juli 2010 - Rijksgebouwendienst
juli 2010 - Rijksgebouwendienst
juli 2010 - Rijksgebouwendienst
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
van de klant is. Maar wat is onderhoud?<br />
Is dat ook het uitdunnen van<br />
bospercelen en het opnieuw<br />
reguleren van de waterhuishouding<br />
op een landgoed? Of het maken van<br />
nieuwe beplantingsschema’s?<br />
Kortom, bij veel panden met<br />
betrekking tot het tuinonderhoud<br />
moet nodig iets geregeld worden.<br />
Ook in het belang van onze klanten.’<br />
‘Als <strong>Rijksgebouwendienst</strong> maken we<br />
ons niet alleen sterk voor tuin- en<br />
landschapsarchitectuur en cultuurhistorie<br />
maar hebben we ook oog<br />
voor de financiën. We hebben te<br />
maken met een heleboel objecten<br />
waar heel veel bomen staan. Zoals<br />
het voorterrein van paleis Het Loo,<br />
dat een groot aantal bomenlanen<br />
omvat. Als daar een probleem<br />
ontstaat kan dat een kostbare<br />
operatie worden. De tuinen van<br />
paleis Soestdijk, waar de situatie net<br />
als bij Het Loo inmiddels goed in<br />
kaart is gebracht, omvatten<br />
complete bospercelen. Als daar<br />
drastisch moet worden ingegrepen<br />
kan dat in de miljoenen gaan lopen.<br />
Geen reden tot paniek maar wel tot<br />
zorg. Als het om gebouwen ging zou<br />
het achterstallig onderhoud heten.<br />
Terwijl de <strong>Rijksgebouwendienst</strong> met<br />
de staat van onderhoud van zijn<br />
gebouwenvoorraad de afgelopen 25<br />
jaar een enorme inhaalslag heeft<br />
gemaakt dreigt nu bij het groen<br />
achterstand op te gaan treden.<br />
Mensen onderschatten vaak de<br />
financiële en emotionele consequen-<br />
ties daarvan. Het kappen van een<br />
boom kan meer emoties losmaken<br />
dan de sloop van een gebouw. Dat<br />
soort emoties moet er echter niet<br />
toe leiden dat wordt geïnvesteerd in<br />
een landschappelijke detail zonder<br />
aandacht voor de grote lijn te<br />
hebben.’<br />
gebiedSgeRichte benadeRing<br />
Het is duidelijk: de <strong>Rijksgebouwendienst</strong><br />
gaat groen beschouwen als<br />
een volwaardig onderdeel van de<br />
vastgoedportefeuille. Net als voor de<br />
gebouwen zouden uiteindelijk ook<br />
samen met de klanten voor het<br />
groen meerjarenplanningen voor<br />
investeringen en onderhoud<br />
opgesteld moeten worden. ‘Op<br />
termijn is dat functioneel en<br />
financieel veel helderder en<br />
efficiënter voor alle partijen, aldus<br />
Van der Peet. ‘Je weet wat je hebt en<br />
je weet wat er aan zit te komen. En je<br />
voorkomt bijvoorbeeld dat er<br />
investeringen in nieuwe aanplant<br />
worden gedaan zonder een achterliggend<br />
integraal plan. Tegelijkertijd<br />
wordt met die meerjarenplannen<br />
ook een grote slag gemaakt op het<br />
gebied van de ontwerpdiscipline en<br />
het cultuurbehoud doordat we bij<br />
investeringen en in het beheer veel<br />
meer aandacht gaan besteden aan<br />
de samenhang van architectuur,<br />
architectuurhistorie en tuinarchitectuur.<br />
Een ontwikkeling die goed<br />
aansluit bij het actuele rijksbeleid op<br />
het gebied van monumentenzorg<br />
om de traditionele objectgerichte<br />
aanpak van monumenten te<br />
vervangen door een integrale,<br />
gebiedsgerichte benadering. Want<br />
het is natuurlijk ook vanuit dat<br />
perspectief absurd om heel veel geld<br />
te stoppen in de restauratie van een<br />
