De fluisterrevolutie op het platteland - Provincie Limburg
De fluisterrevolutie op het platteland - Provincie Limburg
De fluisterrevolutie op het platteland - Provincie Limburg
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Vereniging van Nederlandse gemeenten<br />
Gerard Daandels is burgemeester<br />
van <strong>De</strong>urne. Als woordvoerder van de<br />
VNG bij <strong>het</strong> landelijk overleg tussen<br />
gemeenten, de ministeries van LNV<br />
en VROM, was hij nauw betrokken bij<br />
<strong>het</strong> Pact van Brakkestein.<br />
Gerard Daandels en de strijd<br />
om een sociale aanpak<br />
‘Het was een<br />
grote puinho<strong>op</strong><br />
geworden<br />
<strong>op</strong> <strong>het</strong> <strong>platteland</strong>’<br />
“Burgemeester er is iets gaande <strong>op</strong> <strong>het</strong> <strong>platteland</strong>”.<br />
Dat waren 4 februari 1997 de woorden die voor mij de<br />
varkenspest inluidden. Ik was toen burgemeester van<br />
Mill en Sint Hubert. Bij een veehouder in de gemeente<br />
Boekel was de ziekte geconstateerd. Het begin van een<br />
donkere periode en soms snoeihard overleg met <strong>het</strong><br />
Rijk en met name minister van Landbouw Jozias van<br />
Aartsen. Van Aartsen was wel heel rechtlijnig. Wilde de<br />
veehouders keihard aanpakken. Concentreren binnen<br />
varkensvrije zones en een kwart van de rechten afnemen.<br />
Ik heb hem daar als woordvoerder van de VNG <strong>op</strong><br />
aangesproken. Hem er nadrukkelijk <strong>op</strong> gewezen, dat<br />
er een veel groter probleem dreigde dan de varkens en<br />
de mest. <strong>De</strong> sociale gevolgen van zijn ingrepen. Dorpskernen<br />
die volstrekt onleefbaar zouden worden en de<br />
verloedering van <strong>het</strong> <strong>platteland</strong>. <strong>De</strong> reactie van Van<br />
Aartsen? Vier woorden: ‘Dat is uw probleem’.<br />
Twee jaar later manifesteerde Laurens Brinkhorst zich<br />
een stuk gematigder als landbouwminister. <strong>De</strong> Regeling<br />
Beëindiging Veehouderijen betekende immers dat<br />
de boeren konden rekenen <strong>op</strong> een stukje compensatie.<br />
Een lauw/warme sanering. Grote probleem? Wat gaan<br />
we met al die stallen doen als veehouders massaal hun<br />
mestrechten verk<strong>op</strong>en? Brinkhorst legde dat probleem<br />
<strong>op</strong> <strong>het</strong> bordje van de reconstructieprovincies en de gemeenten.<br />
In de provincie Noord-Brabant kenden we in 1998 al<br />
een beleidsregel die <strong>het</strong> gemeenten mogelijk maakte<br />
boeren een bouwkavel aan te bieden als ze hun stallen<br />
Vereniging van Nederlandse gemeenten<br />
zouden sl<strong>op</strong>en. Gedeputeerde Pieter van Geel lanceerde<br />
dat idee. Het Brabantse <strong>platteland</strong> werd ontsierd<br />
door allerlei bouwsels. Met een tegenprestatie voor de<br />
boer zouden we daarvan verlost kunnen worden. Dat<br />
<strong>platteland</strong> was hard <strong>op</strong> weg om een grote puinho<strong>op</strong> te<br />
worden. Ik weet nog goed dat in een boerderij een taxien<br />
busbedrijf was gevestigd. Elke dag reden daar zo’n<br />
veertig bussen af en aan.<br />
In de aanlo<strong>op</strong> naar <strong>het</strong> Pact van Brakkestein werkte Van<br />
Geel de Brabantse beleidsregel voor stallenslo<strong>op</strong> nader<br />
uit. Het werd de Ruimte voor Ruimte-regeling die voor<br />
honderd procent uit de koker van Van Geel is gekomen.<br />
<strong>De</strong> bijeenkomst in Brakkestein was hectisch. Buiten <strong>op</strong><br />
de stoep stond de halve Nederlandse pers. Bijna zeven<br />
uur lang werd er gepraat. <strong>De</strong> materie was complex.<br />
<strong>De</strong> risico’s groot. En er waren veel vragen. Zouden wel<br />
voldoende veehouders mee doen? Konden we bestemmingsplannen<br />
snel genoeg wijzigen? Hoe zouden<br />
gemeenten reageren die eerst niet mochten en nu<br />
moesten bouwen? <strong>De</strong> delegatie uit Overijssel moest<br />
telkens overleg plegen met <strong>het</strong> thuisfront. <strong>De</strong> gedeputeerde<br />
had geen tekenbevoegdheid. Minister Jan Pronk<br />
van VROM was faliekant tegen de combinatie van stallenslo<strong>op</strong><br />
en woningbouw aan de randen van de dorpen<br />
<strong>op</strong> <strong>het</strong> <strong>platteland</strong>. Dat strookte niet met zijn planologische<br />
principes. Hij werd overruled en liet zich niet meer<br />
zien in Brakkestein. Een t<strong>op</strong>ambtenaar zette uiteindelijk<br />
de handtekeningen.<br />
Brabant Gelderland <strong>Limburg</strong> Overijssel Utrecht<br />
35