Reinigingsonderzoek met waterige (alkalische) oplossingen - VeMet
Reinigingsonderzoek met waterige (alkalische) oplossingen - VeMet
Reinigingsonderzoek met waterige (alkalische) oplossingen - VeMet
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
SAMENVATTING<br />
Hoogtemperatuur-vacuümsolderen is een schone en milieuvriendelijke verbindingstechniek<br />
waarmee gelijksoortige en ongelijksoortige materialen en constructies die moeilijk of niet te lassen<br />
zijn, zijn te verbinden.<br />
Een goede soldeerverbinding heeft mechanische eigenschappen die vergelijkbaar zijn <strong>met</strong> lasverbindingen.<br />
Het is echter noodzakelijk de te solderen oppervlakken van tevoren goed te reinigen.<br />
De huidige en toekomstige regelgeving op het gebied van milieu en ARBO verbieden echter<br />
reinigings<strong>met</strong>hoden <strong>met</strong> reinigingsmiddelen op CFK basis. Deze reinigingsmiddelen gaven<br />
in het verleden goede resultaten. Om hoogtemperatuur-solderen als schone en milieuvriendelijke<br />
verbindingstechniek te kunnen behouden, zullen daarom nieuwe reinigings<strong>met</strong>hoden moeten<br />
worden ontwikkeld. Reinigingsmiddelen op waterig (<strong>alkalische</strong>) basis hebben inmiddels bewezen<br />
een goed alternatief te kunnen zijn voor het reinigen van koolstofstaal, austenitisch roestvaststaal<br />
en koper. Echter, regelmatig blijkt dat producten toch onvoldoende gereinigd worden.<br />
Om deze waterig (<strong>alkalische</strong>) reinigingsmiddelen succesvol in te zetten zullen reinigingsprocedures<br />
moeten worden ontwikkeld. NIL TC1-A heeft daarom het initiatief genomen tot een project<br />
waarin de mogelijkheden voor het reinigen van koolstofstaal, austenitisch RVS en koper<br />
werden onderzocht. Uiteindelijk doel daarbij was een voorstel te doen tot een richtlijn voor het<br />
ontwikkelen van een reinigingsprocedure.<br />
De in het onderzoek toegepaste materialen zijn gefreesd of diepgetrokken. Daarbij zijn de daarvoor<br />
bestemde bewerkingsvloeistoffen gebruikt. Voor het verwijderen van de bewerkingsvloeistoffen<br />
zijn silicaatvrije, reinigingsmiddelen op waterbasis toegepast. Voor koolstofstaal en austenitisch<br />
RVS is een hoog alkalisch reinigingsmiddel ingezet (pH=13). Voor koper is een neutraal<br />
reinigingsmiddel <strong>met</strong> oppervlakte actieve stoffen gekozen, omdat een hoog alkalisch middel<br />
het koper zal aantasten. Als referentie zijn reinigingsproeven uitgevoerd in cyclohexaan<br />
(dampontvetten). Omdat na verouderen van een bewerkingsvloeistof deze moeilijker te verwijderen<br />
zal zijn, zijn tevens reinigingsproeven aan proefstukken <strong>met</strong> verouderde bewerkingsvloeistoffen<br />
uitgevoerd.<br />
Om de oppervlakken voor en na het reinigen te karakteriseren zijn een aantal meet<strong>met</strong>hoden ingezet,<br />
namelijk: XPS analyses, een indirecte <strong>met</strong>hode voor het <strong>met</strong>en van de oppervlaktespanning<br />
<strong>met</strong> behulp van testvloeistoffen en een spreidproef.<br />
De XPS-analyses zijn gebruikt om een kwantitatieve waarde voor de mate van vervuiling<br />
van een oppervlak vast te kunnen stellen. De mate van vervuiling is uitgedrukt in een C/Me<br />
verhouding, waarbij Me staat voor een <strong>met</strong>aal dat als legeringselement in het te <strong>met</strong>en substraat<br />
aanwezig is en C voor de ge<strong>met</strong>en hoeveelheid koolstof welke aanwezig is in verontreinigingen<br />
op het substraatoppervlak. Een hogere verhouding komt dan overeen <strong>met</strong> meer<br />
vervuiling op het oppervlak.<br />
De indirecte <strong>met</strong>hode voor het <strong>met</strong>en van de oppervlaktespanning <strong>met</strong> behulp van testvloeistoffen<br />
is ingezet om na te gaan of <strong>met</strong> deze <strong>met</strong>hode op een eenvoudige, snelle en goedkope<br />
wijze een indicatie te verkrijgen is over de reinheid van een oppervlak en of hiermee het reinigingsproces<br />
kan worden geoptimaliseerd.<br />
De spreidproef is ingezet als referentieproef om een indicatie te krijgen over het te verwachten<br />
soldeerresultaat. De spreidproef is ingezet als simulatie van het soldeerproces en niet<br />
voor <strong>met</strong>en van de spreiding van het soldeer (spreiding is de mate van uitvloeiing). De monsters<br />
zijn vooral onderzocht op optredende verkleuringen.<br />
ECN-CX--01-088 9