juli 2010 - Rijksgebouwendienst
juli 2010 - Rijksgebouwendienst
juli 2010 - Rijksgebouwendienst
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
landschap<br />
monumenten<br />
18<br />
Trompenburg of Soestdijk zou –<br />
terecht – maatschappelijk niet<br />
geaccepteerd worden. Maar je kunt<br />
niet zeggen ‘dan zetten we er<br />
morgen een nieuw bos neer’. Voor je<br />
weer enigszins volgroeide bomen<br />
hebt ben je immers dertig jaar<br />
verder. Bos in Nederland is geen<br />
natuur maar schijnnatuur. Die kun je<br />
niet straffeloos op zijn beloop laten.<br />
Bovendien werkt achterstallig<br />
onderhoud onnodig kostenverhogend.<br />
Als we nu niets doen gaat het<br />
ons als Rijksoverheid op termijn<br />
gegarandeerd meer geld kosten.’<br />
Ook op het gebied van auteursrecht<br />
deed de <strong>Rijksgebouwendienst</strong> een<br />
onaangename ontdekking. Bij het<br />
rechtbankcomplex in Zutphen kwam<br />
min of meer bij toeval aan het licht<br />
dat het door de gebruiker voor het<br />
tuinonderhoud ingehuurde bedrijf<br />
de tuin van de nieuwbouw had<br />
aangepast zonder dat de oorspronkelijke,<br />
enkele jaren eerder door de<br />
<strong>Rijksgebouwendienst</strong> ingeschakelde<br />
tuinarchitect daar in was gekend.<br />
Van der Peet: ‘Het was met de beste<br />
bedoelingen gebeurd maar auteurs-<br />
rechtelijk klopt dat natuurlijk niet. Je<br />
mag niet zo maar aan iemands<br />
tuinontwerp gaan sleutelen. Bij<br />
monumentale landgoederen hebben<br />
de tuinen bovendien vaak een<br />
monumentenstatus. Dat wordt<br />
nogal eens vergeten. Niet alleen voor<br />
het verwijderen van een boom maar<br />
ook voor aanleggen van een extra<br />
bloembed moet je dan in principe<br />
een vergunning aanvragen. Als je<br />
zonder vergunning in zo’n<br />
beschermde tuin aan de slag gaat<br />
overtreed je de monumentwet en<br />
bega je feitelijk een misdrijf. Dat<br />
weet haast niemand, dus ook niet<br />
onze klanten die een beschermde<br />
tuin in gebruik hebben. Als <strong>Rijksgebouwendienst</strong><br />
hebben wij, samen<br />
met onze klanten, een voorbeeldfunctie.’<br />
gedenknaaLden<br />
Naar aanleiding van deze en andere<br />
ervaringen wil de <strong>Rijksgebouwendienst</strong>,<br />
analoog aan de beheersplannen<br />
voor gebouwen, ook systematisch<br />
beheersplannen voor belangrijk<br />
groen in rijksbezit opstellen. Te<br />
beginnen bij de tuinen en parken die<br />
horen bij historische monumenten.<br />
In 2009 is hiertoe door de adviseur<br />
voor historisch groen van de Rijksbouwmeester,<br />
Frank de Josselin de<br />
Jong, in overleg met de Programmadirectie<br />
Monumenten van de<br />
<strong>Rijksgebouwendienst</strong>, gewerkt aan<br />
een plan van aanpak. Ook werd<br />
inhoudelijk afgestemd met de<br />
Rijksadviseur voor het Landschap,<br />
Yttje Feddes. Voordat Josselin de<br />
Jong begin dit jaar plotseling<br />
overleed, stelde hij een doordachte<br />
startnotitie op. Onlangs hebben Yttje<br />
Feddes en de Rijksbouwmeester<br />
deze notitie voorgelegd aan de<br />
Dienstleiding van de <strong>Rijksgebouwendienst</strong>,<br />
waarna nu verdere<br />
uitwerking volgt.<br />
De eerste stap wordt het inventariseren<br />
van het historisch groen in<br />
bezit van de <strong>Rijksgebouwendienst</strong>,<br />
inclusief de afspraken over het<br />
beheer die ooit zijn gemaakt met de<br />
gebruikers. Van der Peet: ‘We<br />
hebben heel wat groen in bezit,<br />
variërend van een kleine tuintjes bij<br />
kantoren, rijksmusea en gerechts-<br />
gebouwen tot grote paleistuinen en<br />
historische vestingwerken. En overal<br />
speelt wat. Daarbij komt dat sinds de<br />
stelselwijziging bepaalde aspecten<br />
van de afspraken met de gebruikers<br />
blijkbaar nog niet goed zijn uitgewerkt.<br />
Met de departementen<br />
bestaan gedetailleerde standaardafspraken<br />
op basis waarvan verder<br />
gepraat kan worden. Zeker als het<br />
gaat om groen rondom monumenten<br />
zijn er echter ook vaak niet-rijksklanten.<br />
Sommige monumenten<br />
worden gehuurd door stichtingen of<br />
gemeenten, zoals kasteel De<br />
Slangenburg in Doetinchem. Of<br />
hebben helemaal geen gebruiker,<br />
denk aan gedenknaalden. Als het<br />
dak van een gebouw lekt gaat<br />
iedereen schreeuwen en is volstrekt<br />
duidelijk wat er moet gebeuren en<br />
wie dat gaat betalen. Maar als er<br />
naast een gebouw of gedenknaald<br />
een boom omwaait – op wiens<br />
initiatief en kosten wordt die dan<br />
verwijderd? Soms is dat geregeld in<br />
een standaardovereenkomst, soms<br />
ook niet. Of er staat in de afspraken<br />
dat het onderhoud voor rekening