Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
89<br />
2.6.1.1.10. Veralgemening<br />
De derde regel uit nr. 20 vormt een voorbeeld van een verschijnsel dat<br />
zich enkele malen in de kwatrijnen voordoet, de veralgemening:<br />
Tel un enfant qui verse des larmes sur un oi.reau envolé,<br />
een kind, dat jammert om zijn liefst verlies,<br />
Het tweede geval van veralgemening doet zich voor in de laatste regel<br />
van nr. 18: één helft voor u, voor anderen de tweede. In deze regel is anderen<br />
in de plaats gekomen van les pauvres, `(de) armen' . De veralgemening<br />
kan worden opgevat als een versterking van het precept dat in de<br />
laatste regel gegeven wordt. Zeker in het laatste geval dient de veralgemening<br />
eenzelfde doel - n.l. de versterking, de intensivering - als een<br />
verschijnsel zoals concretisering dat een tegengestelde tendentie lijkt te<br />
vertegenwoordigen. Twee tendenties 74 die ogenschij<strong>nl</strong>ijk strijdig met elkaar<br />
zijn, kunnen toch een en hetzelfde effect sorteren.<br />
2.6.1.2. Tendenties in de varianten<br />
Als men probeert na te gaan waarom de veranderingen in de in 2.2.<br />
besproken kwatrijnen zijn aangebracht, dan blijken met name semantische<br />
versterking en structurering zich als motieven aan te dienen, alsmede<br />
de concretisering en de fonische concentratie. 75 Een nieuwe, negatieve,<br />
tendentie die zich manifesteert heeft betrekking op het opheffen van een<br />
slappe metrische structuur. 76 Deze tendentie houdt verband met het streven<br />
naar fonische, i.c. ritmisch-metrische concentratie. Een aantal karakteriseringen<br />
die ik gebruikt heb bij het bespreken van de ontstaansvarianten<br />
is doorgaans terug te voeren op een van de reeds besproken verschijnselen<br />
zoals intensivering, versterking door middel van structurering en<br />
dergelijke.<br />
De tendentie tot betekenisversmelting" doet zich enkele malen duidelijk<br />
voor in de tekstontwikkeling, bijvoorbeeld in nr. 10. Het laatste ge<strong>deel</strong>te<br />
van A hiervan luidt:<br />
Bonté divine! dans ma stupéfaction, P plus p jje<br />
vois cette beauté,<br />
plus p j l e suis aveu glé<br />
!<br />
74 Het is overigens waarschij<strong>nl</strong>ijk 11 niet gerechtvaardigd g g om van een veral gemeningstenden -<br />
tae te spreken, p waar waa s slechts e twee duidelijke duidelijke ggevallen optreden. P Waar de grens g ligt g tussen<br />
tendentie en h het zich z c enkele e malen voordoen van een verschijnsel l is moeilijk moeilijk te zeggen. gg<br />
7S Het lijkt l me overbodig hier nogmaals ddeplaatsen<br />
te vermelden waar de tendenties in<br />
dee<br />
vera veranderingen n<br />
en zich voordoen. r oen. Men zij daarvoor verwezen naar 2.2.1.4 t/m 2.2.11.4.<br />
76 Vgl. g nr. 5 r. 4 (de c-lezingen g zijn l metrisch onbevredigend); g • nr. 7 r. 4b (de eerste<br />
c-lezing g is ritmisch slap); P^ nr. 22 r. 1 (de eerste c-lezing g - met ggrauw het ggezicht - loopt p<br />
metrisch-ritmisch nietoed g .<br />
77 Betekenisversmelting Beteken afversmeltan g treedt verder d bij uitstek op P bij de bijzondere bijzondere `Leo poldiaanse'<br />
samenstellingen sa g en afleidingen. gen