Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
62<br />
het zonnestof (in plaats van les atomes) is duidelijk geïnspireerd op de<br />
noot in A: "Allusion aux grains de poussière qu'on voit dans un rayon<br />
de soled" (curs. van mij). Het is wel een vondst te noemen. De in r. 3<br />
omschreven 'zon' - het licht des daags - wordt, nogmaals, maar nu duidelijker,<br />
aangegeven. De wijze waarop het kleine zichtbaar wordt is in<br />
één woord direct afhankelijk gesteld van de `zon' I `Heer' (in de stralen -<br />
afkomstig van de zon/Heer -worden stofjes (het kleine) zichtbaar). De<br />
abstracte macht van de zon/Heer wordt gematerialiseerd, geconcretiseerd<br />
in zonnestof (dat bovendien een woord van het Leopoldiaanse type is).<br />
De omschrijving van de zon door middel van licht des daags wordt zeer<br />
acceptabel als men de gelijkstelling ervan met God ziet. God, die men<br />
niet noemen kan en die daarom in r. 1 in een perifrase - de Heer van<br />
dezen hof - werd aangeduid, wordt ook nog eens in een beeld gegeven,<br />
op indirecte, omschrijvende wijze (licht des daags) en blijkt -verrassend<br />
- alleen waarneembaar te zijn in zijn `werken' (in het zonnestof, dat in<br />
de glans van zijn stralen verschijnt).<br />
2.2.10.2. Klank<br />
In r. 1 en r. 2 treft men bindende klankovereenkomsten aan tussen<br />
respectievelijk Heer en hof, en grooten en toorn.<br />
De o-klank in het eindrijm domineert in r. 4: wordt het zonnestof<br />
(met name in het ook anderszins al gemarkeerde zonnestof). In dezelfde<br />
regel bevindt zich de meest opvallende acconsonantie van het kwatrijn:<br />
zichtbaar - zonnestof. Men treft een cumulatie van poëtische effecten aan<br />
in de vershelft die ook qua betekenis het belangrijkst is.<br />
2.2.10.3. Metrum /ritme<br />
Een afwijking van het jambische patroon vindt men in het antimetrisch<br />
accent op Dan. In r. 3 moet de onbeklemtoond zijn en moeten zowel<br />
breekt als door accent krijgen. Er komen zo drie accentloze syllaben na<br />
twee beklemtoonde:<br />
- - U U U - U<br />
breekt door en de planeten<br />
Het effect hiervan valt moeilijk te bepalen. Misschien kan men zeggen<br />
dat de planeten als het ware ritmisch op de vlucht worden gejaagd -<br />
men moet ze bij r. 4 lezen.<br />
2.2.10.4. De varianten<br />
De a-fase van B bevat de rijmwoorden hof, lof, stof - waarvan stof waarschij<strong>nl</strong>ijk<br />
het eerst geconcipieerd is (voor het opschrijf-stadium) want dit<br />
woord is het enige van de drie dat gebaseerd is op een element uit de<br />
Franse tekst (n.l. poussière) terwijl hof en lof `vrijer' zijn. In r. 2 tracht<br />
Leopold nog iets van bienveillance in te voeren door middel van goedertieren,<br />
dat een kwaliteit van de handelende persoon (de Heer) aangeeft.<br />
Een verdere integratie van dit woord is kennelijk niet mogelijk gebleken.