BEZOEKEDSGIDS - Bruegelland
BEZOEKEDSGIDS - Bruegelland
BEZOEKEDSGIDS - Bruegelland
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
48. Doornenkroning, Gummarus Loop van Nijvel naar een ontwerp<br />
toegeschreven aan Goossen van der Weyden, 1534-35<br />
Het hoogrenaissancistische glasraam de Doornenkroning is een gift van Arnold<br />
Streyters, abt van de abdij te Tongerlo. Het ontwerp wordt toegeschreven aan Goossen<br />
van der Weyden, die onder invloed van de Antwerpse maniëristen vanaf het<br />
tweede decennium van de zestiende eeuw meer en meer Italiaanse elementen<br />
opneemt in zijn schilderijen.<br />
De marteling van Jezus, waarbij een kroon van doornen op zijn hoofd wordt gedrukt<br />
door twee beulen, speelt zich af in een renaissancistische portiek. Een derde en<br />
vierde folteraar maken de vernedering en marteling nog intenser. Het is duidelijk dat<br />
de gevoeligheid en de zin voor pathetische dramatiek, zeventig jaar na het overlijden<br />
van Rogier van der Weyden, in de ontwerpen van zijn kleinzoon nog steeds voortleven.<br />
De geknielde abt Arnold Streyters aanschouwt de foltering. Hij wordt bij Christus<br />
aanbevolen door Sint-Hiëronymus. Het wapenschild van de abt staat midden onder-<br />
aan het glasraam en links en rechts houden twee jonge pages een banderol vast met<br />
zijn leuze Veritas vincit of De waarheid overwint.<br />
49. Kruisiging, Gummarus Loop van Nijvel naar een ontwerp toegeschreven<br />
aan Goossen van der Weyden, 1535<br />
Het hoogrenaissancistische glasraam de Kruisiging is een gift van Denis Van Zeverdonck,<br />
abt van de abdij te Villers.<br />
De terechtstelling vindt plaats in een renaissancistische portiek met uitzicht op een<br />
landschap waarin soldaten naar Jeruzalem optrekken. De compositie is nadrukkelijk<br />
in de breedte uitgewerkt. Goossen van der Weyden benadert heel dicht de Antwerpse<br />
maniëristen die uit de onbeweeglijkheid van de laatgotiek wilden ontsnappen en<br />
daarvoor allerlei decoratieve effecten zochten: de te wijde mantel van Onze-Lieve-<br />
Vrouw, de geposeerde houding van Johannes. Het lijkt erop dat het vormelijke primeert<br />
op het inhoudelijke en dat het realisme van de Vlaamse primitieven stilaan<br />
plaats ruimt voor het onnatuurlijke.<br />
Achter de abt staat zijn patroon Sint-Dionysios. In het bovengedeelte van de portiek<br />
houden twee putti een labarum met daarop 1535. Onderaan komt tweemaal<br />
het wapenschild van Denis van Zeverdonck voor en daarnaast hanteren pages een<br />
banderol met daarop zijn leuze Mieux tart que jamais of Liever laat dan nooit.