en positieflijst voor reptielen, amfibieën en vissen ter invulling van ...
en positieflijst voor reptielen, amfibieën en vissen ter invulling van ...
en positieflijst voor reptielen, amfibieën en vissen ter invulling van ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
MEI 2004<br />
ADVIES RDA 2004/03<br />
NEGATIEF- EN POSITIEFLIJST VOOR REPTIELEN, AMFIBIEËN EN<br />
VISSEN TER INVULLING VAN ARTIKEL 33 VAN DE GEZONDHEIDS-<br />
EN WELZIJNSWET VOOR DIEREN<br />
ADVIES AAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR<br />
EN VOEDSELKWALITEIT OM VOOR REPTIELEN,<br />
AMFIBIEËN EN VISSEN TE KOMEN TOT INVULLING<br />
VAN ARTIKEL 33 VAN DE GEZONDHEIDS- EN<br />
WELZIJNSWET VOOR DIEREN
• prof. dr. C.J.G. W<strong>en</strong>sing, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong><br />
• A. Ach<strong>ter</strong>kamp<br />
• mw. drs. I. Ar<strong>en</strong>dz<strong>en</strong><br />
• mw. ir. A.M. Burger<br />
• mr. W. <strong>van</strong> de Giess<strong>en</strong><br />
• ir. M.J.B. Jans<strong>en</strong><br />
• drs. S.B.M. Jongerius<br />
• J.Th. de Jongh<br />
• dr. Tj. Jorna<br />
• drs. R.J.T. <strong>van</strong> Lint<br />
• P.J.H.M. Loon<strong>en</strong><br />
• dr. ir. H. Paul<br />
• prof. dr. A. Pijpers<br />
• S.J. Sch<strong>en</strong>k<br />
• prof. dr. F.J. <strong>van</strong> Sluijs<br />
• H.W.A. Swinkels<br />
• drs. P.A. Thijsse<br />
• prof. dr. J.H.M. Verheijd<strong>en</strong><br />
• mr. ing. C.J.J.M. Vermeer<strong>en</strong><br />
• drs. P. <strong>van</strong> der Wal<br />
Secretaris: mw. dr. drs. I.D. de Wolf<br />
SAMENSTELLING VAN DE RAAD<br />
Raad <strong>voor</strong> Dier<strong>en</strong>aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong><br />
bezoekadres:<br />
Bezuid<strong>en</strong>houtseweg 73<br />
2594 AC D<strong>en</strong> Haag<br />
postadres:<br />
Postbus 90428<br />
2509 LK D<strong>en</strong> Haag<br />
telefoon 070 3785266<br />
fax 070 3786336<br />
e-mail info@rda.nl<br />
www.raad<strong>voor</strong>dier<strong>en</strong>aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>.nl
INHOUDSOPGAVE<br />
Cri<strong>ter</strong>ia om <strong>voor</strong> reptiel<strong>en</strong>, <strong>amfibieën</strong> <strong>en</strong> viss<strong>en</strong> te kom<strong>en</strong> tot <strong>invulling</strong> <strong>van</strong> . . . . . . 5<br />
artikel 33 <strong>van</strong> de Gezondheids- <strong>en</strong> welzijnswet <strong>voor</strong> dier<strong>en</strong><br />
Overige overweging<strong>en</strong> <strong>van</strong> de Raad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9<br />
1. Maatschappelijke (on-)aanvaardbaarheid <strong>van</strong> het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> bepaalde soort<strong>en</strong> . . . 9<br />
2. Erk<strong>en</strong>ningsmogelijkheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9<br />
3. Condities waaronder soort<strong>en</strong> die op de <strong>positieflijst</strong> staan gehoud<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> . 10<br />
word<strong>en</strong><br />
4. Overgangsperiode . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11<br />
5. Overige wet- <strong>en</strong> regelgeving . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11<br />
6. De rol <strong>van</strong> de sector . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11<br />
7. Datum <strong>van</strong> inwerkingtreding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12<br />
Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> reptiel<strong>en</strong> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15<br />
Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> <strong>amfibieën</strong> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35<br />
Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> viss<strong>en</strong> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45<br />
Bijlag<strong>en</strong><br />
1. Sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de werkgroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> de stuurgroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89<br />
2. Diersoort<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> het houd<strong>en</strong> maatschappelijk minder of onaanvaardbaar . . . . . . 91<br />
wordt geacht<br />
3. Overzicht <strong>van</strong> publicaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
CRITERIA OM VOOR REPTIELEN, AMFIBIEEN EN<br />
VISSEN TE KOMEN TOT INVULLING VAN ARTIKEL 33<br />
VAN DE GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWET VOOR<br />
DIEREN<br />
Artikel 33 <strong>van</strong> de Gezondheids- <strong>en</strong> welzijnswet <strong>voor</strong><br />
dier<strong>en</strong> (hierna: GWWD) stelt: “Het is verbod<strong>en</strong> dier<strong>en</strong><br />
te houd<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>zij deze behor<strong>en</strong> tot bij algem<strong>en</strong>e<br />
maatregel <strong>van</strong> bestuur aangewez<strong>en</strong> soort<strong>en</strong> of<br />
categorieën <strong>van</strong> dier<strong>en</strong>. Bij e<strong>en</strong> maatregel als<br />
bedoeld in het eerste lid kan word<strong>en</strong> bepaald dat het<br />
houd<strong>en</strong> slechts onder bepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> is<br />
toegestaan.” Artikel 33 <strong>van</strong> de GWWD regelt dus<br />
welke dier<strong>en</strong>, al dan niet onder <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, in<br />
Nederland gehoud<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> word<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s het<br />
'nee, t<strong>en</strong>zij'-principe, dat karak<strong>ter</strong>istiek is <strong>voor</strong> de<br />
gehele GWWD. Het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> dier<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
productiedoeleind<strong>en</strong> wordt geregeld in artikel 34 <strong>van</strong><br />
de GWWD.<br />
Artikel 33 <strong>van</strong> de GWWD vraagt om e<strong>en</strong> lijst met<br />
diersoort<strong>en</strong> die bij algem<strong>en</strong>e maatregel <strong>van</strong> bestuur<br />
zijn aangewez<strong>en</strong> om te mog<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>.<br />
Aan het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze diersoort<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gesteld. Het artikel richt zich<br />
met name op de burger die huisdier<strong>en</strong> w<strong>en</strong>st te<br />
houd<strong>en</strong>, dus op die m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die “<strong>ter</strong> eig<strong>en</strong> nutte”<br />
dier<strong>en</strong> (will<strong>en</strong>) houd<strong>en</strong>.<br />
Op verzoek <strong>van</strong> het Minis<strong>ter</strong>ie <strong>van</strong> Landbouw,<br />
Natuur <strong>en</strong> Voedselkwaliteit (hierna: LNV) heeft de<br />
Raad <strong>voor</strong> Dier<strong>en</strong>aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> (hierna: de<br />
Raad) zich gebog<strong>en</strong> over de precieze <strong>invulling</strong> <strong>van</strong><br />
artikel 33 <strong>van</strong> de GWWD. Om te kom<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> lijst<br />
met diersoort<strong>en</strong> die bij algem<strong>en</strong>e maatregel <strong>van</strong><br />
bestuur aangewez<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, heeft de Raad<br />
<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> negatieve b<strong>en</strong>adering gekoz<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> werkgroep<br />
<strong>van</strong> belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>en</strong> deskundig<strong>en</strong> (zie<br />
bijlage 1) heeft allereerst e<strong>en</strong> lijst opgesteld <strong>van</strong> diersoort<strong>en</strong><br />
die níet gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> op basis<br />
<strong>van</strong> door de Raad geformuleerde cri<strong>ter</strong>ia (zie ook<br />
kader op blz. 7). Daarbij staat de gezondheid <strong>en</strong> het<br />
welzijn <strong>van</strong> het dier c<strong>en</strong>traal. Voor diersoort<strong>en</strong> die<br />
niet in deze lijst zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, kan word<strong>en</strong><br />
voldaan aan de door de Raad geformuleerde cri<strong>ter</strong>ia.<br />
Deze diersoort<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> derhalve, al dan niet onder<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, gehoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn derhalve op<br />
e<strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> geplaatst. Het opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
<strong>positieflijst</strong> (naast de negatieflijst) sluit aan bij het<br />
karak<strong>ter</strong> <strong>van</strong> de GWWD: iets mag niet, t<strong>en</strong>zij ... Of in<br />
dit geval: dier<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> niet gehoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>zij<br />
ze g<strong>en</strong>oemd word<strong>en</strong> op de <strong>positieflijst</strong>.
In dit advies wordt <strong>voor</strong> de groep<strong>en</strong> reptiel<strong>en</strong>,<br />
<strong>amfibieën</strong> <strong>en</strong> visachtig<strong>en</strong> (hierna viss<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd)<br />
<strong>voor</strong> ieder <strong>van</strong> de groep<strong>en</strong> e<strong>en</strong> tweetal lijst<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>gesteld: (1) e<strong>en</strong> negatieflijst met soort<strong>en</strong> die<br />
naar de m<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de Raad niet op e<strong>en</strong> <strong>van</strong>uit<br />
gezondheids- <strong>en</strong> welzijnsoogpunt aanvaardbare<br />
wijze gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>en</strong> (2) e<strong>en</strong><br />
<strong>positieflijst</strong> <strong>van</strong> soort<strong>en</strong> die naar de m<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de<br />
Raad wél op e<strong>en</strong> <strong>van</strong>uit gezondheids- <strong>en</strong><br />
welzijnsoogpunt aanvaardbare wijze gehoud<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> (<strong>en</strong> derhalve aansluit bij het<br />
basisprincipe <strong>van</strong> de GWWD). Deze twee lijst<strong>en</strong><br />
tezam<strong>en</strong> dekk<strong>en</strong> alle tot nu toe bek<strong>en</strong>de soort<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de groep<strong>en</strong> reptiel<strong>en</strong>, <strong>amfibieën</strong> <strong>en</strong> viss<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong><br />
eerder advies <strong>van</strong> de Raad (RDA 2003/07) zijn<br />
dergelijke lijst<strong>en</strong> reeds <strong>voor</strong> vogels <strong>en</strong> zoogdier<strong>en</strong><br />
geformuleerd.<br />
In dit rapport br<strong>en</strong>gt de Raad uitsluit<strong>en</strong>d advies uit<br />
welke soort<strong>en</strong> reptiel<strong>en</strong>, <strong>amfibieën</strong> <strong>en</strong> viss<strong>en</strong> al dan<br />
niet gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> conform de door de<br />
Raad opgestelde cri<strong>ter</strong>ia. In e<strong>en</strong> la<strong>ter</strong> stadium di<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, die aan het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> de op de<br />
<strong>positieflijst</strong> g<strong>en</strong>oemde soort<strong>en</strong> gesteld kunn<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> (lid 2 <strong>van</strong> artikel 33 GWWD), geformuleerd te<br />
word<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> omschrijving <strong>van</strong> houderijeis<strong>en</strong> is <strong>voor</strong><br />
veel diersoort<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong>d <strong>voor</strong> het welzijn <strong>van</strong> de<br />
betreff<strong>en</strong>de diersoort. Daarnaast zal e<strong>en</strong> advies over<br />
de <strong>invulling</strong> <strong>van</strong> artikel 56 <strong>van</strong> de GWWD, dat de<br />
handel in dier<strong>en</strong> regelt, word<strong>en</strong> opgesteld.<br />
De door de Raad <strong>voor</strong>gestelde lijst<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong><br />
perman<strong>en</strong>t karak<strong>ter</strong>: nieuw beschrev<strong>en</strong> soort<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> t<strong>en</strong> all<strong>en</strong> tijde op de negatief- dan wel<br />
<strong>positieflijst</strong> word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> of soort<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
als gevolg <strong>van</strong> nieuwe inzicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de negatieflijst<br />
naar de <strong>positieflijst</strong> v.v. verschuiv<strong>en</strong>.<br />
Zoals reeds hier<strong>voor</strong> beschrev<strong>en</strong> heeft de Raad bij<br />
zijn werkzaamhed<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal cri<strong>ter</strong>ia geformuleerd<br />
(zie kader op bladzijde 9). Als aan één of meer <strong>van</strong><br />
de onderscheid<strong>en</strong> cri<strong>ter</strong>ia wordt voldaan <strong>voor</strong> e<strong>en</strong><br />
soort, di<strong>en</strong>t de soort op de negatieflijst geplaatst te<br />
word<strong>en</strong>, omdat deze <strong>van</strong>uit e<strong>en</strong> gezondheids- <strong>en</strong><br />
welzijnskundig oogpunt niet op e<strong>en</strong> aanvaardbare<br />
wijze in Nederland gehoud<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
belangrijk cri<strong>ter</strong>ium om e<strong>en</strong> soort aan de negatieflijst<br />
toe te voeg<strong>en</strong> is het niet kunn<strong>en</strong> uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> het<br />
natuurlijk gedrag, zodanig dat het welzijn <strong>van</strong> het<br />
dier volg<strong>en</strong>s de huidige k<strong>en</strong>nis wordt aangetast. Dit<br />
cri<strong>ter</strong>ium speelt met name, maar uitdrukkelijk niet<br />
uitsluit<strong>en</strong>d, bij niet-gedomesticeerde diersoort<strong>en</strong>.<br />
Het Minis<strong>ter</strong>ie <strong>van</strong> LNV onderstreept in de Beleidsnota<br />
Dier<strong>en</strong>welzijn het belang <strong>van</strong> het kunn<strong>en</strong><br />
uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> het natuurlijk gedrag als<br />
richtinggev<strong>en</strong>d perspectief <strong>voor</strong> het dier<strong>en</strong>welzijnsbeleid.
