren we he-le-maal klaar mee!’ Bladenmaakster<br />
Annemarie van Gaal en Catherine Keyl, met wie<br />
ze een blad maakte, zijn geen vriendinnen meer.<br />
Junkies hebben wél sterallures<br />
‘Junks zeuren over alles, ook als er geen vochtig toiletpapier<br />
is.’ Filemon Wesselink werd soms moe van<br />
het gezeur van de gebruikers in zijn programma.<br />
Hé Carice, wat te doen vanavond?<br />
‘Ik voel me weer twintig, maar dan met artritis.’ <strong>De</strong><br />
bejaarde Sylvester Stallone trainde zich dit jaar af<br />
voor uiterst gewelddadige Rambo nummer zoveel.
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
9<br />
in iedere situatie plaatsen én heeft<br />
een geweldige techniek. En ze is een<br />
schoonheid naar wie mannen én<br />
vrouwen graag kijken.’<br />
Hans Kemna, die haar in ’97 ‘n rolletje<br />
gaf in de tv-serie Labyrinth: ‘<strong>Het</strong><br />
leukste aan Carice is dat ze nog steeds<br />
niet van haar talent onder de indruk<br />
lijkt. Ze kan iedere rol aan, ook op het<br />
toneel. Alleen afgelopen seizoen was<br />
<strong>De</strong> Hertogin van Parma een tegenvaller.’<br />
Theodore van Houten: ‘Ze wist al<br />
tijdens de repetities dat het een slecht<br />
stuk was, het script rammelde aan<br />
alle kanten. Ze heeft iedereen gewaarschuwd,<br />
de regisseur, collega’s. Tevergeefs.<br />
Maar je kunt niet opstappen in<br />
dat stadium.’<br />
Doorzetten heet dat. Toen ze als<br />
negentienjarige aan de kleinkunstacademie<br />
begon, viel dat ook even<br />
vies tegen. Ze had het huis van haar<br />
moeder in de bossen van Amelisweerd<br />
verlaten om in Amsterdam op<br />
Thuis - fiets - fietskluis - trein.<br />
Slechts € 99,- per jaar. *<br />
kamers haar dromen te verwezenlijken.<br />
Maar in plaats van opgenomen,<br />
voelde ze zich juist verloren in de<br />
grote stad. Ze ging bij haar vader wonen,<br />
in hartje Amsterdam. Bijna had<br />
ze haar opleiding in het eerste jaar<br />
verspeeld, maar gezien haar talent gaf<br />
de leiding haar bij hoge uitzondering<br />
een tweede kans. En die greep ze.<br />
Geweldige comédienne<br />
Vader van Houten had haar talent<br />
overigens al lang opgemerkt. ‘Ik heb<br />
me ontzettend vermaakt toen Carice<br />
en haar zusje Jelka klein waren. Carice<br />
kon altijd heel goed imiteren, deed<br />
een geweldige Tina Turner en maakte<br />
een hilarische parodie op het blinde<br />
meisje in Chaplins City Lights, op<br />
Chaplins eigen muziek. Ze is een geweldige<br />
comédienne.’<br />
Maar al dat talent komt niet zomaar<br />
aanwaaien, ook al noemt ze<br />
zichzelf in Vanity Fair een ‘sundaychild’.<br />
Theodore van Houten: ‘Ik ken<br />
niemand die zo hard werkt als Carice.<br />
Ik was vorig jaar op de set van Dorothy<br />
Mills (in Frankrijk en Engeland een<br />
bioscoopsucces, hier waarschijnlijk<br />
straight-to-dvd, FvW). ’s Morgens om<br />
zes uur werd ze met de taxi gehaald, ’s<br />
avonds om elf uur werd ze uitgewrongen<br />
teruggebracht. Zes dagen per<br />
week. Maar ze klaagt nooit. Ze zou de<br />
vrouwelijke hoofdrol spelen in Vivaldi,<br />
als diens minnares. Maar die<br />
film ging maar niet in productie, tot<br />
ze zei: ik doe het niet meer, ik kan niet<br />
oneindig jonge meisjes blijven spelen.<br />
Dat is karakter, zeker als je naast<br />
Gérard <strong>De</strong>pardieu zou staan!’<br />
Of dat karakter sterk, eigenzinnig<br />
of juist gewillig genoeg is om haar<br />
doorbraak in Hollywood definitief te<br />
maken en – zoals Kemna mogelijk<br />
acht – de nieuwe Kate Winslet te worden,<br />
moet de tijd uitwijzen. Koolhoven:<br />
‘Carice moet ergens haar tanden<br />
in kunnen zetten, dus ‘de vrouw van’<br />
spelen gaat haar niet langdurig bevredigen.’<br />
Paul Verhoeven: ‘Ik heb haar<br />
daar al voor gewaarschuwd. <strong>Het</strong> is<br />
goed dat ze dat even heeft gedaan,<br />
om aan haar Engels te werken en aan<br />
grote producties te wennen. Maar ze<br />
kan zoveel meer. <strong>De</strong> vraag is: is ze bereid<br />
haar sociale leven in te binden?<br />
Lastig, want Carice is ook ‘n groot sociaal<br />
talent en de gangmaker op de<br />
set. Maar haar voorbeeld Meryl Streep<br />
heeft ook haar weg gevonden.’<br />
Theodore van Houten: ‘Ik hoop<br />
vooral ze gelukkig en gezond blijft.<br />
Want als ze met griep van Heathrow<br />
belt en kermt dat ze zo ziek is, is ze<br />
toch echt gewoon mijn dochter.’ 1<br />
Thuis - auto - Q-Park P+R - trein.<br />
Voor treinreizigers<br />
maximaal € 4,80 per dag. **<br />
‘Je blijft gewoon naar Carice kijken’. VICTOR ARNOLDS<br />
Trein - Treintaxi - afspraak.<br />
Voor € 4,60 per rit. *<br />
**<br />
Tarief 2008<br />
‘<strong>Het</strong> leukste aan Carice is dat<br />
ze nog steeds niet van haar<br />
talent onder de indruk lijkt.’<br />
*<br />
Tarief 2009<br />
Valkyrie is vanaf 22 januari te zien.<br />
Repossession Mambo (ook met Jude<br />
Law) gaat later in 2009 in première, net<br />
als het Engelse kostuumdrama From<br />
time to time. In 2009 gaat ook Smoke<br />
and Ochre in productie, waarin Carice de<br />
Afrikaanse dichteres Ingrid Jonker speelt.<br />
*<br />
Tarief 2009<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
JUNI<br />
<strong>De</strong> Organisatie voor Economische<br />
Samenwerking en Ont-<br />
4<br />
wikkeling waarschuwt voor een<br />
wereldwijde economische krimp,<br />
die zal beginnen in 2009.<br />
Na enkele opmerkelijke overwinningen<br />
in de voorrondes be-<br />
8<br />
sluit Hillary Clinton eindelijk om uit<br />
de race om het presidentschap van de<br />
Verenigde Staten te stappen. <strong>De</strong> strijd<br />
gaat straks verder tussen <strong>De</strong>mocraat<br />
Barack Obama en Republikein John<br />
McCain.<br />
<strong>De</strong> eigenaar van een café-restaurant<br />
houdt op het Almelose<br />
16<br />
stadhuis een wethouder en vier ambtenaren<br />
vijf uur lang gegijzeld. <strong>De</strong> lokale<br />
vriendjespolitiek werd deze ondernemer<br />
net iets te veel. Eerder op<br />
de dag had hij zijn eigen restaurant al<br />
in brand gestoken.<br />
Grote Roerganger Jan Marijnissen<br />
verlaat het schip der SP van-<br />
17<br />
wege problemen met zijn gezondheid.<br />
Naar oud socialistisch gebruik<br />
mag er daarna gekozen worden uit<br />
één door de leiding goedgekeurde<br />
kandidaat: Agnes Kant. En jawel, ze<br />
wint.<br />
Na vier rechtervoeten (soms<br />
18<br />
inclusief sportschoen) spoelt<br />
er voor het eerst een linkervoet<br />
aan op de Canadese westkust. <strong>De</strong><br />
politie is driftig op zoek naar de eigenaren<br />
van deze voeten, plus degene<br />
die deze bloedige klus verricht.<br />
Reis van deur tot deur met NS.<br />
Kris-Kras-door-Nederland, met NS komt u echt overal. En dat kan op verschillende manieren. Parkeer bijvoorbeeld<br />
uw eigen auto naast het station bij Q-Park P+R en pak de trein. Of stap de trein uit en neem een OV-fiets. Met NS<br />
kunt u altijd van deur tot deur reizen. Ontdek alle manieren op www.ns.nl/kriskras.
10<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
Documentairemaker<br />
van het jaar<br />
Interview Rutger Castricum<br />
‘<strong>De</strong> val van<br />
Ella was goed<br />
voor het land’<br />
Met zijn GeenStijl-filmpje gaf<br />
Rutger Castricum een duwtje bij<br />
het aftreden van minister Vogelaar.<br />
v<br />
Robert Vuijsje<br />
AMSTERDAM<br />
...Hij komt net bij<br />
minister Plasterk<br />
vandaan.<br />
Die was bij de<br />
Stichting Homosport<br />
Nederland.<br />
Filmpje<br />
gemaakt voor GeenStijl.<br />
‘Na afloop bedenk ik altijd iets dat<br />
nóg beter was geweest’, zegt Rutger<br />
Castricum. ‘Tegen Plasterk zei ik: u<br />
bent altijd zo bezig met die homo’s, u<br />
heeft er zelf wel iets van weg. Ik vroeg<br />
of hij me op mijn mond wilde zoenen.<br />
Ik ben toch een leuke jongen.<br />
Dat wilde hij niet. Daarna had ik<br />
moeten vragen: en op mijn wang?<br />
Stom, niet aan gedacht.’<br />
Op 17 april van dit jaar verscheen<br />
op GeenStijl.nl een gesprek van hem<br />
met een andere minister, Ella Vogelaar.<br />
<strong>Het</strong> zou zomaar kunnen dat dit<br />
filmpje de aanzet was tot haar uiteindelijke<br />
aftreden op 13 november.<br />
Waren uw ouders trots op dat filmpje?<br />
‘Mijn vader vond het schokkend. Hij<br />
vroeg zich af: moet je dit laten zien?<br />
Dat is het generatieverschil tussen<br />
hem en mij. Ik vind: het is de waarheid,<br />
maar een heel pijnlijke waarheid.<br />
Mijn moeder is mijn grootste<br />
fan. Ze knipt alles uit. Mijn vader is<br />
kritisch. Hij is begonnen als technisch<br />
tekenaar bij de PTT. Toen hij<br />
met vervroegd pensioen ging, had hij<br />
een leidinggevende functie bij KPN.<br />
Nu geniet hij van het leven, hij heeft<br />
het goed voor elkaar. Soms zeg ik:<br />
joh, jij bent de doelgroep niet, en ik<br />
hang de telefoon op. Dan ga ik er diep<br />
Rutger Castricum<br />
Geboren<br />
‘29 mei 1979 te <strong>De</strong>n Haag.’<br />
Vaders- of moederskind:<br />
‘Ik kan niet zonder allebei. En niet<br />
zonder mijn broertje en mijn<br />
vriendin. Als er iets gebeurt met<br />
een van die vier mensen, weet ik<br />
niet wat ik moet doen.’<br />
Had gedaan in de oorlog:<br />
‘Wat is dit voor vraag? Dat weet je<br />
pas als je in die situatie zit. Met<br />
Kerst en Oud en Nieuw ben ik in<br />
Uruzgan, voor GeenStijl en voor<br />
Veronica. Daar gaat het om het<br />
echie. Maar ook daar moet worden<br />
gelachen.’<br />
over nadenken en bel ik hem terug.<br />
We hebben hele gesprekken over politiek.’<br />
Wat is het verschil tussen u en<br />
Woodward en Bernstein?<br />
‘Die ken ik niet.’<br />
<strong>De</strong> twee Amerikaanse journalisten<br />
die verantwoordelijk waren voor<br />
het aftreden van president Nixon?<br />
Hij is even stil. ‘O ja...’ Weer een stilte.<br />
‘Ik weet er te weinig van om daar iets<br />
over te zeggen.’<br />
In november was hij in de jungle van<br />
Suriname, om filmpjes te maken met<br />
Nederlandse mariniers. ‘Mijn baas<br />
belde, die wist het voordat het in de<br />
krant stond. Ik was niet trots dat Vogelaar<br />
moest aftreden, ik vond het<br />
‘Als het de buurvrouw was<br />
geweest, had ik gezegd:<br />
dit is niet leuk meer.’<br />
wel oké, ik denk dat het goed was<br />
voor het land. <strong>Het</strong> was niet mijn bedoeling<br />
dat dit zou gebeuren, ik ging<br />
naar haar met één vraag: waarom<br />
heeft u een spindoctor nodig? <strong>De</strong><br />
PvdA had Dig Istha ingehuurd om<br />
haar te helpen.’<br />
Was u verbaasd over haar reactie?<br />
‘Zeer. Ik had haar één keer eerder ontmoet,<br />
toen merkte ik al dat ze er niet<br />
lekker in zat. <strong>Het</strong> was een gespannen<br />
gesprek, het werd pijnlijk. Ik zag een<br />
vrouw die er niet uit kwam. Dan voel<br />
je medelijden. Als het de buurvrouw<br />
was geweest, had ik gezegd: dit is niet<br />
leuk meer, we houden ermee op.<br />
Maar Vogelaar was een minister. Toen<br />
ze wegliep, dacht ik: opmerkelijk.<br />
Eén seconde vroeg ik me af: wat moet<br />
ik nu, stoppen of er achteraan? Ik wist<br />
dat ik door moest. <strong>Het</strong> was geen impertinente<br />
vraag, het was een relevante<br />
journalistieke vraag die ik stelde.<br />
Van een minister mag je meer<br />
verwachten. Dit jaar ben ik bespuugd<br />
door Chantal Janzen tijdens een gesprek.<br />
Ze vroeg: kun jij nog wel in de<br />
spiegel kijken? Ik haat die vraag. Dat<br />
politiek correcte moralistische, dan<br />
gaat het bij mij borrelen, daar word ik<br />
tegendraads van. Chantal Janzen is<br />
een soapsterretje, daar hoef je niets<br />
van te verwachten. Van een Vogelaar<br />
wel.’<br />
Was het filmpje met Vogelaar uw<br />
doorbraak?<br />
‘Dat ligt eraan hoe het verder gaat. Ik<br />
<br />
<br />
Er is een nieuw cao-akkoord<br />
19<br />
voor buschauffeurs. Acties zijn<br />
van de baan. Duizenden scholieren<br />
en bejaarden kunnen opgelucht<br />
ademhalen.<br />
Een Filippijnse veerboot zinkt.<br />
22<br />
Ondanks eerdere rampen is<br />
zwemmen daar nog steeds niet<br />
populair. Zevenhonderd doden.<br />
Tweede ronde in de verkiezingen<br />
in Zimbabwe. Nog meer<br />
27<br />
geweld. Nog meer fraude. En nog<br />
steeds weet Robert Mugabe van<br />
geen wijken.<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
JULI<br />
<strong>Het</strong> rookverbod in de horeca gaat<br />
1<br />
van start. Begin van een vuile<br />
oorlog tussen minister Klink en een<br />
horde kleine kroegbazen.<br />
Mosterd na de maaltijd. Een<br />
5<br />
wassen beeld van Adolf Hitler,<br />
hèt waagstuk in de nieuwe vestiging<br />
van Madame Tussaud in Berlijn, is<br />
binnen een dag onthoofd.<br />
6<br />
Felle bosbranden in Californië<br />
veroorzaken wereldwijd een<br />
ernstig gevoel van déjà vu.<br />
Bij een schietpartij in Amstelveen<br />
komt een 28-jarige<br />
9<br />
hoofdagente om het leven.<br />
<strong>De</strong> Amerikaanse overheid besluit<br />
tot een reddingsoperatie<br />
13<br />
voor twee grote hypotheekbanken,<br />
Fennie May en Freddie Mac.<br />
Andere banken slaan nu ook<br />
alarm. <strong>De</strong> kredietcrisis wordt<br />
volstrekt onbeheersbaar.<br />
16<br />
<strong>De</strong> Belgische MP Yves Leterme<br />
stapt op. Begin van een<br />
<br />
<br />
Ella, elle l’aaaa<br />
Bent u een politiek brekebeen,<br />
mevrouw Vogelaar: ‘Ik herken me<br />
totaal niet in dat beeld.’<br />
Je ne sais quoi<br />
Ex-minister Ella Vogelaar: ‘Ik heb de laatste tijd<br />
veel amateurisme in de PvdA-top meegemaakt,<br />
maar mijn opvolging was perfect geregisseerd.’
