Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
84<br />
de op p. 68 aangehaalde regels uit nr. 6 waarin door de toevoeging van<br />
gierig en berooid een reeds aanwezige antithese wordt beklemtoond. Een<br />
ander reeds besproken geval is de versterking van de beeldeenheid in<br />
nr. 5 (zie hiervoor, p. 37). Ook in nr. 7, r. 1-2 wordt een reeds in de<br />
bron aanwezige structuur versterkt:<br />
TantSt je me vois lumière des régions sublimes,<br />
tantSt je ne suis qu'ombrer et ténèbres.<br />
Dan ben ik licht, den hoogsten zon te boven,<br />
dan ga in diepste duisternis ik dooven.<br />
De tegenstelling zon -duisternis (lumière (des régions sublimes) -<br />
ombres et ténèbres) wordt versterkt door de toegevoegde antithese<br />
hoogste -diepste.<br />
Hoe een enigszins afwijkende vertaling van één woord een bepaalde<br />
structuur kan versterken is te zien in nr. 24: in r. 3 wordt Tout ce qui ce<br />
trouve weergegeven met al wat er leeft; hierdoor wordt het onderliggend<br />
semantisch `schema' van het kwatrijn - r. 1 `leven', r. 2 `dood', r. 3<br />
`leven', r. 4 `dood' -explicieter uitgedrukt (zie verder de bespreking van<br />
dit kwatrijn in 2.2.9.1).<br />
De structureringstendenties hebben doorgaans een intensiverend effect.<br />
Tussen de elementen die qua structurering (positie, syntaktische categorie<br />
e.d.) equivalent zijn worden semantische relaties aangebracht (of de reeds<br />
aanwezige semantische interrelaties worden versterkt).<br />
2.6.1.1.6. Fonische versterking<br />
Formele verschijnselen die het semantisch verband versterken - in het<br />
zuiverste geval: die gesemantiseerd worden -treffen we ook aan op het<br />
fonisch niveau. Bepaalde klank- 66 en ritmisch-metrische 67 verschijnselen<br />
kunnen een semantisch effect hebben. Ze ondersteunen betekenisverbanden<br />
of suggereren ze. Dergelijke gevallen duid ik aan met de term<br />
fonische versterking.<br />
De tendentie klank-aspecten semantisch functioneel te maken ziet men<br />
in nr. 17. De teneur van elke regel `een mens spiegelt in zijn oor<strong>deel</strong><br />
over anderen alleen zichzelf' wordt telkens onderstreept door spiegelende<br />
r. 1-r. 2oed uitgedrukt); nr. 24 t. 1 g(versterking antithetische parallellie p door herhalingg<br />
van va uit), ua ,g (versterking antithese door leeft), , ggehele kwatrijn (symmetrische y bouw); ,<br />
nr. 303,<br />
r. 3/4 verandering volgorde g informatie-eenheden gehele g kwatrijn l (door breekt<br />
door versterking gpparallellie r.1/2-r. / 4• 3nr. ^1 r. 31 (onvolledige 3 herhaling), g g^g gehele kwa-<br />
trijn l (verandering g volgorde g 'herhalingen' g en 'aanroep' p - g vgl. pp.<br />
6S 65).<br />
66 Fonische o versterking kla n k. in: motto (4 x ,3 nr. 1 (aa-klank); nr. S r. en r. 4• , nr. 7<br />
r.nr. 3 , 10 r. 3 2 x ); nr. 17 r. 1, , r. 2, , (r. 3 , r. 4; , nr. 18 r. 3, , r. 4; , nr. 22 r. 2, , r. 1/2;<br />
nr. 24 r. 1, r. 4;• nr. 3 30 r. 4 , • nr. 331<br />
r. 1/r. 4. Zie ook noot 68.<br />
67 Fonische a versterking ve st g ntmzsch / metn.rch in: motto r. 4; , nr. 1 r. l , r. . 2 , r. 4; , nr. .. 5 r. 1 en<br />
r. 2; , nr. 7 r. 1, r. 2, , r. 4 (2 x ); , nr. 10 r. 3; 3 , nr. r. 4 , • nr. 24 r. 1 , • nr. 330 r. 3, 3; nr. 31 3 r. 1,<br />
r. , r. 2, 3, r. 4. Zie ook noot 68.