Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
68<br />
staan geen equivalenten van in het Frans). De woorden op zichzelf zou<br />
men als stoplappen kunnen beschouwen, doch te zamen voegen ze iets<br />
weze<strong>nl</strong>ijks aan het gedicht toe. vuur (r. 1) en bestaan (r. 3) staan tot<br />
elkaar in oppositie (het bestaan wordt onder meer door het vuur aangetast).<br />
Deze oppositionele relatie wordt expliciet uitgedrukt door de adjectieven<br />
gierig en berooid (ons bestaan is berooid - D 232: "ontbloot van<br />
geld en goed" - door de gierigheid - D 672: "overdreven begerig naar<br />
geld en goed" - van het vuur).<br />
allerhand is een overbodig woord; het is voortgekomen uit rijmdwang<br />
(hetgeen ook blijkt uit de gemarkeerde, doch niet zinvol gemaakte positie<br />
als achtergeplaatst adjectief).<br />
2.3.3. Nr. 8<br />
R. 2 is vrij vertaald. A geeft een voorschrift: `jaag geen ere-ambten na<br />
voorzover de deemoed u dat mogelijk maakt'. De reden om dit voorschrift<br />
op te volgen is gegeven in r. 1: `nederigheid is de glorie van de<br />
wijzen'. De verbinding van r. 1 en r. 2, `reden' - `voorschrift', heeft<br />
Leopold niet overgenomen. Bij Leopold drukt r. 2 in andere woorden hetzelfde<br />
uit als r. 1 - beide regels hebben de onderliggende semantische<br />
structuur `klein' = `groot'. In A is er een direct verband tussen de eerste<br />
en de tweede helft van het kwatrijn. Het semantisch `schema' van het<br />
kwatrijn in A is:<br />
i constatering (reden voor r. 2) (algemene uitspraak: "r. l")<br />
daarom: ii voorschrift (r. 2: 'jaag geen hoge ambten na')<br />
iii voorschrift (concreet): (`ga niet op de Sadr zitten')<br />
want: iv motivering (in `weegschaal-beeld')<br />
De binnenste regels bevatten beide een voorschrift - r. 3 in concretere<br />
vorm, de Sadr is als het ware les honneurs in concreto. De buitenste<br />
regels geven in sententie-vorm de motivering van de voorschriften. In r. 4<br />
gebeurt dat door middel van een beeld. Bij Leopold is dit verband tussen<br />
de twee helften van het gedicht onder meer door de wijziging van r. 2 afwezig.<br />
het boveneinde (r. 3) en het beeld van de weegschaal vinden geen<br />
motivering in de eerste twee regels. R. 2 bezit een ten opzichte van r. 1<br />
tautologisch karakter dat voorzover ik kan beoordelen functieloos is. Een<br />
geval van rijmdwang vindt men in bijkans (r. 2).<br />
2.3.4. Nr. 11<br />
De eerste regel is naar mijn idee minder gelukkig. alle hopen is overbodig.<br />
`van zich doen' met wenschen als object is vrij kleurloos.<br />
2.3.5. Nr. 13<br />
De vrij conventioneel aandoende combinatie vrees en schande in rijmpositie<br />
is verdacht. Waarom zijn de dagen nu juist van vrees en schande?<br />
Vooral de betekenis van schande lijkt nauwelijks ten volle te kunnen<br />
functioneren (zeker als men het kwatrijn tegen de achtergrond van A