Serie AVRO Grote Meesters: Rond Schumann & Sjostakovitsj
Serie AVRO Grote Meesters: Rond Schumann & Sjostakovitsj
Serie AVRO Grote Meesters: Rond Schumann & Sjostakovitsj
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
vrijdag 1 december 2006<br />
grote zaal - 20.15 uur<br />
Gelieve hoesten en andere<br />
storende geluiden tot een<br />
minimum te beperken.<br />
Signalen van mobiele<br />
telefoons en horloges<br />
(afzetten!) kunnen musici<br />
en bezoekers veel overlast<br />
bezorgen.<br />
<strong>Serie</strong> <strong>AVRO</strong><br />
<strong>Grote</strong> <strong>Meesters</strong>:<br />
<strong>Rond</strong> <strong>Schumann</strong><br />
& <strong>Sjostakovitsj</strong><br />
Nederlands Blazers Ensemble<br />
Daniel Raiskin, altviool<br />
Wolfgang Amadeus Mozart 1756-1791<br />
Serenade in Bes, KV361, ‘Gran Partita’ (1781/84)<br />
Largo - Allegro molto<br />
Menuetto - Trio I-II<br />
Adagio<br />
Menuetto (Allegretto) - Trio I-II<br />
Romanze (Adagio - Allegretto - Adagio)<br />
Thema mit 6 Variationen (Andante)<br />
Finale (Molto allegro)<br />
PAUZE<br />
Dmitri <strong>Sjostakovitsj</strong> 1906-1975 / Dmitri Smirnov 1948<br />
Sonate voor altviool, acht blazers en contrabas<br />
(oorspronkelijk voor altviool en piano), opus 147 (1975)<br />
Moderato<br />
Allegretto<br />
Adagio<br />
Dit concert wordt rechtstreeks uitgezonden via Radio 4.<br />
1
2<br />
Mozart – Serenade in Bes KV361 ‘Gran Partita’<br />
‘…‘s Avonds om elf uur hoorde ik twee klarinetten, twee hoorns en<br />
twee fagotten een Nachtmuziek spelen. Het was nota bene mijn eigen<br />
compositie. (…) De zes musici zijn arme drommels die het trouwens<br />
best aardig doen, vooral de eerste klarinettist en de twee hoornisten.<br />
De heren hadden de huisdeuren open laten zetten en zich toen in de<br />
tuin opgesteld om mij, toen ik me net wilde uitkleden, op de meest<br />
aangename manier van de wereld met het eerste Es-akkoord te<br />
verrassen…’. Aldus schreef Mozart op 3 november 1781 vanuit Wenen<br />
aan zijn vader.<br />
Zo ging dat dus in de achttiende eeuw: wilde je iemand je dankbaarheid<br />
of vriendschap tonen, je geliefde verrassen met een nachtelijke<br />
serenade onder het slaapkamerbalkon, of had je behoefte aan muziek<br />
bij een diner met voorname gasten, dan vroeg je een paar blazers om<br />
muziek te maken, een paar ‘arme drommels’ dus. Veel meer stelde de<br />
status van een bespeler van een blaasinstrument niet voor. Een musicus<br />
van gewicht, dat was een violist, een pianist, een zanger of desnoods<br />
een cellist.<br />
Voor blazers werden serenades geschreven. Of cassationen,<br />
divertimenti, nocturni en partita’s: entertainmentmuziek voor binnen<br />
of buiten. Er was grote behoefte aan: in 1782 nam de Weense keizer<br />
Joseph II een blazersensemble in vaste dienst ‘ter privaat en publiek<br />
vermaak’. Een beetje aristocraat volgde dit voorbeeld, als hij het zich<br />
kon veroorloven, en deze zogenaamde Harmoniemusik-bezetting<br />
(twee hobo’s, twee klarinetten, twee fagotten en twee hoorns) werd<br />
de populairste vorm van muzikaal entertainment in de tweede helft<br />
van de achttiende eeuw. Mozart, Beethoven, Haydn, Schubert en<br />
honderden kleine meesters schreven gebruiksmuziek voor deze<br />
