Open en bloot - Hervormd Huizen
Open en bloot - Hervormd Huizen
Open en bloot - Hervormd Huizen
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Hervormd</strong>e Geme<strong>en</strong>te Huiz<strong>en</strong><br />
Geloofsportret:<br />
Pastorale rubriek:<br />
KernKatern<br />
15 september 2006<br />
<strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong><br />
Jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ouder<strong>en</strong>:<br />
Vergezicht:<br />
Comm<strong>en</strong>taar:<br />
Jakob <strong>en</strong> Lize Schaap:<br />
Reactie op ontwikkeling<strong>en</strong><br />
in de jar<strong>en</strong> zestig<br />
Seks voor het huwelijk<br />
<strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> of bekleed<br />
met Gods woord<br />
Aids<br />
De schaamte voorbij...!?<br />
Jaargang 7 Nummer 3<br />
1
2<br />
VOORBAAN 17 - HUIZEN<br />
TEL.: 035 - 52 60 991<br />
INTERNET:www.dlng.nl<br />
E-MAIL: info@dlng.nl Botterstraat 48<br />
1271 XM Huiz<strong>en</strong><br />
Tel./fax: 035 - 5251069<br />
Mobiel: 06 - 54311032<br />
E-mail: garagehermanlubbers@rdnet.nl<br />
CHRISTELIJKE<br />
BOEKHANDEL ‘DE ECHO’<br />
Kerkstraat 50 - Huiz<strong>en</strong><br />
Telefoon (035) 52 67 914<br />
BIJ ONS VINDT U:<br />
Zak-, school- <strong>en</strong> huisbijbels -<br />
Theologie - Bijbeluitleg -<br />
Dagboek<strong>en</strong> - Pastoraat -<br />
Gedicht<strong>en</strong> - Christelijke romans<br />
<strong>en</strong> verhal<strong>en</strong> - Kinderlektuur -<br />
W<strong>en</strong>skaart<strong>en</strong> - Kadoartikel<strong>en</strong> -<br />
CD’s <strong>en</strong> muziekcassettes<br />
U b<strong>en</strong>t van harte welkom!<br />
Uw tuinmeubel- <strong>en</strong><br />
kampeerspecialist<br />
Fabrieksweg 4 - Huiz<strong>en</strong><br />
tel. 035-5253679<br />
www.ir<strong>en</strong>ebuit<strong>en</strong>lev<strong>en</strong>.nl
W O O R D V O O R A F<br />
<strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong><br />
In deze afl evering van Kern-<br />
Katern gaat het over seksualiteit,<br />
iets wat heel mooi is<br />
<strong>en</strong> alles te mak<strong>en</strong> heeft met<br />
de goede schepping van God.<br />
Ieder m<strong>en</strong>s, man <strong>en</strong> vrouw<br />
verschill<strong>en</strong>d, geeft Hij dat<br />
al bij de geboorte mee. Het<br />
maakt deel uit van ons bestaan.<br />
De grote vraag is: hoe<br />
gaan we er in ons lev<strong>en</strong> mee<br />
om? Is het uiting van liefde<br />
tuss<strong>en</strong> man <strong>en</strong> vrouw in de<br />
huwelijksrelatie of is het e<strong>en</strong><br />
goedkoop artikel dat zomaar<br />
op<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> wordt aangebod<strong>en</strong>?<br />
In e<strong>en</strong> aantal artikel<strong>en</strong><br />
wordt erop ingegaan. Dat het<br />
niet zo gemakkelijk is hierover te prat<strong>en</strong>, blijkt<br />
wel uit gesprekk<strong>en</strong> met jonger<strong>en</strong>. Hoewel met<br />
I N H O U D S O P G A V E<br />
ouder<strong>en</strong> dat niet anders zal<br />
zijn. Aan de andere kant is<br />
er toch ook behoefte er wél<br />
over te prat<strong>en</strong>. Dat leest u<br />
in de Pastorale Rubriek: het<br />
persoonlijke verhaal van Karin,<br />
die haar eig<strong>en</strong> ervaring<strong>en</strong><br />
wil del<strong>en</strong> met de lezers van<br />
KernKatern, om te lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong><br />
hoe in het verled<strong>en</strong> gemaakte<br />
keuzes impact kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
op je verdere lev<strong>en</strong>. Ze<br />
komt overig<strong>en</strong>s niet uit Huiz<strong>en</strong>.<br />
Hopelijk mag alles wat<br />
in dit nummer te lez<strong>en</strong> is, ook<br />
als het gaat om onderwijs t<strong>en</strong><br />
aanzi<strong>en</strong> van seksualiteit, ter<br />
opscherping van de bijbelse<br />
visie hierop voor u <strong>en</strong> jou zijn.<br />
T.J. LOKHORST<br />
Gij zijt gekocht <strong>en</strong> bet aald.<br />
Verheerlijkt dan God met uw lichaam (1 Korintiërs 6:20)<br />
3 Woord vooraf <strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> T.J. Lokhorst<br />
4 Beschouwing Jongere <strong>en</strong> seksualiteit ds. P. de Jager<br />
7 Column Verkrijgbare lectuur. . . T.J. Lokhorst<br />
8 Geloofsportret Reactie op onwikkeling<strong>en</strong> in<br />
de jar<strong>en</strong> zestig<br />
T.J. Lokhorst<br />
11 Pastorale rubriek Seks voor het huwelijk Karin<br />
12 Jonger<strong>en</strong> Hoe ga je om met seksualiteit? B. Kasberg<strong>en</strong>-Joosse<br />
15 Jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong> ouder<strong>en</strong> <strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> of bekleed met<br />
Gods woord<br />
F.C. Barm<strong>en</strong>tlo-Klein<br />
16 <strong>Hervormd</strong>e Jeugdraad Lekker uitdag<strong>en</strong>d J. van As<br />
18 Vergezicht Aids R. Hedinger-Schaap<br />
19 Visie Seksualiteit in catechese,<br />
prediking <strong>en</strong> jeugdwerk<br />
ds. H. Veldhuiz<strong>en</strong><br />
22 Comm<strong>en</strong>taar De schaamte voorbij. . .?! J.O. Verkerk<br />
3
B E S C H O U W I N G<br />
Jongere <strong>en</strong> seksualiteit<br />
We lev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> wereld die bol staat van<br />
erotiek. Door reclames die via de media<br />
naar ons toekom<strong>en</strong>, door allerlei spam<br />
via internet word<strong>en</strong> we erotisch geprikkeld.<br />
Daar komt bij, dat onze contact<strong>en</strong><br />
met niet-christ<strong>en</strong><strong>en</strong> ons in e<strong>en</strong> sfeer<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> die volstrekt teg<strong>en</strong>gesteld is aan<br />
wat de Heere ons in Zijn Woord zegt.<br />
Zeker als we jong zijn, met<br />
onze ontluik<strong>en</strong>de seksuele<br />
gevoel<strong>en</strong>s, word<strong>en</strong> we gemakkelijk<br />
in verwarring<br />
gebracht. We dreig<strong>en</strong> mee te<br />
do<strong>en</strong> met de algem<strong>en</strong>e opvatting.<br />
Hoe hebb<strong>en</strong> we als<br />
jongere hiermee om te gaan?<br />
Hoe kunn<strong>en</strong> we ook in dit<br />
opzicht als christ<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>?<br />
Uitgangspunt<br />
Laat ik beginn<strong>en</strong> bij het<br />
begin. We werd<strong>en</strong> (meestal)<br />
als kind gebor<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> christelijk gezin. Onze<br />
ouders will<strong>en</strong> graag lev<strong>en</strong> naar de richtlijn<strong>en</strong> die<br />
de Bijbel ons geeft. Dat hebb<strong>en</strong> ze in de opvoeding<br />
aan ons prober<strong>en</strong> door te gev<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> ze ons t<strong>en</strong> doop gehoud<strong>en</strong>. To<strong>en</strong> klonk<br />
Gods drie-<strong>en</strong>ige Naam over ons lev<strong>en</strong> he<strong>en</strong>. Vele<br />
beloft<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> aan ons lev<strong>en</strong> verzegeld. God<br />
bevestigde, dat Hij met ons e<strong>en</strong> verbond geslot<strong>en</strong><br />
heeft.<br />
In het kader van dat verbond vraagt de Heere nu<br />
aan ons alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> oprecht geloof. E<strong>en</strong> geloof in<br />
Hem. Zo mag het verbond tweezijdig zijn. Dit<br />
is lev<strong>en</strong> in liefde tot de Heere in afhankelijkheid<br />
aan Hem, zorgvuldig <strong>en</strong> nauwkeurig lev<strong>en</strong>d naar<br />
Zijn heilige wil.<br />
Het uitgangspunt van ons lev<strong>en</strong> is dus niet, dat<br />
we mog<strong>en</strong> do<strong>en</strong> wat we lekker vind<strong>en</strong>, of waarbij<br />
we ons goed voel<strong>en</strong>, dat we kunn<strong>en</strong> do<strong>en</strong> wat<br />
we will<strong>en</strong>. Nee, het uitgangspunt mag zijn, dat<br />
we vrag<strong>en</strong> wat de Heere wil, dat wij zull<strong>en</strong> do<strong>en</strong>.<br />
4<br />
Seksualiteit<br />
Het is duidelijk, dat dit alles betrekking heeft op<br />
ons totale lev<strong>en</strong>. En vanuit die breedte will<strong>en</strong> we<br />
in het bijzonder de seksualiteit naar vor<strong>en</strong> hal<strong>en</strong>.<br />
Ook in onze seksualiteit lat<strong>en</strong> we ons leid<strong>en</strong><br />
door wat de Heere zegt <strong>en</strong> ons lev<strong>en</strong> richt<strong>en</strong> we<br />
daarnaar in.<br />
Onder seksualiteit versta ik in gehoorzaamheid<br />
aan de Schrift<strong>en</strong>, dat je je als m<strong>en</strong>s lichamelijk<br />
<strong>en</strong> geestelijk weet aangetrokk<strong>en</strong> tot iemand van<br />
het andere geslacht. Die aantrekkingskracht is<br />
e<strong>en</strong> bijzondere gave van de Heere. Immers als<br />
e<strong>en</strong> twee-e<strong>en</strong>heid van man <strong>en</strong> vrouw mag de<br />
m<strong>en</strong>s zich compleet wet<strong>en</strong>, naar de gelijk<strong>en</strong>is<br />
van de drie-<strong>en</strong>ige God. Zo heeft Hij de m<strong>en</strong>s geschap<strong>en</strong>,<br />
als man <strong>en</strong> vrouw.<br />
In onze seksualiteit lat<strong>en</strong><br />
we ons leid<strong>en</strong> door wat<br />
de Heere zegt<br />
De relatie tuss<strong>en</strong> man <strong>en</strong> vrouw k<strong>en</strong>merkt zich<br />
door liefde. In het Grieks heet dat agapè. Dat is<br />
de totale, allesomvatt<strong>en</strong>de liefde voor die ander,<br />
voor wie je alles over hebt. Erotiek daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong><br />
heeft alle<strong>en</strong> maar betrekking op het lichamelijke<br />
<strong>en</strong> dat ik zou niet e<strong>en</strong>s liefde will<strong>en</strong> noem<strong>en</strong>.<br />
In het oude Israël werd<strong>en</strong> jong<strong>en</strong>s <strong>en</strong> meisjes
van 12 à 13 jaar als volwass<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> m<strong>en</strong> trouwde to<strong>en</strong> op heel jonge leeftijd . Zo<br />
werd voorkom<strong>en</strong>, dat m<strong>en</strong> op seksueel gebied<br />
gemakkelijk kon ontspor<strong>en</strong> doordat m<strong>en</strong> de seksuele<br />
gevoel<strong>en</strong>s niet meer in de hand had.<br />
In onze sam<strong>en</strong>leving trouw<strong>en</strong><br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op veel latere leeftijd<br />
In onze sam<strong>en</strong>leving trouw<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op veel<br />
latere leeftijd. Maar dat br<strong>en</strong>gt ook met zich mee<br />
