344
345 zoals ook met de opvoeding van en de zorg voor de kinderen, evenals met <strong>het</strong> voorzien in de levensnoodzakelijke dingen, een taak die niet te zwaar of niet te licht is, maar harmonisch en aangepast. Want wat zou er, volgens de onvolprezen Homerus (Od., 6, 182-3) ‘beteren heerlijker zijn dan wanneer man en vrouw eensgezind van hart <strong>het</strong> huis besturen 10 ? ’ Het <strong>huwelijk</strong> is geen last, 51 Daarom was ik er vaak <strong>over</strong> verwonderd dat er mensen zijn die <strong>het</strong> leven met een vrouw als een last ervaren. Een vrouw, bij Zeus, is immers geen last of plaag, zoals zij denken. Integendeel, zij is iets lichts, wat men gemakkelijk kan dragen, of eerder, ze kan verlichting brengen in werkelijke pijnlijke en moeilijke omstandigheden. Want niets op aarde is zo moeilijk dat <strong>het</strong> niet gemakkelijk wordt voor man en vrouw die in harmonie leven en <strong>het</strong> samen willen aanpakken. Zwaar en lastig voor hen die erdoor aangetast zijn, is in werkelijkheid de dwaasheid waardoor datgene wat van nature licht is, b.v. de vrouw, zwaar wordt. tenzij men <strong>het</strong> verkeerd aanpakt. 61 In werkelijkheid immers werd <strong>het</strong> <strong>huwelijk</strong> voor velen ondraaglijk, maar <strong>het</strong> is <strong>het</strong> niet uiti zichzelf of omdat de gemeenschap met een vrouw van nature zo is. Als we echter met een vrouw huwen met wie we niet zouden mogen trouwen, als we bovendien zelf elke levenservaring missen en onvoorbereid zijn om een vrije vrouw te leiden zoals ze geleid moet worden, dan wordt de gemeenschap met een echtgenote zwaar en ondraaglijk. 68 Het is zeker zo dat voor de meesten <strong>het</strong> <strong>huwelijk</strong> faliekant afloopt. Zij huwen hun vrouw immers niet om kinderen te verwekken en om een leven in gemeenschap te leiden, maar de een doet <strong>het</strong> voor de rijke bruidsschat, de ander voor haar schitterende schoonheid, weer een ander voor een soortgelijke reden waarvan men zich bedient als van een slechte raadgever. Daar ze zich niet erg bekommeren om de zeden en gewoontes van hun verloofde, huwen ze hun eigen verderf en voeren ze doorheen de met kransen versierde deur een tiran in plaats van een echtgenote voor zich <strong>het</strong> huis binnen, zonder dat zij ook maar in <strong>het</strong> minst weerstand kunnen bieden en de strijd om de eerste plaats voeren. 78 Het is dus duidelijk dat <strong>het</strong> <strong>huwelijk</strong> niet uit zichzelf maar om redenen van dit soort voor velen zwaar en lastig is. Men mag dus, zoals de dichter (Hom. Od., 20, 135) <strong>het</strong> uitdrukt, ‘geen dingen zonder schuld met schuld beladen’, en men mag zaken geen verwijt maken van iets wat voortkomt uit eigen zwakte en onwetendheid inzake gebruik.