Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
41<br />
de eerste of tweede interpretatie van licht steunen behoeft in principe<br />
geen argument te zijn voor de betekenistoekenning ten aanzien van de<br />
eindversie.<br />
des régions sublimes wordt, iets concreter, den hoogsten zon te boven.<br />
hoogsten is een intensiverende bepaling. Het superlatief accentueert de<br />
grote hoogte van de zon (er is immers maar één zon en niet meer dan<br />
één -tenzij men uitgaat van een universum met meer zonnen, waarbij<br />
de superlatiefvorm het oorspronkelijk bij de vorm behorende vergelijkingskarakter<br />
verkrijgt; ook dan is er sprake van intensivering: er worden<br />
superieure grootheden met elkaar vergeleken - de zonnen - en daaraan is<br />
de ik zelfs nog - in zeker opzicht -superieur). te boven is niet louter<br />
een plaatsaanduiding, maar geeft ook aan dat er iets, i.c. de zon, overtroffen<br />
wordt (in kwaliteit, <strong>nl</strong>. het `licht' zijn).<br />
r. 2 De ik is bij Leopold licht dat dooft of gedoofd wordt doordat hij in<br />
diepste duisternis komt te verkeren. Dit beeld - dat nogal bijbels aandoet<br />
(vgl. bijvoorbeeld Psalm 88:7) - is enigszins concreter dan wat het<br />
Frans geeft - daar . is de ik nu eens licht en dan weer duister - en versterkt<br />
de eenheid tussen beide regels. De antithese licht - duisternis<br />
wordt versterkt door het gebruik van de bepalingen hoogsten - diepste.<br />
De syntaktische schikking van r. 1 en r. 2 loopt, net als in het Frans,<br />
parallel met de inhoudelijke antithese.<br />
r. 3 De tegenstelling `(verder dan de) hemel' - `aarde' is bij Leopold -<br />
noodgedwongen -beknopter uitgedrukt. au delà des cieux verschijnt in<br />
één woord, in de nieuwvorming hemeluit.<br />
hier voor terre geeft expliciet de plaats aan waar de ik zich op dit<br />
moment bevindt (namelijk de plaats tegenover hemeluit).<br />
Door de veranderingen van vision, het metafysisch of mystiek visioen,<br />
in ziel en van personne in lijf ontstaat een `traditionelere' tegenstelling<br />
(n.l. die tussen ziel en lichaam) dan in A.<br />
r. 4 In het Frans twee vragen: wat moet ik doen?, en: hoe moet ik mezelf<br />
beoordelen? Bij Leopold blijft alleen de laatste vraag (de beoordeling)<br />
in Wat moet ik, Heer, wat van mijzelf gelooven? (mijn ziel of mijn<br />
lijf?). Herhaling en samentrekking geven expressief de wanhoop weer.<br />
2.2.4.2. Klank<br />
Het meest in het oog vallen de assonantie in r. 1/2: hoogste - boven -<br />
dooven, en de acconsonanties in r. 2:<br />
dan diepste duisternis dooven d<br />
diepste duisternis st<br />
Voorzover ik kan beoordelen worden deze klankverschijnselen niet gesemantiseerd.<br />
Wel kan men stellen dat de regel die gewijd is aan de<br />
`duisternis van dit aardse' het meest beklemtoond wordt en dat stemt<br />
overeen met de positie waar het lyrisch subject zich blijkens hier in r. 3<br />
ophoudt.