dat m<strong>en</strong> zich soms ge<strong>en</strong> raad weet met de seksuele<br />
gevoel<strong>en</strong>s. Is het niet e<strong>en</strong> satanische aanval<br />
op het m<strong>en</strong>selijke lev<strong>en</strong>, dat er vrij spel gegev<strong>en</strong><br />
wordt aan deze gevoel<strong>en</strong>s? En dat m<strong>en</strong> zo ver<br />
van de Heere <strong>en</strong> Zijn Woord <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st komt te<br />
staan?<br />
Hoe gaan we daarmee om? Hoe kunn<strong>en</strong> we in<br />
deze wereld als christ<strong>en</strong> staande blijv<strong>en</strong>?<br />
De praktijk<br />
Het eerste wat ik over de praktijk zou will<strong>en</strong><br />
zegg<strong>en</strong> is het woord gehoorzaamheid. Wanneer<br />
we de bijbel lez<strong>en</strong> is het duidelijk, dat de Heere<br />
de lichamelijke geme<strong>en</strong>schap bedoeld heeft voor<br />
het huwelijk, als e<strong>en</strong> bevestiging van de geestelijke<br />
e<strong>en</strong>heid, als e<strong>en</strong> bevestiging van de liefde,<br />
de agapè. In gehoorzaamheid aan Zijn Woord<br />
zull<strong>en</strong> we de lichamelijke geme<strong>en</strong>schap<br />
tuss<strong>en</strong> man <strong>en</strong> vrouw bewar<strong>en</strong><br />
tot in het huwelijk.<br />
Daar mag de seksualiteit<br />
ook t<strong>en</strong> volle opbloei<strong>en</strong><br />
tot eer van God.<br />
In de verkerings- <strong>en</strong><br />
verlovingstijd kan deze<br />
gehoorzaamheid soms<br />
best wel op de proef gesteld<br />
word<strong>en</strong>, maar dan<br />
mag daar het gezam<strong>en</strong>lijk<br />
gebed zijn om standvastigheid<br />
<strong>en</strong> gehoorzaamheid<br />
aan de Heere Zelf <strong>en</strong> aan<br />
Zijn Woord. Dat geeft tegelijk<br />
ook e<strong>en</strong> wederzijds<br />
respect aan naar die ander.<br />
Nu kan het zijn dat we<br />
op dit punt de fout zijn<br />
ingegaan. Ik d<strong>en</strong>k dat het goed is om dat heel<br />
eerlijk teg<strong>en</strong> elkaar te zegg<strong>en</strong> <strong>en</strong> om zich dan<br />
vervolg<strong>en</strong>s sam<strong>en</strong> te verootmoedig<strong>en</strong> voor de<br />
Heere, opdat er van Zijn g<strong>en</strong>ade <strong>en</strong> vergeving<br />
geleefd mag word<strong>en</strong>. Lat<strong>en</strong> we nooit verget<strong>en</strong>,<br />
dat er bij de Heere altijd e<strong>en</strong> nieuw begin mogelijk<br />
is! We hoev<strong>en</strong> dus niet lev<strong>en</strong>slang gebukt te<br />
gaan onder ding<strong>en</strong> die m<strong>en</strong> in het verled<strong>en</strong> heeft<br />
gedaan. Altijd weer mog<strong>en</strong> we tot e<strong>en</strong> nieuwe<br />
gehoorzaamheid kom<strong>en</strong>.<br />
We hoev<strong>en</strong> niet lev<strong>en</strong>slang gebukt<br />
te gaan onder ding<strong>en</strong> die m<strong>en</strong> in<br />
het verled<strong>en</strong> heeft gedaan<br />
Het tweede wat ik zegg<strong>en</strong> wil is het woord<br />
trouw. In onze dag<strong>en</strong> is het bijna normaal geword<strong>en</strong>,<br />
dat je allerlei vluchtige contact<strong>en</strong> hebt,<br />
ook seksueel. Ook als je al getrouwd b<strong>en</strong>t.<br />
Vanuit de gehoorzaamheid aan de Heere <strong>en</strong> Zijn<br />
Woord zull<strong>en</strong> we trouw zijn aan elkaar, zoals<br />
de Heere ook in liefde trouw is jeg<strong>en</strong>s ons. En<br />
juist in die trouw kan <strong>en</strong> zal de liefde (=agapè)<br />
opbloei<strong>en</strong> <strong>en</strong> mag je sam<strong>en</strong> als man <strong>en</strong> vrouw<br />
lev<strong>en</strong> tot eer van God.<br />
T<strong>en</strong>slotte<br />
Lat<strong>en</strong> we in dankbaarheid jeg<strong>en</strong>s de Heere lev<strong>en</strong><br />
vanuit het volbrachte werk van Christus <strong>en</strong> ons<br />
lev<strong>en</strong>, ook ons seksuele lev<strong>en</strong>, bested<strong>en</strong> tot Zijn<br />
eer. Lat<strong>en</strong> we voortdur<strong>en</strong>d bidd<strong>en</strong> om kracht <strong>en</strong><br />
wijsheid om in gehoorzaamheid <strong>en</strong> trouw te lev<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong> opzichte van elkaar <strong>en</strong> de Heere. Ook tot<br />
e<strong>en</strong> positief getuig<strong>en</strong>is in deze wereld.<br />
DS P. DE JAGER<br />
5
6<br />
SCHILDERS- EN<br />
WANDAFWERKINGSBEDRIJF<br />
RIEMER<br />
b.v.<br />
Driftweg 8 1271 BX Huiz<strong>en</strong><br />
De schilder,<br />
de beste vri<strong>en</strong>d<br />
van je huis<br />
035 - 526 99 94<br />
Fax 035 - 523 14 24<br />
Mob.tel. 06 - 518 15 206<br />
Online Sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong><br />
Uitbested<strong>en</strong> IT Webhosting E-business<br />
ISO 17799 gecertifi ceerd<br />
(Code voor Informatiebeveiliging)<br />
www.asp4all.nl<br />
Energieweg 8, 1271 ED HUIZEN
COLUMN<br />
Verkrijgbare lectuur<br />
In ‘Sam<strong>en</strong> in liefde’ gaat e<strong>en</strong> zestal auteurs<br />
vanuit verschill<strong>en</strong>de invalshoek<strong>en</strong> in op vrag<strong>en</strong><br />
rond liefde, seksualiteit <strong>en</strong> gezinsvorming. De<br />
auteurs lat<strong>en</strong> hierover bijbels licht vall<strong>en</strong>. De<br />
thema’s zijn bij<br />
uitstek onderwerp<strong>en</strong><br />
waarin<br />
‘sam<strong>en</strong>’ <strong>en</strong><br />
‘in liefde’ tot<br />
uiting kom<strong>en</strong>.<br />
Het boekje is<br />
uitgegev<strong>en</strong><br />
bij Uitgeverij<br />
Gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> kost<br />
€ 11,50.<br />
‘Elk kind heeft e<strong>en</strong> bidd<strong>en</strong>de moeder nodig’<br />
– Fern Nichols.<br />
E<strong>en</strong> boek vol verhal<strong>en</strong> van moeders zoals jij,<br />
die je zull<strong>en</strong> inspirer<strong>en</strong> <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> ler<strong>en</strong> hoe je<br />
vol vertrouw<strong>en</strong> kunt bidd<strong>en</strong>. Ervaar Gods aanwezigheid.<br />
Laat je door Hem aanrak<strong>en</strong> in alle<br />
zorg <strong>en</strong> nood, ook<br />
seksuele nood,<br />
waar vel<strong>en</strong> mee<br />
worstel<strong>en</strong>.<br />
De prijs van<br />
het boek is<br />
€ 15,95 <strong>en</strong> is<br />
uitgegev<strong>en</strong><br />
bij Uitgeverij<br />
Medema.<br />
‘De 5 tal<strong>en</strong><br />
van de liefde’,<br />
geschrev<strong>en</strong><br />
door Gary<br />
Chapman.<br />
Wanneer de <strong>en</strong>e<br />
huwelijkspartner<br />
zich uitdrukt<br />
in e<strong>en</strong> ‘taal’ die<br />
de ander niet<br />
verstaat, komt de liefde niet over. Br<strong>en</strong>g de vijf<br />
tal<strong>en</strong> van liefde in praktijk <strong>en</strong> ontdek dat de<br />
ander je liefde voelt.<br />
Het boek is uitgegev<strong>en</strong> bij Uitgeverij Medema.<br />
De prijs is € 11,32.<br />
‘Opvoeding in<br />
beeld’ - F.A.van<br />
Hartingsveldt <strong>en</strong><br />
L.A.Kroon (red.)<br />
Dagelijks zijn de<br />
moderne media<br />
in beeld. Hoe<br />
ga je op e<strong>en</strong><br />
gewet<strong>en</strong>svolle<br />
manier om met<br />
de verschill<strong>en</strong>de<br />
vorm<strong>en</strong> ervan? E<strong>en</strong> handreiking voor<br />
het hele gezin.<br />
Uitgegev<strong>en</strong> bij D<strong>en</strong> Hertog, prijs € 15,90.<br />
T.J. LOKHORST<br />
7
G E L O O F S P O R T R E T<br />
Jakob <strong>en</strong> Lize Schaap: Reactie op<br />
ontwikkeling<strong>en</strong> in de jar<strong>en</strong> zestig<br />
Ook in het geloofsportret<br />
word<strong>en</strong> de<br />
gekoz<strong>en</strong> thema’s<br />
aan de orde gesteld.<br />
Deze keer<br />
e<strong>en</strong> interview met<br />
echtpaar Schaap<br />
dat in de wijkgeme<strong>en</strong>te<br />
Me<strong>en</strong>tkerk<br />
woont. Sinds 2004<br />
g<strong>en</strong>iet Jakob, die<br />
zijn hele loopbaan<br />
in verschill<strong>en</strong>de<br />
functies bij TNT-<br />
Post werkte, van<br />
de Vut. Huiz<strong>en</strong> is altijd zijn woonplaats<br />
geweest. Voorhe<strong>en</strong> was hij ouderling, nu<br />
bezoekbroeder in de wijkgeme<strong>en</strong>te <strong>en</strong><br />
bij geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong> die in tehuiz<strong>en</strong> buit<strong>en</strong><br />
ons dorp won<strong>en</strong>. Lize komt uit e<strong>en</strong> gereformeerd<br />
gezin in Bodegrav<strong>en</strong>. Ze werkte<br />
altijd in de zorgsector. Mom<strong>en</strong>teel als<br />
part-time verzorg<strong>en</strong>de in Voor Anker.<br />
Met ander<strong>en</strong> geeft zij leiding aan de ouder<strong>en</strong>kring<br />
Z<strong>en</strong>derkerk <strong>en</strong> Me<strong>en</strong>tkerk.<br />
Hoe ziet jullie gezin eruit <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> jullie iets<br />
zegg<strong>en</strong> over jullie hobby’s?<br />
Lize: We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> dochter die getrouwd is<br />
<strong>en</strong> in Rh<strong>en</strong><strong>en</strong> woont. Inmiddels hebb<strong>en</strong> we drie<br />
kleinkinder<strong>en</strong>. Onze zoon is nog single <strong>en</strong> woont<br />
zelfstandig hier in Huiz<strong>en</strong>. Wat ik graag doe is<br />
orgelspel<strong>en</strong>, met name het geestelijk lied, maar<br />
ook lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> fi ets<strong>en</strong>. Jakob: Mijn favoriete bezighed<strong>en</strong><br />
zijn tuinier<strong>en</strong> <strong>en</strong> fi ets<strong>en</strong>. Verder houd<br />
ik van lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> blijf ik graag op de hoogte van<br />
de nieuwsactualiteit<strong>en</strong>.<br />
Met het oog op het onderwerp ‘op<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong>’ zou<br />
ik het met jullie over de jar<strong>en</strong> zestig will<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.<br />
Kinder<strong>en</strong> van babyboomers, gebor<strong>en</strong> in die periode<br />
<strong>en</strong> nog wat later, word<strong>en</strong> soms als de ‘g<strong>en</strong>eratie<br />
8<br />
Nix’ aangeduid, omdat<br />
er vel<strong>en</strong> uit gebrok<strong>en</strong><br />
gezinn<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. Zou<br />
hiervoor e<strong>en</strong> oorzaak te<br />
noem<strong>en</strong> zijn?<br />
Jakob: Op allerlei<br />
terrein<strong>en</strong> ging<strong>en</strong> er<br />
geleidelijk aan ding<strong>en</strong><br />
verander<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s de<br />
tweede wereldoorlog<br />
leefde West Europa<br />
