Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
27<br />
Wel heb ik uiteraard getracht in mijn beschouwingen uit te gaan van de<br />
manier van lezen die poëzie als die van Leopold lijkt te vereisen. Bovendien<br />
ben ik bij mijn waarnemingen zo systematisch mogelijk te werk gegaan.<br />
Daarmee hoop ik het subjectieve element in de beschrijvingen tot<br />
een aanvaardbaar minimum te hebben beperkt.<br />
De elf kwatrijnen zijn meestal geslaagde vertalingen te noemen:<br />
geslaagd, daar bepaalde vertaalproblemen adequaat zijn opgelost en het<br />
resultaat in poëtisch opzicht voldoet. In deze uitspraak zit een waardeoor<strong>deel</strong><br />
vervat. Ook elders zullen soms evaluatieve opmerkingen worden<br />
geplaatst (bijvoorbeeld bij de bespreking van de varianten: sommige wijzigingen<br />
worden verbeteringen genoemd). In de beschrijving probeer ik<br />
zo duidelijk mogelijk het materiaal te geven waarop de uiteraard onbewijsbare<br />
waarde-oordelen zijn gebaseerd.<br />
Er is in `Soefisch' ook een hoeveelheid kwatrijnen aanwezig die op<br />
sommige plaatsen een minder adequate vorm hebben gekregen; ze bevatten<br />
zwakke plekken, stoplappen, kortom: onopgeloste vertaalproblemen.<br />
Het lijkt me inzichtgevend om niet alleen na te gaan waar een dichter -<br />
in zijn hoedanigheid van vertaler -slaagde, maar ook waar hij (min of<br />
meer) faalde, en daarbij te trachten er achter te komen waarom of waardoor<br />
dat geschiedde. Bekijkt men alleen de volmaakte kwatrijnen - volmaakt<br />
als poëzie en volmaakt als vertaling - dan kan de indruk gewekt<br />
worden dat het omzettingsproces een vanzelfsprekende en onproblematische<br />
zaak is. Quod non. Door enkele gevallen te bespreken waarin<br />
vertaal- en vormgevingsproblemen niet bevredigend konden worden opgelost,<br />
moge een betere, meer realistische kijk ontstaan op de wisselvalligheden<br />
van het vertalen. Dit onder<strong>deel</strong> komt aan de orde in 2.3.<br />
Om dezelfde redenen als die welke hierboven genoemd zijn, bespreek<br />
ik in 2.4 enkele kwatrijnen die Leopold wel heeft willen vertalen, maar<br />
die hij niet heeft kunnen voltooien omdat hij voor kennelijk onoplosbare<br />
vormgevingsproblemen kwam te staan.<br />
Leopold heeft vermoedelijk in twee stadia de kwatrijnen voor `Soefisch'<br />
uitgezocht. Ik probeer in 2.5 na te gaan of er naspeurbare criteria aan<br />
deze `dubbele' selectie ten grondslag liggen.<br />
Tenslotte zal ik in 2.6 de regelmatigheden, de tendenties, die zich in<br />
de bespreking van de elf kwatrijnen in 2.2 aandienen, inventariseren en<br />
ze vervolgens trachten te formuleren en (voorlopig) te systematiseren.<br />
2.2. Elf kwatrijnen<br />
2.2.1. `Motto'<br />
2.2.1.1. Vertaling en bron<br />
r. 1 Een vrij letterlijke vertaling. Seigneur! is weggelaten, waarmee het<br />
`mystiek-religieuze' karakter uiteraard verkleind is. Het lachen' en `zien'<br />
behoeft nu niet meer noodzakelijkerwijs te slaan op een religieus-mystiek<br />
schouwen. De strekking van het kwatrijn is in dit opzicht minder specifiek<br />
gemaakt. De uitroep, die in de vocatief Seigneur! zit, is wel overge-