CRITERIA VOOR TOEWIJZING VAN DIERSOORTEN AAN DE NEGATIEFLIJST<br />
E<strong>en</strong> diersoort di<strong>en</strong>t op de negatieflijst te word<strong>en</strong> geplaatst als:<br />
1. Op basis <strong>van</strong> k<strong>en</strong>nis/ervaring <strong>en</strong>/of li<strong>ter</strong>atuur blijkt dat de diersoort niet gehoud<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> of als<br />
k<strong>en</strong>nis/ervaring of li<strong>ter</strong>atuur over (de houderijomstandighed<strong>en</strong> <strong>van</strong>) de diersoort ontbreekt<br />
2. Het dier niet onder normale, reële omstandighed<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong>; aandachtspunt<strong>en</strong> die hierbij in<br />
beschouwing di<strong>en</strong><strong>en</strong> te word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zijn:<br />
• Het natuurlijk gedrag <strong>van</strong> de diersoort<br />
• De natuurlijke omgeving <strong>van</strong> de diersoort<br />
• De eis<strong>en</strong> die de diersoort aan zijn huisvesting stelt<br />
• De eis<strong>en</strong> die de diersoort aan zijn verzorging stelt<br />
• De beschikbaarheid <strong>van</strong> informatie <strong>en</strong>/of de aanwezigheid <strong>van</strong> <strong>voor</strong>lichtingsma<strong>ter</strong>iaal over (het<br />
houd<strong>en</strong> <strong>van</strong>) de diersoort<br />
• De ve<strong>ter</strong>inaire zorg die vereist is <strong>voor</strong> de diersoort<br />
3. De diersoort niet vrij <strong>van</strong> chronische, negatieve stress gehoud<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong>; aandachtspunt<strong>en</strong> die hierbij<br />
in beschouwing di<strong>en</strong><strong>en</strong> te word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zijn, indi<strong>en</strong> <strong>van</strong> toepassing op de soort:<br />
• Het sociaal gedrag<br />
• Het voedsel <strong>en</strong> het voedselopnamegedrag<br />
• Zelfbeveiliging<br />
• Rustgedrag<br />
• Uitscheidingsgedrag<br />
• Comfortgedrag<br />
• Thermoreguler<strong>en</strong>d gedrag<br />
• Exploratiegedrag<br />
• Voortplantingsgedrag <strong>en</strong> opgroei<br />
• Bioritme<br />
• Locomotie<br />
4. Op<strong>van</strong>g <strong>van</strong> het dier tot grote problem<strong>en</strong> leidt, waardoor het welzijn <strong>van</strong> het dier in het gedrang komt,<br />
bij<strong>voor</strong>beeld:<br />
• Na overlijd<strong>en</strong> <strong>van</strong> de eig<strong>en</strong>aar<br />
• Als de eig<strong>en</strong>aar afstand wil do<strong>en</strong> <strong>van</strong> het dier<br />
• In het geval <strong>van</strong> e<strong>en</strong> calamiteit
OVERIGE OVERWEGINGEN VAN DE RAAD<br />
1. MAATSCHAPPELIJKE (ON-)AANVAARD-<br />
BAARHEID VAN HET HOUDEN VAN BE-<br />
2. ERKENNINGSMOGELIJKHEID<br />
PAALDE SOORTEN De Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat de X soort<strong>en</strong> die op de<br />
negatieflijst zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>van</strong>uit gezondheids-<br />
De Raad heeft overwog<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> belangrijk <strong>en</strong>/of welzijnskundig oogpunt niet geschikt zijn om<br />
cri<strong>ter</strong>ium dat meegewog<strong>en</strong> zou moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bij door burgers te word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>. Voor veel <strong>van</strong><br />
het al dan niet toestaan <strong>van</strong> het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze reptiel<strong>en</strong>-, <strong>amfibieën</strong> <strong>en</strong> vissoort<strong>en</strong> geldt dat<br />
bepaalde soort<strong>en</strong> de maatschappelijke aanvaard- e<strong>en</strong> specialistische k<strong>en</strong>nis nodig is, de huisvesting<br />
baarheid <strong>van</strong> het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> de betreff<strong>en</strong>de soort is. <strong>en</strong> verzorging <strong>van</strong> deze soort<strong>en</strong> dermate<br />
Het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> bepaalde soort<strong>en</strong> kan bij<strong>voor</strong>beeld gecompliceerd is <strong>en</strong> het bied<strong>en</strong> <strong>van</strong> mogelijkhed<strong>en</strong><br />
maatschappelijk minder of niet aanvaardbaar zijn, tot het uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong> het natuurlijk gedrag dusdanig<br />
omdat de soort bij ontsnapping e<strong>en</strong> gevaar vormt ingewikkeld is, dat e<strong>en</strong> goede gezondheid <strong>en</strong> welzijn<br />
<strong>voor</strong> de m<strong>en</strong>s of de inheemse flora <strong>en</strong> fauna niet met voldo<strong>en</strong>de zekerheid gegarandeerd kunn<strong>en</strong><br />
(agressieve <strong>en</strong> invasieve soort<strong>en</strong>). Ech<strong>ter</strong>, de Raad<br />
is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat binn<strong>en</strong> het kader <strong>van</strong> artikel 33<br />
word<strong>en</strong>.<br />
<strong>van</strong> de GWWD de maatschappelijke (on)aanvaard- De Raad is ech<strong>ter</strong> <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat, indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
baarheid ge<strong>en</strong> argum<strong>en</strong>t kan zijn om e<strong>en</strong> reptiel<strong>en</strong>-, houder kan aanton<strong>en</strong> dat hij die omstandighed<strong>en</strong><br />
<strong>amfibieën</strong> of vissoort al dan niet aan de negatieflijst heeft gecreëerd waaronder de soort op e<strong>en</strong> <strong>van</strong>uit<br />
toe te voeg<strong>en</strong>. De uitgangspunt<strong>en</strong> bij de <strong>invulling</strong> <strong>van</strong> gezondheids- <strong>en</strong> welzijnskundig oogpunt aanvaard-<br />
artikel 33 <strong>van</strong> de GWWD zijn namelijk de bare wijze wordt gehoud<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>ning <strong>voor</strong> de<br />
gezondheid <strong>en</strong> het welzijn <strong>van</strong> de te houd<strong>en</strong> dier<strong>en</strong>. houder tot de mogelijkhed<strong>en</strong> zou moet<strong>en</strong> behor<strong>en</strong>.<br />
In bijlage 2 wordt nader ingegaan op de door de Door middel <strong>van</strong> e<strong>en</strong> dergelijke erk<strong>en</strong>nings-<br />
Raad gesignaleerde problematiek <strong>van</strong> de mogelijkheid wordt <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> dat de soort op e<strong>en</strong><br />
maatschappelijke (on-)aanvaardbaarheid <strong>van</strong> het <strong>positieflijst</strong> onder <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> wordt geplaatst <strong>en</strong><br />
houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> bepaalde soort<strong>en</strong>.<br />
daarmee toegankelijk is <strong>voor</strong> het brede publiek. De<br />
controle op het welzijn wordt ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s e<strong>en</strong>voudiger,<br />
omdat de erk<strong>en</strong>ningsmaatregel uitgaat <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
omgekeerde bewijslast <strong>en</strong> het <strong>voor</strong> de handhaver
duidelijk is waar <strong>en</strong> door wie soort<strong>en</strong> die op de<br />
negatieflijst staan gehoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. De Raad pleit<br />
er<strong>voor</strong> om de procedure <strong>voor</strong> het verkrijg<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
erk<strong>en</strong>ning administratief e<strong>en</strong>voudig te houd<strong>en</strong>. Aan<br />
de erk<strong>en</strong>ning kan e<strong>en</strong> geldigheids<strong>ter</strong>mijn word<strong>en</strong><br />
gekoppeld. Controle op de wijze waarop de houder<br />
de soort houdt is noodzakelijk. E<strong>en</strong> inspectie kan<br />
bij<strong>voor</strong>beeld word<strong>en</strong> gekoppeld aan e<strong>en</strong> procedure<br />
<strong>voor</strong> verl<strong>en</strong>ging <strong>van</strong> de erk<strong>en</strong>ning.<br />
De procedure <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>ning kan vergelijkbaar<br />
zijn met de procedure die de Raad heeft <strong>voor</strong>gesteld<br />
<strong>voor</strong> het toelat<strong>en</strong> <strong>van</strong> nieuwe vissoort<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
productiedoeleind<strong>en</strong> (artikel 34 <strong>van</strong> de GWWD;<br />
advies RDA 2002/05), zij het dat e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele<br />
erk<strong>en</strong>ning niet <strong>voor</strong> de soort geldt maar uitsluit<strong>en</strong>d<br />
<strong>voor</strong> de aanvrager. Voor bepaalde groep<strong>en</strong> kan<br />
mogelijk <strong>voor</strong> bepaalde soort<strong>en</strong> e<strong>en</strong> sneller traject<br />
gevolgd word<strong>en</strong> (bij<strong>voor</strong>beeld e<strong>en</strong> automatische<br />
erk<strong>en</strong>ning). E<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>ning <strong>voor</strong> deelnemers aan<br />
fokprogramma's met bedreigde soort<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t<br />
ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s naar de m<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de Raad tot de<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> te behor<strong>en</strong>. Wel di<strong>en</strong><strong>en</strong> deze dier<strong>en</strong><br />
op e<strong>en</strong> <strong>van</strong>uit gezondheids- <strong>en</strong> welzijnskundig<br />
oogpunt <strong>van</strong> het dier aanvaardbare wijze gehoud<strong>en</strong><br />
te kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
De Raad ziet in dit traject e<strong>en</strong> belangrijke rol <strong>voor</strong> de<br />
sector (dat wil zegg<strong>en</strong> de dier<strong>en</strong>liefhebberij, de<br />
dier<strong>en</strong>bescherming <strong>en</strong> de handel) weggelegd.<br />
Wellicht kan de sector de erk<strong>en</strong>ningsprocedure<br />
geheel of gedeeltelijk zelf organiser<strong>en</strong> (zie ook<br />
hoofdstuk 6). Er di<strong>en</strong>t dan wel te word<strong>en</strong><br />
afgesprok<strong>en</strong> bij wie welke verantwoordelijkheid rust.<br />
De Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat het Minis<strong>ter</strong>ie <strong>van</strong> LNV<br />
toezicht di<strong>en</strong>t te houd<strong>en</strong> op de erk<strong>en</strong>ningsprocedure.<br />
Indi<strong>en</strong> het verl<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> erk<strong>en</strong>ning<strong>en</strong> door de sector<br />
niet naar tevred<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> het Minis<strong>ter</strong>ie <strong>van</strong> LNV<br />
verloopt, kan zij de verantwoordelijkheid <strong>voor</strong> deze<br />
procedure (meer) naar zich toe trekk<strong>en</strong>.<br />
3. CONDITIES WAARONDER SOORTEN DIE<br />
NIET OP DE NEGATIEFLIJST STAAN<br />
GEHOUDEN ZOUDEN MOETEN WORDEN<br />
E<strong>en</strong> aantal soort<strong>en</strong> wordt niet op de negatieflijst<br />
geplaatst <strong>en</strong> komt daarmee dus op de <strong>positieflijst</strong>.<br />
Deze soort<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> derhalve word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>.<br />
De Raad realiseert zich ech<strong>ter</strong> dat ook bij deze<br />
diersoort<strong>en</strong> de gezondheid <strong>en</strong> het welzijn in het<br />
gedrang kunn<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> de soort niet onder de<br />
juiste condities gehoud<strong>en</strong> wordt. Derhalve is de<br />
Raad <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat aan het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> sommige<br />
soort<strong>en</strong> die (<strong>voor</strong>alsnog) niet op de negatief- maar<br />
op de <strong>positieflijst</strong> word<strong>en</strong> geplaatst, aanvull<strong>en</strong>de<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> gesteld di<strong>en</strong><strong>en</strong> te word<strong>en</strong>. Deze<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong> minimum gezondheid <strong>en</strong><br />
welzijn te garander<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat aan artikel 33<br />
lid 2 <strong>van</strong> de GWWD <strong>invulling</strong> gegev<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t te<br />
word<strong>en</strong>. De Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat bij de uitvoering
<strong>en</strong> handhaving <strong>van</strong> deze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> de sector e<strong>en</strong><br />
belangrijke rol kan spel<strong>en</strong> (zie ook hoofdstuk 6).<br />
4. OVERGANGSPERIODE<br />
De Raad is zich er <strong>van</strong> bewust dat e<strong>en</strong> aantal<br />
diersoort<strong>en</strong> die naar zijn m<strong>en</strong>ing op de negatieflijst<br />
hoort mom<strong>en</strong>teel nog gehoud<strong>en</strong> wordt in Nederland.<br />
Dit betek<strong>en</strong>t dat e<strong>en</strong> overgangsperiode waarin e<strong>en</strong><br />
‘uits<strong>ter</strong>fbeleid’ gevoerd wordt, noodzakelijk is. Het<br />
opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
deze soort<strong>en</strong> verdi<strong>en</strong>t <strong>voor</strong>alsnog e<strong>en</strong> lagere<br />
prioriteit dan het opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> het<br />
houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> vissoort<strong>en</strong> die op de <strong>positieflijst</strong> word<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>oemd. Desondanks komt ook bij de soort<strong>en</strong><br />
waar<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> ‘uits<strong>ter</strong>fbeleid’ geldt de gezondheid <strong>en</strong><br />
het welzijn in het gedrang indi<strong>en</strong> de dier<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />
onjuiste wijze word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan het opstell<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> ook <strong>voor</strong> deze soort<strong>en</strong> w<strong>en</strong>selijk<br />
zijn. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan het fokk<strong>en</strong>/kwek<strong>en</strong> met deze<br />
dier<strong>en</strong> soms het welzijn <strong>van</strong> deze dier<strong>en</strong> t<strong>en</strong> goede<br />
kom<strong>en</strong>, maar is dit met het oog op het <strong>voor</strong>g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
uits<strong>ter</strong>fbeleid niet gew<strong>en</strong>st. De Raad zal zich hierover<br />
berad<strong>en</strong> <strong>en</strong> in e<strong>en</strong> nog nader te formuler<strong>en</strong><br />
advies op deze problematiek ingaan.<br />
5. OVERIGE WET- EN REGELGEVING<br />
Ook andere wet- <strong>en</strong> regelgeving regelt t<strong>en</strong> dele<br />
welke diersoort<strong>en</strong> al dan niet gehoud<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> wor-<br />
d<strong>en</strong>, bij<strong>voor</strong>beeld <strong>van</strong>uit het oogpunt <strong>van</strong> soort<strong>en</strong>bescherming.<br />
De Raad heeft deze wet- <strong>en</strong> regelgeving<br />
buit<strong>en</strong> beschouwing gelat<strong>en</strong>, omdat het al<br />
dan niet houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> soort<strong>en</strong> door deze wet- <strong>en</strong><br />
regelgeving niet <strong>van</strong>uit e<strong>en</strong> gezondheids- <strong>en</strong><br />
welzijnskundig perspectief wordt geregeld.<br />
6. DE ROL VAN DE SECTOR<br />
De Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat de sector, dat wil zegg<strong>en</strong><br />
de dier<strong>en</strong>liefhebberij, de handel <strong>en</strong> de dier<strong>en</strong>bescherming,<br />
e<strong>en</strong> belangrijke rol kan spel<strong>en</strong> bij de<br />
uitvoering <strong>van</strong> artikel 33 <strong>van</strong> de GWWD. Het nem<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> eig<strong>en</strong> verantwoordelijkheid door de sector sluit<br />
aan bij het nieuwe beleid <strong>van</strong> het Minis<strong>ter</strong>ie <strong>van</strong> LNV,<br />
waarin gestreefd wordt naar minder regulering <strong>en</strong><br />
handhaving door de overheid <strong>en</strong> meer verantwoordelijkheid<br />
bij de sector. De sector heeft aangegev<strong>en</strong><br />
deze verantwoordelijkheid graag te will<strong>en</strong> nem<strong>en</strong>,<br />
maar dat vastlegging <strong>van</strong> de <strong>positieflijst</strong> in de vorm<br />
<strong>van</strong> wetgeving in dat geval wel noodzakelijk is.<br />
De sector heeft aangegev<strong>en</strong> zelf de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> die<br />
aan het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> soort<strong>en</strong> die op de <strong>positieflijst</strong><br />
zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> (<strong>en</strong> dus gehoud<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> word<strong>en</strong>)<br />
te will<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong>. Hiertoe zijn reeds initiatiev<strong>en</strong><br />
opgestart. De Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat aan het<br />
opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> door de sector e<strong>en</strong><br />
<strong>ter</strong>mijn di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> gekoppeld. Binn<strong>en</strong> deze<br />
<strong>ter</strong>mijn di<strong>en</strong>t de sector de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> te formuler<strong>en</strong>
<strong>en</strong> deze aan e<strong>en</strong> onafhankelijke commissie <strong>voor</strong> te<br />
legg<strong>en</strong>. De commissie toetst vervolg<strong>en</strong>s of het 'huiswerk'<br />
<strong>van</strong> de sector <strong>van</strong> voldo<strong>en</strong>de kwaliteit is. De<br />
Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat als de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> niet<br />
binn<strong>en</strong> de afgesprok<strong>en</strong> <strong>ter</strong>mijn zijn opgesteld <strong>en</strong><br />
geaccordeerd, bepaalde soort<strong>en</strong> alsnog op de<br />
negatieflijst geplaatst moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Deze soort<strong>en</strong><br />
zijn in de <strong>positieflijst</strong><strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> voetnoot of<br />
op e<strong>en</strong> aparte lijst geplaatst. Ook <strong>voor</strong> soort<strong>en</strong> die<br />
niet <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> zijn <strong>van</strong> e<strong>en</strong> voetnoot moet<strong>en</strong> op<br />
<strong>ter</strong>mijn <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opgesteld. Als de<br />
sector haar verantwoordelijkheid onvoldo<strong>en</strong>de<br />
neemt, kan de overheid zelf <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong><br />
of ook deze soort<strong>en</strong> op de negatieflijst plaats<strong>en</strong>.<br />
Ook aan het toezicht op de naleving <strong>van</strong> de<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> kan de sector e<strong>en</strong> belangrijke bijdrage<br />
lever<strong>en</strong>. De sector heeft aangegev<strong>en</strong> ook hierin haar<br />
verantwoordelijkheid te will<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> <strong>en</strong> stelt <strong>voor</strong><br />
zelf de naleving <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> die aan het<br />
houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> soort<strong>en</strong> gesteld kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> te<br />
controler<strong>en</strong>. Om te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> dat "de boer<br />
verantwoordelijk is <strong>voor</strong> de keuring <strong>van</strong> zijn eig<strong>en</strong><br />
product", is de Raad <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat het Minis<strong>ter</strong>ie<br />
<strong>van</strong> LNV toezicht moet uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> op de controle op<br />
naleving door de sector.<br />
De sector heeft ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s aangegev<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
belangrijke rol te kunn<strong>en</strong> <strong>en</strong> will<strong>en</strong> spel<strong>en</strong> bij het<br />
verl<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>ning aan specialist<strong>en</strong>. Omdat<br />
het hier soort<strong>en</strong> betreft waarbij de op<strong>van</strong>gmogelijkhed<strong>en</strong><br />
dikwijls beperkt zijn, heeft de sector aangegev<strong>en</strong><br />
dat in dergelijke gevall<strong>en</strong> het vastlegg<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de wijze waarop op<strong>van</strong>g zal plaatsvind<strong>en</strong>, mocht<br />
dit noodzakelijk zijn, e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>waarde <strong>voor</strong> erk<strong>en</strong>ning<br />
kan zijn. In hoeverre de sector de verantwoordelijkheid<br />
<strong>voor</strong> de erk<strong>en</strong>ning <strong>van</strong> de overheid kan overnem<strong>en</strong><br />
di<strong>en</strong>t nader te word<strong>en</strong> bekek<strong>en</strong>. Mogelijk kan<br />
de procedure <strong>voor</strong> erk<strong>en</strong>ning, zoals in hoofdstuk 3<br />
geschetst, grot<strong>en</strong>deels of zelfs geheel bij de sector<br />
kom<strong>en</strong> te ligg<strong>en</strong>.<br />
De Raad merkt op dat nog bezi<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong> of<br />
aanvulling <strong>van</strong> door de sector sam<strong>en</strong>gestelde<br />
commissies met andere organisaties <strong>en</strong> deskundig<strong>en</strong><br />
w<strong>en</strong>selijk dan wel noodzakelijk is.<br />
7. DATUM VAN INWERKINGTREDING<br />
De Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat de datum <strong>van</strong><br />
inwerkingtreding <strong>van</strong> artikel 33 lid 1 <strong>van</strong> de GWWD<br />
in overleg met de sector bepaald di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong>. De<br />
Raad acht inwerkingtreding <strong>van</strong> artikel 33 lid 1<br />
binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> periode <strong>van</strong> twee jaar haalbaar. Zoals<br />
reeds in hoofdstuk 4 werd aangegev<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t e<strong>en</strong><br />
overgangsperiode in acht te word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Deze<br />
overgangsperiode kan in sam<strong>en</strong>spraak met de<br />
sector bepaald word<strong>en</strong>. De Raad acht het w<strong>en</strong>selijk<br />
dat artikel 33 lid 1 <strong>van</strong> de GWWD in werking treedt,<br />
ook als aan de inhoud <strong>van</strong> artikel 33 lid 2 <strong>van</strong> de
GWWD nog ge<strong>en</strong> vorm is gegev<strong>en</strong>. Wel acht de<br />
Raad het w<strong>en</strong>selijk om met de sector afsprak<strong>en</strong> te<br />
mak<strong>en</strong> over de <strong>ter</strong>mijn waarop hieraan vorm kan<br />
word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> (zie ook hoofdstuk 6).