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
11<br />
KLAAS JAN VAN DER WEIJ<br />
wil constant zijn, van de lange adem.<br />
Dat ik over twintig jaar nog steeds op<br />
dit podium bezig ben. Tegen die tijd<br />
kan ik deze vraag pas beantwoorden.’<br />
‘Ik vroeg aan de vriendin van<br />
Remy Bonjasky of het klopt<br />
dat negers zo’n grote hebben.’<br />
Was Vogelaar uw hoogtepunt van<br />
het jaar?<br />
‘Wel als het gaat om de aandacht. Ik<br />
wil reuring, dat het niet voorbij kabbelt.<br />
Er waren meer hoogtepunten. Ik<br />
ben naar het EK voetbal geweest voor<br />
Veronica, dat was ook een hoogtepunt.<br />
Daar heb ik dat journalistieke<br />
wereldje gezien. Ik heb Hugo Borst<br />
ontmoet, dat vind ik een grote jongen.<br />
Er was wederzijds respect. Lekker.<br />
En ik ben naar Gouda geweest.<br />
Daar heb ik Marokkanen gefilmd die<br />
kritiek hadden op hun eigen jongeren,<br />
zulke beelden zie je bijna nergens.’<br />
Zou u weer op Rita Verdonk stemmen?<br />
‘Nee. Ik stemde op haar om Mark<br />
Rutte een hak te zetten – in m’n eentje.<br />
Ik vond het niet goed dat hij de<br />
lijsttrekker van de VVD was. Ik ben<br />
erg van de vrijheid, daarom stemde ik<br />
VVD. Ik ben niet links of rechts.’<br />
Is GeenStijl niet rechts?<br />
‘We pakken iedereen aan, ook rechtse<br />
mensen. We kunnen net zo goed krakers<br />
aanpakken. Oja, krakers aanpakken<br />
is ook rechts. Mensen denken dat<br />
GeenStijl rechts is, omdat dat meer<br />
een taboe is dan links.’<br />
Is GeenStijl uw eigen stijl?<br />
‘<strong>Het</strong> matcht wel erg goed. <strong>De</strong> kracht<br />
van GeenStijl is dat er lovers en haters<br />
zijn. <strong>Het</strong> gaat niet ongemerkt voorbij.<br />
Wij brengen de verhalen waar over<br />
gepraat wordt bij de koffiemachines.<br />
<strong>Het</strong> wordt gemaakt door mensen die<br />
precies weten waar ze mee bezig<br />
zijn.’<br />
Wat is de gedachte erachter?<br />
‘<strong>De</strong> kernvraag is: hoe kunnen we blijven<br />
verrassen? Natuurlijk staat er weleens<br />
een lekker wijf op de site. Over<br />
die afwisseling wordt ook nagedacht.<br />
<strong>Het</strong> is vooral veel lol en hard werken.<br />
En onszelf niet te serieus nemen. We<br />
durven iets om te draaien, dan is het<br />
ineens anders dan we daarvoor beweerden.<br />
We zetten ons af tegen de<br />
publieke omroep en tegelijk probeerden<br />
we samen te werken met BNN.’<br />
Heet dat niet: opportunisme?<br />
‘Die uitstraling hebben we, zo van:<br />
wij zijn de mannetjes. Maar zo zitten<br />
we niet in elkaar.’<br />
Wat is uw talent?<br />
‘Dingen durven vragen. Dat is iets wat<br />
je niet vaak ziet. Ik heb gevoel voor<br />
details die anderen niet zien.’<br />
Was u op school een pestkop?<br />
‘Ik liep altijd te klieren. Op de lagere<br />
school hebben ze me één keer teruggepakt.<br />
Was ik twee dagen de lul. Met<br />
leraren had ik vaak ruzie. Altijd weerwoord.<br />
Ik kan niet tegen regeltjes.’<br />
Wat is het verschil tussen u en de<br />
Rutger van de GeenStijl-filmpjes?<br />
‘Als we draaien, gaat er een soort fikkie<br />
in me branden, ik sta op scherp.<br />
<strong>Het</strong> ad rem zijn, dat kun je ontwikkelen.<br />
Door het vaak te doen. Ik heb<br />
bij Frans Bromet gewerkt. Van hem<br />
leerde ik: luisteren en op het antwoord<br />
reageren. Bij mij gaat het niet<br />
om de eerste vraag, maar om de tweede<br />
of de derde. Ik zit altijd op het gedrag<br />
van mensen. <strong>De</strong> reactie van iemand,<br />
de emotie. Dan ontstaat de<br />
echte mens. Meestal zien ze een camera<br />
en beginnen ze als een robot te<br />
praten. Ik maakte een filmpje met<br />
Remy Bonjasky, de kickbokser. Dat is<br />
een grote neger. Dan vraag ik aan zijn<br />
vriendin of het klopt, dat negers zulke<br />
grote hebben. Die vier seconden<br />
dat je haar gezicht ziet nadat ik die<br />
vraag stel, daar gaat het me om.’<br />
Hoeveel haast heeft u om op de<br />
echte televisie te komen?<br />
‘Dat ben ik al geweest. Ja, jij bedoelt<br />
de échte echte televisie. <strong>Het</strong> moet<br />
groeien. Als je het geforceerd doet,<br />
heb je een grotere kans dat het mislukt.<br />
Wat ik nu doe is zo vernieuwend.<br />
<strong>Het</strong> is een grotere kick om het<br />
op deze manier te doen. In de tv-wereld<br />
zit de helft van de presentatoren<br />
op de bank. Ik heb een mooi eigen<br />
plekkie. Een eigen omroep beginnen,<br />
dat zou ook kunnen. BNN, maar dan<br />
beter. Journalistieker.’ (Gisteren<br />
maakte GeenStijl bekend een publieke<br />
omroep te willen beginnen. Werktitel:<br />
POWNED, red.)<br />
Bij welk tv-programma zouden ze<br />
u kunnen gebruiken?<br />
‘Ik ben makkelijker inzetbaar dan<br />
mensen denken, ik ben geen diva. Ik<br />
ben wel moeilijk, maar ik sta open<br />
voor kritiek. Wat ik doe, zou ook bij<br />
RTL Boulevard kunnen. Niet dat ik dat<br />
per se wil. Of bij Pauw & Witteman.<br />
<strong>Het</strong> kan voor opzienbarende televisie<br />
zorgen. <strong>Het</strong> Journaal is wat anders,<br />
daar pas ik niet. Bij <strong>De</strong> Wereld Draait<br />
Door gingen de Jakhalzen een paar<br />
maanden nadat ik er was geweest ook<br />
naar Vogelaar. Ze gaf dezelfde reactie<br />
als bij mij. Dat is geweest, je moet<br />
niet nog een keer hetzelfde doen. Wij<br />
hebben ook overwogen om nog een<br />
keer naar haar te gaan, maar dan doe<br />
je het er om, dat is niet interessant.<br />
<strong>De</strong> Jakhalzen vind ik vaak geforceerd,<br />
het is te geregisseerd.’<br />
Waarom wilde u zo graag beroemd<br />
worden?<br />
‘Ik ben altijd het middelpunt geweest,<br />
zo ben ik. Sfeer maken, het<br />
hoogste woord. Mijn vader is ook zo.<br />
Nu doet hij een stap terug als ik er bij<br />
ben. <strong>Het</strong> was lang op het niveau van<br />
verjaardagen, feestjes, op school. Ik<br />
wist dat ik bij de televisie wilde.’<br />
Hoe voelt het om beroemd te worden<br />
door afzeiken?<br />
‘Je kunt het ook aanhouden noemen.<br />
Bij Vogelaar wilde ik een serieus antwoord.<br />
Ik had kunnen weglopen,<br />
maar ik besloot om een keer door te<br />
bijten.’ 1<br />
slepende constitutionele crisis.<br />
Heeft België nog bestaansrecht?<br />
Paus Benedictus, op bezoek in<br />
19<br />
Australië, biedt excuses aan<br />
voor alle priesters die zich aan<br />
kinderen hebben vergrepen.<br />
David Beckham en Angelina<br />
25<br />
Jolie worden verkozen tot de<br />
‘meest sexy’ mensen op aarde.<br />
Radovan Karadzic, de ex-<br />
30<br />
president van Servië, is uit<br />
zijn hol gerookt en zit voortaan in<br />
de Scheveningse gevangenis.<br />
EPA<br />
3<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
AUGUSTUS<br />
Bruce Ivins, de chemicus die er<br />
1<br />
door de FBI van werd verdacht<br />
dat hij in 2001 de beruchte poederbrieven<br />
zou hebben verstuurd met<br />
daarin het dodelijke antraxvirus,<br />
pleegt zelfmoord.<br />
<strong>De</strong> Utrechtse bergbeklimmer<br />
3<br />
Wilco van Rooijen, die na een<br />
ongeluk werd vermist op de helling<br />
van de beruchte berg K2 (de op een na<br />
hoogste ter wereld – vandaar die ‘2’),<br />
duikt toch weer op uit de sneeuw.<br />
Tien andere klimmers kwamen om<br />
het leven.<br />
Na veel omzwervingen arriveert<br />
8<br />
de olympische vlam in het stadion<br />
van Peking, nèt op tijd voor de<br />
opening van de Olympische Spelen.<br />
Naar aanleiding van alle rellen besluit<br />
het IOC dat dit de laatste keer is<br />
geweest dat de vlam op wereldreis<br />
ging. Nederland eindigt met zeven<br />
gouden, vijf zilveren en vier bronzen<br />
plakken als tiende in het medailleklassement.<br />
Vooral de vrouwen<br />
(zwemmen, waterpolo, hockey,<br />
roeien, wielrennen) zijn succesvol.<br />
Georgië besluit twee opstandige<br />
(door Rusland gesteun-<br />
8<br />
de) provincies binnen te vallen. <strong>De</strong><br />
Russen slaan hard terug door tanks<br />
en troepen naar het land te sturen.<br />
Wijnand Duyvendak stapt op<br />
14<br />
als Tweede Kamerlid van<br />
GroenLinks. Zijn ‘onthulling’ van<br />
een inbraak bij Economische Zaken<br />
een kwart eeuw geleden, kost<br />
hem alsnog de kop.<br />
Pakistan mag weer proberen<br />
18<br />
democratisch te worden.<br />
Musharraf verliest en stapt op.<br />
Que d’autres n’ont pas<br />
Rutger tegen Vogelaar: ‘Mevrouw Vogelaar, even<br />
netjes antwoord geven. U houdt gewoon uw mond?<br />
U bent toch minister?’<br />
Nog een politiek brekebeentje<br />
Staatssecretaris Huizinga luistert wél goed naar haar<br />
adviseurs. <strong>De</strong> beste tip: ‘Ga niet overhaast, holderdebolder,<br />
hibbeldribbel, buitengewoon snel te werk.’<br />
En nog een politiek slachtoffer<br />
Jan Marijnissen, na twee keer dotteren en vier<br />
hernia’s: ‘Ik vind dat er een moment komt dat je er<br />
een punt achter moet zetten.’
Betalen met idealen?<br />
U heeft ’t straks<br />
in eigen hand…<br />
Beken kleur met de duurzame ASN Bankrekening!<br />
Banken veranderen sneller van kleur dan van gedrag. Daarom kunt u maar beter zélf kleur bekennen met<br />
de nieuwe ASN Bankrekening. Om uw geld bijvoorbeeld met kracht te laten werken voor een schoner<br />
milieu. Voor betere gezondheidszorg en onderwijs. En juist tegen kinderarbeid en wapenindustrie.<br />
Want de ASN Bank doet alleen verantwoorde en eerlijke zaken met uw geld. Daar kunnen inmiddels<br />
395.000 ASN-spaarders en -beleggers al bijna 50 jaar op vertrouwen. Onze nieuwe betaalrekening<br />
springt er bovendien uit door rente, service en gemak. U kunt er duurzaam al uw bankzaken mee doen.<br />
Betalen met idealen dus. <strong>De</strong> ASN Bankrekening is vanaf 28 januari 2009 voor iedereen online.<br />
Dan kunt u eenvoudig van bank veranderen. Kijk voor meer informatie alvast op www.asnbank.nl<br />
<strong>De</strong> ASN Bank is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en heeft een vergunning van de Nederlandsche Bank N.V. Op tegoeden van klanten bij de ASN Bank is het wettelijke depositogarantiestelsel van toepassing.