bezetting. Originele werken, maar ook bewerkingen van geliefde en<br />
populaire opera’s, balletmuziek en symfonieën.<br />
Wat bezielde Mozart?<br />
De titel ‘Gran Partita’ van de Serenade in Bes is trouwens niet door<br />
Mozart bedacht, maar later door een onbekende boven de autograaf<br />
geschreven. Als die onbekende met ‘Gran’ groots heeft bedoeld, dan is<br />
die toevoeging volledig terecht, want deze serenade overstijgt in alles<br />
dat wat een serenade behoort te zijn. De bezetting klopt niet: geen<br />
acht maar dertien spelers! Ook de lengte is anders dan anders: het stuk<br />
duurt niet twintig of laten we zeggen dertig minuten, zoals de langste<br />
symfonie van Mozart, maar vijftig minuten! En erger nog: de muzikale<br />
boodschap is van een ongekende diepgang (je moet van goeden huize<br />
komen om daar op je balkon vijftig minuten lang naar te moeten<br />
luisteren).<br />
Dus wat bezielde Mozart om zijn ‘Gran Partita’ te schrijven? Het<br />
is natuurlijk gissen, maar zou Mozart Mozart niet zijn als hij het<br />
cliché niet wilde doorbreken? Waarom moest entertainmentmuziek<br />
oppervlakkig zijn? De opdrachtgever, waarschijnlijk keizer Joseph<br />
II, vroeg daar wel om, maar Mozart, in deze jaren in een ‘winning<br />
mood’, had daar een frisse kijk op. Hij was zojuist toegetreden tot<br />
de plaatselijke vrijmetselaarsloge. De klarinetgeweldenaar Anton<br />
Stadler was ook lid, samen met zijn broer Johan, eveneens klarinettist.<br />
Twee Boheemse klarinettisten, David en Vincent Springer, die<br />
zich hadden gespecialiseerd op de bassethoorn – een nieuw en<br />
in nauwe samenwerking met Stadler ontwikkeld klarinettype<br />
– behoorden tot dezelfde loge. Het lijkt erop dat de vriendschap en<br />
de vrijmetselaarsband met deze klarinettisten een belangrijke rol<br />
hebben gespeeld in Mozarts drijfveren om zo’n exceptionele serenade<br />
te schrijven. (Luister naar het eerste trio van het eerste Menuet:<br />
geschreven voor zijn vier logekompanen!)<br />
Mozart voegde aan de tot dan gebruikelijke Harmoniemusik-bezetting<br />
twee extra hoorns toe (voor extra spektakel), een contrabas (de pater<br />
familias, die zorgt voor nog meer diepte in de klank) en, ook nooit<br />
eerder vertoond, twee bassethoorns, groter en dus lager van stemming,<br />
met een prachtige melancholieke klankkleur. Mozart hield erg van<br />
dit instrument en gebruikte het ook in onder andere de Maurerische<br />
Trauermusik en het Requiem.<br />
Groots, voortreffelijk en verheven<br />
Op 23 maart 1784 was het dan zover: in het Burgtheater in Wenen
organiseerde<br />
Anton Stadler een<br />
benefietconcert<br />
ten eigen bate,<br />
waarin hij samen<br />
met twaalf andere<br />
geweldige spelers<br />
de ‘Gran Partita’ in<br />
première bracht.<br />
Recensent Johann<br />
Achttiende-eeuwse Harmonie<br />
Friedrich Schink<br />
schreef daags na het<br />
evenement: ‘…heb vandaag een stuk gehoord voor blaasinstrumenten<br />
van mijnheer Mozart in vier delen, prachtig en verheven. De<br />
bezetting was voor dertien instrumenten, vier hoorns, twee hobo’s,<br />
twee fagotten, twee klarinetten, twee bassethoorns en een contrabas<br />
en elk instrument werd bespeeld door een meester. O, het had zo’n<br />