NEGATIEF- EN POSITIEFLIJST VOOR REPTIELEN<br />
Op grond <strong>van</strong> de cri<strong>ter</strong>ia zoals hier<strong>voor</strong> geformuleerd<br />
<strong>en</strong> de overweging<strong>en</strong> <strong>van</strong> de Raad in acht nem<strong>en</strong>de,<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> naar de m<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de Raad de in tabel 1,<br />
kolom 1 opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> families <strong>van</strong> reptiel<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />
negatieflijst geplaatst te word<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat de<br />
Raad <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing is dat deze families niet in<br />
Nederland gehoud<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. De<br />
tweede <strong>en</strong> derde kolom vorm<strong>en</strong> de <strong>positieflijst</strong>,<br />
volg<strong>en</strong>d uit de negatieflijst in kolom 1. Hier word<strong>en</strong><br />
reptiel<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd die volg<strong>en</strong>s de Raad, al dan niet<br />
onder <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, wel gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
Alle soort<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> familie die niet specifiek<br />
g<strong>en</strong>oemd word<strong>en</strong>, behor<strong>en</strong> tot de lijst waarin alle<strong>en</strong><br />
de famili<strong>en</strong>aam is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Voorbeeld:<br />
Tabel 1: Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> reptiel<strong>en</strong><br />
Niet te houd<strong>en</strong> reptiel<strong>en</strong><br />
(negatieflijst)<br />
Carettochelys spp. wordt specifiek g<strong>en</strong>oemd in de<br />
kolom 'houdbaar onder <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>'. Andere soort<strong>en</strong><br />
die niet specifiek g<strong>en</strong>oemd word<strong>en</strong>, hor<strong>en</strong> in de<br />
kolom 'niet houdbaar', omdat in deze kolom alle<strong>en</strong><br />
de famili<strong>en</strong>aam (Carettochelyidae) is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. In<br />
de vierde kolom is de algem<strong>en</strong>e Nederlandse<br />
b<strong>en</strong>aming, <strong>voor</strong> zover bek<strong>en</strong>d <strong>en</strong> <strong>van</strong> toepassing,<br />
weergegev<strong>en</strong>. Bij het opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> de negatief- <strong>en</strong><br />
<strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> reptiel<strong>en</strong> is aangehoud<strong>en</strong> de<br />
systematiek <strong>van</strong> Zug, George R. & Laurie J. Vitt &<br />
Janalee P. Caldwell (2001) in "Herpetology, an<br />
introductory biology of amphibians and reptiles -<br />
second edition" (Academic Press, San Diego. ISBN<br />
0-12-782622-X).<br />
Wel te houd<strong>en</strong> reptiel<strong>en</strong> (<strong>positieflijst</strong>) Nederlandse b<strong>en</strong>aming<br />
Niet houdbaar Houdbaar Houdbaar onder<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
Orde TESTUDINES Orde TESTUDINES Orde TESTUDINES Schildpadd<strong>en</strong><br />
Familie Chelidae
Familie Pelomedusidae<br />
Familie Podocnemididae<br />
Erymnochelys spp.<br />
Podocnemis spp.<br />
Familie Podocnemididae<br />
Peltocephalus spp.<br />
Podocnemis expansa<br />
Podocnemis unifilis<br />
Afrikaanse modderschildpadd<strong>en</strong><br />
Sche<strong>en</strong>plaatschildpadd<strong>en</strong><br />
Familie Chelydridae<br />
Platys<strong>ter</strong>non spp.<br />
Familie Chelydridae<br />
Macroclemys spp.<br />
Chelydra spp.<br />
Bijtschildpadd<strong>en</strong><br />
Familie Cheloniidae Zeeschildpadd<strong>en</strong><br />
Familie Dermochelyidae<br />
Familie Carettochelyidae<br />
Lederschildpad<br />
Nieuw-Guinese<br />
rivierschildpad<br />
Familie Trionychidae Familie Trionychidae<br />
Onderfamilie Cyclanorbinae<br />
Familie Trionychidae Weekschildpadd<strong>en</strong><br />
Onderfamilie Triony- Onderfamilie Triony Onderfamilie Triony
chinae chinae chinae<br />
Aspideretes gangeti-<br />
cus 2<br />
Aspideretes nigri-<br />
cans 2<br />
Chitra spp. 2<br />
Pelochelys spp. 2<br />
Trionyx triunguis 2<br />
Apalone spp.<br />
Doganai. Spp.<br />
Nilssonia spp.<br />
Palea spp.<br />
Pelodiscus spp.<br />
Rafetus spp.<br />
Trionyx spp.<br />
Familie Dermatemydidae<br />
Amyda spp.<br />
Aspideretes hurum<br />
Aspideretes leith.i<br />
Rivierschildpadd<strong>en</strong><br />
Familie Kinos<strong>ter</strong>nidae Modderschildpadd<strong>en</strong><br />
Familie Emydidae Wa<strong>ter</strong>schildpadd<strong>en</strong> (o.a.<br />
rood- <strong>en</strong> geelwangschildpadd<strong>en</strong>)<br />
Familie Bataguridae Familie Bataguridae Moerasschildpadd<strong>en</strong>
Orde CROCODYLIA<br />
Familie Gavialidae 2<br />
Familie Alligatoridae<br />
Onderfamilie Alligatorinae<br />
Alligators mississip-<br />
pi<strong>en</strong>sis 2<br />
Onderfamilie Caimaninae<br />
Batagur baska<br />
Callagur borneo<strong>en</strong>sis<br />
Olitia borne<strong>en</strong>sis<br />
Familie Testudinidae Familie Testudinidae Echte landschildpadd<strong>en</strong><br />
Geochelone gigantea<br />
Geochelone elephantina<br />
Geochelone nigra<br />
Geochelone sulcata<br />
Manouria impressa<br />
Pyxis planicauda<br />
Testudo kleinmanni<br />
Testudo werneri<br />
Orde CROCODYLIA Orde CROCODYLIA Krokodill<strong>en</strong><br />
Familie Alligatoridae<br />
Onderfamilie Alligatorinae<br />
Alligator sin<strong>en</strong>sis<br />
Onderfamilie Caimaninae<br />
Gaviaal
Melanosuchus spp. 2<br />
Caiman spp. 2<br />
Paleosuchus spp.<br />
Familie Crocodilydae Krokodill<strong>en</strong><br />
Onderfamilie Croco-<br />
dylinae<br />
Crocodylus spp. 2<br />
Onderfamilie<br />
Tomistominae 2<br />
Orde SQUAMATA -<br />
SPHENODONTIDA<br />
Orde SQUAMATASAU-<br />
RIA<br />
Orde SQUAMATA -<br />
SPHENODONTIDA<br />
Orde SQUAMATASAU-<br />
RIA<br />
Onderfamilie Croco-<br />
dylinae<br />
Osteolaemus<br />
tetraspis<br />
Orde SQUAMATA –<br />
SPHENODONTIDA<br />
Familie Sph<strong>en</strong>odontidae<br />
Orde SQUAMATASAU-<br />
RIA<br />
Brughagediss<strong>en</strong><br />
Hagediss<strong>en</strong><br />
Familie Agamidae Familie Agamidae Agam<strong>en</strong><br />
Onderfamilie Agami-<br />
Onderfamilie Agaminae<br />
Chelosania spp.<br />
nae<br />
1<br />
Complicitis spp. 1<br />
Gemmatophora spp. 1<br />
Lophocalotes spp. 1<br />
Megalochilus spp. 1
Mictopholis spp. 1<br />
Moloch spp.<br />
Oriocalotes spp. 1<br />
Pseudocalotes spp. 1<br />
Pseudocophotis spp.<br />
Ptyctolaemus spp. 1<br />
Salea spp. 1<br />
Thaumatorhynchus<br />
spp. 1<br />
Onderfamilie Leiolepinae<br />
Bronchocela spp.<br />
Bufoniceps spp.<br />
Caimanops spp.<br />
Draco spp.<br />
Harpesaurus spp.<br />
Hydrosaurus spp.<br />
Hypsilurus spp.<br />
Lyriocephalus spp.<br />
Phrynocephalus spp.<br />
Physignathus spp.<br />
Psammophilus spp.<br />
Sitana spp.<br />
Familie Chamaeleonidae<br />
Kameleons<br />
Familie Iguanidae Familie Iguanidae Familie Iguanidae Leguan<strong>en</strong>
Onderfamilie Iguaninae<br />
Amblyrhynchus spp.<br />
Conolophus spp. 1<br />
Onderfamilie Poly-<br />
chrotinae 1<br />
Onderfamilie Tropi-<br />
durinae 1<br />
Onderfamilie Corytophaninae<br />
Onderfamilie Crotaphytinae<br />
Onderfamilie Iguani<br />
nae<br />
Dipsosaurus spp.<br />
Sauromalus spp.<br />
Onderfamilie Oplurinae<br />
Onderfamilie Phrynosomatinae<br />
Onderfamilie Polychrotinae<br />
Anolis<br />
Pristiodactylus<br />
Onderfamilie Corytophaninae<br />
Basiliscus spp.<br />
Onderfamilie Hoplocercinae<br />
Onderfamilie Iguaninae<br />
Brachylophus spp.<br />
Ct<strong>en</strong>osaura spp.<br />
Cyclura spp.<br />
Iguana spp.<br />
Onderfamilie Phrynosomatinae<br />
Phrynosoma spp.<br />
Onderfamilie Polychrotinae<br />
Diplolaemus spp.<br />
Polychrus spp.<br />
Onderfamilie Tropidurinae<br />
Phymaturus spp.
Familie Dibamidae 1<br />
Familie Amphisbae-<br />
nidae 1<br />
Familie Bipedidae<br />
Familie Trogonophidae<br />
Urac<strong>en</strong>tron spp.<br />
Familie Gekkonidae Gekko’s<br />
Onderfamilie Diplodactylinae<br />
Onderfamilie Eublepharinae<br />
Onderfamilie Gekkoninae<br />
Onderfamilie Pygopodinae<br />
Delma spp.<br />
Paradelma spp.<br />
Pygopus spp.<br />
Onderfamilie Pygopo<br />
dinae<br />
Familie Amphisba<strong>en</strong>idae<br />
Amphisba<strong>en</strong>a spp.<br />
Blanus spp.<br />
Blinde grondhagediss<strong>en</strong><br />
Molwormhagediss<strong>en</strong><br />
Familie Rhineurida Florida wormhagediss<strong>en</strong><br />
Familie Trogonophidae<br />
Trogonophis spp.<br />
Spadekopwormhagediss<strong>en</strong>
Familie Gymnopthal-<br />
midae 1<br />
Familie Xantusiidae Nachthagediss<strong>en</strong><br />
Familie Lacertidae Echte hagediss<strong>en</strong><br />
Microteju’s<br />
Familie Teiidae<br />
Onderfamilie Teiinae<br />
Familie Teiidae Teju’s<br />
Onderfamilie Tupi- Onderfamilie Tupinambinae<br />
Callopistes spp.<br />
Crocodilurus spp.<br />
nambinae<br />
Draca<strong>en</strong>a spp.<br />
Tupinambis spp.<br />
Familie Cordylidae Gordelstaarthegediss<strong>en</strong><br />
Familie Scincidae<br />
Onderfamilie Acontinae<br />
Onderfamilie Feyliniinae<br />
Familie Scincidae Skink<strong>en</strong><br />
Onderfamilie Lygoso- Onderfamilie Lygosominae<br />
Onderfamilie Scincinae<br />
minae<br />
Corucia spp.<br />
Tribolonotus spp.