onder de druk van<br />
het Nazisme. Na de<br />
oorlog kwam de wederopbouw<br />
waar m<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong> de schouders<br />
onder zette. To<strong>en</strong> dit in grote lijn<strong>en</strong> voltooid<br />
was, kwam er e<strong>en</strong> sfeer van vrijheid - blijheid<br />
wat meer <strong>en</strong> meer resulteerde in e<strong>en</strong> van-Godlos<br />
maatschappij. T<strong>en</strong> koste van de saamhorigheid<br />
die er in de oorlogsjar<strong>en</strong> zeker was, nam<br />
het individualisme steeds meer toe. Lize: Bij<br />
grote indrukwekk<strong>en</strong>de <strong>en</strong> ingrijp<strong>en</strong>de gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong><br />
zie je wél dat er saamhorigheid is die<br />
sinds de jar<strong>en</strong> zestig massalere vorm<strong>en</strong> is gaan<br />
aannem<strong>en</strong>. Jakob: Welvaart betek<strong>en</strong>t lang niet<br />
altijd welzijn. Het heeft er mede toe bijgedrag<strong>en</strong><br />
dat vel<strong>en</strong> de bijbelse norm<strong>en</strong> <strong>en</strong> waard<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
losgelat<strong>en</strong> met als gevolg excess<strong>en</strong> onder andere<br />
ook op seksueel gebied.<br />
Welvaart betek<strong>en</strong>t lang<br />
niet altijd welzijn<br />
Niet zonder red<strong>en</strong> word<strong>en</strong> de sixties wel de<br />
jar<strong>en</strong> van de seksuele revolutie g<strong>en</strong>oemd. Allerlei<br />
excess<strong>en</strong> op dat terrein zijn gevolg van<br />
de omslag in die tijd, zo concluder<strong>en</strong> historici<br />
<strong>en</strong> jonger<strong>en</strong>werkers. Welke rol speelt of zou de<br />
kerk hierbij moet<strong>en</strong> spel<strong>en</strong>?<br />
Jakob: Het gaat over voortgaande ontwikkeling<strong>en</strong><br />
van meerdere g<strong>en</strong>eraties. Meer dan veertig<br />
jaar hebb<strong>en</strong> we er al mee te mak<strong>en</strong>. Over het
algeme<strong>en</strong> is <strong>en</strong> wordt door de kerk d<strong>en</strong>k ik wel<br />
voldo<strong>en</strong>de gewez<strong>en</strong> op hoe God wil dat met seksualiteit<br />
wordt omgegaan. Maar wat de gevolg<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> zijn van de vrije seks <strong>en</strong> het op<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong><br />
propager<strong>en</strong> daarvan, kan naar mijn m<strong>en</strong>ing duidelijker.<br />
Het overtred<strong>en</strong> van Gods gebod<strong>en</strong>, het niet<br />
lev<strong>en</strong> naar de wil van de Geest, heeft consequ<strong>en</strong>ties.<br />
Lize: Afgezi<strong>en</strong> van het feit dat opvoed<strong>en</strong><br />
begint in het gezin, b<strong>en</strong> ik ook van m<strong>en</strong>ing dat de<br />
kerk de taak heeft om t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van seksualiteit<br />
de bijbelse lijn door te gev<strong>en</strong>: als man <strong>en</strong> vrouw<br />
heeft God h<strong>en</strong> geschap<strong>en</strong>, ieder met e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong><br />
sekse. Seksualiteit is e<strong>en</strong> hoge liefdesuiting tuss<strong>en</strong><br />
man <strong>en</strong> vrouw binn<strong>en</strong> het huwelijk.<br />
Als kerk moet je blijv<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong><br />
naar mogelijkhed<strong>en</strong> ding<strong>en</strong> bespreekbaar<br />
te mak<strong>en</strong><br />
Zou nog wat meer gezegd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> over<br />
de taak van de kerk als je het hebt over op<strong>en</strong>heid,<br />
maar ook als het gaat om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die met seksuele<br />
problem<strong>en</strong> worstel<strong>en</strong>?<br />
Jakob: Als kerk moet je blijv<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong> naar<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> ding<strong>en</strong> bespreekbaar te mak<strong>en</strong>.<br />
Niet als zed<strong>en</strong>meester, maar bidd<strong>en</strong>d: ‘Gij weet<br />
het, onze kracht is klein, de drift<strong>en</strong> veel <strong>en</strong> ‘t hart<br />
onrein; wat wordt er van ons in die staat, o Vader,<br />
zo Gij ons verlaat?’ (berijming van het Gebed<br />
des Her<strong>en</strong>). Enige tijd geled<strong>en</strong><br />
is in e<strong>en</strong> serie van door jonger<strong>en</strong><br />
aangedrag<strong>en</strong> onderwerp<strong>en</strong> in de<br />
Nieuwe kerk e<strong>en</strong> themadi<strong>en</strong>st<br />
over seksualiteit gehoud<strong>en</strong>.<br />
Dergelijke initiatiev<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
bijdrag<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> goed verstaan<br />
van de wil van God. Lize: Verder<br />
kun je op e<strong>en</strong> bijbelkring<br />
mogelijk elkaar verder help<strong>en</strong> bij vrag<strong>en</strong> die te<br />
mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met de opvoeding van bijvoorbeeld<br />
ti<strong>en</strong>ers. Jakob: Als christelijke geme<strong>en</strong>te,<br />
waarin je gezam<strong>en</strong>lijk kerk b<strong>en</strong>t, moet je e<strong>en</strong><br />
op<strong>en</strong> hof zijn. E<strong>en</strong> ant<strong>en</strong>ne hebb<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
met problem<strong>en</strong>, ook als die van seksuele aard<br />
zijn. Lize: Als christ<strong>en</strong><strong>en</strong> schrikk<strong>en</strong> we soms als<br />
weer nieuwe verkeerde ontwikkeling<strong>en</strong> zich aandi<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Lat<strong>en</strong> we juist dan oppass<strong>en</strong> voor gew<strong>en</strong>ning,<br />
maar alert blijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> prober<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijk<br />
er iets aan te do<strong>en</strong>.<br />
Als christ<strong>en</strong><strong>en</strong> schrikk<strong>en</strong> we soms<br />
als weer nieuwe verkeerde ontwikkeling<strong>en</strong><br />
zich aandi<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
Is misschi<strong>en</strong> iets te vertell<strong>en</strong> over jullie beleving<br />
van de jar<strong>en</strong> zestig?<br />
Lize: Dat die jar<strong>en</strong> anders war<strong>en</strong> dan vorige<br />
dec<strong>en</strong>nia heb ik niet zo ervar<strong>en</strong>. Alles gaat ongemerkt<br />
z’n gang. Jakob: In die jar<strong>en</strong> veranderde er<br />
geleidelijk aan veel in kerk <strong>en</strong> maatschappij. Er<br />
was soms e<strong>en</strong> spanningsveld tuss<strong>en</strong> wat er binn<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> buit<strong>en</strong> de mur<strong>en</strong> van ons huis afspeelde.<br />
Er kwam meer <strong>en</strong> meer ‘op<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong>’. Het war<strong>en</strong><br />
voor mij niet de makkelijkste jar<strong>en</strong>.<br />
Mag ik tot slot vrag<strong>en</strong> hoe jullie persoonlijk, ondanks<br />
alles wat er om je he<strong>en</strong> gebeurt, naar de<br />
toekomst kijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> waar jezelf kracht uit put?<br />
Jakob: Jazeker, je wordt met veel informatie overspoeld<br />
<strong>en</strong> met veel ding<strong>en</strong> geconfronteerd. Maar<br />
we mog<strong>en</strong> dagelijks de bijbel op<strong>en</strong>slaan <strong>en</strong> het<br />
gedeelte wat we dan sam<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> is de boodschap<br />
voor dié dag. Soms ook prat<strong>en</strong> we erover. Het is<br />
zo mooi dat je in het gebed alles kwijt kunt. Je<br />
mag er zijn <strong>en</strong> zoveel ding<strong>en</strong> do<strong>en</strong>. Dan ervaar je<br />
dat God bij je is. Zo hebb<strong>en</strong> wij ook als christelijke<br />
geme<strong>en</strong>te e<strong>en</strong> taak andere m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te wijz<strong>en</strong> op<br />
ding<strong>en</strong> die fout gaan, maar ook te help<strong>en</strong> bij het<br />
zoek<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> oplossing. Lize:<br />
Zo zie ik dat ook. Wat ik bij mijzelf<br />
ontdek is, dat bij alles waar<br />
ik dagelijks mee bezig b<strong>en</strong> mijn<br />
gedacht<strong>en</strong> zich vaak als vanzelf<br />
naar bov<strong>en</strong> richt<strong>en</strong>. Bij de<br />
aanschaf van lectuur let ik er op<br />
dat er e<strong>en</strong> geestelijke strekking<br />
achter zit. Jakob: De eredi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
zijn voor mij <strong>en</strong> ik spreek ook voor Lize dé hoogtepunt<strong>en</strong><br />
in het geme<strong>en</strong>telijk lev<strong>en</strong>. Behalve de<br />
gezam<strong>en</strong>lijke geestelijke band die je met ander<strong>en</strong><br />
hebt, kan e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel woord of e<strong>en</strong> fragm<strong>en</strong>t uit e<strong>en</strong><br />
lied <strong>en</strong> de muziek je soms al ontroer<strong>en</strong> <strong>en</strong> kracht<br />
gev<strong>en</strong> voor de toekomst. Lize: De kerkdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
zijn zo waardevol. Wanneer het e<strong>en</strong> keer zo is dat<br />
e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st je wat minder aanspreekt, dan wordt<br />
misschi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ander er wél door versterkt. Dat alle<strong>en</strong><br />
al doet me goed!<br />
T.J. LOKHORST<br />
9
10<br />
Ceintuurbaan 32 - 34 - 1271 BJ Huiz<strong>en</strong><br />
Telefoon 035 - 525 32 93 - E-mail info@boutdruk.nl<br />
Adviseurs voor Ondernemers<br />
in het Midd<strong>en</strong>- <strong>en</strong> Kleinbedrijf<br />
<strong>en</strong> Vrije Beroepsbeoef<strong>en</strong>ar<strong>en</strong><br />
Karel Doormanlaan 16, 1271 CC Huiz<strong>en</strong> Postbus 118, 1270 AC Huiz<strong>en</strong><br />
Telefoon: (035) 524 80 90 Fax: (035) 524 80 94<br />
info@baas<strong>en</strong>vlaander<strong>en</strong>.nl www.baas<strong>en</strong>vlaander<strong>en</strong>.nl
UITGELICHT<br />
Seks voor het huwelijk<br />
Misschi<strong>en</strong> vraag je jezelf wel af: Is seks voor het huwelijk nou echt zó erg <strong>en</strong><br />
waarom moet ik zo lang wacht<strong>en</strong>? Zelf heb ik niet gewacht. Mijn eerste keer was<br />
met e<strong>en</strong> to<strong>en</strong>malig vri<strong>en</strong>dje. Eig<strong>en</strong>lijk was het helemaal niet leuk, maar hij liep al<br />