schitterende uitwerking, groots, voortreffelijk en verheven...’ Ja, u hebt<br />
het goed gelezen: vier delen! Had Mozart het werk nog niet af? Of was<br />
Anton bang dat de hele serenade voor zijn publiek te lang was? Als dat<br />
waar is, dan is er in die tweehonderd jaar concertpraktijk niet heel veel<br />
veranderd…<br />
Schink had gelijk, ‘prachtig en verheven’. In de ‘Gran Partita’ zit alles:<br />
statigheid, trots, humor, ernst, melancholie, brutaliteit, mysterie,<br />
genegenheid en liefde, om maar een paar aspecten te noemen. Elk van<br />
de zeven delen heeft zijn eigen karakter, maar ook binnen zo’n deel<br />
wordt om de haverklap een andere pet opgezet. We hebben het stuk<br />
met het Nederlands Blazers Ensemble echt heel, heel vaak gespeeld<br />
en nog altijd ontdekken we nieuwe dingen. Het lijkt wel een tovertuin<br />
waarin steeds weer een onverwacht nieuw bloempje tevoorschijn komt.<br />
Kijkje in de keuken<br />
Het is in dit verband natuurlijk niet te doen om al die bloempjes van<br />
de ‘Gran Partita’ aan u te tonen. Laten we ons daarom beperken tot<br />
het begin, zeg maar de eerste twee minuten. Een klein kijkje in de<br />
keuken van chef-kok Wolfgang. De ‘Gran Partita’ begint zoals een Gran<br />
Partita behoort te beginnen, dus met grootse, koninklijke akkoorden,<br />
gespeeld door het hele ensemble. Het hele ensemble? Nee, al in de<br />
eerste maat blijkt er eentje niet mee te doen: een eenzame klarinet (zijn<br />
logevriend Stadler) gaat zijn eigen weg. Tot drie keer toe onderbreekt<br />
de goegemeente deze dappere dodo. Het lijkt wel alsof Mozart het<br />
spanningsveld wil laten horen tussen het individu en de macht van het<br />
grootste getal (niet vrij van autobiografische symboliek, zou je kunnen<br />
zeggen: Mozart heeft zijn hele leven proberen te ontsnappen aan de<br />
kracht van deze macht). Voor even krijgt de klarinet de kans en vertelt<br />
zijn verhaal (we zijn dan in maat vier aanbeland): een prachtig verhaal,<br />
een beetje heilig, het lijkt de waarheid, diepzinnig en wijs in ieder geval,<br />
verteld met grote integriteit. Dan, in maat zes, blijken er zich toch twee<br />
brave borsten mee te willen bemoeien: de eerste hobo en de eerste<br />
bassethoorn. Wat ogenblikkelijk door de kerkenraad (het tutti) wordt<br />
beaamd in maat zeven: braver en gehoorzamer heeft muziek zelden<br />
geklonken. Nog een keer krijgen de twee brave borsten de kans (maat<br />
acht en negen), iedereen stemt in, de hobo is nu echt zeker van zijn zaak<br />
en doet z’n zegje (maat twaalf), de bassethoorns ook (maat dertien),<br />
iedereen lijkt dik tevreden en men sluit samen af in het slotakkoord van<br />
maat veertien. En dan begint de ‘Gran Partita’ pas echt.<br />
Stelt u zich voor wat dat inhoudt: er komen nu nog zo’n vijftig<br />
minuten muziek, dit is pas het begin! Muziek die op dezelfde manier,<br />
met dezelfde intensiteit als de introductie van veertien maten, de<br />
meerlagigheid van de menselijke aard blootlegt.<br />
Revolutionair in vorm en uitdrukkingskracht<br />
Nog een paar voorbeelden: de saamhorigheid van de vier<br />
vrijmetselaarsvrienden in het eerste trio van het eerste Menuet. Elegant<br />
en eensgezind spelen de vier klarinetten elkaar de bal toe, hoewel na<br />
de eerste dubbele streep tegen alle regels in toch een beetje stout wordt<br />
