Belemmerende en bevorderende factoren bij proefimplementatie ...
Belemmerende en bevorderende factoren bij proefimplementatie ...
Belemmerende en bevorderende factoren bij proefimplementatie ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Sam<strong>en</strong>vatting<br />
Tuss<strong>en</strong> de curatieve <strong>en</strong> langdurige zorg bestaan veel verschill<strong>en</strong>. Hierdoor is het mogelijk dat er ook<br />
verschill<strong>en</strong> bestaan in factor<strong>en</strong> die de implem<strong>en</strong>tatie van richtlijn<strong>en</strong> beïnvloed<strong>en</strong>. Om meer inzicht te<br />
krijg<strong>en</strong> in de bevorder<strong>en</strong>de <strong>en</strong> belemmer<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> van implem<strong>en</strong>tatie die specifiek zijn voor de<br />
care-sector is e<strong>en</strong> proefimplem<strong>en</strong>tatie uitgevoerd van de landelijke multidisciplinaire richtlijn ‘Urineincontin<strong>en</strong>tie<br />
<strong>bij</strong> kwetsbare ouder<strong>en</strong>’ (LEVV, 2010). Hier<strong>bij</strong> zijn de volg<strong>en</strong>de onderzoeksvrag<strong>en</strong><br />
geformuleerd:<br />
• Wat zijn bevorder<strong>en</strong>de <strong>en</strong> belemmer<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> voor implem<strong>en</strong>tatie van e<strong>en</strong> richtlijn in de<br />
care?<br />
• Welke verschill<strong>en</strong> zijn er tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de subsector<strong>en</strong> in de care-sector wat betreft<br />
bevorder<strong>en</strong>de <strong>en</strong> belemmer<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> voor implem<strong>en</strong>tatie?<br />
De proefimplem<strong>en</strong>tatie kreeg vorm volg<strong>en</strong>s het LEVV-werkmodel <strong>en</strong> het I-impulsproject. Ti<strong>en</strong><br />
voortrekkers van ti<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de teams uit vijf verschill<strong>en</strong>de care-organisaties (thuiszorg,<br />
verzorgingshuis, verpleeghuis (psychogeriatrisch <strong>en</strong> somatisch)) werd<strong>en</strong> door middel van drie<br />
<strong>bij</strong>e<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> tuss<strong>en</strong>tijdse coaching begeleid <strong>bij</strong> de implem<strong>en</strong>tatie. De eerste <strong>en</strong> tweede<br />
<strong>bij</strong>e<strong>en</strong>komst richtt<strong>en</strong> zich op de inhoud van de richtlijn <strong>en</strong> op implem<strong>en</strong>tatieactiviteit<strong>en</strong>. De derde<br />
<strong>bij</strong>e<strong>en</strong>komst was opgezet als Community of Practice (CoP) om opgedane ervaring<strong>en</strong> <strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis met<br />
elkaar te del<strong>en</strong>. Het voor deze proefimplem<strong>en</strong>tatie ontwikkelde model voor beïnvloed<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> <strong>bij</strong><br />
implem<strong>en</strong>tatie in de zorg onderscheidt beïnvloed<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> op zes niveaus: richtlijn, zorgverl<strong>en</strong>er,<br />
cliënt, team, organisatie <strong>en</strong> sociaal-politieke omgeving. Dit model gaf sturing aan de ontwikkeling van<br />
de contextanalyse <strong>en</strong> aan het verzamel<strong>en</strong> <strong>en</strong> gestructureerd weergev<strong>en</strong> van de resultat<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
aanbeveling<strong>en</strong>. Evaluatie <strong>en</strong> onderzoek naar beïnvloed<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> vond<strong>en</strong> plaats door middel van<br />
logboek<strong>en</strong>, vrag<strong>en</strong>lijst<strong>en</strong>, focusgroepinterviews <strong>en</strong> de CoP. De resultat<strong>en</strong> met betrekking tot<br />
belemmer<strong>en</strong>de <strong>en</strong> bevorder<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> vergelek<strong>en</strong> met resultat<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />
literatuuronderzoek.<br />
In verpleeghuiz<strong>en</strong> was m<strong>en</strong> het meest positief over haalbaarheid van implem<strong>en</strong>tatie van<br />
multidisciplinaire richtlijn<strong>en</strong>. Dit hangt waarschijnlijk sam<strong>en</strong> met de reeds goede sam<strong>en</strong>werking met<br />
andere disciplines in verpleeghuiz<strong>en</strong>. Uit zowel de resultat<strong>en</strong> van de proefimplem<strong>en</strong>tatie als uit het<br />
literatuuronderzoek bleek dat er ge<strong>en</strong> ‘nieuwe’ beïnvloed<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> specifiek voor de care-sector<br />
zijn in vergelijking met de reeds bek<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> in de cure. Wel is er onderscheid tuss<strong>en</strong> de cure <strong>en</strong><br />
care in de mate waarin bepaalde factor<strong>en</strong> e<strong>en</strong> rol spel<strong>en</strong> <strong>bij</strong> implem<strong>en</strong>tatie <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> sommige<br />
factor<strong>en</strong> voor de care verder of anders geconcretiseerd word<strong>en</strong>. De meeste verschill<strong>en</strong> in<br />
belangrijkheid van beïnvloed<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de care <strong>en</strong> de cure hang<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met het<br />
gemiddelde lagere opleidingsniveau van de zorgverl<strong>en</strong>ers in de care. Beïnvloed<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> die in<br />
de care e<strong>en</strong> opvall<strong>en</strong>d belangrijke rol spel<strong>en</strong> <strong>bij</strong> implem<strong>en</strong>tatie van richtlijn<strong>en</strong>, zijn:<br />
• Vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis gebruiker:<br />
sterk belemmer<strong>en</strong>d door laag k<strong>en</strong>nis- <strong>en</strong> opleidingsniveau;<br />
• Helderheid richtlijn, congru<strong>en</strong>tie bestaande werkwijze, aanpassing eig<strong>en</strong> situatie <strong>en</strong><br />
aantrekkelijkheid vernieuwing:<br />
sterk belemmer<strong>en</strong>d wanneer niet voldo<strong>en</strong>de aangeslot<strong>en</strong> wordt <strong>bij</strong> het lage opleidings-,<br />
k<strong>en</strong>nis- <strong>en</strong> d<strong>en</strong>kniveau van de gebruikers;<br />
• Ervar<strong>en</strong> steun van collega’s <strong>en</strong> andere zorgverl<strong>en</strong>ers:<br />
sterk belemmer<strong>en</strong>d door vele wissel<strong>en</strong>de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, beperkte contract<strong>en</strong>, vele help<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
vrijwilligers;<br />
• Bereidheid cliënt <strong>en</strong> verwachte medewerking cliënt:<br />
ondanks dat sommige cliënt<strong>en</strong> de extra aandacht prettig vind<strong>en</strong>, is dit e<strong>en</strong> belemmer<strong>en</strong>de<br />
factor vanwege gew<strong>en</strong>ning van de cliënt aan de aando<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> mogelijk schaamte voor de<br />
<strong>Belemmer<strong>en</strong>de</strong> <strong>en</strong> bevorder<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> <strong>bij</strong> proefimplem<strong>en</strong>tatie van e<strong>en</strong> richtlijn in de care 3