zo lang te zeur<strong>en</strong> <strong>en</strong> ik had het gevoel dat ik het <strong>en</strong>ige meisje was dat ge<strong>en</strong> seks<br />
wilde <strong>en</strong> daarmee super preuts was. Als je het e<strong>en</strong>maal hebt gedaan, gaat het de<br />
volg<strong>en</strong>de keer al veel makkelijker. Wat maakt het dan nog uit? Je hebt het toch al<br />
gedaan. To<strong>en</strong> mijn verkering uitging <strong>en</strong> ik weer e<strong>en</strong> nieuwe vri<strong>en</strong>d kreeg, was het<br />
e<strong>en</strong> kleine stap om weer seks te hebb<strong>en</strong>. Het stemmetje van mijn gewet<strong>en</strong> werd<br />
steeds zachter totdat het uiteindelijk stilviel.<br />
Totdat ik op mijn 19e mijn<br />
huidige vri<strong>en</strong>d teg<strong>en</strong>kwam.<br />
Hij is e<strong>en</strong> christ<strong>en</strong> <strong>en</strong> teg<strong>en</strong><br />
seks voor het huwelijk.<br />
Hij vond het heel erg om<br />
te hor<strong>en</strong> dat hij nooit de<br />
eerste voor mij zou zijn<br />
<strong>en</strong> dat, terwijl hij er wel<br />
bewust voor had gekoz<strong>en</strong><br />
om ge<strong>en</strong> seks te hebb<strong>en</strong>.<br />
Ik zou dus wél de eerste<br />
voor hem zijn.<br />
Als ik er nu op terug kijk heb ik veel spijt dat<br />
ik seks voor het huwelijk heb gehad. Als je<br />
seks met iemand hebt, geef je jouw lichaam<br />
op dat mom<strong>en</strong>t aan dieg<strong>en</strong>e weg. Het klinkt<br />
raar, maar je laat e<strong>en</strong> stukje van jezelf achter.<br />
Je deelt zoiets bijzonders sam<strong>en</strong>! Dieg<strong>en</strong>e zal<br />
e<strong>en</strong> speciaal plaatsje in jouw hart houd<strong>en</strong>. Het<br />
wordt dus heel moeilijk voor jezelf als meerdere<br />
person<strong>en</strong> zo’n speciaal plaatsje opeis<strong>en</strong>.<br />
God heeft ons seksualiteit geschonk<strong>en</strong> <strong>en</strong> na<br />
de zondeval zijn wij hier verkeerd mee omgegaan.<br />
God heeft het beste met ons voor. Hij<br />
wil niet dat wij onszelf ongelukkig mak<strong>en</strong>.<br />
De Bijbel (Hebreeën 13 vers<br />
4) zegt: ‘Houd het huwelijk in<br />
ere, onder alle omstandighed<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> houd het echtelijk bed<br />
zuiver’. Omdat ik seks voor<br />
het huwelijk heb gehad is mijn<br />
toekomstig echtelijk bed al niet<br />
zuiver meer. Gelukkig hebb<strong>en</strong><br />
wij dit nu e<strong>en</strong> plaatsje kunn<strong>en</strong><br />
gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> mag ik wet<strong>en</strong> dat God<br />
me vergev<strong>en</strong> heeft. God wil ook<br />
jou hiermee help<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergev<strong>en</strong>!<br />
Misschi<strong>en</strong> zit je nu wel in dezelfde positie<br />
als waar ik to<strong>en</strong> in zat. Geloof niet dat je niet<br />
g<strong>en</strong>oeg van iemand houdt als je ge<strong>en</strong> seks<br />
wilt. Dit is niet waar! Als dieg<strong>en</strong>e echt van<br />
jou houdt, dan zou hij/zij will<strong>en</strong> wacht<strong>en</strong>. Ik<br />
b<strong>en</strong> ervan overtuigd dat als je wacht totdat je<br />
getrouwd b<strong>en</strong>t, God je huwelijk zeg<strong>en</strong>t <strong>en</strong> dat<br />
het dan met je sekslev<strong>en</strong> echt wel goed komt.<br />
Als je e<strong>en</strong>maal seks hebt gehad, kun je dat<br />
niet meer terugdraai<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> eerste keer is e<strong>en</strong><br />
eerste keer. Dus wees er zuinig op!<br />
KARIN<br />
11
J O N G E R E N<br />
Hoe ga je om met seksualiteit?<br />
E<strong>en</strong> stuk schrijv<strong>en</strong> over ‘onze’ jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong> het thema ‘op<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>bloot</strong>’. Dat bleek moeilijker dan gedacht! Dat seksualiteit <strong>en</strong> alles<br />
wat ermee te mak<strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> onderwerp is dat leeft, is wel duidelijk.<br />
Maar er met leeftijdg<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> over in gesprek gaan, is<br />
e<strong>en</strong> ander verhaal. Daaruit blijkt wel hoe belad<strong>en</strong> dit onderwerp<br />
nog steeds is. Toch war<strong>en</strong> e<strong>en</strong> paar jonger<strong>en</strong> uit onze geme<strong>en</strong>te<br />
bereid hun m<strong>en</strong>ing te gev<strong>en</strong>.<br />
Ev<strong>en</strong> surf<strong>en</strong> op internet of e<strong>en</strong> avondje zapp<strong>en</strong><br />
langs de verschill<strong>en</strong>de tv-kanal<strong>en</strong> levert g<strong>en</strong>oeg<br />
gespreksstof op over prikkels die op ons<br />
afkom<strong>en</strong>. Van videoclips op MTV tot fl its<strong>en</strong>de<br />
banners op e<strong>en</strong> nieuws-website of e<strong>en</strong> parfumreclame;<br />
hoe vaak zit er niet e<strong>en</strong> seksueel tintje<br />
aan? Eén van de jonger<strong>en</strong> (15) zegt daarover:<br />
12<br />
<strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong>: ‘Ik d<strong>en</strong>k dat ik<br />
inmiddels aan dat soort beeld<strong>en</strong><br />
gew<strong>en</strong>d b<strong>en</strong> geraakt’<br />
‘Het is raar, maar ik d<strong>en</strong>k dat ik eraan gew<strong>en</strong>d<br />
b<strong>en</strong> geraakt. Het heeft in ieder geval weinig invloed<br />
op me’. E<strong>en</strong> ander (17) vraagt zich zelfs<br />
af: ‘Is dit ooit anders geweest? Ik weet namelijk<br />
niet beter dan dat er e<strong>en</strong> hoop <strong>bloot</strong> te zi<strong>en</strong> is!<br />
Ik d<strong>en</strong>k dat ik inmiddels aan dat soort beeld<strong>en</strong><br />
gew<strong>en</strong>d b<strong>en</strong> geraakt’. E<strong>en</strong> paar ander<strong>en</strong> gev<strong>en</strong><br />
aan er moeite mee te hebb<strong>en</strong>: ‘Het irriteert me’,<br />
zegt e<strong>en</strong> jong<strong>en</strong> (17), ’omdat ik op deze manier<br />
geconfronteerd wordt met iets wat e<strong>en</strong> negatieve<br />
invloed op mij heeft. Ik d<strong>en</strong>k dat de clips waarin<br />
veel <strong>bloot</strong> te zi<strong>en</strong> is op bijvoorbeeld MTV of<br />
TMF zeker prikkel<strong>en</strong>. Veel jonger<strong>en</strong>, ook christ<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />
kijk<strong>en</strong> daar nou e<strong>en</strong>maal naar. Sommige<br />
jonger<strong>en</strong> zijn zelfs zo beïnvloedbaar, dat ze de<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in de clip na do<strong>en</strong>; ze kled<strong>en</strong> <strong>en</strong> gedrag<strong>en</strong><br />
zich net zo’. T<strong>en</strong>slotte wil e<strong>en</strong> meisje (15)<br />
nog kwijt: ‘Toch d<strong>en</strong>k ik dat je straks naar helemaal<br />
niks meer kunt kijk<strong>en</strong> als je steeds afweegt<br />
of er misschi<strong>en</strong> <strong>bloot</strong> of seks te zi<strong>en</strong> is. In elke<br />
fi lm of clip komt dat wel voor. Je kunt toch ook<br />
gewoon verder zapp<strong>en</strong>?’<br />
Chatt<strong>en</strong><br />
Onderzoek wijst uit<br />
dat tv-programma’s<br />
invloed hebb<strong>en</strong> op de seksuele ontwikkeling van<br />
jonger<strong>en</strong>. Jonger<strong>en</strong> die relatief vaak naar televisieprogramma’s<br />
kijk<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> seksuele inhoud<br />
bevatt<strong>en</strong>, zijn eerder g<strong>en</strong>eigd om e<strong>en</strong> seksuele<br />
verhouding aan te gaan dan jonger<strong>en</strong> die minder<br />
vaak seks op tv zi<strong>en</strong>. Ook internet, zoals chatt<strong>en</strong>,<br />
kan e<strong>en</strong> gevaar vorm<strong>en</strong> voor jonger<strong>en</strong>. Volg<strong>en</strong>s<br />
onderzoek gebruikt 84% van de jonger<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />
10 <strong>en</strong> 17 jaar internet voor communicatiedoeleind<strong>en</strong>,<br />
zoals chatt<strong>en</strong>. De meeste chatt<strong>en</strong>de<br />
jonger<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong> MSN (97%). Als jonger<strong>en</strong><br />
online zijn om te chatt<strong>en</strong>, do<strong>en</strong> ze dat gemiddeld<br />
e<strong>en</strong> uur. Kortom: er wordt lustig op los gechat.<br />
Hoe gaan de jonger<strong>en</strong> uit onze geme<strong>en</strong>te daar<br />
mee om? ‘Ik gebruik MSN alle<strong>en</strong> om te klets<strong>en</strong><br />
met m’n vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>. Maar ik weet dat er meid<strong>en</strong><br />
zijn die uit de kler<strong>en</strong> gaan voor de webcam.<br />
Dat vind ik niks’, vertelt e<strong>en</strong> jong<strong>en</strong> (15).<br />
E<strong>en</strong> meisje (16) vertelt uit eig<strong>en</strong> ervaring: ‘Ik<br />
heb wel e<strong>en</strong>s meegemaakt dat e<strong>en</strong> jong<strong>en</strong> begon<br />
over hoe ik eruit zie. Ik heb hem mete<strong>en</strong> geblokkeerd.<br />
Gelukkig kan dat!’ De jonger<strong>en</strong> vind<strong>en</strong><br />
het, e<strong>en</strong>maal aan het chatt<strong>en</strong>, moeilijk er e<strong>en</strong><br />
punt achter te zett<strong>en</strong>. ‘Ik laat me soms wel meeslep<strong>en</strong>,<br />
dan zit ik gerust e<strong>en</strong> paar uur op MSN’,<br />
zegt één van h<strong>en</strong>.<br />
Prikkels<br />
Er zijn dus g<strong>en</strong>oeg negatieve invloed<strong>en</strong> voor<br />
jonger<strong>en</strong>. Maar het kan ook positief. Volg<strong>en</strong>s<br />
veel jonger<strong>en</strong> is de kerk e<strong>en</strong> plek waar zij over<br />
seksualiteit zoud<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> hor<strong>en</strong>. Maar volg<strong>en</strong>s
Enkele bijbeltekst<strong>en</strong> over seksualiteit:<br />
Door deze liefde heeft God de m<strong>en</strong>s geschap<strong>en</strong>, naar Zijn beeld [G<strong>en</strong>esis 1:27]. Als man <strong>en</strong><br />
vrouw met hun beide specifi eke fysieke gestalte. Hij heeft seks ook aan de m<strong>en</strong>s gegev<strong>en</strong> als cadeau,<br />
als iets heel moois [Spreuk<strong>en</strong> 5:19].<br />
Je b<strong>en</strong>t geschap<strong>en</strong> om met je lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> lichaam van God te houd<strong>en</strong> <strong>en</strong> Hem te er<strong>en</strong>. Je kan je<br />
liefde voor Hem lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> door alles wat je doet [1 Corinthe 6:19-20, 10:31].<br />
De relatie tuss<strong>en</strong> man <strong>en</strong> vrouw ziet God als iets heiligs. Man <strong>en</strong> vrouw word<strong>en</strong> één in die relatie,<br />