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
13<br />
Terror Jaap <strong>De</strong> ideale kandidaat<br />
‘<strong>Het</strong> is verlossing van alle pijn’<br />
Miljonair<br />
van het jaar<br />
Nooit zal Gouden Kooi-winnaar Jaap nog accepteren dat hij als untermensch behandeld<br />
wordt. ‘Met al dat geld steek ik gewoon lekker mijn middelvinger op.’<br />
v<br />
Jojanneke van den Berge<br />
HULSHORST<br />
...<br />
Jaap Amesz (26) klopt tevreden<br />
op zijn Jan des Bouvriebank.<br />
‘Zestienduizend euro.’<br />
Hij knikt naar zijn slaapkamer.<br />
‘Hästensbed. Vijftienduizend<br />
euro.’ Meubilair uit Talpa’s<br />
voyeurvilla waarin hij 451<br />
dagen verbleef, tot mei dit<br />
jaar. ‘Ik heb een vrachtwagen laten<br />
komen en al het spul ingeladen. Daar<br />
kreeg ik wel mot mee, maar ja.’ <strong>De</strong><br />
Gouden Kooi-snuisterijen rieken nog<br />
enigszins naar miljonairsschap.<br />
Amesz, ofwel Terror Jaap, is verder<br />
zuinig. ‘Als je alles gaat verbrassen, is<br />
het snel op. Toen Wouter Bos zei: ‘Ik<br />
garandeer tot een ton’, heb ik alles<br />
over tien rekeningen verspreid. Ik heb<br />
een deposito geopend en alles vrij<br />
opneembaar staan. Krijg je 4,5 procent<br />
rente in plaats van 5,1. Dan rentenier<br />
je op bijstandsniveau.’<br />
‘Op dure vakanties kan ik toch<br />
niet, ik pas niet in een vliegtuigstoel.<br />
En verder heb ik weinig luxe nodig. Ik<br />
haal vaak boodschappen bij de Aldi.’<br />
Hij woont in een oude bungalow<br />
op het vakantiepark van zijn schoonouders<br />
voor 325 euro per maand.<br />
Zijn auto is tweedehands. Een vriezer<br />
van 900 euro was zijn wildste aankoop.<br />
‘Die is 1.84 hoog. Als ik jou<br />
omleg, kan ik je er zo in kwijt. Verder<br />
heb ik een Playstation en dvd-speler<br />
aangeschaft. Van die Playstation heb<br />
ik spijt. Duur, en ik word misselijk<br />
van die spelletjes. Ik schaak liever op<br />
internet. Vier keer per week.’<br />
Klaar<br />
‘Ik ben er helemaal klaar mee om te<br />
laten zien wie ik echt ben. Als Jaap<br />
een scheet laat, staat het overal, maar<br />
als Jaap iets doet voor KiKa kinderkankerstichting<br />
komt niemand kijken.<br />
Dan is het: Fok Japie. Kom ik bij<br />
het Radboud met duizenden euro’s<br />
aan speelgoed en spelletjes, en dan<br />
lees je weer op internet: ‘Jaap is gemeen’.<br />
Dat is zo klote.<br />
Han Pekel, mijn jeugdheld, heeft<br />
gezegd dat ze me op een ijsschots<br />
moesten zetten en laten afdrijven.’<br />
Hij wrijft in zijn ogen, zwijgt even.<br />
‘Dat soort reacties hebben me erg geraakt.<br />
In de Gouden Kooi zat ik in een<br />
FRANK GROELIKEN<br />
‘Dan zie ik die fokking Ali B<br />
met zijn talkshow. Pleur op<br />
van die tv, man, ik moet erop.’<br />
rol. Ik bedoel, ik ga niet voor m’n lol<br />
tafels omgooien. Ik wilde mijn medebewoners<br />
angst inboezemen. Iedereen<br />
dacht: dat is een holbewoner,<br />
maar ’s nacht lag ik met een notitieboekje<br />
in bed plannen te maken.’<br />
‘Talpa wilde een talkshow. <strong>Het</strong> leek in<br />
kannen en kruiken. <strong>De</strong> pilot werd gemaakt,<br />
een late-nightplek, grote zenderbazen<br />
die in me geloofden. Ik<br />
dacht: ik wordt dé nieuwe<br />
host van dé nieuwe show. En ik dacht:<br />
de hele maatschappij die mij veroordeelde<br />
vóór ik in de Gouden Kooi<br />
kwam, mij stigmatiseerde, mij behandelde<br />
als kluns en kneus, die<br />
krijgt ongelijk. Maar toen kwamen<br />
die kut-Amerikanen, die kostten me<br />
gewoon m’n talkshow met hun veel<br />
te dure huizen. Achteraf had ik liever<br />
een half miljoen gehad en een talkshow,<br />
dan een heel miljoen en geen<br />
talkshow. Ik ben een B-ster, maar wel<br />
een onwijze cult B-ster, er is niemand<br />
zoals ik. Dan zie ik die fokking Ali B<br />
met zijn talkshow… dat kan ik gewoon<br />
beter. Klotezooi. Pleur op van<br />
tv man, ik moet erop.’<br />
Geïnvesteerd<br />
‘Maar ik heb het licht gezien. Ik ga het<br />
zelf doen. Mijn Hyves heeft meer dan<br />
80.000 leden. Mensen zeggen: Jaap is<br />
een vrek met z’n bungalow. Nee, nee,<br />
nee. Ik heb geïnvesteerd in mijn eigen<br />
zaak: Terrorjaap.tv. Ik heb mijn eigen<br />
camera’s en montageset gekocht, en<br />
ik huur een server. Dat kost per<br />
maand meer dan een huurhuis. Ik<br />
was altijd al aan het filmen, heb honderd<br />
uren beeldmateriaal vol interviews.<br />
Met strandjutters, een kermisexploitant,<br />
een ziek iemand.<br />
Terrorjaap.tv wordt een combinatie<br />
van inhoud en m’n welbekende streken.<br />
Ik heb me heel goed verzekerd.<br />
Stel, ik sla jou je tanden uit je bek met<br />
een act ,want ik wil grappig doen en<br />
jij zegt: ik wil een miljoen, dan ben ik<br />
safe. Als ik een vinger verlies, krijg ik<br />
zelf twee ton.’<br />
‘Als ik op dit jaar terugkijk, dan<br />
denk ik: verlossing. Verlossing uit de<br />
wereld van discriminatie, van alle<br />
pijn die ik heb gekend. Omdat ik te<br />
dik was, werd ik ontslagen en kwam<br />
nergens aan de bak. Terwijl ik bedrijfskunde<br />
heb gestudeerd en studievrienden<br />
mooie traineeships bij<br />
Shell kregen. Hoe kan dat in godsnaam<br />
in Nederland? Ik had handjes<br />
die kunnen werken. In een callcenter<br />
ziet toch niemand dat ik dik ben?’<br />
‘Nadat mijn broer overleed bij een<br />
verkeersongeluk in 2002 ben ik in<br />
twee jaar tijd honderd kilo aangekomen,<br />
tot 207 kilo. Ik at mijn verdriet<br />
weg, terwijl je zoiets natuurlijk moet<br />
oplossen met praten. Daar heb ik<br />
spijt van. Met mijn familie had ik veel<br />
problemen. Toen ik door een erfstuk<br />
van mijn oma zakte, wilde mijn moeder<br />
me het huis uitzetten. Ik was radeloos.<br />
Toen kwam de Gouden Kooi<br />
en ik was de ideale kandidaat. Ik had<br />
allemaal psychische troubles, was<br />
moddervet; gooi me in het huis en je<br />
hebt mooie tv. Daar hebben ze me<br />
zeker op gecast, en terecht. Ik dacht:<br />
this is my way out. Ik koos heel bewust:<br />
ik ga hier helemaal los, geef nu voor<br />
altijd dat beetje maatschappelijke<br />
carrière op. Ik was de enige die niks te<br />
verliezen had. Als de Gouden Kooi niet<br />
was gekomen? Dan had ik een bank<br />
beroofd. Nee, serieus.’<br />
‘<strong>Het</strong> is gewoon survival of the fittest.<br />
Zelfs intellectuele, linksgeoriënteerden<br />
die zo mooi praten over socialisme<br />
zijn onderhevig aan onbewuste<br />
processen van uitsluiting. Je hebt de<br />
helden; de Idols-winnaars, de gewone<br />
mensen; die bereiken niks, en je hebt<br />
de antihelden zoals ik. Ik zal nooit,<br />
maar dan ook nooit meer accepteren<br />
dat ik als untermensch behandeld<br />
word. <strong>Het</strong> verleden heeft me keihard<br />
gemaakt. Jammer? Tja. Maar nu heb<br />
ik al dat geld en kan ik gewoon lekker<br />
mijn middelvinger opsteken.’<br />
Ziek worden<br />
‘Ziek worden is mijn grootste angst.<br />
Als ik doodval, boeien. Maar als ik nu<br />
diabetes krijg en mijn poot moet eraf,<br />
dan baal ik. Ik zou graag afvallen. Ik<br />
heb met genoeg psychologen gepraat.<br />
In theorie weet ik precies wat er<br />
mis is: ik cope met eten. Eten is mijn<br />
drug. I’m loving it. Of ik me goed voel<br />
over mezelf? Ja. Nou, mwha. Ik kan<br />
niet fietsen, dan zakt het stalen frame<br />
in elkaar. En ik pas niet in alle auto’s.<br />
Dat is echt rot. Jah. Mensen zijn bang<br />
voor mij op straat. Omdat ik heel dik<br />
ben en eng. Ja toch? Jij vindt me niet<br />
eng? Dat is weer een meevaller.<br />
Ik eet het liefste spareribs. Mijn<br />
eerste opnames voor TerrorJaap.tv<br />
zijn net afgerond en ik heb mezelf<br />
toen op drie porties getrakteerd.<br />
Amerikaanse, ketjap en piri-piri. Dikke<br />
mensen moeten hun successen<br />
natuurlijk niet vieren met eten, zegt<br />
Dr. Phil. Ik heb al zijn boeken gelezen.<br />
Maar implementeren is zo moeilijk.<br />
Ben ik gelukkig? Interessant.<br />
Enerzijds denk je: dat moet haast wel<br />
als je een miljoen wint. Maar ja, de<br />
psychologie zegt ook dat je op een<br />
gegeven gewend raakt aan je situatie.<br />
En dan wil je alleen maar meer.’ 1<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
AUGUSTUS<br />
<strong>Het</strong> is gedaan met de gevaarlijke<br />
valkuilen in de Neder-<br />
20<br />
landse bossen. <strong>De</strong> politie pakt een<br />
verdachte kuilengraver op, later<br />
nog een tweede.<br />
Bij een actie tegen een vermeend<br />
broeinest van taliban-<br />
23<br />
leden, ergens diep in Afghanistan,<br />
maken Amerikaanse soldaten een<br />
groot aantal burgerslachtoffers.<br />
Volgens de Afghaanse autoriteiten<br />
zijn het er enkele tientallen. <strong>De</strong><br />
Amerikanen zelf komen niet verder<br />
dan vijf.<br />
Steunde minister Cramer in haar<br />
26<br />
wilde jaren criminele activiteiten?<br />
Haar naam stond onder een advertentie<br />
(uit 1986!) waarin steun<br />
werd uitgesproken voor actievoerders<br />
die bij Economische Zaken hadden<br />
ingebroken, om te zien waar<br />
kernreactoren gepland werden. Cramer<br />
kan zich van die advertentie niets<br />
meer herinneren. Ze mag blijven.<br />
28<br />
Minister Verhagen laat oud-collega<br />
Eveline Herfkens eerst lang<br />
bungelen, maar Herfkens komt tenslotte<br />
toch met de schrik vrij. Ze hoeft<br />
de 200.000 euro die ze ten onrechte<br />
ontving voor de huur van een appartement<br />
in New York, niet terug te betalen.<br />
‘Klassejustitie’, roept de SP.<br />
<strong>De</strong> orkaan Gustav mist op een<br />
30<br />
haartje het toch al zo geplaagde<br />
New Orleans.<br />
30<br />
Nog een misser diezelfde dag:<br />
John McCain kiest de gouverneur<br />
van Alaska, Sarah Palin, als zijn<br />
running mate. Verbazing, opluchting,<br />
en later bittere teleurstelling.<br />
REUTERS<br />
30<br />
Terror George<br />
Hij komt er wat aan de late kant achter, maar toch:<br />
‘Ik denk dat ik onvoorbereid was op de oorlog’,<br />
zegt de aanstaande ex-president van de States.<br />
Terror Benedictus<br />
En ook hier een gevalletje beter laat dan nooit. ‘We<br />
zullen pedofiele priesters uitsluiten’, zei paus Benedictus.<br />
‘Liever goede priesters dan veel priesters.’<br />
Nog een Terror George dan<br />
‘Ik had beter een andere toon kunnen aanslaan.<br />
Door uitspraken als ‘dood of levend’ dachten mensen<br />
dat ik geen man van de vrede was.’
