Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
30<br />
vertegenwoordigen de wisselvalligheden van de weg naar die climax. Maar<br />
meer nog, dat juist in het motto-kwatrijn het specifiek poëtische in zo<br />
sterke en geconcentreerde mate aanwezig is, versterkt de opvatting dat<br />
het een signaal is dat aangeeft dat aan de mystieke tocht waarvan de<br />
reeks verslag aflegt, op poëtische wijze is vormgegeven.<br />
2.2.1.2. Klank<br />
De klankstructuur van het kwatrijn is `dicht'. Er is een opvallende klinkerherhaling;<br />
de o, in de eerste plaats in de eindrijmen (r. 1, r. 2 en<br />
r. 4), maar ook in het laatste woord van de niet-rijmende derde regel<br />
(tocht), en maar liefst vier keer in zonder. Door de o-herhaling worden<br />
de regels, die al sterk op elkaar betrokken zijn door het eindrijm en de<br />
in de vorige sectie beschreven woord- en constructie-herhalingen, nog<br />
eens extra op elkaar ingesteld:<br />
r.1 o o/r.2 o o/[r.3o]/r.4 000<br />
Ook wat de o-klank aangaat is r. 4 als een verdichting van r. 1 en r. 2 te<br />
beschouwen.<br />
De tweede opvallende assonantie is die op oe:<br />
r.1 oe/ r.2 0/r.3 oe/r.4 oe oe<br />
Ook hier vormt r. 4 weer een soort climax. Omdat de oe-klank vrijwel<br />
aan het begin van het kwatrijn en vrijwel aan het eind ervan voorkomt,<br />
draagt ze bij tot de indruk van afgerondheid die het vers geeft. Ook de<br />
ei-klank komt herhaaldelijk voor, doch ze is niet zo opvallend, daar ze<br />
voornamelijk in onbeklemtoonde positie verschijnt (3 x in -beid) en<br />
slechts 1 x in beklemtoonde positie (in reis). Toch draagt ze natuurlijk<br />
bij tot de eenheid van het kwatrijn. Op de bindende functie van de<br />
i-herhaling in zit stil (r. 3) heb ik in noot 6 gewezen.<br />
De consonantherhalingen die de aandacht trekken zijn die op z en v.<br />
z: r.1 z z/ r.2 z z/r.3 x z/ r. 4 i<br />
In alle regels komt de z twee keer voor en telkens in beklemtoonde positie<br />
(in r. 3 mogelijk slechts éénmaal in beklemtoonde positie).<br />
v: r.1 v/r.2 0/ r. v/r.4 v v<br />
3<br />
De herhaling is hier minder opvallend dan bij die van de z. De v is minder<br />
frequent en staat op één uitzondering na in onbeklemtoonde positie.<br />
Toch werkt de v-herhaling in r. 4 (1 x beklemtoond), neem ik aan, wel<br />
bindend, vooral waar de beide woorden die met de v beginnen, in eenzelfde<br />
syntaktische positie staan en een dominante klinker gemeen hebben<br />
(oe). Ook ten aanzien van de v-herhaling is r. 4 als een climax te beschouwen:<br />
de v-klank komt het meest in deze regel voor, bovendien één<br />
keer geaccentueerd (overal elders zonder accent), en de met v beginnende<br />
geaccentueerde syllabe behoort tot een dubbel `gemarkeerde' woordgroep<br />
(n.l. 1° zonder + substantief; 2° Leopoldiaans woordtype) die ook wat<br />
de klinkers aangaat gemarkeerd is (oe en o).