gedaan. Of het Adagio: een pulserende klok die eeuwig doortikt.<br />
En boven die puls die prachtige melodie – breekbaar, expressief en<br />
eindeloos lang, perfect in evenwicht verdeeld over de drie solisten, de<br />
hobo, klarinet en bassethoorn.<br />
3
4<br />
Het eerste trio van het tweede Menuet: het getalsmatige middelpunt<br />
van de ‘Gran Partita’, aan beide kanten zijn drieëneenhalf deel:<br />
drieëneenhalf daarvoor en drieëneenhalf erna. De opeenvolging van de<br />
zeven delen vormt zijn eigen spiegelbeeld: bes-bes-es-bes-es-bes-bes<br />
(is dit vrijmetselaarssymboliek?). Dit geweldige trio, spil van de ‘Gran<br />
Partita’, schreef Mozart in een spectaculaire toonsoort, bes mineur. Na<br />
deze naar melancholie zoekende noten met plotselinge, dramatische<br />
uithalen volgt Trio II: een tongue-in-cheek Oostenrijkse Ländler, een<br />
dijenkletser die maar geen dijenkletser wil worden.<br />
Niet te versmaden: de Romanze. Maar het is geen échte ode aan de<br />
liefde, geen muziek vol overgave en passie. Mozart lijkt ons, nu het over<br />
‘romantiek’ gaat, ook hier een knipoogje te geven, hoewel het bij de<br />
coda wel even ijzingwekkend ernstig wordt.<br />
Dan het Andante met variaties, misschien wel het hoogtepunt van de<br />
‘Gran Partita’. Er blijft ons in deze variaties niet veel bespaard, vooral<br />
als Mozart in de vijfde variatie de klarinetten en bassethoorns een<br />
kabbelend beekje laat nadoen en door de hobo, zwevend daarboven, de<br />
mist en wolken verdwijnen.<br />
Tot slot de finale: alle remmen gaan los. Mozart lijkt zich nu echt<br />
van niemand meer iets aan te trekken. Als een vrije vogel met wild<br />
fladderende vleugels laat hij de klarinetten en hobo’s kwinkeleren,<br />
contrabas en fagotten ronken en hoorns trompetteren. Geen twijfel<br />
mogelijk: met z’n allen, ongeremd en vrij, op naar het einde…<br />
Je zou de ‘Gran Partita’ utopisch kunnen noemen: revolutionair in zijn<br />
vorm en uitdrukkingskracht. Gebruiksmuziek, maar hoge kunst.<br />
Bart Schneemann, Nederlands Blazers Ensemble<br />
<strong>Sjostakovitsj</strong>/Smirnov – Sonate voor altviool, acht blazers en<br />
contrabas<br />
Begin juli 1975 belde <strong>Sjostakovitsj</strong> met Fjodor Droezjinin, altviolist van<br />
het Beethoven Kwartet. Hij had technisch advies nodig, want hij was<br />
begonnen aan een Altvioolsonate. Waarschijnlijk was toen het grootste<br />
deel van het stuk al af, want vijf dagen later belde de componist<br />
opnieuw om te melden dat het werk klaar was. En passant meldde<br />
hij dat hij binnenkort zou worden opgenomen in het ziekenhuis.<br />
Droezjinin begreep toen dat hij de aanstichter was van deze sonate<br />
en stelde <strong>Sjostakovitsj</strong> voor om de pianopartij te laten spelen door<br />
Michail Moentijan. Op 26 september 1975 overleed <strong>Sjostakovitsj</strong> in het<br />
ziekenhuis. De Altvioolsonate is zo zijn laatste werk geworden. Het stuk<br />
ging met Droezjinin en Moentijan op 26 september 1975 in première<br />
in het huis van <strong>Sjostakovitsj</strong> tijdens een besloten, informeel concert.<br />
Vanavond klinkt de Altvioolsonate in de bewerking voor altviool, acht<br />
blazers en contrabas die Dmitri Smirnov enkele jaren geleden maakte<br />