niet alle<strong>en</strong> lichamelijk, maar ook geestelijk [Efeze 5:31].<br />
Seks is gefundeerd op liefde. We moet<strong>en</strong> er niet iets goedkoops van mak<strong>en</strong> [Hebreën 13:4].<br />
We zi<strong>en</strong> dat de relatie tuss<strong>en</strong> man <strong>en</strong> vrouw in de bijbel ook wel wordt vergelek<strong>en</strong> met de relatie<br />
die God met Zijn geme<strong>en</strong>te heeft! [Efeze 5:32, 1 Corinthe 7:2].<br />
h<strong>en</strong> gaat het meestal over de kwestie: mag seks<br />
nu wel of niet vóór het huwelijk? Daarover is al<br />
veel gezegd, maar het is minst<strong>en</strong>s zo belangrijk<br />
om, voordat je überhaupt aan e<strong>en</strong> relatie begint,<br />
Omgaan met seksualiteit:<br />
‘De kerk kan daarvoor<br />
handvatt<strong>en</strong> aanreik<strong>en</strong>’<br />
te wet<strong>en</strong> hoe je met seksualiteit moet omgaan.<br />
De kerk kan daar handvatt<strong>en</strong> voor aanreik<strong>en</strong>,<br />
vind<strong>en</strong> de jonger<strong>en</strong>. ‘Ik vind niet dat er g<strong>en</strong>oeg<br />
aandacht voor is in onze kerk. Ook op de jeugdver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong><br />
heb ik daar nooit iets over gehoord<br />
<strong>en</strong> ik zit er toch al vier jaar bij’, beweert één van<br />
de jonger<strong>en</strong> (15)<br />
stellig. E<strong>en</strong> ander<br />
meisje (16)<br />
herinnert zich<br />
e<strong>en</strong> preek over<br />
seksualiteit:<br />
‘Die preek is<br />
wel blijv<strong>en</strong><br />
hang<strong>en</strong> bij<br />
mij, maar dat<br />
was jar<strong>en</strong><br />
geled<strong>en</strong>. Er<br />
wordt nu<br />
vast wel<br />
e<strong>en</strong>s iets over gezegd tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> preek, maar ik<br />
word er nooit zo door aangesprok<strong>en</strong>. Ik zou will<strong>en</strong><br />
hor<strong>en</strong> hoe ik om moet gaan met alle seksuele<br />
prikkels die op me afkom<strong>en</strong>. Ik kan moeilijk<br />
altijd maar mijn og<strong>en</strong> sluit<strong>en</strong>’.<br />
Te dichtbij<br />
‘Ik d<strong>en</strong>k dat de manier waarop seks in deze tijd<br />
wordt gepres<strong>en</strong>teerd <strong>en</strong> voorgespiegeld, niet de<br />
manier is zoals God het heeft bedoeld, maar alle<strong>en</strong><br />
gebaseerd is op lust. Terwijl het juist iets<br />
moois is. Het is van God, daarom is het ook zo<br />
mooi’, legt e<strong>en</strong> ander meisje (17) uit onze geme<strong>en</strong>te<br />
uit. Zij <strong>en</strong> de andere jonger<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> dat<br />
er veel op h<strong>en</strong> afkomt via televisie, internet <strong>en</strong><br />
school.<br />
‘Seksualiteit is van God <strong>en</strong> daarom<br />
ook zo mooi’<br />
Op de vraag of de jonger<strong>en</strong> met hun ouders over<br />
seksualiteit prat<strong>en</strong> is één van h<strong>en</strong> duidelijk: ‘Bij<br />
ons thuis wordt niet over seksualiteit gesprok<strong>en</strong>.<br />
Ik zou het wel will<strong>en</strong> hoor’. E<strong>en</strong> ander meisje<br />
vult aan: ‘Ik zou juist niet met mijn ouders hierover<br />
will<strong>en</strong> prat<strong>en</strong>. Ze staan gewoon te dichtbij’.<br />
BEIJKE KASBERGEN-JOOSSE<br />
13
14<br />
TECHNISCH INSTALLATIEBURO<br />
REBEL B.V.<br />
• Alle loodgieterswerkzaamhed<strong>en</strong> (gas, water, lood- <strong>en</strong> zinkwerk<strong>en</strong>)<br />
• Rioleringswerk<strong>en</strong><br />
• Sanitair-installaties<br />
• CV-installaties (aanleg <strong>en</strong> onderhoud)<br />
• Dakbedekking<strong>en</strong><br />
• Aanleg van licht, kracht-, data- <strong>en</strong> telecominstallaties<br />
TECHNISCH INSTALLATIEBURO REBEL B.V.<br />
Fabrieksweg 5 1271 AK Huiz<strong>en</strong><br />
Tel. 035-5253312 Fax 035-5269514<br />
modebrill<strong>en</strong><br />
contactl<strong>en</strong>z<strong>en</strong><br />
oogmeting<br />
Register optometrist<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
contactspecialist<strong>en</strong> ANVO<br />
Oude Raadhuisplein 4<br />
1271 RH Huiz<strong>en</strong><br />
035 - 525 38 55<br />
Oosterme<strong>en</strong>t-Oost 84<br />
1274 SN Huiz<strong>en</strong><br />
035 - 525 38 53
JONGEREN EN OUDEREN<br />
<strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> of bekleed<br />
met Gods woord<br />
E<strong>en</strong> beschrijving van de seksualiteit in de joodse traditie<br />
In het joodse geloof wordt niet moeilijk gedaan over seksualiteit.<br />
Het di<strong>en</strong>t zowel voor de voortplanting als voor<br />
het g<strong>en</strong>ot. Het wordt niet gezi<strong>en</strong> als iets vies, iets om voor<br />
te scham<strong>en</strong>. Zoals honger <strong>en</strong> dorst of andere fundam<strong>en</strong>tele<br />
behoeft<strong>en</strong>, moet seksualiteit onder controle zijn <strong>en</strong> in goede<br />
ban<strong>en</strong> geleid word<strong>en</strong>. In gesprek met rabbi J. van de Kamp<br />
<strong>en</strong> mevrouw S. de Bok, orthodox joodse moeder van vijf<br />
kinder<strong>en</strong>, beid<strong>en</strong> afkomstig uit Amsterdam, werd ik verrast<br />
door de e<strong>en</strong>parigheid van joodse <strong>en</strong> christelijke waard<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> norm<strong>en</strong>. Verder heb ik geluisterd naar hun invulling van<br />
regels <strong>en</strong> gebod<strong>en</strong> naar aanleiding van de T<strong>en</strong>ach (joodse bijbel) <strong>en</strong> de Talmoed. Ontroerd<br />
was ik door hun beider liefdevolle verdediging van hun beslot<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schap.<br />
Seksualiteit di<strong>en</strong>t zowel voor de<br />
voortplanting als voor het g<strong>en</strong>ot<br />
In dit artikel wil ik e<strong>en</strong> beschrijving gev<strong>en</strong> t<strong>en</strong><br />
aanzi<strong>en</strong> van de plaats van seksualiteit binn<strong>en</strong> de<br />
joods orthodoxe opvoeding. Spiegelt u als lezer<br />
uw m<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> ideeën aan wat God ons in de Bijbel<br />
hierover zegt.<br />
Wat voorzichtig <strong>en</strong> aarzel<strong>en</strong>d werd er gereageerd<br />
door rabbi Van de Kamp op mijn vraag<br />
of er aandacht besteed wordt aan de seksuele<br />
opvoeding binn<strong>en</strong> het joodse gezin <strong>en</strong> wanneer<br />
dat begint. ‘Het is allemaal heel beperkt’, zegt<br />
hij. Volg<strong>en</strong>s hem kun je het vergelijk<strong>en</strong> met de<br />
str<strong>en</strong>g gereformeerde <strong>en</strong> reformatorische kant<br />
van onze kerk. Of dat zo is? Ik weet het niet.<br />
In ieder geval wordt er thuis niet tot nauwelijks<br />
gesprok<strong>en</strong> over seksualiteit. Niet door de vader<br />
noch door de moeder. Het is niet ingebed in het<br />
sociale lev<strong>en</strong>. Ook niet op school. Op de Amsterdamse<br />
Cheider school, e<strong>en</strong> joods orthodoxe<br />
school, is er vanaf groep drie e<strong>en</strong> volledige<br />
scheiding tuss<strong>en</strong> jong<strong>en</strong>s <strong>en</strong> meisjes.<br />
Het is e<strong>en</strong> zog<strong>en</strong>aamde spiegelschool. Links <strong>en</strong><br />
rechts helemaal id<strong>en</strong>tiek ingericht met e<strong>en</strong> muur<br />
ertuss<strong>en</strong>. De <strong>en</strong>e kant is voor jong<strong>en</strong>s de andere<br />
kant voor meisjes. Met aparte speelplein<strong>en</strong>. Ze<br />
kunn<strong>en</strong> elkaar niet ontmoet<strong>en</strong>. Alle niveaus van<br />
onderwijs tot <strong>en</strong> met VWO word<strong>en</strong> aangebod<strong>en</strong>.<br />
Alle leerstof die betrekking heeft op seksualiteit<br />
wordt afgeplakt in de boek<strong>en</strong>, met name in de<br />
biologieless<strong>en</strong>. De school heeft ontheffi ng van<br />
de regering voor seksuele voorlichting uit respect<br />
voor hun lev<strong>en</strong>sethiek. Zowel de jong<strong>en</strong>s<br />
als de meisjes ler<strong>en</strong> uit de T<strong>en</strong>ach (joodse bijbel),<br />
over wett<strong>en</strong> van sjabbat <strong>en</strong> rituele reinheid.<br />
Alle<strong>en</strong> de jong<strong>en</strong>s mog<strong>en</strong> de Talmoed bestuder<strong>en</strong>.<br />
Hierin word<strong>en</strong> de passages over seksualiteit<br />
overig<strong>en</strong>s niet overgeslag<strong>en</strong> maar uitgelegd op<br />
hun niveau.<br />
Alle leerstof die betrekking heeft op<br />
seksualiteit wordt afgeplakt in de boek<strong>en</strong>,<br />
met name in de biologieless<strong>en</strong><br />
15
HERVORMDE JEUGDRAAD<br />
Lekker uitdag<strong>en</strong>d<br />
Seksualiteit is hot. Zet MTV of TMF aan<br />
<strong>en</strong> je kunt er niet om he<strong>en</strong>. Lekker sexy,<br />
lekker uitdag<strong>en</strong>d. Of gewoon ranzig<br />
<strong>en</strong> vulgair. Het ligt er maar net aan hoe<br />
je op<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> defi nieert. Hoe dan<br />
ook, op<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> verkoopt. Met name<br />
vanuit de media krijg je het idee dat het<br />
ook de manier is om jezelf in de picture<br />
te spel<strong>en</strong>. Jezelf te verkop<strong>en</strong>. En, hé, dat<br />
wil jij ook. Dus bewust of onbewust ga<br />
je in deze tr<strong>en</strong>d mee. Of je zou er wel in<br />
mee will<strong>en</strong>, maar ja, met jouw lichaam...<br />
Nu is de Bijbel alles behalve<br />
kinderachtig wanneer het over<br />
seksualiteit gaat. Ongetwijfeld<br />
wordt daar in andere artikel<strong>en</strong><br />
van dit Kernkatern al aandacht<br />
aan besteed <strong>en</strong> anders lees je<br />
vanavond Hooglied er maar op<br />
na. Er is alle<strong>en</strong> wel e<strong>en</strong> cruciaal<br />
verschil. Wanneer in de Bijbel<br />
Op straat mog<strong>en</strong> jong<strong>en</strong>s <strong>en</strong> meisjes elkaar wel<br />
groet<strong>en</strong>, maar het is niet de bedoeling dat ze met<br />
elkaar omgaan. Jong<strong>en</strong>s spel<strong>en</strong> met jong<strong>en</strong>s,<br />
meisjes met meisjes. Ook in het gezinslev<strong>en</strong><br />
wordt de omgang tuss<strong>en</strong> jong<strong>en</strong>s <strong>en</strong> meisjes<br />
gescheid<strong>en</strong>. Bevri<strong>en</strong>de echtpar<strong>en</strong> met grote gem<strong>en</strong>gde<br />
gezinn<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> nooit gezam<strong>en</strong>lijk met<br />