Familie Anguidae Hazelwormachtig<strong>en</strong><br />
Familie X<strong>en</strong>osauridae Knopschubhagediss<strong>en</strong><br />
Familie Helodermati-<br />
dae<br />
Familie Varanidae Familie Varanidae Varan<strong>en</strong><br />
Onderfamilie Varaninae<br />
Onderfamilie Lanthonotinae<br />
Onderfamilie Varaninae<br />
Varanus albigularis<br />
Varanus b<strong>en</strong>gal<strong>en</strong>sis<br />
Varanus exanthematicus<br />
Varanus giganteus<br />
Varanus gouldii<br />
Varanus griseus<br />
Varanus indicus<br />
Varanus komodo<strong>en</strong>sis<br />
Varanus mert<strong>en</strong>si<br />
Varanus nebulosus<br />
Varanus niloticus<br />
Varanus olivaceus<br />
Varanus ornatus<br />
Varanus panoptes<br />
Korsthagediss<strong>en</strong>
Orde SQUAMATASER-<br />
PENTES<br />
Familie Anomalepi-<br />
dae 1<br />
Familie Leptotyphlo-<br />
pidae 1<br />
Familie Typhlopidae 1<br />
Familie Anomochili-<br />
dae 1<br />
Familie Uropeltidae 1<br />
Familie Cylindrophiidae<br />
Varanus salvadorii<br />
Varanus salvator<br />
Varanus varius<br />
Varanus yem<strong>en</strong><strong>en</strong>sis<br />
Slang<strong>en</strong><br />
Wormslang<strong>en</strong><br />
Draadslang<strong>en</strong><br />
Blinde slang<strong>en</strong><br />
Onechte blinde slang<strong>en</strong><br />
Schildstaartslang<strong>en</strong><br />
Pijpslang<strong>en</strong><br />
Familie Anniliidae Onechte koraalslang<strong>en</strong><br />
Familie X<strong>en</strong>opeltidae Reg<strong>en</strong>boogaardslang<strong>en</strong><br />
Familie Loxocemidae Mexicaanse pythons
Familie Bolyeriidae 1<br />
Familie Tropidophiidae<br />
Exiliboa spp. 1<br />
X<strong>en</strong>ophidion spp. 1<br />
Familie Boidae Boa’s<br />
Onderfamilie Boinae Onderfamilie Boinae<br />
Boa spp.<br />
Corallus caninus<br />
Eunectes spp<br />
Onderfamilie Erycinae Onderfamilie Erycinae<br />
Charina bottae<br />
Familie Pythonidae Familie Pythonidae Pythons<br />
Morelia amethistina<br />
Morelia amethistina<br />
Morelia viridis<br />
Python molurus<br />
Python natal<strong>en</strong>sis<br />
Python reticulatus<br />
Python sebae<br />
Familie Tropidophiidae<br />
Dwergboa’s<br />
Familie Acrochordidae Wratt<strong>en</strong>slang<strong>en</strong><br />
Familie Viperidae Echte adders;<br />
groefkopadders (o.a.<br />
ratelslang<strong>en</strong>)
Familie Atractaspidi-<br />
dae 1<br />
Stillettoslang<strong>en</strong><br />
Familie Colubridae Familie Colubridae Familie Colubridae Gladde slang<strong>en</strong><br />
Onderfamilie Colubri- Onderfamilie Colubri- Onderfamilie Colubrinae<br />
Argyrog<strong>en</strong>a spp.<br />
nae<br />
nae<br />
1<br />
Blythia spp. 1<br />
Calamaria spp. 1<br />
Cercaspis spp.<br />
Collorhabdium spp. 1<br />
Conopsis spp. 1<br />
Cryptophidion spp. 1<br />
Cyclocorus spp. 1<br />
D<strong>en</strong>drophidion spp. 1<br />
Dryadophis spp. 1<br />
Dryocalamus spp. 1<br />
Dryophiops spp. 1<br />
Elapoidis spp. 1<br />
Enthechinus spp. 1<br />
Etheridgeum spp. 1<br />
Gongylosoma spp. 1<br />
Gonyophis spp. 1<br />
Haplocercus spp. 1<br />
Hapsidophrys spp. 1<br />
Helophis spp. 1<br />
Ichycyphus spp. 1<br />
Lepturophis spp. 1
Macrocalamus spp. 1<br />
Meizodon spp. 1<br />
Myersophis spp. 1<br />
Oreocalamus spp. 1<br />
Poecilopholis spp. 1<br />
Pseudocyclophis<br />
spp.<br />
Pseudoficimia spp. 1<br />
Pseudorabdion spp 1<br />
Rabdion spp. 1<br />
Rhabdops spp. 1<br />
Rhamnophis spp. 1<br />
Scaphiodontophis<br />
spp.<br />
Scaphiophis spp. 1<br />
Simophis spp. 1<br />
Stegonotus spp. 1<br />
Symphimus spp. 1<br />
Sympholis spp. 1<br />
Tantilla spp. 1<br />
Tetralepis spp. 1<br />
Thermophis spp. 1<br />
Toluca spp. 1<br />
Trachischium spp. 1<br />
X<strong>en</strong>elaphis spp. 1<br />
Boiga spp.<br />
Cemophora spp.<br />
Crotaphopeltis spp.<br />
Dasypeltis spp.
Onderfamilie Homa-<br />
lopsinae 1<br />
Onderfamilie Natrici-<br />
nae 1<br />
Onderfamilie Homalopsinae<br />
Enhydris spp.<br />
Erpeton spp.<br />
Onderfamilie Lamprophiinae<br />
Onderfamilie Natricinae<br />
Dispholidus spp.<br />
Elachistodon spp.<br />
Hemirhagerrhis spp<br />
Liopeltis spp.<br />
Malpolon spp.<br />
Oxybelis spp.<br />
Prosymna spp.<br />
Psammophis spp.<br />
Stilosoma spp.<br />
Thelotornis spp.<br />
Onderfamilie Homalopsinae<br />
Cerberus spp.<br />
Fordonia spp.<br />
Homalopsis spp.<br />
Onderfamilie Lamprophiinae<br />
Cryptolycus spp.<br />
Dipsina spp.<br />
Duberria spp.<br />
Geodipsas spp.<br />
Gonionotophis spp.<br />
Langaha spp.<br />
Lycophidion spp.<br />
Montaspis spp.<br />
Onderfamilie Natricinae
Onderfamilie X<strong>en</strong>o-<br />
dermatinae 1<br />
Onderfamilie X<strong>en</strong>o-<br />
dontinae 1<br />
Amphiesma spp.<br />
Natrici<strong>ter</strong>es spp.<br />
Natrix spp.<br />
Nerodia spp.<br />
Psammodynastes<br />
spp.<br />
Storeria spp.<br />
Thamnophis spp.<br />
Tropidoclonion spp.<br />
Tropidonophis spp.<br />
Virginia spp.<br />
X<strong>en</strong>ochrophis spp.<br />
Onderfamilie X<strong>en</strong>odontinae<br />
Alsophis spp.<br />
Carphophis spp.<br />
Diadophis spp.<br />
Helicops spp.<br />
He<strong>ter</strong>odon spp.<br />
Ninia spp.<br />
Amplorhinus spp.<br />
Regina spp.<br />
Rhabdophis spp.<br />
Seminatrix spp.<br />
Onderfamilie Pareatinae<br />
Onderfamilie X<strong>en</strong>odermatinae<br />
X<strong>en</strong>odermus spp.<br />
Onderfamilie X<strong>en</strong>odontinae
Philodryas spp.<br />
Pseudoboa spp.<br />
Tomodon spp.<br />
Clelia spp.<br />
Coniophanes spp.<br />
Dipsas spp.<br />
Elapomorphus spp.<br />
Erythrolamprus spp.<br />
Hydrodynastes spp.<br />
Hypsigl<strong>en</strong>a spp.<br />
Imantodes spp.<br />
Leptodeira spp.<br />
Liophis spp.<br />
Lystrophis spp.<br />
Oxyrhopus spp.<br />
Phimophis spp.<br />
Rhadinaea spp.<br />
Sibon spp.<br />
Sibynomorphus spp.<br />
Thamnodynastes spp.<br />
Waglerophis spp.<br />
X<strong>en</strong>odon spp.<br />
X<strong>en</strong>opholis spp.<br />
Familie Elapidae Familie Elapidae Cobra-achtig<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Onderfamilie Hydrophiinae<br />
Aipysurus spp.<br />
Onderfamilie Elapinae<br />
Onderfamilie Hydrophiinae<br />
zeeslang<strong>en</strong><br />
Cobra-achtig<strong>en</strong> &<br />
zeeslang<strong>en</strong>
Astrotia spp.<br />
Emydocephalus spp.<br />
Enhydrina spp.<br />
Ephalophis spp.<br />
Kerilia spp.<br />
Kolpophis spp.<br />
Parahydrophis spp.<br />
Pelamis spp.<br />
Thalassophis spp.<br />
Vermicella spp.<br />
Acanthophis spp.<br />
Aspidomorphus spp.<br />
Austrelaps spp.<br />
Cacophis spp.<br />
Demansia spp.<br />
Drysdalia spp.<br />
Furina spp.<br />
Hemiaspis spp.<br />
Hoplocephalus spp.<br />
Hydrophis spp.<br />
Laticauda spp.<br />
Notechis spp.<br />
Oxyuranus spp.<br />
Pseudechis spp.<br />
Pseudonaja spp.<br />
Rhinoplocephalus<br />
spp.<br />
Suta spp.
Voetnot<strong>en</strong> bij de negatiefljst<br />
In de lijst is e<strong>en</strong> 1. geplaatst indi<strong>en</strong> er over de (sub-)familie, onderfamilie, g<strong>en</strong>us of soort ge<strong>en</strong><br />
houdbaarheidsgegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d zijn.<br />
In de lijst is e<strong>en</strong> 2. geplaatst indi<strong>en</strong> de (sub-)familie, onderfamilie, g<strong>en</strong>us of soort e<strong>en</strong> aquatische lev<strong>en</strong>swijze<br />
heeft <strong>en</strong> zo groot kan word<strong>en</strong> dat het niet reëel is te veronderstell<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> particulier deze dier<strong>en</strong> kan<br />
houd<strong>en</strong> met volledige inachtneming <strong>van</strong> het welzijn <strong>van</strong> het dier.<br />
Opmerking<strong>en</strong> bij de <strong>positieflijst</strong><br />
Van sommige groep<strong>en</strong> dier<strong>en</strong> wordt aangegev<strong>en</strong> dat ze weliswaar op de <strong>positieflijst</strong> staan, maar dat ze alle<strong>en</strong><br />
gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> is voldaan aan bepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>. Deze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> per<br />
(sub)familie, geslachtsgroep, g<strong>en</strong>us dan wel soort word<strong>en</strong> geformuleerd door de sector <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan e<strong>en</strong> deskundig<strong>en</strong>commissie. Indi<strong>en</strong> deze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> niet binn<strong>en</strong> twee jaar door de<br />
sector <strong>voor</strong> de betreff<strong>en</strong>de (sub-)familie, geslachtsgroep, g<strong>en</strong>us of soort zijn opgesteld <strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />
deskundig<strong>en</strong>commissie zijn getoetst, wordt de betreff<strong>en</strong>de (sub-)familie, geslachtsgroep, g<strong>en</strong>us of soort aan<br />
de negatieflijst toegevoegd. Het gaat daarbij om nadere <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> die gesteld moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan<br />
bij<strong>voor</strong>beeld het voedingsregime, de huisvesting <strong>en</strong>/of inrichting <strong>van</strong> het <strong>ter</strong>rarium of het klimaat rond de<br />
dier<strong>en</strong>.
NEGATIEF- EN POSITIEFLIJST VOOR AMFIBIEËN<br />
Op grond <strong>van</strong> de cri<strong>ter</strong>ia zoals hier<strong>voor</strong> geformuleerd<br />
<strong>en</strong> de overweging<strong>en</strong> <strong>van</strong> de Raad in acht nem<strong>en</strong>de,<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> naar de m<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de Raad de in tabel 2,<br />
kolom 1 opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> families <strong>van</strong> <strong>amfibieën</strong> op e<strong>en</strong><br />
negatieflijst geplaatst te word<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat de<br />
Raad <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing is dat deze families niet in<br />
Nederland gehoud<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. De<br />
tweede <strong>en</strong> derde kolom vorm<strong>en</strong> de <strong>positieflijst</strong>,<br />
volg<strong>en</strong>d uit de negatieflijst in kolom 1. Hier word<strong>en</strong><br />
<strong>amfibieën</strong> g<strong>en</strong>oemd die volg<strong>en</strong>s de Raad, al dan niet<br />
onder <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, wel gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
Tabel 2: Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> <strong>amfibieën</strong><br />
Niet te houd<strong>en</strong><br />
<strong>amfibieën</strong> (negatieflijst)<br />
Alle soort<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> familie die niet specifiek<br />
g<strong>en</strong>oemd word<strong>en</strong>, behor<strong>en</strong> tot de lijst waarin alle<strong>en</strong><br />
de famili<strong>en</strong>aam is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. In de vierde kolom is<br />
de algem<strong>en</strong>e Nederlandse b<strong>en</strong>aming, <strong>voor</strong> zover<br />
bek<strong>en</strong>d <strong>en</strong> <strong>van</strong> toepassing, weergegev<strong>en</strong>. Bij het<br />
opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> de negatieflijst <strong>voor</strong> reptiel<strong>en</strong> is gebruik<br />
gemaakt <strong>van</strong> Zug, George R. & Laurie J. Vitt &<br />
Janalee P. Caldwell (2001) "Herpetology, an<br />
introductory biology of amphibians and reptiles -<br />
second edition" (Academic Press, San Diego. ISBN<br />
0-12-782622-X).<br />
Wel te houd<strong>en</strong> <strong>amfibieën</strong> (<strong>positieflijst</strong>) Nederlandse b<strong>en</strong>aming<br />
Niet houdbaar Houdbaar Houdbaar onder<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
Orde GYMNOPIONA Orde GYMNOPIONA Orde GYMNOPIONA Wormsalamanders<br />
Familie Caeciliidae 1 Familie Caeciliidae<br />
Boul<strong>en</strong>gerula spp.<br />
Caecilia spp.<br />
Dermophis spp.<br />
Geotrypetes spp.<br />
Gymnophis spp.<br />
Staartloze wormsalamanders
Familie Ichthyophii-<br />
dae 1<br />
Caudacaecilia spp.<br />
Familie Rhinatrema-<br />
tidae 1<br />
Epicrionops spp.<br />
Familie Scolecomor-<br />
phidae 1<br />
Crotaphatrema spp.<br />
Familie Typhlonecti-<br />
dae 1<br />
Familie Uraeotyphli-<br />
dae 1<br />
Familie Typhlonectidae<br />
Typhlonectes spp.<br />
Herpele spp.<br />
Hypogeophis spp.<br />
Schistometopum spp.<br />
Siphonops spp.<br />
Familie Ichthyophiidae<br />
Ichthyophis spp.<br />
Familie Rhinatrematidae<br />
Rhinatrema spp.<br />
Familie Scolecomorphidae<br />
Scolecomorphus spp.<br />
Familie Typhlonectidae<br />
Chthonerpeton spp.<br />
Aziatische wormsalamanders<br />
Zuid-Amerikaanse wormsalamanders<br />
Oogloze<br />
wormsalamanders<br />
Wa<strong>ter</strong>wormsalamanders<br />
Kerela wormsalamanders
Orde CAUDATA Salamanders<br />
Familie Cryptobranchidae<br />
Reuz<strong>en</strong>salamanders<br />
Familie Plethodontidae<br />
Onderfamilie Plethodonthinae<br />
1<br />
Familie Hynobiidae Hoektandsalamanders<br />
Familie Ambystomatidae<br />
Familie Dicamptodontidae<br />
Familie Plethodontidae<br />
Onderfamilie Desmognathinae<br />
Onderfamilie Plethodonthinae<br />
Aneides spp.<br />
Ensatina spp.<br />
Eurycea spp.<br />
Gyrinophilus spp.<br />
Hemidactylium spp.<br />
Plethodon spp.<br />
Pseudoeurycea spp.<br />
Pseudotriton spp.<br />
Molsalamanders (o.a.<br />
Axolotl)<br />
Amphiumidae Aalsalamanders<br />
Familie Plethodontidae<br />
Onderfamilie Plethodonthinae<br />
Batrachoseps spp.<br />
Pacifische<br />
molsalamanders<br />
Longloze salamanders
Familie Rhyacotritonidae<br />
Orde ANURA Anura<br />
Bolitoglossa spp.<br />
Chirop<strong>ter</strong>otriton spp.<br />
D<strong>en</strong>drotriton spp.<br />
Hydromantes spp.<br />
Lineatriton spp.<br />
Nototriton spp.<br />
Nyctanolis spp.<br />
Oedipina spp.<br />
Parvimolge spp.<br />
S<strong>ter</strong>eochilus spp.<br />
Thorius spp.<br />
Familie Protidae Familie Protidae Olm<strong>en</strong><br />
Nectures spp.<br />
Familie Salamandridae<br />
Proteus spp.<br />
Familie Sir<strong>en</strong>idae Familie Sir<strong>en</strong>idae<br />
Sir<strong>en</strong> lacertina<br />
Sir<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
Olympische salamanders<br />
Echte salamanders<br />
Kikkers & Padd<strong>en</strong><br />
Familie Ascaphidae Staartkikkers
Familie Leiopelmatidae Oerkikkers<br />
Familie Bombinatoridae<br />
1<br />
Familie Megophryi-<br />