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
13<br />
Terror Jaap <strong>De</strong> ideale kandidaat<br />
‘<strong>Het</strong> is verlossing van alle pijn’<br />
Miljonair<br />
van het jaar<br />
Nooit zal Gouden Kooi-winnaar Jaap nog accepteren dat hij als untermensch behandeld<br />
wordt. ‘Met al dat geld steek ik gewoon lekker mijn middelvinger op.’<br />
v<br />
Jojanneke van den Berge<br />
HULSHORST<br />
...<br />
Jaap Amesz (26) klopt tevreden<br />
op zijn Jan des Bouvriebank.<br />
‘Zestienduizend euro.’<br />
Hij knikt naar zijn slaapkamer.<br />
‘Hästensbed. Vijftienduizend<br />
euro.’ Meubilair uit Talpa’s<br />
voyeurvilla waarin hij 451<br />
dagen verbleef, tot mei dit<br />
jaar. ‘Ik heb een vrachtwagen laten<br />
komen en al het spul ingeladen. Daar<br />
kreeg ik wel mot mee, maar ja.’ <strong>De</strong><br />
Gouden Kooi-snuisterijen rieken nog<br />
enigszins naar miljonairsschap.<br />
Amesz, ofwel Terror Jaap, is verder<br />
zuinig. ‘Als je alles gaat verbrassen, is<br />
het snel op. Toen Wouter Bos zei: ‘Ik<br />
garandeer tot een ton’, heb ik alles<br />
over tien rekeningen verspreid. Ik heb<br />
een deposito geopend en alles vrij<br />
opneembaar staan. Krijg je 4,5 procent<br />
rente in plaats van 5,1. Dan rentenier<br />
je op bijstandsniveau.’<br />
‘Op dure vakanties kan ik toch<br />
niet, ik pas niet in een vliegtuigstoel.<br />
En verder heb ik weinig luxe nodig. Ik<br />
haal vaak boodschappen bij de Aldi.’<br />
Hij woont in een oude bungalow<br />
op het vakantiepark van zijn schoonouders<br />
voor 325 euro per maand.<br />
Zijn auto is tweedehands. Een vriezer<br />
van 900 euro was zijn wildste aankoop.<br />
‘Die is 1.84 hoog. Als ik jou<br />
omleg, kan ik je er zo in kwijt. Verder<br />
heb ik een Playstation en dvd-speler<br />
aangeschaft. Van die Playstation heb<br />
ik spijt. Duur, en ik word misselijk<br />
van die spelletjes. Ik schaak liever op<br />
internet. Vier keer per week.’<br />
Klaar<br />
‘Ik ben er helemaal klaar mee om te<br />
laten zien wie ik echt ben. Als Jaap<br />
een scheet laat, staat het overal, maar<br />
als Jaap iets doet voor KiKa kinderkankerstichting<br />
komt niemand kijken.<br />
Dan is het: Fok Japie. Kom ik bij<br />
het Radboud met duizenden euro’s<br />
aan speelgoed en spelletjes, en dan<br />
lees je weer op internet: ‘Jaap is gemeen’.<br />
Dat is zo klote.<br />
Han Pekel, mijn jeugdheld, heeft<br />
gezegd dat ze me op een ijsschots<br />
moesten zetten en laten afdrijven.’<br />
Hij wrijft in zijn ogen, zwijgt even.<br />
‘Dat soort reacties hebben me erg geraakt.<br />
In de Gouden Kooi zat ik in een<br />
FRANK GROELIKEN<br />
‘Dan zie ik die fokking Ali B<br />
met zijn talkshow. Pleur op<br />
van die tv, man, ik moet erop.’<br />
rol. Ik bedoel, ik ga niet voor m’n lol<br />
tafels omgooien. Ik wilde mijn medebewoners<br />
angst inboezemen. Iedereen<br />
dacht: dat is een holbewoner,<br />
maar ’s nacht lag ik met een notitieboekje<br />
in bed plannen te maken.’<br />
‘Talpa wilde een talkshow. <strong>Het</strong> leek in<br />
kannen en kruiken. <strong>De</strong> pilot werd gemaakt,<br />
een late-nightplek, grote zenderbazen<br />
die in me geloofden. Ik<br />
dacht: ik wordt dé nieuwe<br />
host van dé nieuwe show. En ik dacht:<br />
de hele maatschappij die mij veroordeelde<br />
vóór ik in de Gouden Kooi<br />
kwam, mij stigmatiseerde, mij behandelde<br />
als kluns en kneus, die<br />
krijgt ongelijk. Maar toen kwamen<br />
die kut-Amerikanen, die kostten me<br />
gewoon m’n talkshow met hun veel<br />
te dure huizen. Achteraf had ik liever<br />
een half miljoen gehad en een talkshow,<br />
dan een heel miljoen en geen<br />
talkshow. Ik ben een B-ster, maar wel<br />
een onwijze cult B-ster, er is niemand<br />
zoals ik. Dan zie ik die fokking Ali B<br />
met zijn talkshow… dat kan ik gewoon<br />
beter. Klotezooi. Pleur op van<br />
tv man, ik moet erop.’<br />
Geïnvesteerd<br />
‘Maar ik heb het licht gezien. Ik ga het<br />
zelf doen. Mijn Hyves heeft meer dan<br />
80.000 leden. Mensen zeggen: Jaap is<br />
een vrek met z’n bungalow. Nee, nee,<br />
nee. Ik heb geïnvesteerd in mijn eigen<br />
zaak: Terrorjaap.tv. Ik heb mijn eigen<br />
camera’s en montageset gekocht, en<br />
ik huur een server. Dat kost per<br />
maand meer dan een huurhuis. Ik<br />
was altijd al aan het filmen, heb honderd<br />
uren beeldmateriaal vol interviews.<br />
Met strandjutters, een kermisexploitant,<br />
een ziek iemand.<br />
Terrorjaap.tv wordt een combinatie<br />
van inhoud en m’n welbekende streken.<br />
Ik heb me heel goed verzekerd.<br />
Stel, ik sla jou je tanden uit je bek met<br />
een act ,want ik wil grappig doen en<br />
jij zegt: ik wil een miljoen, dan ben ik<br />
safe. Als ik een vinger verlies, krijg ik<br />
zelf twee ton.’<br />
‘Als ik op dit jaar terugkijk, dan<br />
denk ik: verlossing. Verlossing uit de<br />
wereld van discriminatie, van alle<br />
pijn die ik heb gekend. Omdat ik te<br />
dik was, werd ik ontslagen en kwam<br />
nergens aan de bak. Terwijl ik bedrijfskunde<br />
heb gestudeerd en studievrienden<br />
mooie traineeships bij<br />
Shell kregen. Hoe kan dat in godsnaam<br />
in Nederland? Ik had handjes<br />
die kunnen werken. In een callcenter<br />
ziet toch niemand dat ik dik ben?’<br />
‘Nadat mijn broer overleed bij een<br />
verkeersongeluk in 2002 ben ik in<br />
twee jaar tijd honderd kilo aangekomen,<br />
tot 207 kilo. Ik at mijn verdriet<br />
weg, terwijl je zoiets natuurlijk moet<br />
oplossen met praten. Daar heb ik<br />
spijt van. Met mijn familie had ik veel<br />
problemen. Toen ik door een erfstuk<br />
van mijn oma zakte, wilde mijn moeder<br />
me het huis uitzetten. Ik was radeloos.<br />
Toen kwam de Gouden Kooi<br />
en ik was de ideale kandidaat. Ik had<br />
allemaal psychische troubles, was<br />
moddervet; gooi me in het huis en je<br />
hebt mooie tv. Daar hebben ze me<br />
zeker op gecast, en terecht. Ik dacht:<br />
this is my way out. Ik koos heel bewust:<br />
ik ga hier helemaal los, geef nu voor<br />
altijd dat beetje maatschappelijke<br />
carrière op. Ik was de enige die niks te<br />
verliezen had. Als de Gouden Kooi niet<br />
was gekomen? Dan had ik een bank<br />
beroofd. Nee, serieus.’<br />
‘<strong>Het</strong> is gewoon survival of the fittest.<br />
Zelfs intellectuele, linksgeoriënteerden<br />
die zo mooi praten over socialisme<br />
zijn onderhevig aan onbewuste<br />
processen van uitsluiting. Je hebt de<br />
helden; de Idols-winnaars, de gewone<br />
mensen; die bereiken niks, en je hebt<br />
de antihelden zoals ik. Ik zal nooit,<br />
maar dan ook nooit meer accepteren<br />
dat ik als untermensch behandeld<br />
word. <strong>Het</strong> verleden heeft me keihard<br />
gemaakt. Jammer? Tja. Maar nu heb<br />
ik al dat geld en kan ik gewoon lekker<br />
mijn middelvinger opsteken.’<br />
Ziek worden<br />
‘Ziek worden is mijn grootste angst.<br />
Als ik doodval, boeien. Maar als ik nu<br />
diabetes krijg en mijn poot moet eraf,<br />
dan baal ik. Ik zou graag afvallen. Ik<br />
heb met genoeg psychologen gepraat.<br />
In theorie weet ik precies wat er<br />
mis is: ik cope met eten. Eten is mijn<br />
drug. I’m loving it. Of ik me goed voel<br />
over mezelf? Ja. Nou, mwha. Ik kan<br />
niet fietsen, dan zakt het stalen frame<br />
in elkaar. En ik pas niet in alle auto’s.<br />
Dat is echt rot. Jah. Mensen zijn bang<br />
voor mij op straat. Omdat ik heel dik<br />
ben en eng. Ja toch? Jij vindt me niet<br />
eng? Dat is weer een meevaller.<br />
Ik eet het liefste spareribs. Mijn<br />
eerste opnames voor TerrorJaap.tv<br />
zijn net afgerond en ik heb mezelf<br />
toen op drie porties getrakteerd.<br />
Amerikaanse, ketjap en piri-piri. Dikke<br />
mensen moeten hun successen<br />
natuurlijk niet vieren met eten, zegt<br />
Dr. Phil. Ik heb al zijn boeken gelezen.<br />
Maar implementeren is zo moeilijk.<br />
Ben ik gelukkig? Interessant.<br />
Enerzijds denk je: dat moet haast wel<br />
als je een miljoen wint. Maar ja, de<br />
psychologie zegt ook dat je op een<br />
gegeven gewend raakt aan je situatie.<br />
En dan wil je alleen maar meer.’ 1<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
AUGUSTUS<br />
<strong>Het</strong> is gedaan met de gevaarlijke<br />
valkuilen in de Neder-<br />
20<br />
landse bossen. <strong>De</strong> politie pakt een<br />
verdachte kuilengraver op, later<br />
nog een tweede.<br />
Bij een actie tegen een vermeend<br />
broeinest van taliban-<br />
23<br />
leden, ergens diep in Afghanistan,<br />
maken Amerikaanse soldaten een<br />
groot aantal burgerslachtoffers.<br />
Volgens de Afghaanse autoriteiten<br />
zijn het er enkele tientallen. <strong>De</strong><br />
Amerikanen zelf komen niet verder<br />
dan vijf.<br />
Steunde minister Cramer in haar<br />
26<br />
wilde jaren criminele activiteiten?<br />
Haar naam stond onder een advertentie<br />
(uit 1986!) waarin steun<br />
werd uitgesproken voor actievoerders<br />
die bij Economische Zaken hadden<br />
ingebroken, om te zien waar<br />
kernreactoren gepland werden. Cramer<br />
kan zich van die advertentie niets<br />
meer herinneren. Ze mag blijven.<br />
28<br />
Minister Verhagen laat oud-collega<br />
Eveline Herfkens eerst lang<br />
bungelen, maar Herfkens komt tenslotte<br />
toch met de schrik vrij. Ze hoeft<br />
de 200.000 euro die ze ten onrechte<br />
ontving voor de huur van een appartement<br />
in New York, niet terug te betalen.<br />
‘Klassejustitie’, roept de SP.<br />
<strong>De</strong> orkaan Gustav mist op een<br />
30<br />
haartje het toch al zo geplaagde<br />
New Orleans.<br />
30<br />
Nog een misser diezelfde dag:<br />
John McCain kiest de gouverneur<br />
van Alaska, Sarah Palin, als zijn<br />
running mate. Verbazing, opluchting,<br />
en later bittere teleurstelling.<br />
REUTERS<br />
30<br />
Terror George<br />
Hij komt er wat aan de late kant achter, maar toch:<br />
‘Ik denk dat ik onvoorbereid was op de oorlog’,<br />
zegt de aanstaande ex-president van de States.<br />
Terror Benedictus<br />
En ook hier een gevalletje beter laat dan nooit. ‘We<br />
zullen pedofiele priesters uitsluiten’, zei paus Benedictus.<br />
‘Liever goede priesters dan veel priesters.’<br />
Nog een Terror George dan<br />
‘Ik had beter een andere toon kunnen aanslaan.<br />
Door uitspraken als ‘dood of levend’ dachten mensen<br />
dat ik geen man van de vrede was.’
et j<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
15<br />
Verrassing<br />
van het jaar<br />
v<br />
Waterpolo Kort, maar intens<br />
Goud is mooi, arts worden zinvoller<br />
Alette Sijbring was één van de<br />
gouden waterpolosters die<br />
Nederland deze zomer aan de<br />
buis deed kluisteren. Nu moet ze<br />
toegeven: ‘<strong>Het</strong> was een hype.’<br />
Iwan Tol<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Onlangs keek Alette Sijbring (25) de<br />
finale van Peking terug. In haar eentje.<br />
Gordijnen dicht, wijntje erbij.<br />
‘Wat me opviel?’ Ze proeft haar woorden.<br />
‘<strong>Het</strong> had net zo goed verkeerd af<br />
kunnen lopen. Ook de Amerikanen<br />
schoten in de slotfase twee keer op de<br />
lat. Gek hè, ik was erbij, lag in het water,<br />
maar kan me dat helemaal niet<br />
meer herinneren. Ik weet alleen dat ik<br />
dacht: dit gaat niet mis. Dat gevoel<br />
was heel sterk. Pas toen ik de beelden<br />
zag, realiseerde ik me hoe spannend<br />
het is geweest.’<br />
Ze vertelt haar verhaal in de kantine<br />
van het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis.<br />
Gestoken in een<br />
witte doktersjas doet Alette Sijbring<br />
in niets denken aan een waterpoloster.<br />
Toch was zij een van de speelsters<br />
die in Peking voor één van de<br />
mooiste sportmomenten van het jaar<br />
zorgde: goud na een zinderende finale<br />
tegen Amerika. <strong>Het</strong> luidde meteen<br />
ook het einde van haar interlandcarrière<br />
in. Sijbring pakte haar studie<br />
geneeskunde weer op en loopt nu coschappen<br />
op de KNO-afdeling in het<br />
Slotervaartziekenhuis.<br />
Zodra mensen te horen krijgen dat<br />
Sijbring deel uitmaakte van het gouden<br />
team beginnen ze haar te vertellen<br />
waar en hoe ze de finale tegen<br />
Amerika beleefd hebben, zegt Sijbring.<br />
Lachend: ‘Ze zeggen dan: onze<br />
afdeling lag stil toen jullie speelden,<br />
iedereen zat voor de tv. Een vriend<br />
vertelde me dat hij een bekende tegenkwam<br />
op straat. Hij wilde hem<br />
begroeten, maar die jongen reed keihard<br />
door. ‘<strong>Het</strong> waterpolo begint zo,<br />
ik moet op tijd zijn,’ riep hij in het<br />
voorbij gaan. Prachtig toch dat iedereen<br />
zo heeft zo heeft meegeleefd?’<br />
Zelfs NOS-presentator Jack van<br />
Gelder spoedde zich in Peking naar<br />
het olympische zwembad. <strong>Het</strong> was<br />
zijn eerste waterpolowedstrijd ooit,<br />
vertelde hij destijds op tv. <strong>Het</strong> zal<br />
ANP<br />
Alette Sijbring in het Slotervaartziekenhuis, op het sportgala en in Peking.<br />
‘Ik heb mijn verstandskiezen<br />
laten trekken om daarmee<br />
geen risico te lopen in Peking.’<br />
voorlopig waarschijnlijk zijn laatste<br />
zijn geweest ook, want waterpolo is<br />
weer terug bij af; een familiesport pur<br />
sang.<br />
Sijbring knikt. ‘<strong>Het</strong> is een hype geweest.<br />
Dat is ook logisch. <strong>Het</strong> is de<br />
Olympische Spelen, iedereen beleeft<br />
dat heel kort, maar intens. <strong>De</strong> hockeydames<br />
zie je toch ook niet heel<br />
veel meer op tv? <strong>Het</strong> is dat daar wat<br />
knappe meiden rondlopen die af en<br />
toe op een cover staan. Wat dat betreft<br />
hebben wij ons imago tegen: dat<br />
van meiden in strakke badpakken die<br />
zo’n rare cap dragen. Wellicht kan<br />
ons imago sexier. Maar met dat soort<br />
dingen hou ik me niet bezig. Ik ben<br />
met waterpolo begonnen omdat ik<br />
het een mooie sport vond en het<br />
hoogste wilde bereiken. Niet om veel<br />
op tv te komen.’<br />
<strong>Het</strong> succes van de waterpolodames<br />
komt voor een groot deel op het<br />
conto van coach Robin van Galen, de<br />
