Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
86<br />
0 tijd, l ^waarin mijn mijnsmachten ligt, l^^ voorbij,<br />
toen nog mijn^ mijn hart was zacht en licht, voorbij, l,<br />
lente des levens, lokkend spel p en wuft<br />
als droomen, mijner nachten licht, voorbij.<br />
Bekijken we eerst de klinkerherhaling:<br />
0o ij aa i ij a u i oo ij<br />
oe o ij a a a è i oo ij<br />
è u è ee u o u è è u<br />
a oo u ij u a ui oo ij<br />
Opvallend is het geraffineerde eindrijm in de regels 1, 2 en 4: in de zesde<br />
en zevende lettergreep `gewoon' (vrouwelijk) volrijm en in de achtste<br />
gelijk rijm -zonder dat er gelijke woorden worden gebruikt, de woorden<br />
met gelijk rijm zijn alle homofonen - en tenslotte gelijk rijm - door<br />
woordherhaling (voorbij) in de laatste twee lettergrepen. Voorts is daar<br />
de oo/ij-assonantie, driemaal in voorbij, maar ook in de laatste regel en<br />
in het begin van de eerste regel (aan de laatstgenoemde klankherhaling<br />
kan men wellicht toch een semantisch effect toekennen: door de klankidentiteit<br />
van 0 tijd en voorbij raken `het voorbijgaan' en `de tijd' op<br />
elkaar betrokken). Dan is er nog de a-klank in het volrijm en verder<br />
vooral in r. 2, en de è-klank in r. 3, een nieuwe klank in een regel die<br />
ook wat eindrijm aangaat een uitzonderingspositie inneemt (afgezien dan<br />
van èn in r. 2 dat echter onbeklemtoond is). De meest opvallende medeklinkerherhaling<br />
-afgezien van die in de eindrijmen - is die in r. 3, n.l.<br />
de alliteratie op 1 (lente, levens, lokkend) waar de l-acconsonantie in spel<br />
bij aansluit. (Neemt men de /-herhaling in de eindrijmen mede in ogenschouw<br />
(ligt, licht, licht) dan moet de l-alliteratie en -acconsonantie uit<br />
r. 3 ook hierop betrokken worden. Men kan dan zeggen dat de betekenisrelatie<br />
tussen lente des levens, lokkend spel enerzijds en (mijner nachten)<br />
licht anderzijds door de /-herhaling versterkt wordt; mogelijk wordt hiermee<br />
ook een verband tussen lente en zacht en licht gesuggereerd.)<br />
Men ziet in dit ook qua klankstructuur magnifieke kwatrijn de klankaspecten<br />
optreden in hun functie van structurerings- of verdichtingsmiddel<br />
en als middel ter relevering van betekenisverbanden.69<br />
2.6.1.1.8. Speciale lexicale vormen (Leopoldiaanse woordvormen)<br />
Een andere vrij opvallende tendentie ligt op lexicaal-morfologisch terrein.<br />
Het betreft de voorliefde van Leopold om speciale woordvormen te gebruiken,<br />
die ik in de bespreking hiervoor heb aangeduid als de woordvorm<br />
van het Leopoldiaanse type. Dit is een samenstelling of afleiding<br />
die bestaat uit drie lettergrepen (of vier lettergrepen, de laatste syllabe<br />
bevat dan een sjwa) waarvan de eerste het hoofdaccent draagt (= uu(u)<br />
G9i.<br />
zoals in hoofdstuk 1 1.4 is gesteld, g zijn ^ l mijn l waarnemingen g en interpretaties rp van<br />
onder meer) fonische verschijnselen l ggeconditioneerd<br />
door literatuuropvattingen die naar<br />
men kan a aa aannemen ten grondslag g g liggen gg aan (in ieder geval) g symbolistische y poëzie. p