voor het Nederlands Blazers Ensemble. Dmitri Smirnov studeerde<br />
aan het Moskous Conservatorium bij Nikolaj Sidelnikov, Edison<br />
Denisov en Jury Khopolov. In 1976 won hij met zijn Solo voor harp<br />
de eerste prijs van een concours in Maastricht. Sindsdien ontvangt<br />
hij geregeld compositieopdrachten en vinden er uitvoeringen plaats<br />
van zijn werk. Zo ging in 1989 zijn opera Tiriel, op tekst van William<br />
Blake, in première op het Freiburg Festival en in datzelfde jaar werd<br />
zijn symfonie The Seasons uitgevoerd op het Tanglewood Festival.<br />
Smirnov componeerde muziek voor televisiefilms, wetenschappelijke<br />
documentaires en speelfilms van regisseurs als Tatiana Chivikova,<br />
Mikhail Libman en Angus Macqueen. Hij schreef werken in opdracht<br />
van onder andere London Sinfonietta, het Brodsky Kwartet, Orchestre<br />
de la Suisse Romande en Amsterdam Sinfonietta. Zijn composities<br />
klonken onder leiding van dirigenten als Peter Eötvös, Oliver Knussen,<br />
Reinbert de Leeuw, Lev Markiz en Gennadi Rozhdestvensky.<br />
Dmitri Smirnov heeft tijdens zijn studietijd in Moskou <strong>Sjostakovitsj</strong><br />
nog van nabij gemaakt. Daarover schreef hij onderstaand artikel.<br />
Mijn <strong>Sjostakovitsj</strong><br />
Voor mijzelf, en voor alle andere Russen die in de tijd van <strong>Sjostakovitsj</strong><br />
leefden, was het niet mogelijk jezelf hedendaagse kunst voor te<br />
stellen zonder zijn muziek. Ik, en met mij vele anderen, konden niet<br />
anders dan trots zijn op het feit dat ergens dichtbij zo’n geweldige<br />
persoonlijkheid zijn leven leidde en zijn muziek schreef. De muziek
van <strong>Sjostakovitsj</strong> klonk altijd in onze oren: via<br />
de radio, de televisie en de luidsprekers die her<br />
en der hingen.<br />
Van tijd tot tijd verscheen er een bescheiden,<br />
niet al te gezond uitziende man met een<br />
jongenskapsel en een bezwaarde blik op onze<br />
televisie. Stamelend en stotterend deelde hij<br />
zijn creatieve ideeën met het volk. Daarna<br />
reciteerde hij – soms las hij ze gewoon op – de<br />
‘juiste’ en ‘ideologisch correcte’ slogans, die<br />
echter niet echt bij zijn verschijning pasten.<br />
Natuurlijk wist elke Rus dat dit bij het spel<br />
hoorde en dat het voor hem onmogelijk was<br />
om iets anders te zeggen. Iedereen kende en<br />
hield van <strong>Sjostakovitsj</strong>. Zelfs de taxichauffeurs<br />
vonden zijn Romance uit de suite The Gadfly<br />
hun favoriete stuk ‘klassieke’ muziek.<br />
Toen ik klein was, werd mij wel eens gevraagd<br />
wat ik later wilde worden. Ik antwoordde altijd:<br />
Dmitri <strong>Sjostakovitsj</strong><br />
‘Componist!’ Dan kreeg ik altijd de vraag: ‘Zoals<br />
<strong>Sjostakovitsj</strong>?’ ‘Natuurlijk, want Prokoviev<br />
is al dood en de rest telt niet mee’, antwoordde ik dan. <strong>Sjostakovitsj</strong><br />
en Prokoviev waren voor mij de enige moderne componisten die er<br />
iets toe deden. Het was moeilijk om je een modernere muziek van<br />
vandaag voor te stellen dan zijn muziek. Echter, tegen de tijd dat ikzelf<br />
componist was geworden, begonnen er nieuwe namen te verschijnen<br />
in de sovjetmuziekwereld: Stravinsky, Ives, Hindemith, Schönberg,<br />
