Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
47<br />
een element uit luister, welk laatste woord, zoals gezegd, de goddelijke<br />
beauté onder het `licht'-aspect is. goddelijk licht en verbijsterende luister<br />
staan samen in één regel. Dit heeft door de wijze van uitdrukken, die<br />
men tautologisch kan noemen, een intensiverende werking: door noties<br />
die van elkaar verschillen en toch verwant zijn, wordt hetzelfde opgeroepen<br />
(hetgeen versterkt wordt door de alliteratie van de substantieven).<br />
r. 4 Het perfectum in de tweede vershelft - dat niet past bij de onvoltooide<br />
tijd van de eerste - wordt eveneens onvoltooide tijd. De hele<br />
versregel wordt hierdoor ook dynamischer: het zien en het verblind raken<br />
gebeurt nu, hetgeen aansluit bij de directheid van de aanroep in r. 3. In<br />
D, de eerste netafschrift-fase, was de volgorde persoonsvorm -onderwerp<br />
ik word, dezelfde dus als die van de eerste bijzin van de regel. Het is<br />
tenslotte omgezet, zodat de aanvankelijke volgorde werd hersteld. Het<br />
verschil tussen beide volgordes onttrekt zich aan mijn beoordeling.<br />
(Mogelijk is dat men in de verworpen lezing het tweede <strong>deel</strong> van de<br />
regel als een met de eerste parallelle constructie zou beschouwen, terwijl<br />
in de gekozen volgorde het duidelijker is dat het tweede <strong>deel</strong> van de zin<br />
een `afsluitend' lid is van het hoe meer - hoe meer-patroon.)<br />
2.2.6. Nr. 17<br />
2.2.6.1. Vertaling en bron<br />
r. 1 /2 A heeft `trouver mauvais' in de hoofdzin en `avoir un mauvais<br />
naturel' in de bijzin, terwijl Leopold het laatste in de hoofdzin heeft en<br />
het eerste in de bijzin. De redenering verandert daardoor lichtelijk. Feit<br />
en gevolgtrekking worden omgedraaid. In het Frans is de redenering: `die<br />
mij slecht beoor<strong>deel</strong>t [feit], is zelf slecht [gevolgtrekking]'. Leopold heeft:<br />
`wie slecht is [feit], acht mij slecht [gevolgtrekking]'. Eenzelfde omkering<br />
vindt men in r. 2. A heeft: `die mij goed vindt, is zelf (daarom) goed'.<br />
Leopold: `die zelf goed is, vindt (mij) goed'.<br />
In hij vindt goed is geen object genoemd, al kan men - op grond van<br />
r. 1 -aannemen dat `mij' geïmpliceerd is. Toch lijkt de uitspraak in deze<br />
regel wat algemener geworden: degene die zelf `goed is' vindt in het<br />
algemeen andere mensen (zaken) - en niet alleen `mij' - goed. Het goed<br />
van zin zijn is iets specifieker dan het `goed zijn' zonder meer in A; het<br />
gaat bij Leopold nadrukkelijk om de mentaliteit van de `beoordelaar'.<br />
Beide regels hebben een spiegeling in de betekenis: `het oor<strong>deel</strong> dat<br />
iemand heeft over anderen is een spiegeling van de eigen aard' . Deze<br />
semantische spiegeling wordt formeel ondersteund. De positie van de<br />
equivalente woorden is spiegelend:25<br />
Hij minacht mij, wiens eigen wezen min is<br />
t I T<br />
T<br />
en hij hij vindt oed ^ die zelve ^goed<br />
van zin is<br />
25 InA blijkt lik de spiegelingook u iwoordherhaling: t<br />
mauvais - mauvais en bon — bon.