architect van het gouden bouwwerk.<br />
Hij begon in 2006 opnieuw met een<br />
fulltime trainingsprogramma om de<br />
laatste stap naar de wereldtop te maken.<br />
<strong>De</strong> vrouwen verbleven in de<br />
Zeister bossen, zonder afleiding, in<br />
kleine kamers, met stapelbedden. <strong>De</strong><br />
opofferingen gingen ver. ‘Ik heb mijn<br />
verstandskiezen laten trekken, net als<br />
mijn teamgenoten, om niet het risico<br />
te lopen daar in Peking last van te krijgen.<br />
Medestudenten maken nog weleens<br />
het grapje: waarom heb je je<br />
blinde darm niet meteen weg laten<br />
halen?’<br />
Sijbrings sociale leven lag stil.<br />
Geen feestjes of verjaardagen meer.<br />
En slechts bij hoge uitzondering een<br />
biertje of een wijntje. Ze noemt die<br />
opofferingen Spartaans. ‘Ik heb mezelf<br />
even buiten de maatschappij geparkeerd.’<br />
Niet iedereen snapte dat ze<br />
haar studie had stopgezet. ‘In mijn<br />
directe omgeving werden openlijk<br />
twijfels geuit. Vergeet ook niet dat tot<br />
aan afgelopen zomer waterpolo<br />
nooit iets had gewonnen op een groot<br />
toernooi. Toen Peking eenmaal in<br />
zicht kwam, werd het al iets aannemelijker.<br />
En eenmaal met die plak in<br />
handen, hoorde ik niemand meer.’<br />
Ze herinnert zich het volkslied, de<br />
uitzending bij Mart Smeets en de huldiging<br />
in het Holland Heineken<br />
House. Om vier uur lag ze die avond<br />
van de finale op bed, doodop. ‘Pas<br />
daarna, de volgende drie avonden,<br />
was het echt feesten geblazen. <strong>Het</strong><br />
Heineken House was veel te vroeg<br />
dicht, we gingen dan door naar Bar<br />
Street. En als het weer licht was, keerden<br />
we terug naar het olympisch<br />
dorp, ontbijten bij McDonald’s.’<br />
CHRISTIAAN KROP<br />
ANP<br />
<strong>De</strong> festiviteiten nadien beleefde Sijbring<br />
in een roes. Ze ging naar de koningin<br />
en werd gehuldigd door de<br />
gemeente Utrecht. Na een korte vakantie<br />
ging ze weer over tot de orde<br />
van de dag: co-schappen lopen het<br />
Meander Medisch Centrum in<br />
Amersfoort.<br />
‘In aanloop naar de Spelen dacht<br />
ik soms: waar ben ik mee bezig? Ik<br />
hoefde me nergens in te verdiepen,<br />
alleen maar oogkleppen op en recht<br />
vooruit op het doel af. <strong>Het</strong> is prachtig<br />
dat ik op het hoogste podium heb<br />
kunnen acteren. Maar ik ben blij dat<br />
ik nu co-schappen kan gaan lopen.<br />
Arts worden is een stuk zinvoller dan<br />
waterpoloën. Ik kan niet mijn hele<br />
leven lang op die gouden medaille<br />
teren.’ 1<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
SEPTEMBER<br />
<strong>Het</strong> ambulancepersoneel in<br />
3<br />
Amsterdam legt het werk<br />
neer. Ze zijn de bedreigingen door<br />
met name allochtone jongeren<br />
spuugzat. Burgemeester Cohen<br />
geeft ze groot gelijk en haalt hard<br />
uit naar de usual suspects.<br />
Onder druk van TROS Radar<br />
6<br />
en de Consumentenbond<br />
stopt RTL met het programma<br />
Astro-TV. <strong>De</strong> medewerkers die de<br />
kijkers adviezen gaven, bleken<br />
helemaal niet over paranormale<br />
gaven te beschikken!<br />
7<br />
In Uruzgan sneuvelt soldaat der<br />
eerste klasse Jos ten Brinke.<br />
Ernstige verzakking van een<br />
10<br />
rijtje huizen aan de Vijzelgracht.<br />
Even hangt de Amsterdamse metro<br />
aan een zijden draadje. Maar er is al<br />
te veel geld aan uitgegeven.<br />
Nog meer falend graafwerk.<br />
10<br />
Diep onder de grond van het<br />
Zwitserse Genève gaat de Large<br />
Hadron Collider van start. Na de druk<br />
ANP<br />
10<br />
op de knop volgt een kort feestje en<br />
een daverende knal – en het ding ligt<br />
nog steeds stil.<br />
NRC Handelsblad heeft alweer<br />
13<br />
schijt aan de Haagse journalistieke<br />
mores en publiceert details uit<br />
de ‘geheime’ miljoenennota.<br />
<strong>De</strong> Amerikaanse private bank<br />
15<br />
Lehman Brothers gaat ten onder.<br />
<strong>De</strong> Amerikaanse overheid had geweigerd<br />
bij te springen.<br />
16<br />
Prinsjesdag. Weer veel belachelijke<br />
hoedjes te zien maar geen<br />
nieuws. <strong>Het</strong> kabinet weigert koppig<br />
van een crisis te spreken.<br />
<strong>De</strong> ziekenhuizen in Emmeloord<br />
en Lelystad mogen van<br />
17<br />
de inspectie niet meer opereren.<br />
Dat gebeurde daar namelijk praktisch<br />
in de open lucht.<br />
Na enige maanden van politiek<br />
correcte stilte, dit in ver-<br />
18<br />
band met de Olympische Spelen,<br />
barst het Chinese melkschandaal<br />
nu echt goed los. Steeds meer berichten<br />
over doodzieke kinderen,<br />
ook van buiten China.<br />
<strong>De</strong> leukste ontboezeming<br />
Oud-wielrenner Maarten Ducrot doet een<br />
dubbelzinnige bekentenis: ‘Ik gebruik nu<br />
meer doping dan toen ik nog koerste.’<br />
<strong>Het</strong> grootste probleem<br />
Oud-voetballer Marco van Basten heeft het er maar<br />
moeilijk mee. ‘Ik probeer gewoon normaal te doen.<br />
Dat lukt niet echt.’<br />
<strong>De</strong> gezelligste toeschouwers<br />
Oud-bondscoach Jan Zwartkruis over het WK in<br />
1978 in Argentinië: ‘Die soldaten stonden daar niet<br />
met pistolen, maar met mitrailleurs hè.’
16<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
Oud & nieuw Youp van ’t Hek<br />
Dit land is<br />
krankzinnig<br />
Op oudejaarsavond zendt de<br />
VARA de voorstelling Troost van<br />
Youp van ’t Hek uit. ‘Ik wil het<br />
publiek, meer nog dan vroeger,<br />
onbedaarlijk hard laten lachen.’<br />
<br />
<br />
Alexander Nijeboer<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Joseph Jacobus Marie van<br />
’t Hek (Naarden, 1954) staat<br />
sinds 1973 op de planken. Beroep:<br />
volkskomiek. Op oudejaarsavond<br />
doet hij bij de<br />
VARA de oudejaarsconference.<br />
‘<strong>De</strong> enige echte’, zoals hij zelf<br />
zegt.<br />
‘<strong>Het</strong> cabaret is de afgelopen jaren<br />
veranderd’, zegt Van ’t Hek in een Amsterdams<br />
café. ‘<strong>Het</strong> is vluchtiger geworden,<br />
net als de maatschappij. Cabaret<br />
is entertainment geworden. Ik<br />
ben nog een van de weinigen die vanuit<br />
een grondmening cabaret maakt.<br />
Uit verontwaardiging. Dat zie ik nog<br />
maar zelden.’<br />
<strong>De</strong> oudejaarsconference wordt<br />
vaak aangehaald als voorbeeld van de<br />
teloorgang van het spraakmakende<br />
cabaret. <strong>Het</strong> aanbod aan conferences<br />
is dit jaar groter dan ooit. Was de traditie<br />
decennia voorbehouden aan de<br />
grote namen (Wim Kan, Seth Gaaikema,<br />
Freek de Jonge, Youp van ’t Hek<br />
en Lebbis & Jansen), tegenwoordig<br />
lijkt de conference het metier van iedere<br />
cabaretier die op oudejaarsavond<br />
nog niet onder de pannen is.<br />
Guido Weijers doet zijn oudejaarsvoorstelling<br />
bij SBS6, Dolf Jansen<br />
staat voor het eerst rond oud en nieuw<br />
solo (zonder Lebbis) op het podium<br />
en verder blikken Arie Koomen en<br />
Sjaak Bral terug op het afgelopen<br />
jaar.<br />
In <strong>Het</strong> Parool schreef columnist<br />
Ronald Ockhuysen eind vorige<br />
maand een scherpe column over de<br />
teloorgang van de oudejaarsconference<br />
als traditie. Naast de wildgroei<br />
aan cabaretiers is grappen maken allang<br />
niet meer het domein van de cabaretier<br />
alleen, constateert Ockhuysen.<br />
<strong>Het</strong> cabaret ondervindt grote<br />
concurrentie van bijvoorbeeld internet,<br />
waar allerhande particulieren<br />
zich in grappen verpakte meningen<br />
aanmeten.<br />
In een Amsterdams café reageert<br />
Van ’t Hek gelaten. ‘<strong>De</strong> impact is inderdaad<br />
veranderd. Dit jaar zijn er<br />
wel zes of zeven oudejaarsconferenciers.<br />
Vroeger toen er nog maar twee<br />
netten waren, keken er elf miljoen<br />
mensen naar Wim Kan. Nu trek ik op<br />
oudejaarsavond anderhalf miljoen<br />
kijkers. <strong>De</strong> cijfers van vroeger haalt<br />
niemand meer.’<br />
Even leken die grote twee van het<br />
cabaret – Youp van ’t Hek en Freek de<br />
Jonge – de oudejaarsconference te<br />
laten voor wat het was: een versleten<br />
traditie. Vorig jaar hield Van ’t Hek<br />
zich afzijdig, terwijl <strong>De</strong> Jonge de conference<br />
zelfs publiekelijk afzwoer.<br />
Maar hij houdt van het ‘kortebaanwerk’<br />
van iedere avond nieuwe grappen<br />
uitproberen en de allerbeste gebruiken<br />
om op oudejaarsavond in<br />
anderhalf uur het jaar door te nemen.<br />
Vandaar dat hij terug is.<br />
Schaamte en troost<br />
<strong>De</strong> oudejaarsconference draait om<br />
schaamte en troost zoeken. Van ’t Hek<br />
vertelt het verhaal van een oude<br />
<br />
<br />
vrouw die boven haar televisie een<br />
schilderij heeft hangen van een vrouw<br />
die zich schaamt. In de voorstelling<br />
laat hij de oude vrouw zeggen dat zij<br />
de laatste jaren steeds vaker naar het<br />
schilderij kijkt dan naar de televisie.<br />
<strong>De</strong> anekdote van het schilderij verbeeldt<br />
de schaamte, de grappen bieden<br />
troost.<br />
Troost voor een land dat zich volgens<br />
Van ’t Hek heeft overgeleverd<br />
aan de waanzin. ‘Er is toch iets met<br />
een land aan de hand als volwassen<br />
mensen in een land 24 miljoen welpies<br />
gaan verdelen,’ schetst Van ’t Hek.<br />
‘Ik probeer de volstrekte krankzinnigheid<br />
van alledaagse beelden te schetsen.<br />
Honderdduizend mensen die<br />
zonder kaartje naar Basel afreizen:<br />
verklede mannen van mijn leeftijd<br />
die vervolgens in die stad een paar<br />
dagen helemaal losgaan. Als je zoiets<br />
ziet, kun je maar één conclusie trekken:<br />
met dit land is iets aan de hand.<br />
Wat er aan de hand is, weet ik ook<br />
niet. Ik kan alleen maar laten zien<br />
hoe krankzinnig dat is.’<br />
<strong>De</strong> onschuldige voorbeelden van<br />
waanzin krijgen een scherp vervolg.<br />
<strong>De</strong> cabaretier ruimt veel tijd in voor<br />
de bestuurders van ABN Amro die,<br />
vlak voordat het bedrijf werd verkocht,<br />
nog een flinke graai in de kas<br />
deden. <strong>De</strong> ongegeneerde hebzucht<br />
van topman Rijkman Groenink is een<br />
van de zaken die Van ’t Hek het afgelopen<br />
jaar persoonlijk het meest<br />
schokte.<br />
Mavo-diploma<br />
‘Ik las het boek <strong>De</strong> prooi over de ondergang<br />
van ABN Amro. Daarin lees<br />
je hoe het management met tweehonderd<br />
man op de valreep nog even<br />
een miljard euro uit het bedrijf rooft<br />
en vervolgens ruziet over wie de nieuwe<br />
combinatiebank Fortis-ABN<br />
AMRO mag gaan leiden. Die hebzucht<br />
is van kleuterklasniveau.’<br />
<strong>De</strong> oudejaarsconference is een<br />
lappendeken van grappen geworden,<br />
een echte rode draad kent de voorstelling<br />
niet. ‘Ik wilde nu eens niet<br />
een klassieke oudejaarsconference<br />
maken met een opgeheven vinger,<br />
een moraliserend betoog. Dat is al zo<br />
vaak gedaan. Ik vraag me tijdens de<br />
conference wel hardop allerlei zaken<br />
af, dan hoop ik dat het publiek zich<br />
die vragen ook stelt, maar ik geef geen<br />
antwoorden meer. Dat mag je ook<br />
niet van mij verwachten. Ik ben een<br />
‘Er is toch iets aan de hand<br />
als volwassen mensen<br />
24 miljoen welpies verdelen.’<br />
FRANK GROELIKEN<br />
Als jongetjes onder het mes<br />
19<br />
mogen, dan mogen meisjes<br />
ook best (lichtjes) besneden worden,<br />
zo schrijven twee artsen in<br />
het vakblad Medisch Contact.<br />
<strong>De</strong> kredietcrisis bereikt haar<br />
20<br />
eerste hoogtepunt. <strong>De</strong> Amerikaanse<br />
regering besluit 700 miljard<br />
dollar apart te zetten voor de<br />
noodlijdende financiële sector.<br />
Aanvankelijk is dit geld bedoeld<br />
om grote hoeveelheden vergiftigde<br />
hypotheken op te kopen; later<br />
wordt het, net als in de Europese<br />
landen, ingezet voor de ondersteuning<br />
(lees: nationalisering) van<br />
zwakke banken.<br />
Een nieuwe aflevering in een<br />
22<br />
taaie Haagse soap. Vijf vervoersorganisaties<br />
stappen uit het overleg<br />
met het ministerie van VWS over de<br />
ov-chipkaart. Zo wordt het nooit wat,<br />
zeggen ze.<br />
Presidentskandidaat John<br />
25<br />
McCain gaat naar Washington<br />
en stelt tegenstander Barack Obama<br />
voor om tijdelijk te stoppen met campagnevoeren<br />
in verband met de kredietcrisis.<br />
Obama weigert beleefd.<br />
ANP<br />
22<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
OKTOBER<br />
Samir A. wordt veroordeeld tot<br />
2<br />
negen jaar wegens deelname<br />
aan een terroristische organisatie en<br />
het voorbereiden van aanslagen op<br />
politici.<br />
Steve Fossett blijkt inderdaad<br />
2<br />
gecrasht en omgekomen.<br />
Jammer van al die mooie speculaties<br />
over zijn mysterieuze verdwijning.<br />
7<br />
<strong>De</strong> Hoge Raad schrijft juridische<br />
geschiedenis. Zij oordeelt dat de<br />
zaak van verpleegster Lucia de B.<br />
heropend moet worden.<br />
<strong>De</strong> kredietcrisis wordt een<br />
10<br />
wereldwijde crisis. Overal<br />
gaan de effectenbeurzen onderuit,<br />
om voorlopig niet meer te herstellen.<br />
Een ziekenhuis in Springfield,<br />
10<br />
in de staat Massachusetts,<br />
besluit een raam te vervangen.<br />
Velen beweren dat ze in het spiegelende<br />
glas Maria hebben zien<br />
verschijnen. <strong>De</strong> geruchten leidden<br />
tot een ware stormloop waardoor<br />
Krankzinnig Nederland (1)<br />
‘Dit is absoluut schandelijk. Je blijft met je<br />
poten van hulpverleners af’, zegt Job Cohen in<br />
september, na geweld tegen hulpverleners.<br />
Krankzinnig Nederland (2)<br />
‘<strong>Het</strong> is in Nederland blijkbaar gemakkelijker<br />
een Emmy te krijgen dan een nieuwe nier.’ BNNvoorzitter<br />
Patrick Lodiers over zijn Emmy Award.<br />
Krankzinnig Nederland (3)<br />
Minister Ab Klink legde een klein bommetje onder de<br />
gezondheidszorg door te zeggen: ‘Goede zorg in<br />
Nederlandse ziekenhuizen is niet vanzelfsprekend.’
