Een groene economie, de oplossing voor een levende planeet?
Een groene economie, de oplossing voor een levende planeet?
Een groene economie, de oplossing voor een levende planeet?
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
WATER, VOEDSEL<br />
EN ENERGIE<br />
groei.<br />
Wouter Vanneuville<br />
Europees Milieuagentschap<br />
Water, voedingsmid<strong>de</strong>len en energie zitten vervat in het strategisch<br />
initiatief Europa 2020 <strong>voor</strong> ‘<strong>een</strong> efficiënt grondstoffengebruik<br />
in Europa’ (januari 2011). Die strategie bevor<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> overgang<br />
naar <strong>een</strong> koolstofzuinige <strong>economie</strong>, die op rationele wijze<br />
gebruik maakt van grondstoffen, om te komen tot duurzame<br />
De zoetwater<strong>voor</strong>ra<strong>de</strong>n in Europa zijn van cruciaal belang <strong>voor</strong> <strong>de</strong> gezondheid van <strong>de</strong> mens en<br />
<strong>voor</strong> veel economische sectoren (zoals <strong>de</strong> landbouw en <strong>de</strong> energie). Hoewel er in Europa gemid<strong>de</strong>ld<br />
maar weinig zoet water wordt onttrokken, komen er toch situaties van schaarste en uitputting<br />
<strong>voor</strong>. <strong>Een</strong> duurzame aanpak van <strong>de</strong>ze grondstof vergt dus <strong>een</strong> kwalitatief en kwantitatief beheer van<br />
het water. Maar dat volstaat niet om te komen tot <strong>een</strong> <strong>groene</strong> <strong>economie</strong>. We moeten ook rekening<br />
hou<strong>de</strong>n met <strong>de</strong> veerkracht van <strong>de</strong> ecosystemen waarop onze activiteiten steunen en werken aan <strong>een</strong><br />
doeltreffen<strong>de</strong>r grondstoffengebruik.<br />
<strong>Een</strong> doeltreffend gebruik van <strong>een</strong> grondstof volstaat niet<br />
noodzakelijk en kan contraproductief blijken (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
via het reboun<strong>de</strong>ffect, waarbij <strong>een</strong> besparing volledig kan<br />
wor<strong>de</strong>n tenietgedaan door <strong>een</strong> verhoogd verbruik). Rekening<br />
hou<strong>de</strong>n met <strong>de</strong> ecologische grenzen moet <strong>de</strong>el uitmaken<br />
van het beheer van <strong>een</strong> grondstof en het is <strong>de</strong> taak<br />
van <strong>de</strong> samenleving om regels op te stellen zodat <strong>de</strong> economische<br />
activiteit die grenzen niet overschrijdt.<br />
Water wordt gebruikt door <strong>de</strong> landbouw (irrigatie) maar<br />
ook door <strong>de</strong> energiesector (afkoeling), wat dui<strong>de</strong>lijk aantoont<br />
dat <strong>de</strong> beleidslijnen onlosmakelijk met elkaar verbon<strong>de</strong>n<br />
zijn. Er zijn nog an<strong>de</strong>re <strong>voor</strong>beel<strong>de</strong>n die <strong>de</strong> nauwe<br />
ban<strong>de</strong>n illustreren: <strong>de</strong> productie van waterkracht; <strong>de</strong> efficiëntie<br />
van irrigatietechnieken; ontzilting <strong>voor</strong> <strong>de</strong> productie<br />
van drinkwater, enz.<br />
Die on<strong>de</strong>rlinge afhankelijkhe<strong>de</strong>n lei<strong>de</strong>n tot compromissen<br />
en (zowel positieve als negatieve) onrechtstreekse gevolgen<br />
<strong>voor</strong> het welzijn van <strong>de</strong> mens. De teelt van gewassen <strong>voor</strong><br />
<strong>de</strong> productie van biobrandstoffen staat in concurrentie met<br />
<strong>de</strong> teelt van voedselgewassen en dat heeft gevolgen <strong>voor</strong><br />
<strong>de</strong> voedselzekerheid en <strong>de</strong> prijzen. Die teelten kunnen het<br />
landschap en <strong>de</strong> biodiversiteit aantasten en kunnen zelfs<br />
contraproductief blijken op het vlak van <strong>de</strong> uitstoot van<br />
broeikasgassen als zij ontbossing veroorzaken.<br />
Het afstemmen van het gebruik van <strong>de</strong> natuurlijke<br />
rijkdommen op <strong>de</strong> menselijke no<strong>de</strong>n blijkt dus <strong>een</strong> complexe ruimtelijke puzzel te zijn. En alles<br />
wordt nog ingewikkel<strong>de</strong>r als je rekening houdt met <strong>de</strong> manier waarop <strong>de</strong> no<strong>de</strong>n in Europa impact<br />
hebben op <strong>de</strong> gebie<strong>de</strong>n en lan<strong>de</strong>n buiten Europa.<br />
Het Europees scenario (<strong>voor</strong> <strong>een</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> economische groei zon<strong>de</strong>r bijkomen<strong>de</strong> efficiëntie in<br />
het gebruik van hulpbronnen) <strong>voor</strong>ziet tegen 2030 <strong>een</strong> waterbehoefte die 40% hoger ligt dan <strong>de</strong><br />
toegankelijke en geverifieer<strong>de</strong> <strong>voor</strong>ra<strong>de</strong>n. De re<strong>de</strong>nen <strong>voor</strong> dit grondstoffenprobleem hangen nauw<br />
samen met <strong>de</strong> economische groei en ontwikkeling. Zelfs <strong>de</strong> bijkomen<strong>de</strong> efficiëntie zal niet volstaan<br />
om <strong>de</strong> kloof te dichten tussen het <strong>voor</strong>spel<strong>de</strong> aanbod en <strong>de</strong> <strong>voor</strong>spel<strong>de</strong> vraag.<br />
De waterbehoeften van het milieu moeten wor<strong>de</strong>n beschouwd als <strong>een</strong> levensbelangrijke prioriteit<br />
om <strong>de</strong> goe<strong>de</strong> werking te garan<strong>de</strong>ren van <strong>de</strong> ecosystemen die aan <strong>de</strong> basis liggen van sociaal en economisch<br />
belangrijke diensten.<br />
www.eea.europa.eu/themes/economy<br />
Pagina 6 - <strong>Een</strong> <strong>groene</strong> <strong>economie</strong>, <strong>de</strong> <strong>oplossing</strong> <strong>voor</strong> <strong>een</strong> leven<strong>de</strong> <strong>planeet</strong>?<br />
© TINEKE D’HAESE