Webern, Berg, Bartók, Britten, Messiaen, Cage, Nono, Xenakis en de<br />
minder makkelijk uit te spreken Stockhausen en Stuckenschmidt.<br />
Vervolgens sijpelde langzaam ook hun ‘bourgeois’-muziek door.<br />
Daarna kwamen Boulez, en later ook Lutoslawski en Penderecki,<br />
naar Moskou om hun muziek te dirigeren. Wij waren erg onder de<br />
indruk van deze verbijsterende muziek: ze gooide onze hele, blijkbaar<br />
beperkte, visie door elkaar.<br />
Het was alleen onmogelijk<br />
om onder de invloed van<br />
<strong>Sjostakovitsj</strong> uit te komen.<br />
Zijn muziek had zo’n<br />
immense kracht dat ze in<br />
staat was de luisteraar geheel<br />
te omvatten.<br />
In 1967 verhuisde ik naar<br />
Moskou om daar aan het<br />
conservatorium te studeren.<br />
Helaas was het al lang<br />
geleden dat <strong>Sjostakovitsj</strong><br />
daar les had gegeven en er<br />
was – voor mij – niemand<br />
van zijn betekenis om mij Dmitri Smirnov<br />
les te geven. Desalniettemin<br />
was het muziekleven rijk en opwindend. Ten eerste waren er natuurlijk<br />
de vele concerten waar <strong>Sjostakovitsj</strong>’ muziek werd gespeeld. Tijdens<br />
mijn tijd in Moskou ben ik naar bijna alle premières van zijn werken<br />
geweest. Tijdens de concerten zat Dmitri Dmitrijevitsj midden in<br />
de zaal samen met zijn vrouw. Aan het einde liep hij altijd naar het<br />
podium (wat naarmate de jaren vorderden steeds moeilijker leek te<br />
gaan), knikte wat onhandig naar de zaal en alles eindigde dan met een<br />
staande ovatie. Daarna ontstond dan een lange rij mensen, waar ik<br />
me dan tussen wurmde, die de maestro een hand wilde geven. Op een<br />
keer, nadat de bel voor het einde van de pauze al voor de derde keer<br />
had geklonken, haastte ik mij langs een lege rij naar mijn stoel. Opeens<br />
stond ik recht voor <strong>Sjostakovitsj</strong>, die uit de artiesteningang kwam.<br />
Onmiddellijk vertelde ik hem over mijn bewondering voor de muziek<br />
die ik net had gehoord en zei hem dat ik compositie studeerde. Hij<br />
schudde mijn hand en bedankte mij oprecht. Dit moment ben ik nooit<br />
meer vergeten.<br />
Dmitri Smirnov<br />
(vertaling & bewerking: Ernest Loot, Nederlands Blazers Ensemble)<br />
5
6<br />
Het Nederlands Blazers Ensemble (NBE) is een vriendenclub<br />
van ruim twintig musici (hout, koper, slagwerk en contrabas),<br />
grotendeels afkomstig uit de belangrijke Nederlandse<br />
symfonieorkesten. Ongeveer vijftig keer per jaar komen<br />
zij bij elkaar om bijzondere programma’s in te studeren en<br />
uit te voeren in binnen- en buitenland. Het NBE geeft zijn<br />
programma’s, die vaak de indeling ‘klassiek’ en ‘hedendaags’<br />
ontstijgen, graag een theatraal accent.<br />
Op deze manier creëerde het NBE de afgelopen jaren een groot<br />
aantal nieuwe programma’s dat het eigen verhaal van een<br />
componist of een solist vertelt. Zo ontstonden programma’s<br />
rondom Kevin Volans, Roger Doyle, Alexander Raskatov, Luca<br />
Francesconi, Cornelis de Bondt, Theo Loevendie, Guus Janssen,<br />
John Psathas, Maarten Altena, Martijn Padding, Ayub Ogada,<br />
Iva Bittova, The Hilliard Ensemble, Marco Beasley, Manos<br />
Achalinotopoulos en Aynur.<br />
Daarnaast maakte het NBE programma’s als Het Dagboek<br />