elkaar et<strong>en</strong>, maar bijvoorbeeld met z’n vier<strong>en</strong><br />
iets afsprek<strong>en</strong>.<br />
Verder wordt er heel selectief TV gekek<strong>en</strong>, is<br />
disco not done <strong>en</strong> is ook het leesmateriaal wat<br />
in huis gehaald wordt, aangepast. Volg<strong>en</strong>s mevrouw<br />
De Bok is het wel heel belangrijk dat de<br />
milieus van gezin, synagoge <strong>en</strong><br />
school op elkaar aangepast zijn.<br />
Want het is voor e<strong>en</strong> kind verwarr<strong>en</strong>d<br />
om in twee wereld<strong>en</strong><br />
te lev<strong>en</strong>. Ze lacht vrolijk als ze<br />
zegt dat haar kinder<strong>en</strong> zeker<br />
ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>geltjes zijn <strong>en</strong> dat er<br />
wel degelijk puberteitsperikel<strong>en</strong><br />
voorkom<strong>en</strong>, maar wat<br />
meer gekanaliseerd. Haar<br />
16<br />
seksualiteit aan de orde komt, is dit ingebed in<br />
liefde. En, al schotelt onder andere de media<br />
ons e<strong>en</strong> ander beeld voor, seksualiteit is maar<br />
e<strong>en</strong> beperkt onderdeel van liefde. Wanneer je<br />
dat vergeet, zoals David bij Batseba, heeft dat<br />
zo z’n consequ<strong>en</strong>ties.<br />
Bij op<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> d<strong>en</strong>k ik eig<strong>en</strong>lijk ook nog<br />
aan wat anders. <strong>Op<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> staat ook voor<br />
zichtbaar, voor transparant zijn. Is het op<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>bloot</strong> zichtbaar dat je christ<strong>en</strong> b<strong>en</strong>t? Dan is je<br />
uiterlijk echt niet onbelangrijk, maar dan is je<br />
binn<strong>en</strong>kant wel veel belangrijker. En mocht<br />
je het nog niet wet<strong>en</strong>: je b<strong>en</strong>t<br />
e<strong>en</strong> parel in Gods hand. Je<br />
b<strong>en</strong>t fantastisch mooi <strong>en</strong> ook<br />
ontzett<strong>en</strong>d kostbaar! Wanneer<br />
je daarin transparant b<strong>en</strong>t, dan<br />
heb je uitstraling. Lekker sexy<br />
wil ik het niet noem<strong>en</strong>, maar<br />
uitdag<strong>en</strong>d is het wel.<br />
JAN VAN AS<br />
kinder<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> het <strong>en</strong>orm naar hun zin op de<br />
Cheider school <strong>en</strong> ze d<strong>en</strong>kt dat ze ge<strong>en</strong> ander lev<strong>en</strong><br />
zoud<strong>en</strong> will<strong>en</strong>, of zeker niet zoud<strong>en</strong> durv<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong>.<br />
Op mijn vraag wanneer kinder<strong>en</strong> dan wel iets te<br />
hor<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> over seksualiteit zegt rabbi Van de<br />
Kamp dat het goed is om daar mee te wacht<strong>en</strong><br />
tot vlak voor het huwelijk, om ze zo te behoed<strong>en</strong><br />
voor onreine gedacht<strong>en</strong>. Hij vertelt verder<br />
over het prachtige ritueel van de inwijding in<br />
volwass<strong>en</strong>heid, namelijk de Bar mitzwa viering<br />
bij jong<strong>en</strong>s vanaf hun derti<strong>en</strong>de jaar <strong>en</strong> de Bat<br />
mitzwa viering bij meisjes vanaf hun<br />
twaalfde jaar. De kinder<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
vanaf die leeftijd zich volledig te<br />
conformer<strong>en</strong> aan de joodse wetgeving<br />
<strong>en</strong> zij hebb<strong>en</strong> voor God de<br />
geestelijke volwass<strong>en</strong>heid bereikt.<br />
Ze krijg<strong>en</strong> daarnaast ook<br />
uitleg over reinheidsrituel<strong>en</strong><br />
wat betreft m<strong>en</strong>struatie <strong>en</strong><br />
zaadlozing (Leviticus 15).
‘Als jong<strong>en</strong>s <strong>en</strong> meisjes zo gescheid<strong>en</strong><br />
opgroei<strong>en</strong>, word<strong>en</strong> huwelijk<strong>en</strong><br />
dan gearrangeerd?’, vroeg ik aan<br />
zowel de rabbi als mevrouw De Bok.<br />
Beid<strong>en</strong> reageerd<strong>en</strong> heftig van: ‘Nee,<br />
beslist niet!’<br />
Er wordt wel door families rondgekek<strong>en</strong><br />
of e<strong>en</strong> jong<strong>en</strong> <strong>en</strong> meisje bij<br />
elkaar zoud<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>. Ze word<strong>en</strong><br />
aan elkaar voorgesteld <strong>en</strong> mog<strong>en</strong><br />
afhankelijk van de str<strong>en</strong>gheid van de<br />
familie e<strong>en</strong> aantal wek<strong>en</strong> met elkaar<br />
omgaan om te kijk<strong>en</strong> of er e<strong>en</strong> vonk<br />
overspringt. De keuze is aan de jonger<strong>en</strong><br />
zelf. Wanneer twee m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
gaan trouw<strong>en</strong>, wordt de jong<strong>en</strong> door de rabbi <strong>en</strong><br />
het meisje door de echtg<strong>en</strong>ote van de rabbi of<br />
e<strong>en</strong> goede vri<strong>en</strong>din van haar moeder ingewijd<br />
in de recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> van het huwelijk. De<br />
ouders do<strong>en</strong> dat zelf niet, maar zoud<strong>en</strong> wel bijvoorbeeld<br />
bij ander<strong>en</strong> voorlichting kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>.<br />
Er wordt dan op<strong>en</strong>lijk gesprok<strong>en</strong> over seksualiteit,<br />
niet alle<strong>en</strong> de techniek, maar ook over<br />
alle wett<strong>en</strong> <strong>en</strong> lev<strong>en</strong>sethiek van het huwelijk<br />
(Leviticus12,18 <strong>en</strong> 20). E<strong>en</strong> belangrijk onderdeel<br />
voor de vrouw is het nem<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> ritueel<br />
bad ‘het Mikwe’ dat niets te mak<strong>en</strong> heeft met<br />
vies of schoon, maar e<strong>en</strong> middel is om spirituele<br />
reinheid te verkrijg<strong>en</strong>. Als voorbereiding hierop<br />
moet ze zich ontdo<strong>en</strong><br />
van alle make-up, pleisters<br />
<strong>en</strong> beharing zodat<br />
het water haar volledig<br />
kan bedekk<strong>en</strong>.<br />
Aan de verloofd<strong>en</strong><br />
wordt uitgelegd dat<br />
er voor de frequ<strong>en</strong>tie<br />
van sam<strong>en</strong>leving ge<strong>en</strong><br />
onthouding is behalve<br />
de regels rond de m<strong>en</strong>struatie.<br />
Joodse gezinn<strong>en</strong><br />
zijn dan ook vaak<br />
groot. Ieder kind is e<strong>en</strong><br />
gesch<strong>en</strong>k van God, zo wordt dat ook beleefd.<br />
Geboortebeperking is alle<strong>en</strong> toegestaan bij fysieke<br />
of psychische red<strong>en</strong><strong>en</strong>. Seksualiteit di<strong>en</strong>t<br />
volg<strong>en</strong>s de joodse wetgeving de band tuss<strong>en</strong><br />
man <strong>en</strong> vrouw te versterk<strong>en</strong>. Voortplanting is<br />
e<strong>en</strong> red<strong>en</strong> maar het is niet de <strong>en</strong>ige red<strong>en</strong>.Wanneer<br />
seksualiteit tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> man <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrouw<br />
gezond is <strong>en</strong> op de goede tijd uit wederzijdse<br />
liefde is, is seks e<strong>en</strong> mitzvah (gebod).<br />
Seksualiteit di<strong>en</strong>t volg<strong>en</strong>s de<br />
joodse wetgeving de band tuss<strong>en</strong><br />
man <strong>en</strong> vrouw te versterk<strong>en</strong><br />
T<strong>en</strong> slotte is sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong> niet toegestaan, want<br />
de wet zegt dat seks voor het huwelijk verbod<strong>en</strong><br />
is. Mocht e<strong>en</strong> paar toch sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong> <strong>en</strong> aangev<strong>en</strong><br />
te will<strong>en</strong> trouw<strong>en</strong> dan mag<br />
dat, omdat ze beid<strong>en</strong> gebaat zijn<br />
om onder Gods zeg<strong>en</strong> verder te<br />
lev<strong>en</strong>.<br />
Het was bijzonder e<strong>en</strong> kijkje te<br />
mog<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> stukje traditie<br />
van onze ‘Oudste<br />
Broeder’. Ook de spontaniteit<br />
waarmee e<strong>en</strong> <strong>en</strong> ander werd<br />
verteld was fi jn. Ik hoop dat u<br />
als lezer respect hebt gekreg<strong>en</strong><br />
voor de manier waarop de seksualiteit<br />
in het Joodse geloof is<br />
ingebed.<br />
FRIDA C. BARMENTLO-KLEIN<br />
17
VERGEZICHT<br />
Aids<br />
18<br />
In Kamero<strong>en</strong> is het niet veel anders<br />
gesteld dan in Nederland als het gaat<br />
om seks in de kerk. Er wordt veel<br />
gewaarschuwd teg<strong>en</strong> ontrouw <strong>en</strong><br />
zedeloosheid, maar wat Gods bedoeling<br />
dan wel is met het huwelijk komt<br />
niet goed uit de verf. De traditie van<br />
de bruidsschat zorgt er voor dat veel<br />
mann<strong>en</strong> niet (kunn<strong>en</strong>) trouw<strong>en</strong> tot ze<br />
ver over de dertig zijn. Als e<strong>en</strong> gevolg<br />
daarvan zie je veel ongehuwde moeders.<br />
Het is daarom ook niet verwonderlijk<br />
dat de schatting is dat 10%<br />
van de bevolking besmet is<br />
met HIV.<br />
Ondanks dat er zoveel AIDS-<br />
patiënt<strong>en</strong> rondlop<strong>en</strong>, is de ziekte<br />
toch nog e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orm taboe.<br />
Als e<strong>en</strong> familielid aan AIDS<br />
is overled<strong>en</strong>, wordt in bedekte<br />
term<strong>en</strong> gesprok<strong>en</strong> over e<strong>en</strong><br />
‘langdurige ziekte’. Dat maakt<br />
het bestrijd<strong>en</strong> van de ziekte moeilijk. Lange<br />
tijd wist de kerk er ook niet goed raad mee <strong>en</strong><br />
zorg voor AIDS-ziek<strong>en</strong> <strong>en</strong> wez<strong>en</strong> werd daarom<br />
verwaarloosd. Langzamerhand komt hier<br />
wat verandering in <strong>en</strong> zie je het onderwerp in<br />
bijvoorbeeld studiemateriaal van de mann<strong>en</strong>-<br />
<strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong>ver<strong>en</strong>iging ter sprake kom<strong>en</strong>.<br />
SIL probeert e<strong>en</strong> kleine bijdrage te lever<strong>en</strong><br />
aan het op<strong>en</strong>brek<strong>en</strong> van het taboe. Collega’s in<br />
Oost-Afrika hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> methode ontwikkeld<br />
die zich afspeelt rond e<strong>en</strong> verhaal over e<strong>en</strong><br />
familie die met AIDS in aanraking komt. Dit<br />
werkt ook goed in Kamero<strong>en</strong>.<br />
De c<strong>en</strong>trale persoon is e<strong>en</strong> te<strong>en</strong>ager, Kande.<br />