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
17<br />
‘<strong>De</strong> ongegeneerde hebzucht<br />
van Rijkman Groenink heeft<br />
me het meest geschokt.’<br />
jongen met een mavo-diploma.’<br />
Van ’t Hek is sinds drie decennia<br />
een van de publieksfavorieten van<br />
het cabaret. Eind jaren negentig<br />
merkte hij de keerzijde. Opeens zat er<br />
een ‘totaal verkeerd publiek’ bij hem<br />
in de zaal. <strong>Het</strong> publiek scandeerde<br />
‘Youpie!’, ‘Tsjakka!’, en zette voor de<br />
voorstelling een wave in. ‘Ik werd<br />
daar heel verdrietig van en overwoog<br />
te stoppen.’ Hij bleef voorstellingen<br />
maken, maar verwijderde de platte<br />
kretologie. ‘Al snel gonsde het rond,<br />
Youp van ’t Hek is al lang niet meer zo<br />
grappig als vroeger.’<br />
Bang dat zijn populariteit eens ophoudt<br />
is hij niet. ‘Ik ga naar de opera,<br />
naar het concertgebouw, naar het<br />
voetballen, heb kinderen op de middelbare<br />
school en vrienden in totaal<br />
andere werelden dan het cabaret. Ik<br />
sta midden in het leven, zou er eerder<br />
bang voor zijn als ik nog heel krampachtig<br />
grappig moet worden.’<br />
Aartsrivaal Freek de Jonge bestempelde<br />
enkele jaren geleden het cabaret<br />
als ‘ten dode opgeschreven’ en<br />
richtte zich op meer toneelmatige<br />
voorstellingen in het circuit van kleinere<br />
zalen. ‘Dat is volgens mij ook<br />
wel noodgedwongen. Hij kreeg de<br />
grote zalen niet meer uitverkocht.’<br />
<strong>Het</strong> lazarus werken<br />
Van ’t Hek erkent dat hij er ook over<br />
nadenkt om terug te gaan naar kleinere<br />
zalen. Hij wil nog een grote show<br />
maken, die Omdat de nacht… gaat heten<br />
en waarmee hij zes weken in Carré<br />
zal staan. Daarna valt het doek.<br />
‘Tegen die tijd zijn de kinderen uit<br />
huis en kan ik anders gaan leven. <strong>De</strong><br />
grote tournees behoren dan tot het<br />
verleden. Voor deze conference gaf ik<br />
een aantal try-outs in zalen waar de<br />
directeur nog helpt bij het kaartjesscheuren.<br />
Ik kwam op met niets,<br />
maakte contact met de zaal en werkte<br />
me anderhalf uur het lazarus om ze<br />
onbedaarlijk te laten lachen. Na afloop<br />
waren het publiek en ik zielsgelukkig.’<br />
Van ’t Hek denkt dat de kans<br />
groot is dat hij zich na Omdat de<br />
nacht… alleen nog richt op de oudejaarsconferences.<br />
In Troost toont Van’t Hek zich als<br />
vanouds een geboren pessimist. ‘Op<br />
mijn twaalfde begon ik kranten te lezen<br />
en sindsdien ben ik pessimistisch.<br />
Ik heb absoluut niet het gevoel<br />
dat ik nog ga meemaken dat de problemen<br />
in het Midden-Oosten zullen<br />
worden opgelost.’<br />
‘<strong>Het</strong> klinkt cynisch, maar mijn generatie<br />
schrikt niet meer van de beelden<br />
uit Congo. Wij hebben Biafra al<br />
gehad.’ In het West-Afrikaanse land<br />
Biafra kwamen eind jaren zestig ongeveer<br />
twee miljoen mensen om als<br />
gevolg van een burgeroorlog en hongersnood.<br />
‘Je merkt dat dergelijke<br />
beelden maken dat je onverschilliger<br />
wordt.’<br />
<strong>De</strong> afgelopen jaren is hij zijn pretenties<br />
verloren. ‘Vroeger dacht ik dat<br />
als ik in Zwolle een tirade hield over<br />
een misstand in de stad, het gemeentebestuur<br />
de volgende dag zou aftreden.<br />
In zo’n stad wonen honderdduizend<br />
mensen. Als ik daar een avond<br />
sta, hebben al snel 99.000 mensen<br />
mij niet gezien. Die gedachte relativeert<br />
veel. Als ik met mijn oudejaarsconference<br />
1,5 miljoen kijkers haal,<br />
dan hebben altijd nog 14,5 miljoen<br />
mensen mij niet gezien.’<br />
<strong>De</strong> relativerende toon van vandaag<br />
is inherent aan het ouder worden.<br />
‘Ik heb mijn ouders en enkele<br />
goede vrienden begraven, kinderen<br />
gekregen en sta anders in het leven<br />
dan vroeger.’ Hij herinnert zich een<br />
incident, enkele weken voor het interview,<br />
in Zwolle. ‘Na de voorstelling<br />
bleek dat we niet gelijk terug konden,<br />
maar om moesten rijden omdat de<br />
snelweg was afgesloten – naar later<br />
BOB BRONSHOFF<br />
bleek vanwege een ongeluk. Ik loop<br />
dan in de kleedkamer te balen. Dan<br />
blijkt de volgende ochtend dat bij dat<br />
ongeluk een heel gezin is omgekomen.<br />
Op zo’n moment schaam ik me<br />
kapot.’<br />
Toch is de voornaamste kritiek op<br />
Van ’t Hek dat hij al twintig jaar hetzelfde<br />
idioom hanteert om zijn publiek<br />
te laten lachen, hij zichzelf nauwelijks<br />
vernieuwt en zijn humor<br />
sleets wordt. <strong>Het</strong> feit dat hij zich als<br />
persoonlijkheid ontwikkelt, is in zijn<br />
voorstellingen nauwelijks zichtbaar.<br />
Van ’t Hek is het met die kritiek niet<br />
eens. Wat is er op tegen dat iemand<br />
doet waar hij goed in is, vraagt hij<br />
zich hardop af. ‘Afgelopen zondag<br />
zag ik Leonard Cohen in het Parijse<br />
theater Olympia. Hij zong alleen<br />
maar nummers die hij al twintig jaar<br />
zingt. <strong>De</strong> tranen sprongen me weer in<br />
de ogen. Kippenvel.’<br />
Geen vrijblijvende lach<br />
Van ‘t Hek vindt wel dat hij de laatste<br />
jaren een belangrijke ontwikkeling<br />
doormaakt. ‘Ik wil het publiek, meer<br />
nog dan vroeger, onbedaarlijk hard<br />
laten lachen, maar het mag niet vrijblijvend<br />
zijn.’ <strong>De</strong> lach is een belangrijk<br />
instrument om mensen te raken,<br />
vindt hij. ‘Wim Kan vroeg zich vroeger<br />
altijd af of er was gelachen. Dat is<br />
voor mij het wezen van cabaret.<br />
In de oudejaarsconference laat ik<br />
mensen hard lachen als ik het beeld<br />
schets van mensen die in winkelcentra<br />
alleen nog maar kunnen shoppen<br />
om het shoppen, maar niet omdat zij<br />
iets nodig hebben. <strong>Het</strong> publiek denkt<br />
dan: zo iemand is ook debiel. Als ze<br />
zijn uitgelachen, komen de meesten<br />
erachter dat het gaat over de totale<br />
verzadiging. Dat leidt tot een bizar<br />
soort overconsumentisme van mensen<br />
die voor een half procentje meer<br />
hun spaargeld naar IJsland brengen<br />
en banken die enorme risico’s namen<br />
om nog meer te verdienen.’<br />
Na de lach moet er stof tot nadenken<br />
overblijven, dat is volgens de cabaretier<br />
het wezen van een goede<br />
oudejaarsconference. ‘Ik hoop dat als<br />
mensen in het nieuwe jaar de krant<br />
openslaan en weer lezen dat er een<br />
topman is die 26 miljoen heeft mee<br />
gegraaid of een bank is omgevallen,<br />
ze zullen terugdenken aan de oudejaarsconference<br />
om zelf tot de conclusie<br />
te komen dat de waanzin weer<br />
heeft toegeslagen.’ 1<br />
‘Als ik een tirade hield over<br />
een misstand, dacht ik dat de<br />
gemeenteraad zou vallen.’<br />
het ziekenhuis niet meer normaal<br />
kon functioneren.<br />
Zijn er eindelijk foto’s waar de<br />
14<br />
Noord-Koreaanse leider Kim<br />
Jong Il fris opstaat, zijn ze volgens<br />
deskundigen vals!<br />
Rotterdam kiest Ahmed<br />
16<br />
Aboutaleb als burgemeester.<br />
Een dreigende ruzie binnen Leefbaar<br />
Rotterdam wordt snel gesust.<br />
<strong>De</strong> politie op Bonaire vindt<br />
17<br />
het lijk van de al een maand<br />
vermiste Marlies van der Kouwe.<br />
ANP<br />
16<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
NOVEMBER<br />
4<br />
Yes, he can. Barack Obama<br />
verslaat John McCain.<br />
Amerikaanse soldaten overvallen<br />
een Afghaanse bruiloft. Er<br />
5<br />
vallen enige tientallen doden.<br />
In Oost-Congo vlamt de oorlog<br />
7<br />
weer op. Met dank aan buurland<br />
Rwanda.<br />
10<br />
<strong>De</strong> regering van de Malediven,<br />
een eilandengroep in de Indische<br />
Oceaan, koopt elders grote stukken<br />
grond aan om de eilandbevolking<br />
te kunnen verhuizen mocht<br />
de zeespiegel, vanwege het broeikaseffect,<br />
de komende eeuw ernstig<br />
gaan stijgen.<br />
Is een vage herinnering aan<br />
12<br />
een prikje in je bil het bewijs<br />
voor een poging tot besmetting<br />
met het hiv-virus? <strong>De</strong> rechter weet<br />
het ook niet goed en de straffen in<br />
de hilarische Groningse hiv-zaak<br />
vallen veel lager uit dan het OM<br />
had gewild. Justitie gaat in hoger<br />
beroep.<br />
Krankzinnig Nederland (4)<br />
‘<strong>Het</strong> is fouter dan fout dat dit kon gebeuren’, vond<br />
Schiphol-directeur Cerfontaine na de undercoveractie<br />
van Alberto Stegeman op de luchthaven.<br />
Niet alleen Rijkman profiteerde<br />
‘<strong>De</strong> kredietcrisis kwam voor hem als een geschenk uit<br />
de hemel’, zei Jozias van Aartsen over Wouter Bos<br />
tijdens de uitreiking van politicus van het jaar.<br />
Bos werd sponsor van z’n cluppie<br />
Feyenoord-fan Bos, na de overname van Fortis: ‘Met<br />
de directie van Feyenoord heb ik geregeld dat op de<br />
shirts niet langer Fortis maar Schatkist zal staan.’
18<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
Amerika<br />
Man van de Button,<br />
Barack Obama<br />
<br />
<br />
Al was het maar omdat van hem de meeste prullaria<br />
van een presidentskandidaat ooit werden verkocht.<br />
Obama leek het afgelopen jaar meer popidool dan<br />
politicus, eerder halfgod dan mens. Nog één keer<br />
genieten, volgend jaar zal de roes over zijn.<br />
<br />
<br />
‘Yes, we can!’
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
19<br />
‘Change we can<br />
believe in.’<br />
Wouter Bos heeft de smaak te<br />
13<br />
pakken. Na op 3 oktober de<br />
Belgische regering te hebben geschoffeerd<br />
(door het Nederlandse<br />
deel van Fortis te nationaliseren),<br />
krijgt Ella Vogelaar, minister van<br />
Wonen, Wijken en Integratie, in<br />
november te horen dat ze niet<br />
langer gewenst is. Ook aan deze<br />
ingreep gingen maanden van<br />
geheime voorbereiding vooraf.<br />
Wie gunt het hem niet?<br />
14<br />
Thomas Beatie, de man die<br />
al eens zwanger was en een kind<br />
baarde, blijkt weer zwanger.<br />
<strong>De</strong> vuile oorlog tussen Klink en<br />
18<br />
de kroeg verhardt. <strong>De</strong> minister<br />
dreigt met harde maatregelen tegen<br />
kroegbazen die toch asbakken neerzetten.<br />
19<br />
Heel veel sneeuw. Gigantische<br />
files. Negen doden.<br />
<strong>De</strong> drie grote Amerikaanse autofabrikanten<br />
(General Motors,<br />
19<br />
Ford en Chrysler) waarschuwen de<br />
Amerikaanse overheid dat de autoverkopen<br />
dramatisch zijn gedaald en<br />
dat ze op omvallen staan. Bush leent<br />
ze later 17 miljard dollar.<br />
EPA<br />
20<br />
<strong>De</strong> al jaren lastige Somalische<br />
20<br />
piraten hebben eindelijk de<br />
jackpot gewonnen: een Saoedische<br />
supertanker.<br />
<strong>De</strong> onlusten in Thailand<br />
26<br />
bereiken een hoogtepunt.<br />
Tegenstanders van premier<br />
Somchai bezetten dagenlang het<br />
vliegveld van Bangkok.<br />
Een groep terroristen uit Pakistan<br />
zaait dood en verderf<br />
26<br />
in de Indiase stad Mumbai. Ruim<br />
honderd doden. Tegenmaatregelen<br />
laten (te) lang op zich wachten.<br />
John McCain<br />
‘Ik slaap als een baby: ik slaap twee uur, word<br />
wakker en huil; slaap twee uur, word wakker en huil.’<br />
(Over zijn verkiezingsnederlaag)<br />
Silvio Berlusconi<br />
‘Ik voorzie geen problemen tussen Obama en<br />
Medvedev. Net als hij is Obama knap, jong en<br />
zongebruind. (Over relatie Rusland-Amerika)<br />
George W. Bush<br />
‘Voordat een of andere slimmerik ooit uitvogelt<br />
wat er in mijn Oval Office heeft plaatsgevonden,<br />
ben ik allang weg.’