van <strong>Schumann</strong>, waarin aan de hand van dagboekfragmenten<br />
en pianomuziek van <strong>Schumann</strong>, in bewerkingen van Otto<br />
Ketting, wordt verteld hoe <strong>Schumann</strong> waanzinnig wordt, of De<br />
Schepping, waarin de Vlaamse auteur Bart Moeyaert zijn nieuwe<br />
scheppingsverhaal vertelt bij een achttiende-eeuwse bewerking<br />
van Haydns Die Schöpfung. <strong>Rond</strong>om het Mozart-jaar 2006<br />
presenteert het NBE Le nozze di Figaro, Die Zauberflöte en Così<br />
fan tutte als nieuwe kameropera’s.<br />
Hoogtepunt van de avontuurlijke programmering van het NBE<br />
is het Nieuwjaarsconcert dat elk jaar op 1 januari rechtstreeks<br />
wordt uitgezonden op televisie vanuit het Concertgebouw. De<br />
première van de compositiewedstrijd voor kinderen en jongeren<br />
die hieraan is verbonden, vindt dit jaar op 17 december plaats in<br />
Vredenburg.<br />
Het NBE heeft eigen concertseries in Amsterdam: in het<br />
Concertgebouw, Paradiso en het Muziekgebouw aan ’t IJ. Het<br />
ensemble maakt gemiddeld twee buitenlandse concertreizen<br />
per seizoen en heeft over nagenoeg de hele wereld opgetreden.<br />
Het NBE maakte opnames voor Philips en het Engelse label<br />
Chandos. Onder het motto ‘voor wie erbij was of erbij had<br />
willen zijn’ startte het NBE in november 1999 een eigen cd-label,<br />
NBELIVE. NBELIVE brengt elk jaar twee à drie liveregistraties<br />
uit van de bijzondere projecten van het Nederlands Blazers<br />
Ensemble.<br />
zie ook www.nbe.nl<br />
Eind vorig jaar verraste het NBE op het label NBELIVE met<br />
een nieuwe cd-opname van Mozarts ‘Gran Partita’, die door de<br />
pers met laaiend enthousiasme werd ontvangen. Zo schreef<br />
het blad Luister: ‘Ruim 35 jaar na de opname die allerwegen<br />
lof ontving, waagt het Nederlands Blazers Ensemble zich
opnieuw aan Mozarts ‘Gran Partita’. De lat lag hoog, maar<br />
de nieuwe blazersgeneratie springt er sierlijk overheen. Deze<br />
live-uitvoering sprankelt van begin tot eind. Het samenspel is<br />
heerlijk, in een versierinkje hier en daar schittert de vonk van het<br />
moment. Stevige aftrap van het Mozart-jaar.’<br />
Daniel Raiskin, geboren in St.-Petersburg, studeerde altviool<br />
in zijn geboortestad en later in Amsterdam en Freiburg.<br />
Daarnaast studeerde hij orkestdirectie bij Lev Savich en volgde<br />
hij masterclasses bij onder anderen Mariss Jansons, Neeme Järvi<br />
en Jorma Panula.<br />
Als solist trad hij op met een groot<br />
aantal vooraanstaande orkesten in<br />
binnen- en buitenland. Daarnaast<br />
is hij een hartstochtelijk beoefenaar<br />
van kamermuziek en speelde hij<br />
met onder anderen Natalia Gutman,<br />
Shlomo Mintz, Rainer Kussmaul,<br />
Antje Weithaas, Quirine Viersen,<br />
Vladimir Mendelssohn, Paul Meyer,<br />
Frans Helmerson, het Osiris Trio, en<br />
het Auryn en St.-Petersburg Kwartet.<br />
Met pianiste Lisa Smirnova nam hij<br />
het complete werk op voor altviool<br />
en piano van Ernest Bloch. Ook is hij<br />
te horen op de cd Take Two van Bart<br />
Schneemann.<br />
Daniel Raiskin is artistiek<br />
directeur van het door hem<br />
geïnitieerde Internationale<br />
MuziekFeest Middelburg. Zelf<br />
is hij ook regelmatig te gast op<br />
andere nationale en internationale<br />