dae 1<br />
Familie Bombinatoridae<br />
Bombina spp.<br />
Familie Discoglossidae<br />
Familie Megophryidae<br />
Leptobranchium<br />
spp.<br />
Leptolalax spp.<br />
Familie Pelobatidae 1 Familie Pelobatidae<br />
Pelobates spp.<br />
Scaphiopus spp.<br />
Familie Rhinophryni-<br />
dae 1<br />
Familie Megophryidae<br />
Megophrys spp.<br />
Vuurbuikpadd<strong>en</strong><br />
Schijftongkikkers<br />
Aziatische padkikkers<br />
Knoflookpadd<strong>en</strong><br />
Familie Pelodytidae Gro<strong>en</strong>gestipte padd<strong>en</strong><br />
Familie Pipidae<br />
Familie Allophryni-<br />
Klauwkikkers / Pipapadd<strong>en</strong><br />
Mexicaanse grav<strong>en</strong>de<br />
kikkers
Familie Brachycephali-<br />
dae 1<br />
dae<br />
Driete<strong>en</strong>padd<strong>en</strong><br />
Familie Bufonidae Familie Bufonidae<br />
Atelopus spp.<br />
Echte padd<strong>en</strong><br />
Familie C<strong>en</strong>trol<strong>en</strong>idae Familie C<strong>en</strong>trol<strong>en</strong>idae<br />
C<strong>en</strong>trol<strong>en</strong>e prosoblepon<br />
Glaskikkers<br />
Familie Heleophryni-<br />
dae 1<br />
Familie Leptodactylidae<br />
Onderfamilie Telma-<br />
tobinae 1<br />
Spookkikkers<br />
Familie Hylidae Echte boomkikkers<br />
Familie Leptodactylidae<br />
Onderfamilie Leptodactylinae<br />
Onderfamilie Ceratophryninae<br />
Onderfamilie Hylodinae<br />
Onderfamilie Telmatobinae<br />
Alsodes spp.<br />
Eleutherodactylus<br />
spp.<br />
Fluitkikkers
Familie Limnodynas-<br />
tidae 1<br />
Familie Myobatrachi-<br />
dae 1<br />
Familie Sooglossidae 1<br />
Familie Arthroleptidae 1<br />
Eusophus spp.<br />
Odontophrynus spp.<br />
Phrynopus spp.<br />
Proceratophrys spp.<br />
Familie Limnodynastidae<br />
Kyarranus spp.<br />
Limnodynastes spp. .<br />
Philoria spp<br />
Familie Myobatrachidae<br />
Assa spp.<br />
Metacrinia spp.<br />
Pseudophryne spp.<br />
Rheobatrachus spp.<br />
Spicospina spp.<br />
Uperoleia spp.<br />
Hamerkikkers<br />
Padkikkers<br />
Familie Pseudidae Paradoxale kikkers<br />
Familie Rhinodermatidae<br />
Mondbroed<strong>en</strong>de kikkers<br />
Seychell<strong>en</strong>kikkers<br />
Krekelkikkers
Familie D<strong>en</strong>drobatidae<br />
Gifkikkers<br />
Familie Hemisotidae Graafkikkers<br />
Familie Hyperoliidae Familie Hyperoliidae<br />
Onderfamilie Hyperoliinae<br />
Afrixalus spp.<br />
He<strong>ter</strong>ixalis spp.<br />
Hyperiolius spp.<br />
Onderfamilie Kassininae<br />
1<br />
Onderfamilie Kassininae<br />
Kassina spp.<br />
Phyctimantis spp.<br />
Onderfamilie Leptopelinae<br />
Onderfamilie Tachyc-<br />
neminae 1<br />
Familie Microhylidae<br />
Onderfamilie As<strong>ter</strong>o-<br />
phryinae 1<br />
Onderfamilie Brevicipinae<br />
1<br />
Onderfamilie Cophy-<br />
linae 1<br />
Onderfamilie Brevicipinae<br />
Balebreviceps spp.<br />
Breviceps spp.<br />
Onderfamilie Dysco-<br />
Smalbekkikkers
Onderfamilie Melano-<br />
batrachinae 1<br />
phinae<br />
Onderfamilie G<strong>en</strong>yophryninae<br />
Onderfamilie Microhylinae<br />
Onderfamilie Otophryninae<br />
Onderfamilie Phrynomerinae<br />
Onderfamilie Scaphiophryninae<br />
Familie Ranidae Familie Ranidae Familie Ranidae Echte kikkers<br />
Onderfamilie Dicroglossinae<br />
1<br />
Onderfamilie Dicro- Onderfamilie Dicroglossinae<br />
Occidozyga spp.<br />
Platymantis spp.<br />
Ceratobatrachus<br />
spp.<br />
glossinae<br />
Conraua spp.<br />
Palmatorappia spp.<br />
Onderfamilie Petropedetinae<br />
1<br />
Onderfamilie Petropedetinae<br />
Petropedetes spp.<br />
Phrynobatrachus<br />
spp.<br />
Onderfamilie Pyxicephalinae
Onderfamilie Raninae<br />
Onderfamilie Tomop<strong>ter</strong>inae<br />
Familie Rhacophoridae<br />
Afro-Aziatische<br />
boomkikkers<br />
Voetnot<strong>en</strong> bij de negatieflijst<br />
In de lijst is e<strong>en</strong> 1. geplaatst indi<strong>en</strong> er over de (sub-)familie, onderfamilie, g<strong>en</strong>us of soort ge<strong>en</strong><br />
houdbaarheidsgegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d zijn.<br />
Opmerking<strong>en</strong> bij de <strong>positieflijst</strong><br />
Van sommige groep<strong>en</strong> dier<strong>en</strong> wordt aangegev<strong>en</strong> dat ze weliswaar op de <strong>positieflijst</strong> staan, maar dat ze alle<strong>en</strong><br />
gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> is voldaan aan bepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>. Deze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> per (sub-<br />
)familie, geslachtsgroep, g<strong>en</strong>us dan wel soort word<strong>en</strong> geformuleerd door de sector <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan e<strong>en</strong> deskundig<strong>en</strong>commissie. Indi<strong>en</strong> deze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> niet binn<strong>en</strong> twee jaar door de<br />
sector <strong>voor</strong> de betreff<strong>en</strong>de (sub-)familie, geslachtsgroep, g<strong>en</strong>us of soort zijn opgesteld <strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />
deskundig<strong>en</strong>commissie zijn getoetst, wordt de betreff<strong>en</strong>de (sub-)familie, geslachtsgroep, g<strong>en</strong>us of soort aan<br />
de negatieflijst toegevoegd. Het gaat daarbij om nadere <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> die gesteld moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan<br />
bij<strong>voor</strong>beeld het voedingsregime, de huisvesting <strong>en</strong>/of inrichting <strong>van</strong> het <strong>ter</strong>rarium of het klimaat rond de<br />
dier<strong>en</strong>.
NEGATIEF- EN POSITIEFLIJST VOOR VISSEN<br />
Op grond <strong>van</strong> de cri<strong>ter</strong>ia zoals hier<strong>voor</strong> geformuleerd<br />
<strong>en</strong> de overweging<strong>en</strong> <strong>van</strong> de Raad in acht nem<strong>en</strong>de,<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> naar de m<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de Raad de in tabel 3,<br />
kolom 1 opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> viss<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> negatieflijst<br />
geplaatst te word<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat de Raad <strong>van</strong><br />
m<strong>en</strong>ing is dat deze soort<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>era, families <strong>en</strong>/of<br />
ordes niet in Nederland gehoud<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> mog<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong>. Bij het opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> de negatieflijst <strong>voor</strong><br />
viss<strong>en</strong> is gebruik gemaakt <strong>van</strong> "Fishes of the World"<br />
<strong>van</strong> J.S. Nelson (3 e editie, 1994; ISBN 0-471-54713-<br />
1). In de eerste kolom is de negatieflijst op<br />
Tabel 3: Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> viss<strong>en</strong><br />
famili<strong>en</strong>iveau weergegev<strong>en</strong>. Daar waar niet de<br />
gehele familie op de negatieflijst is geplaatst, is de<br />
negatieflijst zo veel mogelijk uitgewerkt op g<strong>en</strong>us- of<br />
soortniveau. Dit <strong>voor</strong> de volledigheid <strong>en</strong> om<br />
verwarring te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>. De tweede kolom vormt de<br />
<strong>positieflijst</strong>, volg<strong>en</strong>d uit de negatieflijst in kolom 1.<br />
Hier word<strong>en</strong> viss<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd die volg<strong>en</strong>s de Raad<br />
wel gehoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. In de derde kolom is<br />
de algem<strong>en</strong>e Nederlandse b<strong>en</strong>aming, <strong>voor</strong> zover<br />
bek<strong>en</strong>d <strong>en</strong> <strong>van</strong> toepassing, weergegev<strong>en</strong>.<br />
Niet te houd<strong>en</strong> viss<strong>en</strong> (negatieflijst) Wel te houd<strong>en</strong> viss<strong>en</strong> (<strong>positieflijst</strong>) Nederlandse b<strong>en</strong>a-<br />
ming 1<br />
Orde MYXINIFORMES<br />
Familie Myxinidae<br />
Slijmprikk<strong>en</strong><br />
Orde PETROMYZONTIFORMES<br />
Familie Petromyzontidae<br />
Prikk<strong>en</strong><br />
Orde CHIMAERIFORMES<br />
Familie Callorhynchidae<br />
Chimaera's<br />
Familie Chimaeridae<br />
Familie Rhinochimaeridae
Orde HETERODONTIFORMES 2 Vark<strong>en</strong>shaaiachtig<strong>en</strong><br />
Familie He<strong>ter</strong>ontidae 2<br />
Orde ORECTOLOBIFORMES Orde ORECTOLOBIFORMES 2 Tapijthaaiachtig<strong>en</strong><br />
Familie Stegostomatidae<br />
Familie Rhincodontidae<br />
Familie Parascyllidae 2<br />
Familie Brachaeluridae 2<br />
Familie Orectolobidae 2<br />
Familie Hemiscylliidae 2<br />
Familie Ginglymostomatidae²<br />
Bamboehaai<strong>en</strong><br />
Verpleegs<strong>ter</strong>haai<strong>en</strong><br />
Walvishaai<strong>en</strong><br />
Orde CARCHARHINIFORMES Orde CARCHARHINIFORMES 2 Haai<strong>en</strong><br />
Familie Pseudotriakidae<br />
Familie Leptochariidae<br />
Familie Scyliorhinidae 2<br />
Familie Proscylliidae 2<br />
Hondshaai<strong>en</strong><br />
Valse gladde haai<strong>en</strong>
Familie Carcharhinidae<br />
Familie Triakidae 2<br />
Familie Hemigaleidae 2<br />
Gladde haai<strong>en</strong><br />
Roofhaai<strong>en</strong><br />
Orde LAMNIFORMES Orde LAMNIFORMES 2 Makreelhaaiachtig<strong>en</strong><br />
Familie Odontaspididae<br />
Familie Mitsukurinidae<br />
Familie Megachasmidae<br />
Familie Alopiidae<br />
Familie Cetorhinidae<br />
Familie Lamnidae<br />
Familie Pseudocarchariidae 2<br />
Krokodilhaai<br />
Reuz<strong>en</strong>haai<br />
Makreelhaai<strong>en</strong><br />
Orde HEXANCHIFORMES Orde HEXANCHIFORMES 2 Zeskieuwige haai<strong>en</strong><br />
Familie Hexanchidae<br />
Familie Chlamydoselachidae 2<br />
Orde SQUALIFORMES Doornhaaiachtig<strong>en</strong><br />
Familie Echinorhinidae<br />
Grondhaai<strong>en</strong>
Familie Dalatiidae<br />
Familie C<strong>en</strong>trophoridae<br />
Familie Squalidae<br />
Orde SQUATINIFORMES 2 Zee-<strong>en</strong>gelachtig<strong>en</strong><br />
Familie Squatinidae 2<br />
Orde PRISTIOPHORIFORMES Zaaghaaiachtig<strong>en</strong><br />
Familie Pristiophoridae<br />
Orde RAJIFORMES Orde RAJIFORMES 2<br />
Familie Pristidae<br />
Familie Narcinidae<br />
Familie Rhinidae<br />
Familie Plesiobatidae<br />
Familie Hexatrygonidae<br />
Familie Torpedinidae 2<br />
Rogachtig<strong>en</strong><br />
Zaagviss<strong>en</strong><br />
Sidderrogg<strong>en</strong><br />
Familie Rhinobatidae 2 Gitaarrogg<strong>en</strong><br />
Familie Rajidae 2<br />
Rogg<strong>en</strong>
Familie Dasyatidae Familie Dasyatidae 2<br />
G<strong>en</strong>us Urogymnus<br />
G<strong>en</strong>us Urolophoides<br />
G<strong>en</strong>us Plesiotrygon<br />
Familie Urolophidae<br />
Familie Gymnuridae<br />
Familie Myliobatidae<br />
Orde COELACANTHIFORMES<br />
Familie Coelacanthidae<br />
G<strong>en</strong>us Dasyatis 2<br />
G<strong>en</strong>us Himantura 2<br />
G<strong>en</strong>us Hypolophus 2<br />
G<strong>en</strong>us Ta<strong>en</strong>iura 2<br />
G<strong>en</strong>us Paratrygon 2<br />
G<strong>en</strong>us Potamotrygon 2<br />
Orde CERATODONTIFORMES 2<br />
Familie Ceratodontidae 2<br />
Orde LEPIDOSIRENIFORMES 2<br />
Familie Lepidosir<strong>en</strong>idae 2<br />
Familie Protop<strong>ter</strong>idae 2<br />
Pijlstaartrogg<strong>en</strong><br />
Pijlstaartrogg<strong>en</strong><br />
Gevlekte pijlstaartrogg<strong>en</strong><br />
Vlinderrogg<strong>en</strong><br />
Manta's<br />
Coelacanthachtig<strong>en</strong><br />
Longviss<strong>en</strong><br />
Australische longviss<strong>en</strong><br />
Zuid-Amerikaanse longvis<br />
Afrikaanse longvis<br />
Orde POLYPTERIFORMES Kwastvinsnoekachtig<strong>en</strong>
Familie Polyp<strong>ter</strong>idae<br />
Orde ACIPENSERIFORMES Orde ACIPENSERIFORMES 2<br />
Familie Acip<strong>en</strong>seridae 2<br />
Steurachtig<strong>en</strong><br />
Steur<strong>en</strong><br />
Familie Polyodontidae Lepelsteur<strong>en</strong><br />
Orde SEMIONOTIFORMES 2<br />
Familie Lepisosteidae 2<br />
Be<strong>en</strong>snoekachtig<strong>en</strong><br />
Orde AMIIFORMES Moddersnoekachtig<strong>en</strong><br />
Familie Amiidae<br />
Orde OSTEOGLOSSIFORMES Orde OSTEOGLOSSIFORMES Be<strong>en</strong>tongvisachtig<strong>en</strong><br />
Familie Osteoglossidae 2<br />
Be<strong>en</strong>tongviss<strong>en</strong><br />
Familie Pantodontidae Vlinderviss<strong>en</strong><br />
Familie Hiodontidae Tandharing<strong>en</strong><br />
Familie Notop<strong>ter</strong>idae Afrikaanse mesviss<strong>en</strong><br />
Familie Mormyridae Olifants- <strong>en</strong> Tapirviss<strong>en</strong><br />
Familie Gymnarchidae 2<br />
Nijlsnoek<strong>en</strong><br />
Orde ELOPIFORMES Tarponachtig<strong>en</strong><br />
Familie Elopidae
Familie Megalopidae<br />
Orde ALBULIFORMES Grat<strong>en</strong>visachtig<strong>en</strong><br />
Familie Albulidae<br />
Familie Halosauridae<br />
Familie Notacanthidae<br />
Orde ANGUILLIFORMES Orde ANGUILLIFORMES Palingachtig<strong>en</strong><br />
Familie He<strong>ter</strong><strong>en</strong>chelidae<br />
Familie Anguillidae Paling<strong>en</strong><br />
Familie Moringuidae Wormpaling<strong>en</strong><br />
Familie Chlopsidae<br />
Familie Myrocongridae Witte zeepaling<strong>en</strong><br />
Familie Synaphobranchidae<br />
Familie Colocongridae<br />
Familie Derichthyidae<br />
Familie Mura<strong>en</strong>idae 2<br />
Mur<strong>en</strong>es<br />
Familie Ophichthidae Slangal<strong>en</strong>
Familie Mura<strong>en</strong>esocidae Snoekal<strong>en</strong><br />
Familie Nemichthyidae Langbekal<strong>en</strong><br />
Familie Nettastomatidae<br />
Familie Congridae²<br />
Zeepaling<strong>en</strong><br />
Familie Serrivomeridae Zaagtandal<strong>en</strong><br />
Orde SACCOPHARYNGIFOR-<br />
MES<br />
Familie Cyematidae<br />
Familie Saccopharyngidae<br />
Familie Eurypharyngidae<br />
Familie Monognathidae<br />
Pelikaanal<strong>en</strong><br />
Orde CLUPEIFORMES Haringachtig<strong>en</strong><br />
Familie D<strong>en</strong>ticipitidae<br />
Familie Engraulidae<br />
Familie Pristigas<strong>ter</strong>idae
Familie Chiroc<strong>en</strong>tridae<br />
Familie Clupeidae<br />
Orde GONORHYNCHIFORMES Orde GONORHYNCHIFORMES Zandvisachtig<strong>en</strong><br />
Familie Chanidae Melkviss<strong>en</strong><br />