historisch pand terwijl de tuin of de<br />
belendende bebouwing zwaar<br />
verloederd zijn.’<br />
Een van de eerste resultaten van<br />
deze nieuwe benadering is de<br />
methode voor landgoed De<br />
Trompenburg die in meerdere<br />
opzichten als ‘testcase’ fungeert.<br />
Uitgangspunt voor deze aanpak is<br />
een uitgebreid tuinhistorisch<br />
onderzoek, inclusief historische<br />
waardestelling, door een daarin<br />
gespecialiseerd bureau (SB4 Bureau<br />
voor Historische Tuinen, Parken en<br />
Landschappen). Mede op basis van<br />
dit onderzoek heeft de <strong>Rijksgebouwendienst</strong><br />
vervolgens bepaald welke<br />
specifieke ambities zij bij de aanpak<br />
van het landgoed heeft. Kort gezegd<br />
komen deze ambities erop neer dat<br />
de uit historisch oogpunt zeer<br />
waardevolle 17 de -eeuwse elementen<br />
en structuren die in de huidige<br />
tuinaanleg nog aanwezig of<br />
traceerbaar blijken te zijn als<br />
belangrijkste leidraad voor het<br />
nieuwe inrichtingsplan kunnen<br />
worden gebruikt. Van de restanten<br />
van de historisch iets minder<br />
waardevolle elementen uit 18 de en<br />
19 de -eeuwse lagen in de tuinaanleg<br />
dient de tuinarchitect te onderzoe-<br />
ken in hoeverre deze in zijn inrichtingsplan<br />
inpasbaar zijn.<br />
Van der Peet: ‘Essentieel is dan weer<br />
dat we als <strong>Rijksgebouwendienst</strong> net<br />
als de klant (het Rijksmuseum) niet<br />
uit zijn op een historische reconstructie<br />
van de 17 de eeuwse tuin,<br />
zoals bij Het Loo. Er dient een<br />
architectonisch goed beeld te gaan<br />
ontstaan, waarbij de historische<br />
lagen in het nieuwe ontwerp worden<br />
gerespecteerd. Maar ook dient met<br />
meer ecologische blik gekeken te<br />
worden naar een zo behoedzaam<br />
mogelijk behoud van bestaande<br />
beplanting. We leven echter<br />
uiteindelijk wel in 21 ste eeuw en een<br />
zeer groot deel van het bomenbestand<br />
is verwilderd of aan het einde<br />
van zijn levenscyclus. Ook vinden we<br />
het belangrijk dat de relatie tussen<br />
het huis en de tuin wordt aangescherpt<br />
en evenals de relatie tussen<br />
De Trompenburg en de aangrenzende<br />
landgoederen. Bovendien<br />
dient ook rekening te worden<br />
gehouden met de potenties van het<br />
complex in zijn totaliteit. Het<br />
resultaat moet maatschappelijk<br />
kunnen renderen. In een huis als De<br />
Trompenburg kan niet veel, dat is zo<br />
kwetsbaar. Dus laten wij onderzoeken<br />
of het eventueel mogelijk is om<br />
in het tuinontwerp ruimte te<br />
reserveren voor nieuw toe te voegen<br />
functies. Wat zijn op dat gebied de<br />
potenties? Dat is een benadering die<br />
voor ons van groot belang is. Als<br />
<strong>Rijksgebouwendienst</strong> hebben we de<br />
neiging om ons te focussen op<br />
gebouwen. Maar als je er onbevangen<br />
naar kijkt, dan blijkt een<br />
heleboel van onze complexen<br />
aanmerkelijk meer potenties te<br />
hebben dan je zou denken. Inmiddels<br />
is tuinarchitect Sylvia Karres van<br />
bureau Karres en Brands geselecteerd<br />
om het tuinontwerp te maken.<br />
In de selectieprocedure hebben onze<br />
ambities met De Trompenburg<br />
uiteraard een belangrijke rol<br />
gespeeld. Als je als professionele<br />
opdrachtgever weet wat je wilt kan<br />
je heel doelgericht een tuinarchitect<br />
selecteren.’<br />
P. 18-19: Norgerhaven in Veenhuizen<br />
19 stedenbouw studie