muziekfestivals, zoals het Rheingau Musikfest, Mozartfest<br />
Würzburg, Internationales Oleg Kagan Musikfest, Savonlinna<br />
Festival en het Kuhmo Kamermuziekfestival in Finland.<br />
Tevens behoort hij tot de vaste bespelers van het jaarlijkse<br />
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht van violiste<br />
Janine Jansen, dat dit jaar van 26 tot en met 30 december in<br />
Vredenburg plaatsvindt.<br />
Behalve als uitvoerend musicus is Daniel Raiskin in toenemende<br />
mate actief als dirigent. Per augustus 2005 is hij benoemd tot<br />
chef-dirigent van het Staatsorchester Rheinische Philharmonie<br />
in Duitsland.<br />
Daniel Raiskin voerde <strong>Sjostakovitsj</strong>’ Altvioolsonate in de<br />
bewerking van Dmitri Smirnov eerder uit met het NBE.<br />
De Telegraaf schreef toen (8 januari 2005): ‘Als er overigens<br />
één altviolist is die het tegen acht blazers kan opnemen, dan is<br />
het Daniel Raiskin wel. Deze Rus lijkt meer naar waarheid dan<br />
naar schoonheid te zoeken, zijn altvioolspel klinkt als door<br />
oerkrachten gestuurd. Het Nederlandse Blazers Ensemble wist<br />
zich rijk met deze fascinerende podiumkunstenaar.’<br />
Nederlands Blazers Ensemble<br />
Bart Schneemann, hobo<br />
Justine Gerretsen, hobo<br />
Harmen de Boer, klarinet<br />
Niek Wijns, klarinet<br />
Frank van den Brink, bassethoorn<br />
Gerrit Boonstra, bassethoorn, basklarinet<br />
Dorian Cooke, fagot<br />
Marieke Stordiau, fagot<br />
Ron Schaaper, hoorn<br />
Okke Westdorp, hoorn<br />
Mirjam Steinmann, hoorn<br />
Rebecca Grannetia, hoorn<br />
Wilmar de Visser, contrabas<br />
7
Programmasamenstelling en productie <strong>AVRO</strong>: Paul de Kok en Manon Tuynman<br />
Eindredactie programmaboek: Afdeling Marketing & Communicatie Vredenburg<br />
Vormgeving: Cees van Iwaarden/Vredenburg<br />
8<br />
Het volgende concert in De Vrijdag van Vredenburg:<br />
vrijdag 8 december 2006 – grote zaal – 20.15 uur<br />
<strong>Serie</strong> TROS Klassiek<br />
Radio Kamer Filharmonie<br />
Groot Omroepvrouwenkoor<br />
Hartmut Haenchen, dirigent<br />
Schubert Symfonie nr. 8 ‘Onvoltooide’<br />
Kodály Mountain Night, voor vrouwenkoor a cappella<br />
Brahms Serenade nr. 2<br />
Het volgende concert in de serie <strong>AVRO</strong> <strong>Grote</strong> <strong>Meesters</strong>: <strong>Rond</strong><br />
<strong>Schumann</strong> & <strong>Sjostakovitsj</strong>:<br />
vrijdag 26 januari 2007 – grote zaal – 20.15 uur<br />
Radio Filharmonisch Orkest<br />
Marin Alsop, dirigent<br />
Barbara Deleu, fl uit<br />
Maarten Dekkers, hobo<br />
Hessel Buma, trompet<br />
Barber Third Essay<br />
Barber Capricorn Concerto<br />
Brahms Symfonie nr. 1<br />
Tip!<br />
zondag 17 december 2006 – grote zaal – 15.00 uur<br />
Nederlands Blazers Ensemble<br />
Het Paradijs<br />
In een wervelende muziekshow presenteert het Nederlands Blazers<br />
Ensemble in Vredenburg tien composities van kinderen en jongeren. De<br />
composities, geschreven op het thema Het Paradijs, worden geselecteerd<br />
uit de inzendingen voor de jaarlijkse NBE/VARA Compositiewedstrijd<br />
Op weg naar het Nieuwjaarsconcert. Na afl oop kiezen de musici van<br />
het NBE samen met Hanneke Groenteman vier winnaars die mogen<br />
optreden tijdens het Nieuwjaarsconcert in het Concertgebouw.