Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
21<br />
Leopold heeft zich nauwelijks over zijn poëzie uitgelaten. Er zijn te<br />
weinig uitspraken van hem bekend om daaruit zijn literatuuropvattingen<br />
te kunnen construeren. Wel is het gewettigd, lijkt me, hem in een symbolistisch<br />
kader te plaatsen en daarmee aan te nemen dat ook hij op het<br />
standpunt heeft gestaan dat in (zijn) poëzie bepaalde formele verschijnselen<br />
functioneel zijn. Uit verscheidene van Leopolds poeticale gedichten<br />
en notities uit de nalatenschap kan men steun voor deze gedachte<br />
vinden. Ook in de tekstontwikkeling van zijn gedichten zijn momenten<br />
aan te treffen waaruit, naar ik meen, mag worden afgeleid dat de werking<br />
van formele aspecten is beoogd."<br />
1.4.3. Samenhang en tekstontwikkeling<br />
Een probleem waarmee men bij het waarnemen van teksten in statu<br />
nascendi te maken krijgt, is de mate van samenhang die men aanwezig<br />
kan of moet achten. Een kladversie of een ontwerp van een gedicht bevat<br />
minder expliciete syntaktische structuren, minder naspeurbare regelmatige<br />
fonische patronen, een minder eenvoudig achterhaalbaar semantisch verband;<br />
er is minder tekstcontinuïteit: er zitten letterlijk en figuurlijk<br />
`gaten' in de tekst. De `vroege' tekst voldoet niet aan de eisen die men<br />
als lezer doorgaans stelt aan een voltooide tekst. Toch kent een tekst in<br />
een vroeg stadium wel een zekere samenhang. Dit mag men althans<br />
a priori aannemen. Zoals gezegd kan men stellen dat een gedicht in de<br />
symbolistische traditie een maximum aan samenhang vertoont. Bij een<br />
tekst waarvan vaststaat dat die als een vroeg stadium van een gedicht uit<br />
genoemde traditie gekarakteriseerd kan worden, mag men tevens aannemen<br />
dat er door de auteur naar gestreefd is om met elkaar samenhangende<br />
elementen te produceren. (Het is daarbij in principe niet van belang<br />
of het gedicht ooit tot voltooiing is gebracht.) 'Het lezen van een<br />
H Ytiet. La p poétique ' 'q de Valéry, a, ^ pp. 77 en zijn stelling g dat 'vorm' en `betekenis' g eli'k- l<br />
waardige g factoren r zijn zijn in het et gedicht: g "les pensées p énoncées ou suggérées gg par p un texte de<br />
oem 'e ne sont pas P du tout l'objet l' 'et l unique q et capital p du discours, ^ - mais des moyens y qui ui<br />
également g avec les sons, , les cadences, , le nombre et les ornements, , aprovo- P<br />
quer, a ' soute soutenir une n certaine in tension te ou exaltation, , à engendrer g en nous un monde - ou<br />
un mode d'existence ' - tout ut h rmoni a ue" q (ibidem, p. ,p84 . "Ainsi entre ^ la forme et le<br />
fond , entre 1e son et le en sens, entre , le poème p et l'état de poésie, p , se manifeste une<br />
sy m' et rie, une égalité ga d' im p ortance , de valeur et de p pouvoir, , gui n'est pas p dans la prose; p,<br />
quio pP s'oppose ' l l i de la prose - laquelle P décrète q l'inégalité g des deux constituants du<br />
lan gg a e. Le principe p p essentiel de la mécanique q poétique p q - c'est-à-dire des conditions de<br />
production de 1" etatt p oé uq<br />
i e par p la parole p - est à mes yeux Y cet échange g harmonique que<br />
entre n ' ess x Pr ion et 1'im p ression... Entre la Voix et la Pensée, , entre la Pensée et la Voix, ,<br />
entre n r 1 aPrésence s et l'Absence, , oscille le ppendule poéti g ue" (ibidem, ,p p. 88 . Ook bij ^<br />
Mallarmé ' in i<strong>nl</strong>^ zijn manipulatiesvan het materiaal voor `Le Livre' kan men "Cette adé q q-<br />
tion du fond à la forme" bespeuren p "avec primauté p et fonction créatrice impartie p à cette<br />
dernièr e " S(Scherer: Le "Livre" de Mallarmé, , p. p 1139).<br />
3<br />
S9 In n de volgende l gP<br />
n de hoofdstukken u zullente telkensverschijnselen s ter er sprake s r e komen die<br />
naar ik<br />
hoop p deze uitspraken p zullen bevestigen. g