Dutch, Full version - Erasmus School of History, Culture and ...
Dutch, Full version - Erasmus School of History, Culture and ...
Dutch, Full version - Erasmus School of History, Culture and ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
monument van architectuur, maar naar de oude zaal op het Binnenh<strong>of</strong> om daar<br />
vaderl<strong>and</strong>sche oudheden met belangstelling te aanschouwen.’ 93 Het museum moest<br />
volgens Thorbecke vooral uit particuliere verzamelingen worden opgebouwd. 94<br />
Ondanks de positieve ontvangst van Thorbecke’s initiatief, is het museum, dat<br />
een tegenwicht had moeten bieden aan de ‘ongeordende chaos’ van het Kabinet van<br />
Zeldzaamheden en een antwoord had kunnen zijn op Potgieters kritiek, nooit<br />
gerealiseerd. Thorbecke heeft nooit veel moeite gedaan om de tentoonstelling te<br />
ondersteunen. In de Tweede Kamer bleef men echter wel vasthouden aan het idee dat de<br />
overheid door middel van het stimuleren van een gemeenschappelijk historisch besef de<br />
burger moest vormen. De conservatief Evert du Marchie van Voorthuysen pleitte in<br />
november 1863 bijvoorbeeld voor bevordering van het onderwijs in de vaderl<strong>and</strong>se<br />
geschiedenis op scholen. Van Voorthuysen wenste dat er meer a<strong>and</strong>acht zou worden<br />
besteed aan de recentere geschiedenis, waarin de voorouders streden voor<br />
onafhankelijkheid. Hij zag geschiedenisonderwijs als een waarborg voor de toekomst,<br />
opdat het verleden zich niet zou herhalen. Van Voorthuysen hoopte ‘dat zoo na eenigen<br />
tijd het verslag zal worden opgemaakt over het onderwijs, gegeven onder dit Bestuur, wij<br />
daarin de verklaring mogen vinden dat er van de vaderl<strong>and</strong>sche geschiedenis meer en<br />
meer partij wordt getrokken tot opwekking van vaderl<strong>and</strong>sliefde en ontwikkeling van nationaal<br />
gevoel.’ 95<br />
Lange tijd bleef overheidssteun voor een nationaal historisch museum<br />
achterwege. In de debatten over de staatsbegroting in de jaren na 1863 blijft het punt<br />
over een museum in het Binnenh<strong>of</strong> staan, vooral beargumenteerd door toenemende<br />
klachten over de chaotische opstelling in het Kabinet van Zeldzaamheden. ‘Bij eene<br />
inrigting der zaal in het Binnenh<strong>of</strong> tot een Museum van Vaderl<strong>and</strong>sche Oudheden zal al<br />
hetgeen zich van dien aard in het Prins-Mauritshuis bevindt derwaarts worden<br />
overgebragt, hetgeen van zelf zal leiden tot schifting en betere regeling.’ 96 Dit staat te<br />
lezen in de notulen van 1864. Twee jaar later is er echter nog steeds niets gerealiseerd.<br />
2.4 Particulier initiatief<br />
Ondertussen was er ook vanuit maatschappelijke hoek diverse malen het initiatief<br />
genomen om een tentoonstelling ter bevordering van onder meer de kennis van het<br />
verleden te ontwikkelen. In 1854 en 1858 hield de kunstenaarsvereniging Arti et<br />
Amicitiae bijvoorbeeld, in haar gebouw aan het Rokin in Amsterdam, een grote<br />
tentoonstelling met voorwerpen over het leven en de cultuur van ‘onze voorouders’. 97<br />
Het initiatief van deze vereniging werd zo goed ontvangen dat een groep vooraansta<strong>and</strong>e<br />
Amsterdammers in de zomer van 1858 besloot om een genootschap op te richten dat de<br />
bevordering van ‘de kennis der Oudheden, inzonderheid als bronnen voor Geschiedenis,<br />
Kunst en Nijverheid’ tot doel had. Dit Oudheidkundig Genootschap, dat dankzij de<br />
steun van koning Willem III al snel de toevoeging Koninklijk kreeg, wilde om deze<br />
doelstelling te realiseren een eigen Nederl<strong>and</strong>s museum van oudheden oprichten en<br />
begon met de verzameling van oudheidkundige voorwerpen. Veel plaatselijke<br />
genootschappen hadden toen al een vergelijkbaar stedelijk museum opgericht, wat het<br />
vergaren van museumstukken voor het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap (KOG)<br />
bemoeilijkte.<br />
93 H<strong>and</strong>elingen Tweede Kamer, 1862-1863, 260.<br />
94 Ibidem.<br />
95 H<strong>and</strong>elingen Tweede Kamer, 1863-1864, 229. [cursivering uit de bron]<br />
96 H<strong>and</strong>elingen Tweede Kamer, 1864-1865, 411.<br />
97 Van der Ham, 200 jaar Rijksmuseum, 114.<br />
22