Arbocatalogus Kunsteducatie Werkdruk ... - FNV Kiem
Arbocatalogus Kunsteducatie Werkdruk ... - FNV Kiem
Arbocatalogus Kunsteducatie Werkdruk ... - FNV Kiem
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
2.2.2 (Zichtbare) signalen van werkstress<br />
Signalen van medewerkers<br />
Het reactiepatroon op stress is zeer uiteenlopend. Vaak ziet men een combinatie van verschijnselen.<br />
Onderstaande stresssignalen worden structureler en treden frequenter op naarmate de werkdruk<br />
aanhoudt. Bij ‘gewone’ spanning zijn deze verschijnselen van voorbijgaande aard. Voor de afdeling<br />
P&O en leidinggevenden zijn stresssignalen een aanknopingspunt om te waarschuwen, te<br />
beschermen en maatregelen te nemen. Wordt er echter niet adequaat met deze signalen omgegaan<br />
en blijven de spanningen aanhouden, dan nemen de klachten toe en nemen de kansen op verzuim of<br />
stagnatie toe. Bijzondere aandacht wordt gevraagd voor medewerkers met een kort dienstverband.<br />
Deze zijn vaak slechts beperkt in beeld bij leidinggevenden en P&O waardoor signalen wellicht niet of<br />
(te) laat worden opgemerkt.<br />
Tabel Indeling van stresssignalen<br />
Lichamelijk Emotioneel Gedragsmatig Cognitief<br />
Hoofdpijn<br />
Ontevreden<br />
Snel geïrriteerd Besluiteloos<br />
Nek- of rugpijn<br />
Prikkelbaar<br />
Agressief<br />
Piekeren<br />
Zweten<br />
Onzeker<br />
Meer roken en drinken Concentratieproblemen<br />
Slecht slapen<br />
Ongemotiveerd Meer medicijngebruik Verstrooid<br />
Maag- of darmklachten Agressief<br />
Geremd<br />
Vergeetachtig<br />
Onrust<br />
Desinteresse<br />
Slecht presteren Ongeïnteresseerd<br />
Moe<br />
Snel huilen<br />
Cynisme<br />
Van de hak op de tak<br />
Aankomen of afvallen Wisselingen in<br />
Vaker ziekmelden springen<br />
Hartkloppingen stemmingen<br />
Isoleren van anderen Niets afmaken<br />
Duizeligheid<br />
Opgejaagd<br />
Kleine ongelukjes Prioriteiten verwarren<br />
Schuldgevoel<br />
Afwezig<br />
Bron: Arbo-informatieblad 42 <strong>Werkdruk</strong> en -stress, 2007<br />
Er is helaas geen typisch beeld te geven voor de ontwikkeling van de stresssignalen uit de tabel. Ieder<br />
individu zal op een eigen manier reageren in zowel verschijningsvorm(en) als intensiteit.<br />
Signalen uit de organisatie<br />
Naast het uitvoeren van onderzoeken leveren gesprekken met onder andere de<br />
preventiemedewerker, bedrijfsarts, directie, stafmedewerkers, leidinggevenden en medewerkers ook<br />
signalen op voor werkdruk in de organisatie. Ook de ondernemingsraad kan hier een belangrijke rol<br />
vervullen. Het management kan hierover tevens signalen krijgen via persoonlijke<br />
ontwikkelingsgesprekken, functioneringsgesprekken en het werkoverleg. Op basis hiervan kunnen<br />
(half) gestructureerde interviews worden afgenomen onder werknemers van de afdelingen waar de<br />
signalen vandaan komen of in de gehele organisatie.<br />
Data-analyse<br />
Op basis van gegevensanalyse van verzuimcijfers, cijfers personeelsverloop, exit-interviews, kan in<br />
kaart worden gebracht wat risicovolle functies, groepen of afdelingen zijn. Zo kan bij een analyse van<br />
verzuimgegevens een stijging van Klachten over Armen, Nek en Schouders (KANS) een indicatie zijn<br />
voor gestegen werkdruk. Uit onderzoek is immers bekend dat er een verband bestaat tussen<br />
lichamelijke en geestelijke spanningen.<br />
2.2.3 Informatie uit werkoverleg<br />
Het werkoverleg kan een belangrijke bron zijn van informatie over (beleefde) werkdruk en wellicht<br />
zelfs –stress. Door dit onderwerp regelmatig op de agenda te plaatsen kan deze informatie naar<br />
boven worden gebracht. In bijlage IV worden methoden aangeboden om hier praktisch mee aan de<br />
slag te gaan. Bij het plannen van werkoverleg is het goed om rekening te houden met de verschillende<br />
dienstverbanden (van enkele uren per week tot voltijds). Het is niet vanzelfsprekend (en waarschijnlijk<br />
ook niet mogelijk) dat iemand met een klein dienstverband bij ieder overleg aanwezig zal zijn. Een<br />
mogelijke oplossing is het opstellen van een jaarplanning waarbij voldoende vroeg wordt aangeven<br />
wanneer een overleg zal plaats vinden en wie hierbij aanwezig moeten zijn. Werkoverleg is immers<br />
niet alleen een overlegmoment maar zeker ook een instrument voor binding met de organisatie.<br />
<strong>Arbocatalogus</strong> <strong>Kunsteducatie</strong>, versie februari 2011 blz. 11