Familie Gonorhynchidae Zandviss<strong>en</strong><br />
Familie Kneriidae Oorviss<strong>en</strong><br />
Familie Phractolaemidae Modderviss<strong>en</strong><br />
Orde CYPRINIFORMES Orde CYPRINIFORMES Karperachtig<strong>en</strong><br />
Familie Cyprinidae Karpers <strong>en</strong> Barbel<strong>en</strong><br />
Familie Gyrinocheilidae Alg<strong>en</strong>e<strong>ter</strong>s<br />
Familie Catostomidae Familie Catostomidae Zuigkarpers<br />
G<strong>en</strong>us Carpiodes<br />
G<strong>en</strong>us Ictiobus<br />
G<strong>en</strong>us Cycleptus<br />
G<strong>en</strong>us Catostomus<br />
G<strong>en</strong>us Chasmistes<br />
G<strong>en</strong>us Deltistes<br />
G<strong>en</strong>us Xyrauch<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>us Erimyzon<br />
G<strong>en</strong>us Minytrema<br />
G<strong>en</strong>us Myxocyprinus
G<strong>en</strong>us Lagochila<br />
G<strong>en</strong>us Moxostoma<br />
G<strong>en</strong>us Hyp<strong>en</strong>telium<br />
Familie Cobitidae Modderkruipers<br />
Familie Balitoridae Zuiggrondels<br />
Orde CHARACIFORMES Karperzalmachtig<strong>en</strong><br />
Familie Citharinidae<br />
Familie Hemiodontidae<br />
Familie Curimatidae<br />
Familie Anostomidae<br />
Familie Erythrinidae<br />
Familie Lebiasinidae<br />
Familie Ct<strong>en</strong>oluciidae<br />
Familie Hepsetidae<br />
Familie Gas<strong>ter</strong>opelecidae<br />
Familie Characidae<br />
Subfamilie Alestiinae
Subfamilie Characinae<br />
Subfamilie Tetragonop<strong>ter</strong>inae<br />
Subfamilie Iguanodectinae<br />
Subfamilie Glandulocaudinae<br />
SubfamilieSerrasalminae<br />
<strong>van</strong> deze Subfamilie:<br />
G<strong>en</strong>us Colossoma 2<br />
<strong>van</strong> deze Subfamilie:<br />
G<strong>en</strong>us Serrasalmus 2<br />
Subfamilie Rhoadsiinae<br />
Subfamilie Cr<strong>en</strong>uchinae<br />
Subfamilie Characidiinae<br />
Pacu’s<br />
Piranha’s<br />
Orde SILURIFORMES Meervalachtig<strong>en</strong><br />
Familie Diplomystidae Oermeervall<strong>en</strong><br />
Familie Ictaluridae Dwergmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Bagridae Stekelmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Olyridae<br />
Familie Cranoglanididae<br />
Familie Siluridae Echte meervall<strong>en</strong><br />
Familie Schilbeidae Glasmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Pangasiidae² Reuz<strong>en</strong>meervall<strong>en</strong>
Familie Amphiliidae<br />
Familie Sisoridae Zuigmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Amblycipitidae Slanke meervall<strong>en</strong><br />
Familie Akysidae<br />
Familie Parakysidae<br />
Familie Chacidae Grootkopmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Clariidae Roofmeervalachtig<strong>en</strong><br />
Familie He<strong>ter</strong>opneustidae Zakkieuwig<strong>en</strong><br />
Familie Malap<strong>ter</strong>uridae Siddermeervall<strong>en</strong><br />
Familie Ariidae Christusviss<strong>en</strong><br />
Familie Plotosidae Koraalmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Mochokidae Rugzwemm<strong>en</strong>de meerval-<br />
l<strong>en</strong><br />
Familie Doradidae Doornmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Ag<strong>en</strong>eiosidae
Familie Auch<strong>en</strong>ip<strong>ter</strong>idae<br />
Familie Pimelodidae<br />
<strong>van</strong> deze Familie :<br />
G<strong>en</strong>us Brachyplatystoma 2<br />
<strong>van</strong> deze Familie :<br />
G<strong>en</strong>us Phractocephalus 2<br />
Familie Cetopsidae<br />
Familie Helog<strong>en</strong>eidae<br />
Familie Hypophthalmidae<br />
Familie Aspredinidae<br />
Familie Nematog<strong>en</strong>yidae<br />
Familie Trichomyc<strong>ter</strong>idae<br />
Roodstaartmeerval<br />
Familie Callichthyidae Pantsermeervall<strong>en</strong><br />
Familie Scoloplacidae<br />
Familie Loricariidae Harnasmeervall<strong>en</strong><br />
Familie Astroblepidae
Orde GYMNOTIFORMES Mesvisachtig<strong>en</strong><br />
Familie S<strong>ter</strong>nopygidae<br />
Familie Rhamphichthyidae<br />
Familie Hypopomidae<br />
Familie Ap<strong>ter</strong>onotidae<br />
Familie Gymnotidae<br />
Familie Electrophoridae<br />
Orde ESOCIFORMES Snoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> Hondsviss<strong>en</strong><br />
Familie Esocidae 2<br />
Familie Umbridae<br />
Orde OSMERIFORMES Spieringachtig<strong>en</strong><br />
Familie Arg<strong>en</strong>tinidae<br />
Familie Microstomatidae<br />
Familie Bathylagidae<br />
Familie Opisthoproctidae<br />
Familie Leptochilichthyidae
Familie Alepocephalidae<br />
Familie Platytroctidae<br />
Familie Osmeridae<br />
Familie Salangidae<br />
Familie Sundasalangidae<br />
Familie Retropinnidae<br />
Familie Lepidogalaxiidae<br />
Familie Galaxiidae<br />
Orde STOMIIFORMES<br />
Familie Gonostomatidae<br />
Familie S<strong>ter</strong>noptychidae<br />
Familie Photichthyidae<br />
Familie Stomiidae<br />
Orde SALMONIFORMES Zalm<strong>en</strong> <strong>en</strong> Forell<strong>en</strong><br />
Familie Salmonidae
Orde ATELEOPODIFORMES<br />
Familie Ateleopodidae<br />
Orde AULOPIFORMES<br />
Familie Giganturidae<br />
Familie Aulopodidae<br />
Familie Chlorophthalmidae<br />
Familie Ipnopidae<br />
Familie Scopelarchidae<br />
Familie Notosudidae<br />
Familie Synodontidae<br />
Familie Pseudotrichonotidae<br />
Familie Paralepididae<br />
Familie Anotop<strong>ter</strong>idae<br />
Familie Evermannellidae<br />
Familie Omosudidae<br />
Familie Alepisauridae
Orde MYCTOPHIFORMES<br />
Familie Neoscopelidae<br />
Familie Myctophidae<br />
Orde LAMPRIDIFORMES Koningsviss<strong>en</strong><br />
Familie Veliferidae<br />
Familie Lamprididae<br />
Familie Stylephoridae<br />
Familie Lophotidae<br />
Familie Radiicephalidae<br />
Familie Trachip<strong>ter</strong>idae<br />
Familie Regalecidae<br />
Orde POLYMIXIIFORMES<br />
Familie Polymixiidae<br />
Orde PERCOPSIFORMES<br />
Familie Percopsidae<br />
Familie Aphredoderidae
Familie Amblyopsidae<br />
Orde OPHIDIIFORMES<br />
Familie Carapidae Parelvisjes<br />
Familie Ophidiidae Cusk-al<strong>en</strong><br />
Familie Bythitidae Baardmannetjes<br />
Familie Aphyonidae<br />
Familie Parabrotulidae<br />
Orde GADIFORMES Orde GADIFORMES Kabeljauwachtig<strong>en</strong><br />
Familie Ranicipitidae Vorskwabb<strong>en</strong><br />
Familie Euclichthyidae<br />
Familie Macrouridae<br />
Familie Steindachneriidae<br />
Familie Moridae Diepzeeschelviss<strong>en</strong><br />
Familie Melanonidae<br />
Familie Macruronidae<br />
Familie Bregmacerotidae
Familie Mura<strong>en</strong>olepididae<br />
Familie Phycidae Oostatlantische gaffel-<br />
kabeljauw<strong>en</strong><br />
Familie Merlucciidae Hek<strong>en</strong><br />
Familie Gadidae² Kabeljauw<strong>en</strong><br />
Orde BATRACHOIDIFORMES Paddevisachtig<strong>en</strong><br />
Familie Batrachoididae<br />
Orde LOPHIIFORMES H<strong>en</strong>gelaarsvisachtig<strong>en</strong><br />
Familie Lophiidae<br />
Familie Ant<strong>en</strong>nariidae<br />
Familie Brachionichthyidae<br />
Familie Chaunacidae<br />
Familie Ogcocephalidae<br />
Familie Caulophrynidae<br />
Familie Neoceratiidae<br />
Familie Melanocetidae
Familie Himantolophidae<br />
Familie Diceratiidae<br />
Familie Oneirodidae<br />
Familie Thaumatichthyidae<br />
Familie C<strong>en</strong>trophrynidae<br />
Familie Ceratiidae<br />
Familie Gigantactinidae<br />
Familie Linophrynidae<br />
Orde MUGILIFORMES Harderachtig<strong>en</strong><br />
Familie Mugilidae<br />
Orde ATHERINIFORMES Orde ATHERINIFORMES Koornaarvisachtig<strong>en</strong><br />
Familie Bedotiidae Bedotia's<br />
Familie Melanota<strong>en</strong>iidae Reg<strong>en</strong>boogviss<strong>en</strong><br />
Familie Pseudomugilidae Blauwoog reg<strong>en</strong>boogvis-<br />
s<strong>en</strong><br />
Familie Atherinidae Koornaarviss<strong>en</strong>
Familie Notocheiridae<br />
Familie D<strong>en</strong>tatherinidae<br />
Familie Telmatherinidae Zeilviss<strong>en</strong><br />
Familie Phallostethidae<br />
Orde BELONIFORMES Orde BELONIFORMES Geepachtig<strong>en</strong><br />
Familie Adrianichthyidae Rijstvisjes<br />
Familie Belonidae Gep<strong>en</strong><br />
Familie Scomberesocidae Makreelgep<strong>en</strong><br />
Familie Exocoetidae Vlieg<strong>en</strong>de viss<strong>en</strong><br />
Familie Hemiramphidae Halfsnavelbekk<strong>en</strong><br />
Orde CYPRINODONTIFORMES Tandkarperachtig<strong>en</strong><br />
Familie Aplocheilidae<br />
Familie Profundulidae<br />
Familie Fundulidae<br />
Familie Val<strong>en</strong>ciidae
Orde STEPHANOBERYCIFOR-<br />
MES<br />
Familie Melamphaidae<br />
Familie Gibberichthyidae<br />
Familie Stephanoberycidae<br />
Familie Hispidoberycidae<br />
Familie Rondeletiidae<br />
Familie Barbourisiidae<br />
Familie Cetomimidae<br />
Familie Mirapinnidae<br />
Familie Megalomyc<strong>ter</strong>idae<br />
Familie Anablepidae<br />
Familie Poeciliidae<br />
Familie Goodeidae<br />
Familie Cyprinodontidae<br />
Orde BERYCIFORMES Orde BERYCIFORMES
Familie Anoplogastridae<br />
Familie Diretmidae<br />
Familie Anomalopidae<br />
Familie Trachichthyidae<br />
Familie Berycidae<br />
Familie Monoc<strong>en</strong>tridae 2<br />
D<strong>en</strong>neappelviss<strong>en</strong><br />
Familie Holoc<strong>en</strong>tridae Soldat<strong>en</strong>- <strong>en</strong> Eekhoornviss<strong>en</strong><br />
Orde ZEIFORMES<br />
Familie Paraz<strong>en</strong>idae<br />
Zonnevisachtig<strong>en</strong><br />
Familie Macrurocyttidae<br />
Familie Zeidae Zonneviss<strong>en</strong><br />
Familie Oreosomatidae<br />
Familie Grammicolepididae<br />
Familie Caproidae Everviss<strong>en</strong><br />
Orde GASTEROSTEIFORMES Orde GASTEROSTEIFORMES Stekelbaarsachtig<strong>en</strong>
Familie Hypoptychidae<br />
Familie Aulorhynchidae<br />
Familie Gas<strong>ter</strong>osteidae Stekelbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Pegasidae Zeedraakjes<br />
Familie Sol<strong>en</strong>ostomidae Buisbekk<strong>en</strong><br />
Familie Indostomidae<br />
Familie Syngnathidae 2<br />
Familie Aulostomidae 2<br />
Familie Fistulariidae 2<br />
Familie Macroramphosidae 2<br />
Familie C<strong>en</strong>triscidae 2<br />
Ze<strong>en</strong>aald<strong>en</strong>- <strong>en</strong> paard<strong>en</strong>draakjes<br />
Trompetviss<strong>en</strong><br />
Fluitviss<strong>en</strong><br />
Snipviss<strong>en</strong><br />
Scheermesviss<strong>en</strong><br />
Orde SYNBRANCHIFORMES Kieuwspleetaalachtig<strong>en</strong><br />
Familie Synbranchidae<br />
Familie Chaudhuriidae<br />
Familie Mastacembelidae
Orde SCORPAENIFORMES Orde SCORPAENIFORMES Pantserwangig<strong>en</strong><br />
Familie Dactylop<strong>ter</strong>idae Vlieg<strong>en</strong>de pon<strong>en</strong><br />
Familie Pataecidae<br />
Familie Gnathanacanthidae<br />
Familie Congiopodidae<br />
Familie Bembridae<br />
Familie Hoplichthyidae<br />
Familie Anoplopomatidae<br />
Familie Hexagrammidae<br />
Familie Scorpa<strong>en</strong>idae Schorpio<strong>en</strong>viss<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Familie Caracanthidae<br />
Familie Aploactinidae<br />
Familie Triglidae Pon<strong>en</strong><br />
Koraalduivels<br />
Familie Platycephalidae Platkopviss<strong>en</strong>
Familie Normanichthyidae<br />
Familie Rhamphocottidae<br />
Familie Ereuniidae<br />
Familie Comephoridae<br />
Familie Abyssocottidae<br />
Familie Hemitrip<strong>ter</strong>idae<br />
Familie Psychrolutidae<br />
Familie Bathylutichthyidae<br />
Familie Cottidae Donderpadd<strong>en</strong><br />
Familie Agonidae Harnasmann<strong>en</strong><br />
Familie Cyclop<strong>ter</strong>idae Snotdolf<strong>en</strong><br />
Familie Liparidae Slakdolf<strong>en</strong><br />
Orde PERCIFORMES Orde PERCIFORMES Baarsachtig<strong>en</strong><br />
Familie C<strong>en</strong>tropomidae<br />
Familie Chandidae Glasbaarz<strong>en</strong>
Familie Percichthyidae<br />
Familie Acropomatidae<br />
Familie Ostracoberycidae<br />
Familie Notograptidae<br />
Familie Moronidae<br />
Familie Serranidae Zaagbaarz<strong>en</strong><br />
Subfamilie Serraninae<br />
Subfamilie Anthiinae<br />
Subfamilie Epinephelinae<br />
Van deze Subfamilie:<br />
Soort Epinephelus<br />
lanceolatus 2<br />
Familie Callanthiidae<br />
Familie Pseudochromidae Dwergzeebaarz<strong>en</strong><br />
Familie Grammatidae Feeënbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Plesiopidae Rifwach<strong>ter</strong>s <strong>en</strong> Rondkop-<br />
p<strong>en</strong><br />
Familie Opistognathidae Kaakviss<strong>en</strong>
Familie Dinopercidae<br />
Familie Banjosidae<br />
Familie Epigonidae<br />
Familie C<strong>en</strong>trarchidae Zonnebaarz<strong>en</strong><br />
Familie Percidae Baarz<strong>en</strong><br />
Familie Priacanthidae Grootoogbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Apogonidae Kardinaalbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Sillaginidae Witte baarz<strong>en</strong><br />
Familie Malacanthidae Familie Malacanthidae Tegelviss<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>us Caulolatilus<br />
G<strong>en</strong>us Lopholatilus<br />
G<strong>en</strong>us Branchiostegus<br />
Familie Lactariidae<br />
Familie Dinolestidae<br />
G<strong>en</strong>us Malacanthus<br />
G<strong>en</strong>us Hoplolatilus Tegelviss<strong>en</strong><br />
Familie Pomatomidae Blauwe baarz<strong>en</strong>
Familie Nematistiidae<br />
Familie Rachyc<strong>en</strong>tridae<br />
Familie Ech<strong>en</strong>eidae 2<br />
Zuigviss<strong>en</strong>, Remora’s etc.<br />
Familie Corypha<strong>en</strong>idae Goudmakrel<strong>en</strong><br />
Familie Carangidae Familie Carangidae Horsmakrel<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>us Alectis<br />
G<strong>en</strong>us Alepes<br />
G<strong>en</strong>us Atropus<br />
G<strong>en</strong>us Atule<br />
G<strong>en</strong>us Campogramma<br />
G<strong>en</strong>us Carangoides<br />
G<strong>en</strong>us Caranx<br />
G<strong>en</strong>us Chloroscombrus<br />
G<strong>en</strong>us Citula<br />
G<strong>en</strong>us Decap<strong>ter</strong>us<br />
G<strong>en</strong>us Elagatis<br />
G<strong>en</strong>us Hemicaranx<br />
G<strong>en</strong>us Lichia<br />
G<strong>en</strong>us Megalaspis<br />
G<strong>en</strong>us Oligoplites<br />
G<strong>en</strong>us Parastromateus<br />
G<strong>en</strong>us Parona<br />
G<strong>en</strong>us Pseudocaranx<br />
G<strong>en</strong>us Scomberoides<br />
G<strong>en</strong>us Gnathanodon 2
G<strong>en</strong>us Selar<br />
G<strong>en</strong>us Selaroides<br />
