Arbocatalogus Kunsteducatie Werkdruk ... - FNV Kiem
Arbocatalogus Kunsteducatie Werkdruk ... - FNV Kiem
Arbocatalogus Kunsteducatie Werkdruk ... - FNV Kiem
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
In tegenstelling tot tillen, dragen, duwen en trekken is energetische belasting geen kenmerk van de<br />
taak maar een reactie van het lichaam op de kenmerken van de taak . Energetische belasting wordt<br />
gedefinieerd als de belasting van voornamelijk bloedsomloop, ademhaling en stofwisseling door het<br />
leveren van arbeid. Energetische belasting en mechanische belasting zijn de kenmerken van fysieke<br />
belasting.<br />
Werkhouding<br />
Ongunstige werkhoudingen bij bijvoorbeeld het bespelen van een instrument kunnen leiden tot<br />
gezondheidsklachten. Als het lichaam of een lichaamsdeel te lang achtereen in een ongunstige stand<br />
staat is dit lichamelijk belastend omdat spieren aangespannen moeten worden om de houding te<br />
handhaven. Statische inspanningen belemmeren de doorbloeding van het lichaam en daarmee het<br />
transport van voeding- en afvalstoffen in het lichaam. Het ligt voor de hand dat deze eenzijdige<br />
statische houdingen zoveel mogelijk moeten worden vermeden.<br />
Omvang van de problematiek<br />
Ongeveer 14% van de werknemers in Nederland geeft aan in het werk in een ongemakkelijke houding<br />
aan te nemen of met de last ver van het lichaam te tillen. Ruim een kwart van de werknemers (26%)<br />
moet in het werk regelmatig of heel vaak lang achtereen met bovenlichaam of hoofd/nek in<br />
voorovergebogen of gedraaide houding werken. Langdurig in dezelfde houding werken komt bij<br />
ongeveer 42% van de werknemers voor. Bij klassieke musici is het beeld zelfs nog duidelijker. In een<br />
onderzoek uit 1997 (Stotijn, 2006) over bot-/spieraandoeningen bij musici wordt geschat dat tussen de<br />
39% en 47% ernstige bot-/spieraandoeningen heeft die het gevolg zijn van de uitoefening van hun<br />
beroep. Als “lichtere” gevallen ook worden meegerekend dan komt men in dit onderzoek zelfs op 89%.<br />
Tillen en dragen<br />
In de helft van de Nederlandse organisaties worden regelmatig lasten getild of gedragen. Ook moet<br />
17% van de werknemers regelmatig meer dan 25 kg tillen. Mensen die gewichten zwaarder dan 25 kg<br />
tillen, hebben een circa twee maal zo grote kans op het optreden van lage rugpijn dan mensen die niet<br />
tillen. Voor rugklachten met een hernia als specifieke oorzaak geldt dat de kans zelfs 3,5 maal groter<br />
is bij iemand die elke dag minimaal 25 keer een gewicht van 11,3 kg tilt dan bij iemand die aangeeft<br />
niet te tillen. Er is beperkt bewijs dat tillen de kans op artrose van de heup en knie vergroot.<br />
Omvang van de problematiek<br />
In een groot aantal beroepen komt het dagelijks handmatig verplaatsen van lasten en het uitoefenen<br />
van grote krachten veelvuldig voor: binnen de branche kan gedacht worden aan schoonmakers,<br />
conciërges en huismeesters, (dans)docenten en medewerkers techniek. Al jaren is het aandeel<br />
werkenden dat regelmatig kracht gebruikt stabiel en rond de 23 %. Uit onderzoek (Van Rossum, 2002)<br />
onder dansdocenten in 2002 weten we dat slechts 17 % van de docenten in hun loopbaan blessurevrij<br />
is gebleven. Naast de bekende blessures van dansers (rug en onderste ledematen) komen schouder-<br />
en nekblessures relatief veel voor bij dansdocenten. Zelf wijzen ze op vermoeidheid en overbelasting<br />
als oorzaak voor de opgelopen blessures.<br />
Duwen en trekken<br />
Uit onderzoek (Visser, 2008) blijkt dat er een verband bestaat tussen duwen en trekken en het<br />
voorkomen van lage rugklachten. Een eenduidige oorzaak – gevolg relatie is voor lage rugklachten<br />
niet aangetoond. Er zijn geen aanwijzingen dat rugklachten door duwen en trekken als beroepsziekte<br />
moeten worden beschouwd. Tussen duwen en trekken en het ontstaan van schouderklachten is een<br />
sterker verband.<br />
Energetische belasting<br />
Over de gezondheidseffecten van energetische belasting is weinig bekend. In het algemeen wordt<br />
verondersteld dat een hoge energetische belasting een voorspeller is van (over)vermoeidheid.<br />
Onderzoek (Visser, 2008) bij sporters laat zien dat zeer hoge fysieke belasting in combinatie met een<br />
hartafwijking kan leiden tot een acuut hartinfarct. Bovendien kan (over)vermoeidheid leiden tot een<br />
veranderende bewegingsuitvoering waardoor de fysieke belasting toeneemt en dus mogelijk ook de<br />
kans op klachten aan het bewegingsapparaat toeneemt. Tevens kan door een toename van de<br />
vermoeidheid de concentratie en lichaamscoördinatie verminderen waardoor veiligheidsrisico’s<br />
toenemen, bijvoorbeeld door struikelen of vallen.<br />
<strong>Arbocatalogus</strong> <strong>Kunsteducatie</strong>, versie februari 2011 blz. 35