Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
37<br />
(van B) om s hemels cirkelgang op (in plaats van het latere Om 's hemels<br />
cirkelenden loop). cirkelgang was beknopter dan cirkelenden loop en<br />
bovendien een Leopoldiaans woord. Het woord heeft echter noties van<br />
`geslotenheid`, `gedetermineerdheid volgens bepaalde ordelijke lijnen',14<br />
terwijl cirkelenden loop deze betekeniskenmerken niet draagt, waardoor<br />
het beter past bij de `onnaspeurbaarheid' der kosmische orde. De uiteindelijke<br />
lezing heeft als bijkomend voor<strong>deel</strong> een ritmisch-metrische<br />
onregelmatigheid die functioneel is, zoals boven beschreven.<br />
2.2.3. Nr. 5<br />
2.2.3.1. Vertaling en bron<br />
r. 1 Deze regel is nogal letterlijk vertaald, 15 hoewel nous passons, dat in<br />
A driemaal voorkomt, in de vertaling, ook in de volgende regels, niet<br />
wordt overgenomen. Het kwatrijn zoals dat in A staat, behoort tot een<br />
type waarin de `rijmregels' eindigen op eenzelfde woord of paar<br />
woorden.'<br />
r. 2 Leopold heeft de drievoudige herhaling, zoals gezegd, niet overgenomen,<br />
maar noties uit nous passons zijn wel te ontwaren in schrijven<br />
wij (en mogelijk ook in verlaten en verloren in r. 4). In schrijven wij is<br />
voorts tracé uitgedrukt" (dat naast `tekenen' ook `schrijven', `schetsen'<br />
betekent). In het Frans is het object van `schrijven' (tracé) l' expression de<br />
nos chagrins, `de uitdrukking van onze zorgen' . Leopold heeft deze `uitdrukking'<br />
geconcretiseerd in (onzer zorgen) schrift. Dit beeld sluit aan<br />
bij schrijven en blad. Er ontstaat aldus een sterkere samenhang. Deze<br />
wordt syntaktisch ondersteund doordat van r. 1 en r. 2 één zin is gemaakt<br />
zodat blad, schrijven en schrift ook nog weer samen functioneren binnen<br />
een nauw grammaticaal verband.<br />
angstig is een opvulling die zorgen versterkt - welk woord in vergelijking<br />
met chagrins mogelijkerwijs wat minder `kommervol' is (uiteraard is<br />
dit een indirecte versterking waar angstig een predicatieve toevoeging is,<br />
die via wij doorwerkt in onzer).<br />
In A worden de handelingen die respectievelijk in r. 2 en r. 1 zijn beschreven<br />
, voorgesteld als na elkaar optredend. Leopold laat de activiteiten<br />
van het `passeren' en `traceren' gelijktijdig plaatsvinden in het schrijven<br />
van het schrift over het blad - zo bekeken zijn passons en tracé in .rchrijven<br />
samengesmolten.<br />
r. 3 oeverloozen voor qui err sans limites is beknopter. Het woord is<br />
concreter dan sans limites: een oever slaat letterlijk op een `waterkant',<br />
terwijl het gebruik van limites niet per se daaraan gebonden is ('gren-<br />
14 D 37S citkelvo '' s.v.,g<br />
' rmi e in zichzelf geslote esloten beweging".<br />
stift sta t is letterlijk ette l la plume, , vvgl.<br />
g D 1 934:<br />
"inz. ggraveerstift of een Ppuntigg schrijfgereedschap".<br />
16` V gl. in Soe fi sch' de nummers e s 20 0 en 2 3, `Oostetsch I'I nr. 9; ^ ` Oostersch III' III nr. 2 , 3 en 4.<br />
17 Het perfectale aspect van avoir ir tracé is met schri 'ven wij verdwenen.<br />
p 1 9