Eerst wordt haar vader ziek door AIDS <strong>en</strong><br />
komt te overlijd<strong>en</strong>. Kort daarna verliest het<br />
gezin ook de moeder niet lang na de bevalling<br />
van e<strong>en</strong> zoontje. Gelukkig is de baby niet<br />
HIV-positief. Het verhaal vertelt verder hoe<br />
de ti<strong>en</strong>erdochter de zusjes <strong>en</strong> broertjes bij<br />
elkaar probeert te houd<strong>en</strong>. Het laat zi<strong>en</strong> hoe de<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van de kerk de wez<strong>en</strong> op verschill<strong>en</strong>de<br />
manier help<strong>en</strong> om te overlev<strong>en</strong>. De kinder<strong>en</strong><br />
op hun beurt kunn<strong>en</strong> in de kerk vertell<strong>en</strong> over<br />
hun ervaring met HIV/ AIDS. Het verhaal<br />
loopt goed af als Kande e<strong>en</strong> jong<strong>en</strong> van de<br />
kerk ontmoet, verliefd wordt <strong>en</strong> ze besluit<strong>en</strong><br />
om elkaar trouw te zijn <strong>en</strong> te wacht<strong>en</strong> met seks<br />
totdat ze getrouwd zijn.<br />
In Afrika zijn verhal<strong>en</strong> e<strong>en</strong> geliefde manier<br />
om belangrijke informatie over te drag<strong>en</strong>. Het<br />
verhaal van Kande<br />
is herk<strong>en</strong>baar.<br />
Het informeert<br />
op e<strong>en</strong> gevoelige<br />
manier over AIDS<br />
<strong>en</strong> hoe m<strong>en</strong> het<br />
kan voorkom<strong>en</strong>.<br />
Tegelijkertijd biedt<br />
het praktische<br />
adviez<strong>en</strong> over de<br />
manier waarop de<br />
kerk kan zorg<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die er al mee in<br />
aanraking zijn gekom<strong>en</strong>. De bedoeling is dat<br />
het boekje in de lokale tal<strong>en</strong> wordt vertaald<br />
zodat het nog toegankelijker wordt voor de<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />
Bij het boekje hoort ook e<strong>en</strong> werkboekje met<br />
verwerkingsvrag<strong>en</strong>, relevante bijbelgedeelt<strong>en</strong>,<br />
ideeën voor drama of e<strong>en</strong> lied <strong>en</strong> praktische<br />
informatie over AIDS. Door middel van het<br />
werkboekje kunn<strong>en</strong> groep<strong>en</strong> met dit materiaal<br />
werk<strong>en</strong>. Dit maakt het gemakkelijker voor<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> om over dit moeilijke onderwerp van<br />
gedacht<strong>en</strong> te wissel<strong>en</strong>. De eerste reacties zijn<br />
erg positief. Het wordt bijzonder gewaardeerd<br />
dat de informatie gebaseerd is op christelijke<br />
waard<strong>en</strong>. Van e<strong>en</strong> taalgroep waar het al<br />
gebruikt wordt, hoord<strong>en</strong> we dat m<strong>en</strong> dit de<br />
beste publicatie vindt die ooit in hun taal is<br />
uitgekom<strong>en</strong>!<br />
RIA HEDINGER-SCHAAP
VISIE<br />
Seksualiteit in catechese, prediking<br />
<strong>en</strong> jeugdwerk<br />
Moet seksualiteit ter sprake kom<strong>en</strong> in de catechese, in het jeugd- <strong>en</strong> kringwerk <strong>en</strong> in de<br />
prediking? Of is het alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> taak van de ouders, in de opvoeding?<br />
Mijn antwoord daarop is: het di<strong>en</strong>t zowel in de opvoeding ter sprake te kom<strong>en</strong>, als in de<br />
prediking <strong>en</strong> andere vorm<strong>en</strong> van het geme<strong>en</strong>tewerk. En wel om twee red<strong>en</strong><strong>en</strong>:<br />
In de eerste plaats: Wij lev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> overgeseksualiseerde<br />
tijd. Seksualiteit is steeds meer e<strong>en</strong><br />
consumptieartikel geword<strong>en</strong>, los van het huwelijk.<br />
D<strong>en</strong>k aan de <strong>bloot</strong>cultuur in onze dag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
de verheerlijking van het lichaam in fi lm, boek<br />
<strong>en</strong> tijdschrift, op TV <strong>en</strong> video.<br />
Wij lev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />
overgeseksualiseerde tijd<br />
De prikkels die daarvan uitgaan, gaan ook onze<br />
jonger<strong>en</strong> (<strong>en</strong> ouder<strong>en</strong>!) niet voorbij. Integ<strong>en</strong>deel,<br />
we kunn<strong>en</strong> onze jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong> onszelf daarvoor<br />
niet afsluit<strong>en</strong>. Jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong> ouder<strong>en</strong> word<strong>en</strong> op<br />
velerlei manier<strong>en</strong> beïnvloed door e<strong>en</strong> kijk op<br />
seksualiteit die totaal anders is dan wat de bijbel<br />
ervan zegt <strong>en</strong> wat de Here er mee bedoelt.<br />
En in de tweede plaats: de Bijbel zelf spreekt<br />
heel op<strong>en</strong> over seksualiteit. D<strong>en</strong>k aan het Hooglied,<br />
waarin met heel lichamelijke kleur<strong>en</strong> de<br />
liefde wordt beschrev<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> bruidegom <strong>en</strong><br />
bruid. We kunn<strong>en</strong> dat wel vergeestelijk<strong>en</strong>, maar<br />
dat neemt niet weg dat het Hooglied in de eerste<br />
plaats e<strong>en</strong> liefdeslied is. D<strong>en</strong>k ook aan de heel<br />
plastische wijze waarop in de Bijbel de omgang<br />
van man <strong>en</strong> vrouw wordt beschrev<strong>en</strong>: hij ging<br />
tot haar in, hij bek<strong>en</strong>de (St.vert.) zijn vrouw,<br />
uitdrukking<strong>en</strong> die vele ker<strong>en</strong> in de Bijbel voorkom<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> die de seksuele geme<strong>en</strong>schap van de<br />
man met zijn vrouw betek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Of aan de wijze<br />
waarop de Spreuk<strong>en</strong>dichter schrijft over de seksuele<br />
aantrekkingskracht van de vrouw op haar<br />
man: ‘Laat haar borst<strong>en</strong> u te all<strong>en</strong> tijd dronk<strong>en</strong><br />
mak<strong>en</strong>; dool steeds in haar liefde’ (5:19). De<br />
Spreuk<strong>en</strong>dichter zegt dat als e<strong>en</strong> waarschuwing<br />
19
om ge<strong>en</strong> andere vrouw<strong>en</strong> na te gaan. Laat de<br />
man zich verheug<strong>en</strong> in zijn eig<strong>en</strong> vrouw <strong>en</strong><br />
verrukt zijn van haar liefde. De Prediker zegt,<br />
ondanks dat het thema van het Predikerboek<br />
‘Alles is ijdelheid’ is: ’G<strong>en</strong>iet het lev<strong>en</strong> met de<br />
vrouw die u liefhebt’ (9:9) <strong>en</strong> de Hebreёnbriefschrijver:<br />
‘Het huwelijk is eerbaar <strong>en</strong> het bed<br />
onbevlekt’(13:43).<br />
Vroeger<br />
Seksualiteit is iets dat heel wez<strong>en</strong>lijk bij ons<br />
m<strong>en</strong>szijn hoort. Op de eerste bladzijde van de<br />
Bijbel lez<strong>en</strong> we al dat God de m<strong>en</strong>s schiep ‘man<br />
<strong>en</strong> vrouw’ <strong>en</strong> dat God zegt: ‘Weest vruchtbaar <strong>en</strong><br />
verm<strong>en</strong>igvuldigt’.<br />
In vroeger tijd<strong>en</strong>, zo zull<strong>en</strong> de meeste oudere<br />
lezers waarschijnlijk groot geword<strong>en</strong> zijn, ging<br />
m<strong>en</strong> ervan uit dat de jonger<strong>en</strong> er vanzelf achterkwam<strong>en</strong><br />
wat seksualiteit is of dat m<strong>en</strong> het leerde,<br />
met de dier<strong>en</strong> als voorbeeld, op de boerderij.<br />
Het is de vraag of dat zo was. Wist<strong>en</strong> de ouder<strong>en</strong><br />
precies wat seksualiteit is? Zag m<strong>en</strong> het dikwijls<br />
niet alle<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> middel om kinder<strong>en</strong> te krijg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> niet als e<strong>en</strong> scheppingsgegev<strong>en</strong>, bedoeld als<br />
e<strong>en</strong> intieme uiting van de liefde tuss<strong>en</strong> man <strong>en</strong><br />
vrouw waaraan vreugde te belev<strong>en</strong> valt? En wist<br />
m<strong>en</strong> raad met de seksualiteit?<br />
In de geme<strong>en</strong>te<br />
Het is dus goed als seksualiteit van tijd tot tijd<br />
in de catechese <strong>en</strong> in het jeugd- of kringwerk<br />
<strong>en</strong> de prediking ter sprake komt. En niet alle<strong>en</strong>,<br />
zoals het tot dusver vaak was, waarschuw<strong>en</strong>d.<br />
Maar vooral de positieve bedoeling van de seksualiteit.<br />
En niet in rauwe op<strong>en</strong>heid, maar met<br />
de nodige schroom. Dat kost, met name in de<br />
prediking, de nodige voorbereiding om de juiste<br />
woord<strong>en</strong> te kiez<strong>en</strong> om dat op e<strong>en</strong> kiese <strong>en</strong> eerlijke<br />
wijze te do<strong>en</strong>. Maar zo di<strong>en</strong>t het te gebeur<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> dan heel beslist, zeker als de tekst van de<br />
preek of de stof van de catechese, of de vrag<strong>en</strong><br />
van de jonger<strong>en</strong> of in het kringwerk daartoe aanleiding<br />
gev<strong>en</strong>. Daarbij mag (di<strong>en</strong>t!) ook gezegd<br />
(te!) word<strong>en</strong> dat voor e<strong>en</strong> christ<strong>en</strong> seksualiteit<br />
z’n plaats heeft tuss<strong>en</strong> twee m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, man <strong>en</strong><br />
20<br />
Laat de man zich verheug<strong>en</strong><br />
in zijn eig<strong>en</strong> vrouw <strong>en</strong> verrukt<br />
zijn van haar liefde<br />
vrouw, die elkaar op het stadhuis/geme<strong>en</strong>tehuis<br />
het jawoord hebb<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> in de trouwdi<strong>en</strong>st<br />
de zeg<strong>en</strong> van God hebb<strong>en</strong> ontvang<strong>en</strong>.<br />
Kleine kinder<strong>en</strong><br />
Ook eerder al di<strong>en</strong>t de<br />
seksualiteit ter sprake te<br />
kom<strong>en</strong>, in de opvoeding<br />
van de kinder<strong>en</strong>. Dat<br />
kan, omdat ouders dat<br />
soms moeilijk vind<strong>en</strong>,<br />
aan de hand van e<strong>en</strong><br />
boekje, dat in elke<br />
christelijke boekhandel<br />
te koop is. Maar het<br />
kan beter op e<strong>en</strong> heel natuurlijke wijze, als<br />
erg<strong>en</strong>s bijvoorbeeld e<strong>en</strong> baby op komst is, door<br />
aan het al kleine kind vrag<strong>en</strong> te stell<strong>en</strong>: Weet je<br />
waar dat baby’tje vandaan komt? Het kind zal<br />
wellicht antwoord<strong>en</strong>: uit de buik. En weet je wie<br />
het daarin gestopt heeft? Misschi<strong>en</strong> zal het kind<br />
