Brinkhoven De Bongerd Hanzeheerd - Hanzeheerd, gastvrije zorg ...
Brinkhoven De Bongerd Hanzeheerd - Hanzeheerd, gastvrije zorg ...
Brinkhoven De Bongerd Hanzeheerd - Hanzeheerd, gastvrije zorg ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Hanzemare | mei 2012<br />
Pinksteren<br />
<strong>De</strong> naam Pinksteren is afgeleid van het Griekse<br />
woord ‘pentekoste’ dat vijftigste (dag) betekent.<br />
Het is het feest van de vijftigste dag na Pasen.<br />
Christelijk pinksterfeest<br />
In de christelijke kerken wordt herdacht dat de<br />
Heilige Geest neerdaalde over de apostelen.<br />
<strong>De</strong>ze geschiedenis wordt beschreven in het<br />
Nieuwe Testament, de Handelingen der Apostelen<br />
2:1-6. Op Pinksteren verspreidden zich<br />
tongen als van vuur over de apostelen. <strong>De</strong>ze<br />
begonnen daarop alle volken in hun eigen taal<br />
toe te spreken. Het betekende het begin van de<br />
verbreiding van het christendom.<br />
Niet-kerkelijke (wereldlijke) pinksterfeesten<br />
Aan de vrije dagen rond Pinksteren hebben<br />
zich in de loop der tijd ook allerlei feesten<br />
gehecht, die losstaan van de kerkelijke pinksterviering<br />
en die buiten worden gevierd, zoals<br />
schuttersfeesten, kermissen, wedstrijden en<br />
voorjaarsfeesten. <strong>De</strong>ze festiviteiten waren niet<br />
altijd aan een bepaalde Pinksterdag gebonden.<br />
Sommige begonnen al op pinksterzaterdag. In<br />
verschillende plaatsen, o.a. in de Zaanstreek<br />
en Zeeland, werd en wordt een derde pinksterdag<br />
– pinksterdrie – gevierd op de dinsdag na<br />
Pinksteren.<br />
Veel gebruiken zijn verdwenen, andere zijn onder<br />
voortdurende verandering blijven bestaan,<br />
of zijn weer in ere hersteld en hebben nieuwe<br />
vormen gekregen. Daarnaast zijn er ook steeds<br />
nieuwe evenementen bijgekomen. In <strong>De</strong>venter<br />
wordt bijvoorbeeld het Pinksterkroonfeest en op<br />
Schiermonnikoog het Kallemooifeest gevierd,<br />
feesten die beide een lange geschiedenis kennen.<br />
In verschillende plaatsen worden jaarlijks<br />
kermissen of markten gehouden, zoals in Antwerpen<br />
de Sinksenfoor (Sinksen = Pinksteren),<br />
één van de grootste kermissen in Vlaanderen,<br />
en in Purmerend de bokkiesmarkt (veemarkt).<br />
Op Walcheren wordt met het ringrijden op<br />
Pinksterdrie een bekende traditie voortgezet.<br />
Nieuwe evenementen zijn bijvoorbeeld popconcerten,<br />
zoals het Pinkpopfestival in Landgraaf.<br />
10<br />
Voorjaarsfeesten<br />
<strong>De</strong> voorjaarsfeesten die vroeger algemeen<br />
met Pinksteren verbonden waren, zijn nu zo<br />
goed als verdwenen. In de negentiende eeuw<br />
kenden ze nog een ruimere verspreiding. Hun<br />
geschiedenis gaat terug tot de middeleeuwen.<br />
<strong>De</strong> historische gegevens zijn echter schaars<br />
en summier. <strong>De</strong> oudste vermeldingen dateren<br />
uit de zeventiende eeuw. <strong>De</strong> feestelijkheden en<br />
de samenstelling van de groepen feestvierders<br />
hebben in de loop van de tijd voortdurend veranderingen<br />
ondergaan en de vormen waarin<br />
de feesten voorkwamen, konden van plaats tot<br />
plaats verschillen.<br />
Pinksterbloem of Pinksterbruid<br />
Eén van de voorjaarsfeesten was de viering<br />
van de Pinksterbloem (in oostelijke provincies<br />
Pinksterbruid). Dit moet oorspronkelijk een<br />
feest geweest zijn waarop het mooiste meisje<br />
van het dorp of de buurt door de jongelingen<br />
tot pinksterbloem of -bruid werd gekozen en<br />
met bloemen werd versierd en gekroond; een<br />
feest waarbij huwbare, jonge mannen en vrouwen<br />
dansten, zongen en met elkaar kennis<br />
maakten. <strong>De</strong> bloem of bruid symboliseerde een<br />
nieuw begin, de aanvang van de zomer, en<br />
tegelijk vrijage en huwelijk. Maatregelen om de<br />
feesten te verbieden wegens overlast en misstanden<br />
zijn er waarschijnlijk al sinds de late<br />
middeleeuwen geweest, maar zijn pas vanaf<br />
de zeventiende eeuw bekend. Uit die verordeningen<br />
blijkt ook dat het feest toen al veranderd<br />
was in een feest waaraan vooral kinderen