20<br />
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
Slavendrijver Peter R. de Vries<br />
‘Misschien stop ik er wel mee’<br />
Hij won een Emmy met de reportage over Joran van der<br />
Sloots betrokkenheid bij de verdwijning van Natalee<br />
Holloway. ‘Ik heb meer macht dan een officier van justitie.’<br />
Mark Koster<br />
AMSTERDAM<br />
...<strong>De</strong> meest bekeken<br />
programmamaker<br />
van 2008<br />
luncht vandaag<br />
met één krentenbol<br />
en een kopje<br />
thee. Alleen. In<br />
zijn kamer bij Endemol. Op de witte<br />
bank bij zijn jaloersmakend netjes<br />
ingerichte archiefkast.<br />
Peter R. de Vries, de man van zeven<br />
miljoen kijkers, ritselt het broodje uit<br />
een plastic zakje met de nieuwsgierige<br />
voldoening van een schooljongen.<br />
‘Normaal ga ik naar de kantine hoor,<br />
jongens’, lacht de Emmy-award winnende<br />
misdaadverslaggever bijna<br />
betrapt.<br />
Peter R. de Vries is in een bijzonder<br />
goed humeur. <strong>De</strong> 52-jarige misdaadverslaggever,<br />
die dit jaar opzien baarde<br />
met de Joran-uitzendingen en zijn<br />
gelijk bevestigt zag met de ontknoping<br />
in de Puttense moordzaak, lijkt<br />
Crimefighter<br />
van het jaar<br />
FRANK GROELIKEN<br />
in niets op de tv-speurder die met een<br />
vermanende wijsvinger onrecht te lijf<br />
gaat. ‘Is dat mijn imago? Oh. What<br />
you see is what you get. Ik ga me niet<br />
verloochenen. Kán ik ook helemaal<br />
niet.’ Dan, met reflectieve stem: ‘Ik<br />
ben eigenlijk een heel tolerante man.<br />
Bij mij is het uiteindelijk toch: tout<br />
savoir c’est tout pardonner. Als je alles<br />
weet, kun je vergeven. Bij moordzaken<br />
kan ik me soms goed in de dader<br />
inleven. Dan heeft een man zijn<br />
vrouw vermoord, maar hoor je tijdens<br />
de rechtszaak hoe zij hem jarenlang<br />
heeft getreiterd en vernederd.<br />
Man, ik had allang dat broodmes gepakt.’<br />
Wat ís dit? Peter R., de misdaaddominee<br />
die oordeelt over goed en<br />
kwaad, die mild wordt? ’Misschien<br />
ben ik over twee jaar wel weg. Dan sta<br />
ik niet meer in de piste’, zegt hij. ‘Je<br />
moet een kéér stoppen toch? <strong>De</strong>rtig<br />
jaar heb ik op de barricaden gestaan.<br />
Nooit een half jaartje zeilen ofzo. Dat<br />
vergt veel energie, zeker dit jaar. Je<br />
moest op vele borden tegelijk schaken.<br />
<strong>Pers</strong> te woord staan, vliegtuig in,<br />
vliegtuig uit én nieuwe afleveringen<br />
opnemen. Zoiets trekt een wissel op<br />
je. <strong>Het</strong> gaat om zaken van leven en<br />
dood. Je spreekt met getraumatiseerde<br />
familieleden. Ik sleep een net met<br />
nazorggevallen achter me aan.’<br />
<strong>De</strong> Joran-hype overviel hem. ‘Journalisten<br />
die nooit iets aan misdaad<br />
doen, begonnen zich ineens te bemoeien<br />
met deze zaak. In een vergelijkbaar<br />
drama als Gemma van der<br />
Boom (een meisje dat net als Natalee<br />
Holloway spoorloos verdween) was<br />
er niemand die reageerde, terwijl ik<br />
daar net zoveel moeite in heb gestoken.<br />
<strong>De</strong> ontknoping van de Puttense<br />
moordzaak heeft voor mij persoonlijk<br />
meer betekenis – <strong>De</strong> Vries toonde<br />
aan dat de twee verdachten vrijuit<br />
moesten gaan, red – dan Joran. Dat<br />
was mijn moment van het jaar.’<br />
Peter Rudolf de Vries groeide op in<br />
een gereformeerd gezin met zes kinderen<br />
in Amstelveen. Vader de Vries<br />
was, bleek na zijn dood, in de oorlog<br />
betrokken bij een verzetsactie waarbij<br />
Duitsers werden geliquideerd. Zet<br />
zijn zoon het werk voort met gewroet<br />
in duistere zaken? Ontwijkt de vraag:<br />
‘Wat mijn vader heeft gedaan is nooit<br />
opgehelderd. In zijn oude BVD-files<br />
stond niks’, zegt hij. Dan droog:<br />
<strong>Jaar</strong>overzicht 2008<br />
DECEMBER<br />
Klink weer. <strong>Het</strong> ‘paddoverbod’<br />
1<br />
gaat in. Maar Job Cohen begrijpt<br />
niets van de nieuwe wet en<br />
laat de politie voorlopig niks controleren.<br />
Wat is een gevaarlijke<br />
paddenstoel? <strong>De</strong> Tweede Kamer filosofeert<br />
over speciale ‘paddoteams’<br />
die verdachte hoedjes moeten<br />
proeven.<br />
<strong>De</strong> rust keert terug in het koude<br />
Noorden. Johnny B., ver-<br />
1<br />
dacht van het aansteken van vele<br />
brandjes in ’t Zandt, krijgt twee jaar<br />
gevangenisstraf.<br />
4<br />
Ziekenhuizen in Zimbabwe slaan<br />
alarm. Er is sprake van een cholera-epidemie.<br />
<strong>De</strong> oplossing is in wezen<br />
heel eenvoudig: drink schoon water<br />
(en geef de kleinsten wat suiker),<br />
maar zelfs dat is in het Zimbabwe van<br />
Robbert Mugabe niet langer voorradig.<br />
5<br />
Sinterklaas is morgen jarig, maar<br />
premier Balkenende komt de<br />
sfeer bederven. Na weken van zonnige<br />
praatjes waarschuwt hij nu voor<br />
een economische recessie.<br />
<strong>Het</strong> Israëlische leger ontruimt<br />
5<br />
een illegale nederzetting in<br />
Hebron. <strong>De</strong> dakloze kolonisten overvallen<br />
daarna Palestijnse burgers.<br />
<strong>De</strong> Griekse politie schiet een<br />
7<br />
15-jarige jongen dood. <strong>Het</strong> is het<br />
begin van wekenlange rellen.<br />
<strong>Het</strong> OM had de onthullingen van<br />
8<br />
klokkenluider Ad Bos over<br />
bouwfraude niet stiekem mogen gebruiken<br />
om Bos zèlf te vervolgen, zo<br />
oordeelt de rechter. Bos eist nu tien<br />
miljoen euro schadevergoeding.<br />
Astronomen weten het nu zeker:<br />
10<br />
in het hart van ons melkwegstelsel<br />
zit een kolossaal zwart gat dat<br />
ons op een mooie dag gaat opvreten.<br />
Door een overeenkomst met de<br />
11<br />
failliete IJslandse Landsbanki<br />
kan <strong>De</strong> Nederlandse Bank beginnen<br />
met het uitbetalen van vergoedingen<br />
aan Nederlandse gedupeerden.<br />
<strong>De</strong> Iraakse journalist Muntadar<br />
14<br />
Al-Zaidi gooit president Bush<br />
twee schoenen naar zijn hoofd. Bush<br />
EPA 7<br />
<strong>De</strong> zaak van het jaar<br />
‘Ik maak een einde aan het mysterie’, aldus Peter R.<br />
de Vries voor zijn roemruchte uitzending over de<br />
moord op de Amerikaanse Natalee Holloway.<br />
Fieeeees, coño!<br />
‘In een keer deed ze niks meer’, vertelde Joran van der<br />
Sloot in het zicht van een verborgen camera. ‘<strong>De</strong> oceaan<br />
is groot. Als ze dat meisje vinden, ben ik de lul.’<br />
<strong>Het</strong> ging écht niet om het geld<br />
Patrick van der Eem, die Van der Sloot de ‘bekentenis’<br />
ontlokte: ‘Ik walgde van hem en kon hem soms wel<br />
iets aandoen. Maar ik moest dit volbrengen.’
<strong>Het</strong> <strong>Jaar</strong><br />
<br />
<br />
21<br />
‘Maar mijn opvoeding heeft me zeker<br />
iets bijgebracht waardoor ik nu sta<br />
waar ik sta.’<br />
Met de huidige christen-socialistische<br />
regering heeft hij geen enkele<br />
klik. Hij illustreert zijn afkeer met<br />
een voorbeeld: ‘Als ik zo’n Rouvoet<br />
op de Antillen zie in zo’n donker gereformeerd<br />
pak in de brandende zon,<br />
met van die dikke schoenen aan,<br />
denk ik: doe eens een leuk zomertenue<br />
aan! Dat symboliseert hoe zo<br />
iemand in elkaar zit.’<br />
In zijn privéleven is <strong>De</strong> Vries eerder<br />
hippieachtig dan de afgeknepen superspeurder<br />
waar sommigen hem<br />
voor aanzien. Hij is een voorstander<br />
van legalisering van softdrugs. In zijn<br />
verkiezingspamflet in 2005 pleitte hij<br />
zelfs tegen de financiering van ‘bijzonder<br />
(lees: christelijk) onderwijs’<br />
en in huiselijke kring hanteert hij de<br />
omgangsvormen van het vrije huwelijk.<br />
‘Ja, en mijn vrouw (een kunstenares<br />
die onder meer vrouwelijk naakt<br />
schildert) geniet dus dezelfde privileges<br />
als ik’, verduidelijkt hij.<br />
Van ongecontroleerd machismo is<br />
de misdaadjournalist wars. Ondanks<br />
zijn gespierde torso, die hij drie keer<br />
per week afbeult in de sportschool,<br />
gedroeg hij zich als een gentleman<br />
toen plaaggeest Steve Brown hem een<br />
trap onder zijn billen gaf. ‘Ik had hem<br />
aangekund’, zegt hij, ‘maar ik heb<br />
geen zin om met de knoopjes van<br />
mijn hemd en een bloedlip voor het<br />
oog van de camera over straat te rollen<br />
en dat iedereen zegt: die <strong>De</strong> Vries<br />
is ook een agressief mannetje hoor.’<br />
<strong>De</strong> oudejaarsgedachten nopen<br />
hem echter wel te beslissen wat hij de<br />
volgende seizoenen gaat doen. Na<br />
zijn mislukte poging een politieke<br />
carrière te starten en de afwijzing na<br />
zijn open sollicitatie bij Ajax, beraadt<br />
hij zich op de toekomst. Keert hij terug<br />
op het Binnenhof nu de helft van<br />
Nederland hem in actie heeft gezien<br />
met Joran? ‘Nee’, zegt hij resoluut.<br />
Stilte. ‘Nee. Gaat niet gebeuren.’<br />
Wat dan wél? ‘Ik heb nog geen<br />
idee. Ik moet in januari met Endemol<br />
praten over de verlenging van mijn<br />
contract dat in juni afloopt. Daar<br />
moet iets bij.’ <strong>De</strong> sterspeler kent zijn<br />
marktwaarde, maar is realistisch genoeg<br />
om te weten dat de Endemol en<br />
SBS ook aan winstdoelstellingen<br />
moeten voldoen. ‘Dit is een duur<br />
programma. Achttien man op de payroll,<br />
nog zonder de kosten aan camera<br />
en montage’, somt hij op. ‘We zijn<br />
een vlaggenschip, net als het RTL<br />
Journaal en Hart van Nederland, maar<br />
hoe lang wil je dat financieren in deze<br />
tijd?’<br />
Hoeveel wil hij erbij? ‘Oh, zelf<br />
hoef ik niets. Met mij gaat het heus<br />
wel goed. Mijn zorg: kan ik goede<br />
mensen houden? Dat moet wel worden<br />
betaald’, zegt hij. Dan met zelfkennis:<br />
‘Ik ben een lastig man om<br />
mee te werken, een slavendrijver. Ik<br />
weet dat mensen soms diep moeten<br />
blijkt over uitstekende<br />
reflexen te beschikken.<br />
Rob de Nijs verschijnt alweer<br />
voor de rechter. Zijn<br />
16<br />
ex-vrouw Belinda Meuldijk blijft<br />
weigeren zijn huis te verlaten.<br />
Belinda wil geld zien, maar Rob is<br />
te arm.<br />
19<br />
In Uruzgan sneuvelt sergeant<br />
Mark Weijdt.<br />
<strong>Het</strong> is einde oefening voor<br />
22<br />
de Belgische brokkenpiloot<br />
annex premier Yves Leterme.<br />
Carla Sarkozy<br />
‘Jij bent mijn heer, mijn<br />
schat, mijn orgie.’ Wacht<br />
maar tot je Peter ziet.<br />
zuchten. Maar als het om mijn personeel<br />
gaat, ga ik er echt vóór liggen. Als<br />
we naar LA vliegen wil ik business-class<br />
en een tophotel, zeker als we dezelfde<br />
dag meteen aan de bak moeten. Dat<br />
vind ik een voorwaarde. Ik ben geen<br />
zakenman, maar een journalist. Dat<br />
Gratis Toestellen!<br />
nu tot ruim 700,- voordeel<br />
GRATIS<br />
SAMSUNG E250<br />
GRATIS<br />
LG<br />
KC550<br />
+<br />
Bluetooth<br />
oth<br />
Headset<br />
GRATIS<br />
T.W.V.4<br />
T.W.V. 49,95<br />
100<br />
FRANK GROELIKEN<br />
is altijd een strijd.’<br />
<strong>Het</strong> zou dus kunnen zijn dat er<br />
volgende seizoen geen Peter R. de<br />
Vries op televisie is? ‘Dat zou kunnen.<br />
Ik zit ook te denken aan andere programma’s,<br />
aan een talkshow bijvoorbeeld,<br />
waarbij ik wat meer in een vrije<br />
MINUTEN<br />
14,50<br />
200<br />
MINUTEN<br />
24,50<br />
7,25<br />
JE BETAALT GEEN AANSLUITKOSTEN T.W.V. 52,50<br />
OOK DE BEZORGING EN NUMMERBEHOUD ZIJN GRATIS<br />
‘Ik ben een lastig man<br />
om mee te werken, een<br />
slavendrijver.’<br />
rol kan opereren. Misschien ga ik wel<br />
een boek schrijven.’<br />
Staan zijn opvolgers klaar? <strong>Het</strong> afgelopen<br />
jaren trad Alberto Stegeman<br />
een paar keer uit zijn schaduw met<br />
onthullende undercover reportages.<br />
Hij verzit even. ‘Dat is geen misdaadjournalist.<br />
Hij doet soms iets aan<br />
misdaad en gebruikt verborgen camera’s.<br />
Ik zet de verborgen camera<br />
ook wel eens in, maar doe veel meer<br />
feitenonderzoek.’<br />
Treedt misschien zijn 19-jarige<br />
zoon Royce in zijn voetsporen? <strong>De</strong><br />
Vries junior, die rechten gaat studeren,<br />
heeft recent een bezoek gebracht<br />
aan Heineken-ontvoerder Frans<br />
Meijer in Paraguay, 14 jaar na de onverwachte<br />
confrontatie met de misdaadreporter.<br />
<strong>De</strong> toenmalige Panorama-verslaggever<br />
onthulde de<br />
GRATIS<br />
NOKIA 6300<br />
MINUTEN<br />
24,50<br />
4,75 200<br />
woonplaats van de voortvluchtige<br />
Meijer die daarna zijn straf alsnog<br />
moest uitzitten. ‘Mijn zoon studeert<br />
Spaans in Buenos Aires. Hij is 24 uur<br />
met de bus naar Ascunsion gereden.<br />
Meijers vrouw deed open, want ik<br />
weet niet of Frans de beste herinneringen<br />
aan de naam <strong>De</strong> Vries bewaart.’<br />
Hij verhult zijn trots niet voor de<br />
onverschrokken poging, maar hoopt<br />
niet dat zijn zoon journalist wordt.<br />
‘Altijd een belasting om ‘de zoon van’<br />
te zijn.’ Misschien kan Royce straks<br />
als officier ‘Jorans’ achter de tralies<br />
krijgen die nu nog vrij rondlopen. Is<br />
de macht van Vrouwe Justitia uiteindelijk<br />
niet groter dan de macht van<br />
zijn camera? ‘Ik ben veel machtiger<br />
dan een doorsnee jurist of een officier<br />
van justitie.’ 1<br />
7,25<br />
GRATIS<br />
MDA Touch<br />
200<br />
MINUTEN<br />
24,50<br />
7,25<br />
BEL GRATIS 0800-0770<br />
OF VIA: WWW.GSMTOPDEAL.NL/PERS<br />
icm T-Mobile Relax, 24 maanden lang tot maar liefst 70% korting op je abonnement
Alcohol onder de 16, natuurlijk niet.