G<strong>en</strong>us Sel<strong>en</strong>e<br />
G<strong>en</strong>us Seriola<br />
G<strong>en</strong>us Seriolina<br />
G<strong>en</strong>us Trachinotus<br />
G<strong>en</strong>us Trachurus<br />
G<strong>en</strong>us Ulua<br />
G<strong>en</strong>us Uraspis<br />
Familie M<strong>en</strong>idae<br />
Familie Leiognathidae<br />
Familie Bramidae Zeebram<strong>en</strong><br />
Familie Caristiidae<br />
Familie Emmelichthyidae<br />
Familie Lutjanidae 2<br />
Snappers<br />
Familie Lobotidae Zeebladviss<strong>en</strong><br />
Familie Gerreidae Mojarra’s<br />
Familie Inermiidae<br />
Familie Haemulidae Grommers
Familie C<strong>en</strong>tracanthidae<br />
Familie Polynemidae<br />
Familie Sparidae Zeebrasems<br />
Familie Lethrinidae Straatvegers<br />
Familie Nemip<strong>ter</strong>idae Valse snappers<br />
Familie Scia<strong>en</strong>idae Omberviss<strong>en</strong><br />
Familie Mullidae Zeebarbel<strong>en</strong><br />
Familie Pempheridae<br />
Familie Glaucosomatidae<br />
Familie Leptobramidae<br />
Familie Bathyclupeidae<br />
Familie Coracinidae<br />
Familie Monodactylidae Zilverbladviss<strong>en</strong><br />
Familie Toxotidae 2<br />
Schut<strong>ter</strong>sviss<strong>en</strong>
Familie Drepanidae<br />
Familie Chaetodontidae Familie Chaetodontidae Koraalvlinders<br />
G<strong>en</strong>us Chaetodon G<strong>en</strong>us Chaetodon<br />
Soort Chaetodon aculeatus<br />
Soort Chaetodon adiergastos<br />
Soort Chaetodon arg<strong>en</strong>tatus Zilver<strong>en</strong> koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon assarius<br />
Soort Chaetodon aureofasciatus<br />
Soort Chaetodon auriga Oogvlekkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon auripes<br />
Soort Chaetodon austriacus Zwartstaartkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon baronessa<br />
Soort Chaetodon aya<br />
Soort Chaetodon b<strong>en</strong>netti B<strong>en</strong>nett’s koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon blackburni Bruine koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon burgessi<br />
Soort Chaetodon capistratus Vierogige koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon citrinellus Citro<strong>en</strong>koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon dichrous<br />
Soort Chaetodon ephippium<br />
Soort Chaetodon collare Witkraagje<br />
Soort Chaetodon daedalma<br />
Soort Chaetodon declivis<br />
Soort Chaetodon decussatus<br />
Soort Chaetodon dolosus<br />
Soort Chaetodon falcifer<br />
Soort Chaetodon falcula Kegelvlekkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon fasciatus
Soort Chaetodon flavirostris<br />
Soort Chaetodon fremblii Blauwstreepkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon guezei<br />
Soort Chaetodon gardineri<br />
Soort Chaetodon güntheri<br />
Soort Chaetodon guttatissimus Gestippelde koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon humeralis<br />
Soort Chaetodon guyan<strong>en</strong>sis<br />
Soort Chaetodon hoefleri<br />
Soort Chaetodon kleinii Klein's koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon larvatus Gemaskerde koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon marleyi<br />
Soort Chaetodon melap<strong>ter</strong>us<br />
Soort Chaetodon leucopleura<br />
Soort Chaetodon lineolatus Witte koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon litus<br />
Soort Chaetodon lunula Maansikkel koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon madagasca-<br />
ri<strong>en</strong>sis<br />
Soort Chaetodon marcellae<br />
Soort Chaetodon melanotus<br />
Soort Chaetodon mert<strong>en</strong>sii<br />
Soort Chaetodon mesoleucus Witborst koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon meyeri Kolibrikoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon modestus<br />
Soort Chaetodon nigropunctatus<br />
Soort Chaetodon miliaris<br />
Soort Chaetodon mitratus<br />
Soort Chaetodon multicinctus Hawaii-koraalvlinder
Soort Chaetodon nippon<br />
Soort Chaetodon ocellatus Vinvlek koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon ocellicaudus<br />
Soort Chaetodon octofasciatus Achtband koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon ornatissimus Sierlijke koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon oxycephalus<br />
Soort Chaetodon paucifasciatus<br />
Soort Chaetodon pelew<strong>en</strong>sis<br />
Soort Chaetodon plebeius Tweevlekkige koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon quadrimacula-<br />
Tus<br />
Soort Chaetodon punctatofascia-<br />
tus<br />
Puntstreepkoraalvlinder<br />
Witvlekkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon rafflesi Raffle's koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon reticulatus<br />
Soort Chaetodon robustus<br />
Soort Chaetodon sel<strong>en</strong>e<br />
Soort Chaetodon semeion<br />
Soort Chaetodon smithi<br />
Soort Chaetodon rainfordi<br />
Soort Chaetodon sanctaehel<strong>en</strong>a<br />
Soort Chaetodon sed<strong>en</strong>tarius<br />
Soort Chaetodon semilarvatus Gele koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon speculum Zwartvlekkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon striatus Gestreepte koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon tinkeri Tinker’s koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon triangulum Triangel koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon trichrous<br />
Soort Chaetodon tricinctus
Soort Chaetodon trifascialis Chevron koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon trifasciatus Driebandkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon uliet<strong>en</strong>sis<br />
Soort Chaetodon unimaculatus Gevlekte koraalvlinder<br />
Soort Chaetodon vagebundus Vagebondkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon wiebeli<br />
Soort Chaetodon xanthocephalus Geelkopkoraalvlinder<br />
Soort Chaetodon zanzibari<strong>en</strong>sis<br />
G<strong>en</strong>us Sumireyakko<br />
Familie P<strong>en</strong>tacerotidae<br />
Soort Chaetodon xanthurus Netkoraalvlinder<br />
G<strong>en</strong>us Chelmon Pincetviss<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>us Coradion<br />
G<strong>en</strong>us Forcipiger Pincetviss<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>us Hemitaurichthys<br />
G<strong>en</strong>us H<strong>en</strong>iochus Wimpelviss<strong>en</strong><br />
Familie Pomacanthidae Keizerviss<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>us Apolemichthys<br />
G<strong>en</strong>us C<strong>en</strong>tropyge Dwergkeizers<br />
G<strong>en</strong>us Chaetodontoplus<br />
G<strong>en</strong>us G<strong>en</strong>icanthus Lierstaartdwergkeizers<br />
G<strong>en</strong>us Holacanthus<br />
G<strong>en</strong>us Parac<strong>en</strong>tropyge<br />
G<strong>en</strong>us Pomacanthus Keizersviss<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>us Pygoplites Pauwkeizervis<br />
Familie Enoplosidae
Familie Kyphosidae<br />
Familie Arripidae<br />
Familie Nandidae Nanderbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Teraponidae Tijgerbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Kuhliidae Rotsbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Oplegnathidae<br />
Familie Chironemidae<br />
Familie Aplodactylidae<br />
Familie Cheilodactylidae<br />
Familie Latridae<br />
Familie Cepolidae<br />
Familie Cirrhitidae Koraalklimmers<br />
Familie Elassomatidae Dwergzonnebaarz<strong>en</strong><br />
Familie Cichlidae Cichlid<strong>en</strong>
Familie Odacidae<br />
Familie Embiotocidae Brandingsbaarz<strong>en</strong><br />
Familie Pomac<strong>en</strong>tridae Juffertjes<br />
Familie Labridae Lipviss<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> deze Familie<br />
Soort cheilinus undulatus 2<br />
Napoleonvis<br />
Familie Scaridae Papegaaiviss<strong>en</strong><br />
Familie Bathymas<strong>ter</strong>idae<br />
Familie Zoarcidae³ Familie Zoarcidae³<br />
Familie Stichaeidae<br />
Familie Cryptacanthodidae<br />
Familie Ptilichthyidae<br />
Familie Zaproridae<br />
Familie Scytalinidae<br />
G<strong>en</strong>us Zoarces<br />
Familie Pholidae Bo<strong>ter</strong>viss<strong>en</strong><br />
Familie Anarhichadidae² Zeewolv<strong>en</strong>
Familie Bovichthyidae<br />
Familie Nototh<strong>en</strong>iidae<br />
Familie Harpagiferidae<br />
Familie Bathydraconidae<br />
Familie Channichthyidae<br />
Familie Chiasmodontidae<br />
Familie Champsodontidae<br />
Familie Trichodontidae<br />
Familie Pinguipedidae<br />
Familie Cheimarrhichthyidae<br />
Familie Trichonotidae<br />
Familie Creediidae<br />
Familie Percophidae<br />
Familie Pholidichtyidae Aalgrondels
Familie Leptoscopidae<br />
Familie Ammodytidae Zandspiering<strong>en</strong><br />
Familie Trachinidae Pie<strong>ter</strong>mann<strong>en</strong><br />
Familie Uranoscopidae S<strong>ter</strong>rekijkers<br />
Familie Dactyloscopidae<br />
Familie Labrisomidae<br />
Familie Clinidae<br />
Familie Cha<strong>en</strong>opsidae<br />
Familie Icosteidae<br />
Familie Draconettidae<br />
Familie Rhyacichthyidae<br />
Familie Trip<strong>ter</strong>ygiidae Drievinnige slijmviss<strong>en</strong><br />
Familie Bl<strong>en</strong>niidae Slijmviss<strong>en</strong><br />
Familie Gobiesocidae Zuignapgrondels<br />
Familie Callionymidae Pitviss<strong>en</strong>
Familie Odontobutidae<br />
Familie Kraemeriidae<br />
Familie X<strong>en</strong>isthmidae<br />
Familie Schindleriidae<br />
Familie Kurtidae<br />
Familie Luvaridae<br />
Familie Eleotridae Slaapgrondels<br />
Familie Gobiidae Grondels<br />
Familie Microdesmidae Wormgrondels<br />
Familie Ephippidae Schopviss<strong>en</strong><br />
Familie Scatophagidae Argusviss<strong>en</strong><br />
Familie Siganidae Konijnviss<strong>en</strong><br />
Familie Zanclidae² Maskerwimpelviss<strong>en</strong><br />
Familie Acanthuridae Dok<strong>ter</strong>sviss<strong>en</strong>
Familie Scombrolabracidae<br />
Familie Sphyra<strong>en</strong>idae Baracuda’s<br />
Familie Gempylidae Slangmakrel<strong>en</strong><br />
Familie Trichiuridae Haarstaart<strong>en</strong><br />
Familie Scombridae Makrel<strong>en</strong><br />
Familie Xiphiidae Zwaardviss<strong>en</strong><br />
Familie Amarsipidae<br />
Familie C<strong>en</strong>trolophidae Zwarte viss<strong>en</strong><br />
Familie Nomeidae Kwall<strong>en</strong>viss<strong>en</strong><br />
Familie Ariommatidae<br />
Familie Tetragonuridae Hoekstaart<strong>en</strong><br />
Familie Stromateidae Grootbekk<strong>en</strong><br />
Familie Luciocephalidae Snoekkopviss<strong>en</strong><br />
Familie Anabantidae Labyrinthviss<strong>en</strong> <strong>en</strong> Klimbaarz<strong>en</strong>
Familie Helostomatidae Zo<strong>en</strong>gourami’s<br />
Familie Belontiidae Labyrinthviss<strong>en</strong> <strong>en</strong> Klim-<br />
baarz<strong>en</strong><br />
Familie Osphronemidae Reuz<strong>en</strong>gourami’s<br />
Familie Channidae Slang<strong>en</strong>kopviss<strong>en</strong><br />
Orde PLEURONECTIFORMES Platviss<strong>en</strong><br />
Familie Psettodidae Grootbekbott<strong>en</strong><br />
Familie Citharidae<br />
Familie Achiropsettidae<br />
Familie Bothidae Tarbott<strong>en</strong> <strong>en</strong> Bott<strong>en</strong><br />
Familie Scophthalmidae Tarbott<strong>en</strong> <strong>en</strong> Bott<strong>en</strong><br />
Familie Paralichthyidae Schijnbott<strong>en</strong><br />
Familie Samaridae<br />
Familie Pleuronectidae Scholl<strong>en</strong><br />
Familie Achiridae Amerikaanse tong<strong>en</strong><br />
Familie Soleidae Tong<strong>en</strong>
Orde TETRAODONTIFORMES<br />
Familie Triacanthodidae<br />
Familie Cynoglossidae<br />
Familie Triacanthidae Driestekelviss<strong>en</strong><br />
Familie Balistidae Trekkersviss<strong>en</strong><br />
Familie Monacanthidae Vijlviss<strong>en</strong><br />
Familie Ostraciidae Kofferviss<strong>en</strong><br />
Familie Triodontidae Drietanders<br />
Familie Tetraodontidae Kogelviss<strong>en</strong><br />
Familie Diodontidae Egelviss<strong>en</strong><br />
Familie Molidae Maanviss<strong>en</strong><br />
1 De wet<strong>en</strong>schappelijke naam di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> gevolgd bij het vaststell<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> vissoort, -g<strong>en</strong>us, -familie of -<br />
orde op de positief- dan wel negatieflijst is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>; de Nederlandse b<strong>en</strong>aming staat bij e<strong>en</strong> aantal<br />
soort<strong>en</strong> <strong>ter</strong> discussie.<br />
2 Aan het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> de betreff<strong>en</strong>de orde, familie, g<strong>en</strong>us of soort di<strong>en</strong><strong>en</strong> huisvestings- <strong>en</strong> verzorgings<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
(<strong>en</strong> zonodig <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> de voeding) te word<strong>en</strong> gesteld. Deze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> per orde, familie, g<strong>en</strong>us dan wel soort word<strong>en</strong> geformuleerd door de sector (zie ook hoofdstuk 6) <strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan e<strong>en</strong> deskundig<strong>en</strong>commissie. Indi<strong>en</strong> deze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> niet binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> afgesprok<strong>en</strong><br />
<strong>ter</strong>mijn door de sector <strong>voor</strong> de betreff<strong>en</strong>de orde, familie, g<strong>en</strong>us of soort zijn opgesteld <strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />
deskundig<strong>en</strong>commissie zijn getoetst, wordt de betreff<strong>en</strong>de orde, familie, g<strong>en</strong>us of soort aan de negatieflijst<br />
toegevoegd.<br />
³ Van de Familie Zoarcidae wordt geadviseerd het G<strong>en</strong>us Zoarces op de <strong>positieflijst</strong> te plaats<strong>en</strong>. De overige<br />
45 g<strong>en</strong>era binn<strong>en</strong> de Familie Zoarcidae zijn onbek<strong>en</strong>d bij de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werkgroep. Het advies is om
deze g<strong>en</strong>era op de negatieflijst te plaats<strong>en</strong>. De werkgroep is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat het specifiek opsomm<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
deze 45 bij de experts onbek<strong>en</strong>de g<strong>en</strong>era op de negatieflijst niets toevoegt <strong>en</strong> laat deze dus bij uitzondering<br />
weg.
