Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika te Tervuren
Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika te Tervuren
Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika te Tervuren
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
schilderen van deze Vlaamse impressionist die ook in<br />
Kongo zijn uitgesproken <strong>voor</strong>keur <strong>voor</strong> het landschap niet<br />
kon verge<strong>te</strong>n. Doch ook de autochtone mens<br />
in<strong>te</strong>resseerde Hens, alhoewel etnografische op<strong>te</strong>keningen<br />
meestal slechts in schetsvorm bewaard bleven.<br />
De Brusselaar Léon Dardenne (1865 -1912) had meer<br />
geluk dan Frans Hens. Geboren als zoon van een niet<br />
onbemiddelde mees<strong>te</strong>rkleermaker en ama<strong>te</strong>ur-schilder uit<br />
de Schildknaapstraat, liep Léon Dardenne school op de<br />
Academie <strong>voor</strong> Schone Kuns<strong>te</strong>n van zijn vaderstad.<br />
Hij was een onregelmatige leerling, die het in<br />
schoolverband niet heel lang uithield en <strong>te</strong>n slot<strong>te</strong> een<br />
blijvende hekel aan de ''mees<strong>te</strong>r'' meekreeg.<br />
Een eers<strong>te</strong> <strong>te</strong>ntoons<strong>te</strong>llingssucces behaalde Dardenne in<br />
1886 op het salon van de kunstkring "L'Essor" waar men<br />
de openhartigheid en de jeugdigheid van zijn bijdrage<br />
loofde. Van 1887 af zal hij meewerken aan het<br />
invloedrijke li<strong>te</strong>raire tijdschrift "La Jeune Belgique" dat<br />
"de kunst om de kunst"-theorie <strong>voor</strong>stond. Geregeld<br />
<strong>te</strong>kende hij ook <strong>voor</strong> de krant ''Le Petit Bleu'' en <strong>voor</strong><br />
het weekblad "Le Diabie au Corps", twee vas<strong>te</strong> waarden<br />
in de Brusselse perswereld.<br />
Heel onverwachts - tijdens een e<strong>te</strong>ntje met vrienden -<br />
kwam hij in contact met lui<strong>te</strong>nant Charles Lemaire,<br />
een van die talrijke militairen die zich met enthousiasme<br />
<strong>te</strong>n diens<strong>te</strong> s<strong>te</strong>lden van de expansiepolitiek van<br />
Leopold 11 in <strong>Afrika</strong>. Dardenne, de vlot<strong>te</strong> burgerzoon uit<br />
het levendige Brussel op het einde van de negentiende<br />
eeuw, liet zich aanmons<strong>te</strong>ren <strong>voor</strong> een belangrijke<br />
we<strong>te</strong>nschappelijke expeditie in Ka tanga, een officiële<br />
onderneming van de Onafhankelijke Kongostaat.<br />
Dardenne genoot de bezoldiging van kapi<strong>te</strong>incommandant<br />
in het Kongolese leger, 6.000 fr. per jaar.<br />
Hij had een welomschreven taak, namelijk de<br />
we<strong>te</strong>nschappelijke resulta<strong>te</strong>n van de expeditie illustreren,<br />
alsook de landschappen vastleggen in schilderij en<br />
<strong>te</strong>kening.<br />
De reis duurde van 14 april 1898 (vertrek uit Brussel) tot<br />
24 sep<strong>te</strong>mber 1900 (aankomst in Antwerpen). Dardenne<br />
had de gelegenheid kennis <strong>te</strong> maken met <strong>Afrika</strong> van<br />
Chinde in Mozambique tot Boma op de Kongostroom.<br />
Van uit Katanga, dat in<strong>te</strong>nsief werd bereisd, zond<br />
Dardenne zijn produktie naar Europa, met een zekere<br />
dosis ongerustheid om de risico's van zo'n transport. Zelf<br />
had hij de problemen van het reizen in <strong>Afrika</strong> leren<br />
kennen. Zijn astma speelde hem par<strong>te</strong>n, hij ontsnap<strong>te</strong> niet<br />
aan de tropische ziek<strong>te</strong>n en kon het niet goed s<strong>te</strong>llen met<br />
lui<strong>te</strong>nant Lemaire, de strenge commandant van de<br />
zending.<br />
Léon Dardenne<br />
(1865 -1912).<br />
Twee Portugese handelaars<br />
met "ossewa" op de<br />
Katumberivier.<br />
Wa<strong>te</strong>rverf op karton, 24 x 30 cm.<br />
Gesigneerd en geda<strong>te</strong>erd : "Léon<br />
Dardenne 1899" (links onder) ;<br />
"Campement de traitants<br />
portugais sur la Katumbé -<br />
22 sep<strong>te</strong>mbre 1899" (rechts<br />
onder).<br />
<strong>Koninklijk</strong> <strong>Museum</strong> <strong>voor</strong><br />
<strong>Midden</strong>-<strong>Afrika</strong>, <strong>Tervuren</strong>.<br />
Inventarisnummer : R. G. 206.<br />
Volgens lui<strong>te</strong>nant Ch. Lemaire<br />
gaat het hier om een mulatto<br />
Oscar Vicen<strong>te</strong> da Silva uit<br />
Madeira, eigenaar van de<br />
"ossewaes", met zijn gezel uit<br />
Lissabon. Die twee handelaars<br />
hadden een woning gebouwd bij<br />
de gro<strong>te</strong> chef Ka<strong>te</strong>nde, dicht bij<br />
de bronnen van de Luluarivier,<br />
op de grens tussen Katanga en<br />
Angola. Zij waren op weg naar de<br />
Atlantische kust met een lading<br />
rubber.<br />
7