Doe het zelf<br />
<br />
<br />
23<br />
ZWEEDS RAADSEL:<br />
CRYPTOGRAM:<br />
OPLOSSINGEN:<br />
afscheider<br />
hoofddeksel<br />
wortel<br />
groet<br />
huisdier<br />
5<br />
zangvogel<br />
brandgang<br />
bestemming<br />
hertachtig<br />
dier<br />
4<br />
kweek<br />
opstootje<br />
1 2 3 4 5 6 7 8<br />
8<br />
emmer<br />
afstammeling<br />
papegaai<br />
duivenhok<br />
deel van<br />
een trap<br />
show<br />
Engels<br />
bier<br />
band<br />
een eik<br />
van<br />
schors<br />
6 ontdoen<br />
bloem<br />
Horizontaal:<br />
1. Guitige hijswerktuigen (8); 4. Om de vaart erin te houden in de optocht<br />
(8); 6. Men speelt alleen een noot, verder niets (4); 8. Gevaarlijke rijzijde<br />
(7); 9. Met deze stopplaatsen maakt men er weer een punt van (4); 10.<br />
Vloeistof om op te maken? (8); 11. Spint alleen voor een autocoureur? (8).<br />
Verticaal:<br />
1. Door de rekening van een filmactrice (6); 2. Verschillend dreigement<br />
(6); 3. Nog sterker, het is geen goede violist! (7); 5. Explosieve edelsteen<br />
(7); 6. Mouwen omhoog voor de jacht! (6); 7. Zo is het niet beleefd, nietwaar?<br />
(6).<br />
PIRAMIDES: SUDOKU SUDOKU <br />
Welke van de piramides A-D kan niet worden<br />
gemaakt van de grote basisvorm?<br />
2<br />
uitroep<br />
van herkenning<br />
meteorologie<br />
rivier in<br />
Rusland<br />
1<br />
7<br />
spoedig<br />
3<br />
nuttigen<br />
2 9 8<br />
8 2<br />
7 4 3<br />
5 4 3 1 6<br />
1 7 9 4<br />
5 3 7<br />
3 5 1 6 9<br />
6 7 2<br />
<br />
8 1 5<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
7 4 8 9<br />
8 1 4<br />
3 1 2<br />
6 7 5<br />
2 5 6<br />
8<br />
8 9<br />
4 9 7<br />
<br />
<strong>De</strong> oplossingen van de puzzels<br />
staan op de RTV-pagina’s elders in<br />
deze krant.<br />
Cryptogram<br />
Horizontaal: 1.<br />
Schalken; 4. rondgang;<br />
6. solo; 8. riskant; 9.<br />
pits; 10. raapolie; 11.<br />
pitspoes.<br />
Verticaal: 1. Streep; 2.<br />
anders; 3. krasser; 5.<br />
granaat; 6. stroop; 7.<br />
onheus.<br />
Anthony Fokkerweg 61<br />
1059 CP Amsterdam<br />
tel: 020 - 3460560<br />
fax: 020 - 3460596<br />
website:<br />
www.depers.nl<br />
distributie:<br />
distributie@depers.nl<br />
020-3460530<br />
sales:<br />
sales@depers.nl<br />
020-3460512<br />
7 5 4 6 8 3 9 1 2<br />
1 2 9 7 5 4 6 3 8<br />
3 8 6 1 2 9 5 7 4<br />
5 3 8 4 1 2 7 9 6<br />
9 4 7 3 6 8 1 2 5<br />
2 6 1 9 7 5 4 8 3<br />
8 9 2 5 4 7 3 6 1<br />
6 7 5 2 3 1 8 4 9<br />
4 1 3 8 9 6 2 5 7<br />
marketing:<br />
marketing@depers.nl<br />
Piramides: A<br />
Zweeds<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
KLAPDEUR<br />
3 5 2 1 6 8 7 9 4<br />
6 7 4 9 2 5 3 1 8<br />
8 9 1 3 4 7 5 6 2<br />
7 2 3 4 9 6 8 5 1<br />
9 6 5 8 7 1 2 4 3<br />
4 1 8 2 5 3 6 7 9<br />
5 4 9 7 3 2 1 8 6<br />
1 3 7 6 8 9 4 2 5<br />
2 8 6 5 1 4 9 3 7<br />
oprichter:<br />
Cornelis van den Berg<br />
uitgever:<br />
Ben Rogmans<br />
hoofdredactie:<br />
Jan-Jaap Heij, Alain van der Horst<br />
art direction:<br />
Antoine Hamers<br />
Dagblad <strong>De</strong> <strong>Pers</strong> is een<br />
gratis kwaliteitskrant<br />
die wordt verspreid via<br />
NS-stations, Bruna-winkels, TNT<br />
Business Points en kantoren. Kijk op<br />
www.depers.nl voor een uitgebreid<br />
overzicht van de distributiepunten.<br />
Lezerscolumn<br />
Bubbels<br />
...<br />
Motell Rijnen<br />
E<br />
r is niets leuker dan de kerstdagen<br />
samen met je familie<br />
of vrienden te vieren. Eindelijk<br />
tijd voor elkaar, tijd om samen<br />
een flûte sprankelende Spaanse<br />
cava te drinken, op de Kerst en alvast<br />
op het nieuwe jaar. Cava, want<br />
we hebben inmiddels ontdekt dat<br />
champagne niet lekkerder is maar<br />
wel duurder. Tijd ook voor Japanse<br />
sushi die de knapperige baguette<br />
met brie en camembert hebben verdrongen.<br />
Frankrijk komt er niet aan<br />
te pas.<br />
Eindelijk kunnen we het er een<br />
keer met elkaar over hebben. We zetten<br />
een flinke (kerst-)boom op. Over<br />
hoe slecht het gaat met de economie,<br />
het achterblijven van de groei, de<br />
stijgende inflatie, de duurder wordende<br />
verre vakanties en natuurlijk<br />
over de gevolgen voor onszelf.<br />
‘Weet je al dat ‘die-en-die’ gierend<br />
failliet gaat?’<br />
‘Sneu ja, maar toch wel een beetje<br />
zijn eigen schuld. <strong>Het</strong> kon niet op…<br />
Grote auto, groot huis, verre vakanties,<br />
dan vraag je er toch om.’<br />
‘Mijn idee. Dat gebeurt er als je als<br />
nieuwe rijke alleen potverteert en<br />
niet aan de toekomst denkt.’<br />
‘Tja…, het komt nu wel dichtbij.’<br />
‘Trouwens, wat vind je van die<br />
Frogers en de voedselbank? Belachelijk<br />
toch, klopt helemaal niets van.’<br />
‘Symphonie Pathétique, denk ik.’<br />
‘Ja, inderdaad, volkssentiment. Ze<br />
spelen gewoon in op je schuldgevoel.<br />
’t Is toch te gek voor woorden dat je<br />
je tegenwoordig schuldig moet voelen<br />
als je het goed hebt.’<br />
‘Tja… alsof we dat niet allemaal<br />
zelf verdiend hebben.’<br />
‘Van mij mogen ze.’<br />
‘Ze doen maar, zolang ze ons maar<br />
met rust laten.’<br />
‘Heb je al nagedacht over wat we<br />
morgen kunnen doen?’<br />
‘Ja toch, eerst het benefietgala<br />
voor de zwerversopvang en daarna<br />
het champagnebuffet bij jouw club.’<br />
‘Champagne? Nee dank je…’<br />
‘Op de geboorte van Jezus.’<br />
‘Ja, gezellig!’ 1<br />
Uw column in <strong>De</strong> <strong>Pers</strong>? Stuur uw<br />
pennenvrucht (maximaal 350 woorden)<br />
naar mijncolumn@depers.nl.<br />
OPLOSSINGEN:<br />
Cryptogram<br />
Horizontaal: 1.<br />
Schalken; 4. rondgang;<br />
6. solo; 8. riskant; 9.<br />
pits; 10. raapolie; 11.<br />
pitspoes.<br />
Verticaal: 1. Streep; 2.<br />
anders; 3. krasser; 5.<br />
granaat; 6. stroop; 7.<br />
onheus.<br />
7 5 4 6 8 3 9 1 2<br />
1 2 9 7 5 4 6 3 8<br />
3 8 6 1 2 9 5 7 4<br />
5 3 8 4 1 2 7 9 6<br />
9 4 7 3 6 8 1 2 5<br />
2 6 1 9 7 5 4 8 3<br />
8 9 2 5 4 7 3 6 1<br />
6 7 5 2 3 1 8 4 9<br />
4 1 3 8 9 6 2 5 7<br />
Piramides: A<br />
Zweeds<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
KLAPDEUR<br />
7 2 3 4 9 6 8 5 1<br />
9 6 5 8 7 1 2 4 3<br />
4 1 8 2 5 3 6 7 9<br />
5 4 9 7 3 2 1 8 6<br />
1 3 7 6 8 9 4 2 5<br />
2 8 6 5 1 4 9 3 7<br />
3 5 2 1 6 8 7 9 4<br />
6 7 4 9 2 5 3 1 8<br />
8 9 1 3 4 7 5 6 2<br />
111<br />
Vandaag<br />
Vandaag overheerst de bewolking en<br />
misschien valt er lokaal wat lichte regen.<br />
Verder een droge dag met temperaturen<br />
van 6-7 graden. Vanavond<br />
klaart het op en dat is ook aan de temperatuur<br />
te merken. Kerstavond<br />
houdt het nog net vorstvrij, de nacht<br />
naar donderdag zal gepaard gaan met<br />
temperaturen rond het vriespunt.<br />
111<br />
Morgen<br />
Eerste Kerstdag verloopt zonnig. <strong>De</strong><br />
temperatuur komt niet boven de 5<br />
graden en daarbij waait er een koude<br />
noordoostelijke wind. Op Tweede<br />
Kerstdag en de dagen richting 2009<br />
wordt het nog wat kouder. Overdag<br />
temperaturen rond het vriespunt en<br />
in de nachten vriest het licht tot matig.<br />
Neerslag is niet aan de orde.<br />
Tijdelijke wijzigingen OV:<br />
111<br />
Nieuwe dienstregelingen 2009 van<br />
alle vervoerders nu opvraagbaar!<br />
Zandvoort (bus)<br />
Tot en met 1 februari 2009<br />
Connexxionlijn 80. Halte Koninginneweg<br />
vervallen.<br />
Amsterdam (bus)<br />
27 december 2008 tot en met 2 januari<br />
2009<br />
GVBlijn 38. Halten Sneeuwbalweg<br />
en Floraweg vervallen.<br />
Schiphol (bus)<br />
Tot en met 1 januari 2009<br />
Connexxionlijnen 187 en 194. Halte<br />
Cessnalaan vervallen.<br />
Meer op www.depers.nl/9292ov<br />
Onderweg? Bel 0900-9292 (€ 0,70 p/m)<br />
of kijk op mobiel.9292ov.nl
Proef het verschil<br />
Meer dan 70 jaar geleden ontwikkelde de wetenschapper Dr. Minoru Shirota de lekkere frisse zuiveldrank<br />
Yakult. Bij Yakult weten we daarom al heel lang hoe belangrijk de darmen voor je gezondheid zijn. Voor de<br />
spijsvertering en stoelgang bijvoorbeeld. Maar ook het grootste deel van je immuunsysteem zit in de darmen!<br />
Vandaar dat het goed is om ze gezond te houden. Speciale bacteriën, zoals de unieke Lactobacillus casei Shirota<br />
van Yakult, helpen daarbij. <strong>Het</strong> is wetenschappelijk bewezen dat deze goede bacterie je darmflora elke dag in<br />
balans houdt. Begin je dag goed met een kleintje Yakult.<br />
Yakult. Zorg voor je darmen.