BIJLAGEN<br />
1. SAMENSTELLING VAN DE WERKGROEPEN EN DE STUURGROEP<br />
In de werkgroep '<strong>invulling</strong> artikel 33 GWWD reptiel<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>amfibieën</strong>’ participeerd<strong>en</strong>:<br />
• Dhr. A. Ach<strong>ter</strong>kamp, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong> Platform Verantwoord Huisdierbezit<br />
• Dhr. A.J. Bom, directeur Reptiel<strong>en</strong>zoo Iguana<br />
• Mevr. J.M. Bom-de Vos, Reptiel<strong>en</strong>zoo Iguana<br />
• Drs. S. Bogaerts, deskundige <strong>amfibieën</strong><br />
• Dhr. W.K. Getreuer, directeur Serpo<br />
• Dhr. M. Ernst, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong> Tilburgese Terrarium Ver<strong>en</strong>iging<br />
• Dr. Ir. W.L. Jans<strong>en</strong>, deskundige diervoeding<br />
• Dhr. W.J.G.R. Luiijf, toehoorder nam<strong>en</strong>s de Dier<strong>en</strong>bescherming<br />
• Dr. A. Ploeg, toehoorder nam<strong>en</strong>s Dibevo<br />
• Drs. B.J.G.M Smoors, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong> Lacerta<br />
• Dhr. H.A. Zwartepoorte, Hoofd dierverzorging Diergaarde Blijdorp<br />
De werkgroep werd <strong>voor</strong>gezet<strong>en</strong> door mr. drs. H. Lommers, adjunct-secretaris <strong>van</strong> de Raad <strong>voor</strong><br />
Dier<strong>en</strong>aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>.<br />
In de werkgroep '<strong>invulling</strong> artikel 33 GWWD viss<strong>en</strong>' participeerd<strong>en</strong>:<br />
• De heer A. Ach<strong>ter</strong>kamp, nam<strong>en</strong>s het Platform Verantwoord Huisdier<strong>en</strong>bezit te Barneveld<br />
• De heer ir. E. Bruins, curator Dier<strong>en</strong>tuin Artis te Ams<strong>ter</strong>dam<br />
• Mevrouw dr. ir. O.L.M. Ha<strong>en</strong><strong>en</strong>, hoofd <strong>van</strong> het vis- <strong>en</strong> schelpdierlaboratorium bij CIDC-Lelystad te Lelystad<br />
• De heer dr. ir. W.L. Jans<strong>en</strong>, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong> <strong>van</strong> het European Zoo Nutrition C<strong>en</strong>tre te Ams<strong>ter</strong>dam<br />
• De heer W. Luiijf, nam<strong>en</strong>s de Nederlandse Ver<strong>en</strong>iging tot Bescherming <strong>van</strong> Dier<strong>en</strong> te D<strong>en</strong> Haag<br />
• De heer dr. H. Nijss<strong>en</strong>, oud-conservator <strong>van</strong> het Zoölogisch Museum Ams<strong>ter</strong>dam te Ams<strong>ter</strong>dam<br />
• De heer Prof. J.W.M. Osse, em. hoogleraar Experim<strong>en</strong>tele Dierkunde bij Wag<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> UR<br />
• De heer dr. A. Ploeg, nam<strong>en</strong>s de Ver<strong>en</strong>iging Landelijke Organisatie Dibevo te Amersfoort
• De heer drs. A.J.P. Raat, directeur <strong>van</strong> de Organisatie <strong>ter</strong> Verbe<strong>ter</strong>ing <strong>van</strong> de Binn<strong>en</strong>visserij te Nieuwegein<br />
• De heer A.G.W. Woeltjes, nam<strong>en</strong>s de Nederlandse Ver<strong>en</strong>iging tot Bescherming <strong>van</strong> Dier<strong>en</strong> te D<strong>en</strong> Haag<br />
De werkgroep werd <strong>voor</strong>gezet<strong>en</strong> door mevrouw ir. M. <strong>van</strong> Dijk, wet<strong>en</strong>schappelijk medewerks<strong>ter</strong> <strong>van</strong> de Raad<br />
<strong>voor</strong> Dier<strong>en</strong>aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> <strong>en</strong> mevrouw dr. drs. I.D. de Wolf, secretaris <strong>van</strong> de Raad <strong>voor</strong><br />
Dier<strong>en</strong>aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>.<br />
De stuurgroep ‘<strong>invulling</strong> artikel 33 GWWD’ bestond uit:<br />
• De heer A. Ach<strong>ter</strong>kamp, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong> <strong>van</strong> Platform Verantwoord Huisdier<strong>en</strong>bezit, Barneveld<br />
• De heer J.Th. de Jongh, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong> <strong>van</strong> Ver<strong>en</strong>iging Landelijke Organisatie Dibevo te Amersfoort<br />
• De heer prof. dr. F.J. <strong>van</strong> Sluijs, <strong>voor</strong>zit<strong>ter</strong> <strong>van</strong> de Hoofdafdeling G<strong>en</strong>eeskunde <strong>van</strong> Gezelschapsdier<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de Faculteit Dierg<strong>en</strong>eeskunde, Universiteit Utrecht te Utrecht<br />
• De heer P.J. Vingerling, s<strong>en</strong>ior beleidsmedewerker <strong>van</strong> de Nederlandse Ver<strong>en</strong>iging tot Bescherming <strong>van</strong><br />
Dier<strong>en</strong> te D<strong>en</strong> Haag (inmiddels niet meer werkzaam bij de Dier<strong>en</strong>bescherming)
2. DIERSOORTEN WAARVAN HET HOUDEN MAATSCHAPPELIJK MINDER OF<br />
ONAANVAARBAAR WORDT GEACHT<br />
De Raad is <strong>van</strong> m<strong>en</strong>ing dat het houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> aantal diersoort<strong>en</strong> maatschappelijk minder aanvaardbaar is<br />
daar deze diersoort<strong>en</strong> in geval <strong>van</strong> ontsnapping inheemse soort<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> verdring<strong>en</strong> (faunavervalsing) of<br />
omdat deze dier<strong>en</strong> al dan niet in ge<strong>van</strong>g<strong>en</strong>schap e<strong>en</strong> gevaar kunn<strong>en</strong> oplever<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de gezondheid <strong>van</strong><br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />
In principe kunn<strong>en</strong> alle exotische diersoort<strong>en</strong>, die zich kunn<strong>en</strong> handhav<strong>en</strong> in gematigde klimat<strong>en</strong> op het<br />
noordelijk <strong>en</strong> zuidelijk halfrond, e<strong>en</strong> gevaar vorm<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de inheemse fauna. De lijst <strong>van</strong> in Nederland in de<br />
natuur waarg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> zich reproducer<strong>en</strong>de exotische dier<strong>en</strong> breidt zich gestaag uit.<br />
De Raad wijst er overig<strong>en</strong>s op dat e<strong>en</strong> aantal diersoort<strong>en</strong>, die als 'pestsoort' in Nederland begonn<strong>en</strong> zijn,<br />
inmiddels tot de Nederlandse fauna gerek<strong>en</strong>d wordt. Van de op dit mom<strong>en</strong>t als Nederlandse soort<strong>en</strong><br />
aangemerkte zoetwa<strong>ter</strong>viss<strong>en</strong> is meer dan e<strong>en</strong> derde oorspronkelijk als invasieve soort begonn<strong>en</strong>.
3. OVERZICHT VAN PUBLICATIES<br />
Onderstaand overzicht betreft de publicaties <strong>van</strong> de Raad <strong>van</strong>af 2002. E<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> eerdere door de<br />
Raad uitgebrachte adviez<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> opgevraagd bij het secretariaat <strong>van</strong> de Raad of is te vind<strong>en</strong> op<br />
www.raad<strong>voor</strong>dier<strong>en</strong>aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>.nl.<br />
PUBLICATIES IN 2004:<br />
RDA 2004/01 Dierziektebeleid met draagvlak - Advies over de bestrijding <strong>van</strong> zeer besmettelijke<br />
dierziekt<strong>en</strong>; deel 2 - Onderbouwing <strong>van</strong> het advies<br />
RDA 2004/02 Herinrichting <strong>van</strong> het distributie- <strong>en</strong> kanalisatiesysteem <strong>van</strong> dierg<strong>en</strong>eesmiddel<strong>en</strong> in<br />
Nederland<br />
RDA 2004/03 Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> reptiel<strong>en</strong>, <strong>amfibieën</strong> <strong>en</strong> viss<strong>en</strong> <strong>ter</strong> <strong>invulling</strong> <strong>van</strong> artikel 33 <strong>van</strong><br />
de Gezondheids- <strong>en</strong> welzijnswet <strong>voor</strong> dier<strong>en</strong><br />
PUBLICATIES IN 2003:<br />
RDA 2003/01 Advies omtr<strong>en</strong>t dierziekt<strong>en</strong> <strong>en</strong> zoönos<strong>en</strong>, waar<strong>voor</strong> hobbymatig gehoud<strong>en</strong> dier<strong>en</strong> vatbaar<br />
zijn <strong>en</strong> als drager kunn<strong>en</strong> funger<strong>en</strong>, die e<strong>en</strong> bedreiging kunn<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de gezondheid<br />
<strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijfsmatig gehoud<strong>en</strong> dier<strong>en</strong> <strong>en</strong> die in het kader <strong>van</strong> grote bestrijdingscampagnes<br />
rele<strong>van</strong>t zijn<br />
RDA 2003/02 Wet- <strong>en</strong> regelgeving omtr<strong>en</strong>t hobbydier<strong>en</strong><br />
RDA 2003/03 Mogelijke dier<strong>en</strong>welzijnproblem<strong>en</strong> in de paard<strong>en</strong>houderij<br />
RDA 2003/04 Zorg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> je paard<br />
RDA 2003/05 Cri<strong>ter</strong>ia <strong>voor</strong> dodingsmethod<strong>en</strong> <strong>voor</strong> paling <strong>en</strong> meerval<br />
RDA 2003/06 Het dod<strong>en</strong> <strong>van</strong> drachtige grote landbouwhuisdier<strong>en</strong><br />
RDA 2003/07 Negatief- <strong>en</strong> <strong>positieflijst</strong> <strong>voor</strong> zoogdier<strong>en</strong> <strong>en</strong> vogels <strong>ter</strong> <strong>invulling</strong> <strong>van</strong> artikel 33 <strong>van</strong> de<br />
Gezondheids- <strong>en</strong> welzijnswet <strong>voor</strong> dier<strong>en</strong><br />
RDA 2003/08 Dierziektebeleid met draagvlak - Advies over de bestrijding <strong>van</strong> zeer besmettelijke<br />
dierziekt<strong>en</strong>; deel 1 - Advies<br />
Jaarverslag 2002
PUBLICATIES IN 2002:<br />
RDA 2002/01 Minimum welzijnseis<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s bestrijdingscampagnes<br />
RDA 2002/02 Fokk<strong>en</strong> met recreatiedier<strong>en</strong> (1)<br />
RDA 2002/03 Fokk<strong>en</strong> met recreatiedier<strong>en</strong> (2)<br />
RDA 2002/04 Advies aan de Directeur Landbouw <strong>van</strong> het Minis<strong>ter</strong>ie <strong>van</strong> Landbouw, Natuurbeheer <strong>en</strong><br />
Visserij inzake e<strong>en</strong> plan <strong>van</strong> aanpak <strong>voor</strong> de bestrijding <strong>van</strong> aangebor<strong>en</strong> afwijking<strong>en</strong> bij<br />
katt<strong>en</strong><br />
RDA 2002/05 E<strong>en</strong> toetsingskader <strong>en</strong> toelatingsprocedure <strong>voor</strong> aanwijzing <strong>van</strong> nieuwe <strong>voor</strong> productie te<br />
houd<strong>en</strong> vissoort<strong>en</strong>