zegg<strong>en</strong>: God. Moeder zal het beam<strong>en</strong> <strong>en</strong> zegg<strong>en</strong>:<br />
ja, e<strong>en</strong> moeder heeft eitjes in haar buik <strong>en</strong> daar<br />
groeit e<strong>en</strong> kindje uit. Later zal, als het <strong>en</strong>igszins<br />
kan ook op natuurlijke wijze, de rol van de vader<br />
ter sprake kom<strong>en</strong>. En dat niet alle<strong>en</strong> voor<br />
meisjes, met het oog op de m<strong>en</strong>struatie. Maar<br />
ook voor jong<strong>en</strong>s, om op e<strong>en</strong> goede wijze met<br />
hun opkom<strong>en</strong>de seksuele gevoel<strong>en</strong>s te ler<strong>en</strong><br />
omgaan.<br />
Seksualiteit di<strong>en</strong>t aan de orde<br />
te kom<strong>en</strong> in de geme<strong>en</strong>te<br />
Seksualiteit! De Bijbel spreekt er heel op<strong>en</strong><br />
over. Daarom mag (moet) er ook over gesprok<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> in de verschill<strong>en</strong>de vorm<strong>en</strong> van het kerk<strong>en</strong>werk<br />
<strong>en</strong> in de prediking. De seksualiteit was<br />
er al in het paradijs. Misschi<strong>en</strong> dat de duivel er<br />
daarom zo gauw bij is om te prober<strong>en</strong> het naar<br />
b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> te hal<strong>en</strong>. De wereld haalt de seksualiteit<br />
naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong>. Maar de Bijbel zet het op e<strong>en</strong><br />
hoog plan, als scheppingsgegev<strong>en</strong> van God. Zo<br />
komt het aan de orde, in de catechese, de prediking<br />
<strong>en</strong> in jeugd- <strong>en</strong> kringwerk.<br />
DS. H. VELDHUIZEN<br />
WAPENVELD
J. Honing<br />
Loodgietersbedrijf<br />
Visserstraat 31 • 1271 VE Huiz<strong>en</strong> • (035) 52 58 476<br />
2006<br />
Zev<strong>en</strong>de jaargang KernKatern<br />
Reacties op of suggesties voor dit kwartaalblad zijn welkom op<br />
e-mail:<br />
kernkatern@hervormdhuiz<strong>en</strong>.nl<br />
De volledige uitgav<strong>en</strong> van KernKatern zijn te vind<strong>en</strong> op website:<br />
www.hervormdhuiz<strong>en</strong>.nl<br />
21
COMMENTAAR<br />
De schaamte voorbij…?!<br />
22<br />
... zij schaamd<strong>en</strong> zich voor elkaar niet<br />
(G<strong>en</strong>esis 2:25).<br />
... <strong>en</strong> zij bemerkt<strong>en</strong>, dat zij naakt war<strong>en</strong>;<br />
zij hechtt<strong>en</strong> vijg<strong>en</strong>blader<strong>en</strong> aane<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
maakt<strong>en</strong> zich schort<strong>en</strong> (G<strong>en</strong>esis 3:7).<br />
Kleine kinder<strong>en</strong> gaan vaak in bad met<br />
broertjes of zusjes. Maar als ze groter<br />
word<strong>en</strong>, dan is dat afgelop<strong>en</strong>. Ze zag<strong>en</strong><br />
altijd wel het verschil bij elkaar, maar<br />
ine<strong>en</strong>s vóel<strong>en</strong> ze het verschil. Vanaf nu:<br />
je <strong>bloot</strong>je is niet voor iedere<strong>en</strong>.<br />
In het kader van het thema heb ik de<br />
Bijbel erbij gepakt <strong>en</strong> wat artikel<strong>en</strong><br />
gelez<strong>en</strong>.<br />
Schaamteloos<br />
Eén ding is al snel duidelijk, Adam <strong>en</strong> Eva<br />
lev<strong>en</strong> in het paradijs <strong>en</strong> gaan naakt door het<br />
lev<strong>en</strong>.<br />
Wij kunn<strong>en</strong> ons vandaag daar niets (meer)<br />
bij voorstell<strong>en</strong>. Of toch wel: schaamte. Hoewel…<br />
in onze sam<strong>en</strong>leving lijkt de schaamte<br />
voorbij te zijn. Schaamteloos kan m<strong>en</strong> kijk<strong>en</strong><br />
naar beeld<strong>en</strong> van person<strong>en</strong> die hun blote lijf<br />
schaamteloos prijsgev<strong>en</strong> aan het publiek.<br />
De ervaring van het naakt zijn bij Adam <strong>en</strong><br />
Eva - na de zondeval -, hoeft niet alle<strong>en</strong> te<br />
mak<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong> met de geslachtsdel<strong>en</strong> (d<strong>en</strong>k<br />
maar aan je hand<strong>en</strong> voor je gezicht slaan bij<br />
hevige schaamte). Het is niet zo dat de seksualiteit<br />
pas na de zondeval ontluikt. De erotische<br />
spanning is er ook vóór die tijd geweest. En<br />
daar zull<strong>en</strong> Adam <strong>en</strong> Eva van g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.<br />
Maar wat er niet was, is er nu wel: schaamte.<br />
Aan dit woord zitt<strong>en</strong> twee kant<strong>en</strong>. Negatief:<br />
vervreemding; positief: bescherming.<br />
Bescherming<br />
Adam <strong>en</strong> Eva zag<strong>en</strong> wie ze war<strong>en</strong>: <strong>bloot</strong>gesteld<br />
aan elkaars wet<strong>en</strong>de blikk<strong>en</strong>. Onbeschaamd<br />
maakt onbeschermd. Dat is nu nog<br />
zo. Voor ons sam<strong>en</strong>lev<strong>en</strong> is bedekking nodig.<br />
Kleding begr<strong>en</strong>st jezelf én elkaar. Zonder<br />
kler<strong>en</strong> voel<strong>en</strong> we ons onbeschermd. Maar je<br />
kleedt je iedere dag ook om de ander te spar<strong>en</strong>.<br />
Je kan ook schaamteloos gekleed gaan. Niet<br />
<strong>bloot</strong>, maar kleding als e<strong>en</strong> tweede huidje of<br />
meer ontdekk<strong>en</strong>d dan bedekk<strong>en</strong>d of strak <strong>en</strong><br />
uitgetek<strong>en</strong>d. Misschi<strong>en</strong> staat het je geweldig,<br />
maar de aankoop is feitelijk mislukt, omdat je<br />
alle<strong>en</strong> maar aan jezelf dacht <strong>en</strong> niet aan de ander<br />
die door jouw kleding zich ook beschermd<br />
weet.<br />
Noach<br />
Noach ligt b<strong>en</strong>eveld <strong>en</strong> <strong>bloot</strong> in zijn t<strong>en</strong>t. Eén<br />
van zijn zon<strong>en</strong> kan het niet lat<strong>en</strong> om er met<br />
zijn beide broers over te prat<strong>en</strong>. Zij lop<strong>en</strong><br />
echter in schaamte achteruit <strong>en</strong> bedekk<strong>en</strong> hun<br />
vader. Dat is liefde die de ding<strong>en</strong> bedekt.<br />
Het Lam<br />
De schort<strong>en</strong> die Adam <strong>en</strong> Eva van vijg<strong>en</strong>boomblader<strong>en</strong><br />
hadd<strong>en</strong> gemaakt, word<strong>en</strong> door<br />
de Here God vervang<strong>en</strong> voor betere. Hij gaat<br />
offer<strong>en</strong> om de m<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> duurzame bedekking<br />
te gev<strong>en</strong>: huid<strong>en</strong> van dier<strong>en</strong>. Later wordt dat<br />
het bloed van het Lam. Door Zijn bedekking<br />
mag de schaamte voorbij zijn, want: ‘Zij<br />
schouw<strong>en</strong> naar Hem <strong>en</strong> stral<strong>en</strong> van vreugde,<br />
<strong>en</strong> hun aangezicht zal niet schaamrood word<strong>en</strong>’<br />
(Psalm 34:5).<br />
JAN VERKERK
Zorg in woonzorgc<strong>en</strong>trum<br />
S<strong>en</strong>ior<strong>en</strong>woning<strong>en</strong><br />
Tijdelijke opname<br />
Verpleging<br />
Persoonlijke verzorging<br />
Alarmering<br />
Oranje Nassauplein 100<br />
1272 KV HUIZEN<br />
035-5256044<br />
Ondersteun<strong>en</strong>de <strong>en</strong> activer<strong>en</strong>de begeleiding<br />
Nachtzorg<br />
Huishoudelijke verzorging<br />
Alphahulp<br />
Particuliere Zorg<br />
Maatschappelijk Werk<br />
Kwaliteit door jar<strong>en</strong>lange ervaring<br />
www.zorgpaletgooi<strong>en</strong>vecht.nl<br />
De Ruyterstraat 7<br />
1271 SR HUIZEN<br />
035-5232646<br />
23
KernKatern jaargang 7 nummer 4<br />
Verschijning: 8 december 2006<br />
Thema: Spiritualiteit<br />
Het laatste nummer dit jaar zal gaan over spiritualiteit. Dit<br />
woord stamt af van spiritus (Latijn) = geest. Als we het over<br />
geest hebb<strong>en</strong>, dan bedoel<strong>en</strong> we dat wat iemand lev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
lev<strong>en</strong>digheid geeft. Spiritualiteit gaat dus over geestelijk<br />
lev<strong>en</strong>. Over wat het lev<strong>en</strong> drijft <strong>en</strong> motiveert. Het is ook de<br />
kracht die het lev<strong>en</strong> van gelovig<strong>en</strong> bezielt. Spiritualiteit is de<br />
uitwerking van iemands geloof <strong>en</strong> wat wordt gedaan met<br />
wat wordt geloofd. Waar we het dus over will<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> is<br />
christelijke spiriualiteit. Je zou kunn<strong>en</strong> zegg<strong>en</strong>: het vormgev<strong>en</strong><br />
van de ontmoeting met Jezus Christus als werkelijkheid<br />
in het dagelijks lev<strong>en</strong>. Om dat te krijg<strong>en</strong> <strong>en</strong> vast te houd<strong>en</strong><br />
zijn het persoonlijke geloofslev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de eredi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van<br />
groot belang. In allerlei vorm<strong>en</strong> al naar gelang de verschill<strong>en</strong>de<br />
cultur<strong>en</strong> waarin gelovig<strong>en</strong> in de wereld lev<strong>en</strong>, mog<strong>en</strong><br />
die plaats vind<strong>en</strong>. Het is goed bij de verschill<strong>en</strong>de religies,<br />
voor wat betreft lev<strong>en</strong> door de G(g)eest, te onderscheid<strong>en</strong><br />
of het echt is of slechts voor e<strong>en</strong> korte tijd e<strong>en</strong> goed gevoel<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kik gev<strong>en</strong>. Laat het voor ons mog<strong>en</strong> zijn: ‘V<strong>en</strong>i<br />
Creator Spiritus’ – ‘Kom Schepper, Geest’! G<strong>en</strong>oeg stof om<br />
met elkaar over na te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>.<br />
TJL<br />
Colofon<br />
KernKatern is e<strong>en</strong> uitgave van<br />
de <strong>Hervormd</strong>e Geme<strong>en</strong>te Huiz<strong>en</strong><br />
KernKatern verschijnt vier keer per jaar als<br />
bijlage in het Huizer Kerkblad.<br />
KernKatern geeft achtergrondinformatie<br />
bij <strong>en</strong> opinie over kerkelijke zak<strong>en</strong> voor<br />
jong <strong>en</strong> oud.<br />
KernKatern wordt sam<strong>en</strong>gesteld door de<br />
Kerkbladcommissie met medewerking van<br />
vele geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong>.<br />
KernKatern wordt wat betreft lay-out <strong>en</strong> druk<br />
verzorgd door Drukkerij J. Bout & Zn.<br />
KernKatern heeft e<strong>en</strong> omslag die door<br />
Sander van Eijk is ontworp<strong>en</strong>.<br />
KernKatern heeft als redactieadres:<br />
Naarderhop 9, 1274 HW Huiz<strong>en</strong>, tel. 035 - 5254755.<br />
24<br />
E-mail: kernkatern@hervormdhuiz<strong>en</strong>.nl