Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
238<br />
gezet als een poging om regelmatigheden in Leopolds tekstveranderingen<br />
op te sporen. Wel worden in de analyse verschijnselen genoemd die in<br />
verband te brengen zijn met de door mij geformuleerde tendenties.<br />
Herhaalde malen spreekt Sótemann ervan dat Leopold een passus uitwerkt<br />
19 -dit is wel in verband te brengen met de uitbreiding -tendentie<br />
-, of bepaalde ge<strong>deel</strong>ten (beter) op elkaar wil laten aansluiten. 20 Dergelijke<br />
verschijnselen zijn, evenals het `tastend zoeken' , 21 min of meer inherent<br />
aan elk ontstaansproces.<br />
Het is niet verbazingwekkend dat de `negatieve' tendenties, waarvan<br />
men kan aannemen dat die zich in veel soorten tekstontwikkeling zullen<br />
manifesteren, ook voorkomen in `Naast ons, naast ons' . Leopold "zoekt<br />
naar een andere oplossing die het misverstand voorkomt" . 22 Hij vermijdt<br />
herhalingen^ 3 en hij werkt fonische ontoereikendheden weg. Z4<br />
Onder de `positieve' tendenties vallen in Op het voetspoor enkele verschijnselen<br />
in het oog die men in verband kan brengen met de fonische<br />
versterking en fonische concentratie, zoals de bevestiging van de "metrische<br />
basis" en het aanbrengen van klankverwantschappen. 25 Ook de<br />
19 0 Ophet voetspoor, p Pp.47, 7> P 53, P.10<br />
3.<br />
20 Op p het voetspoor, o. m. • P.11 5, P.1<br />
39.<br />
21 Op het t vo voetspoor, p p. P 6 7. - In dit verband b dis het wellicht c instructief tde befaamde<br />
"palettes" P te noemen die Valéry rY bij lhet werken aan zijn gedichten g samenstelde en die<br />
eveneens te beschouwen zijn als een manifestatie van het `tastend zoeken'. "II n'est pas P<br />
question uestion dans ces Ppalettes - bien que q cela arrive quelquefois q 9 - d'un simple P rappel PP de<br />
rimes mais bien d'étaler sur laa pg e une matière verbale riche, immédiatement ,<br />
dis-<br />
Ponible et maniable un éventail de mots en formation ui q soit le plus P vaste possible P<br />
dans la sphère P du sense comme dans celle de sonorité. Toute la course sémantique q et<br />
toute larofondeur P phonétique P q sont s stémati Y uement q parcourues. P On assiste, a re regarde arder<br />
attention cesalettes P à une sorte de végétation g ou de prolifération P de mots appelés PP<br />
les uns les autresar P des relations de similitude ou d'opposition, PP ^sonores ou lo g i ues• q<br />
développés PP dans tout leur es Pace les mots remontent à travers l' é Paisseur<br />
de leur histoire<br />
l 'us qu'à leurs racines ét Ymolo gq i ues réveillant ^ d'anciennes significations, g des valeurs, , des<br />
nuances oubliées ou nouvelles; tout un jeu de métaphores P latentes nait de leurs formes<br />
ra rapprochées, rochées juxtaposées l P ou mêlées. Tel est le parti P ris prid'exercer<br />
les mots a tous leurs<br />
et à tous leurs sensossibles P de leur redonner tout leur Pouvoir"aldus<br />
Nadal over<br />
het ontstaan van Laeune 1 Parque, q ^ P .184. Bij BijMilosz is het anders ggesteld: "On ne peut P<br />
Pas dire qu' un segment g de texte jaillisse 1 tout formé, ni u' qà<br />
l' inverse les linéaments<br />
d' uneensée P soient posés P pour P être ultérieurement nourris ou embellis; G it n' Y a pas P non<br />
Plus comme c'est le cas pour P Valéry rY constitution de ` ` Pallettes" de mots (homonymes Y ou<br />
s Y non Ymes ou puiser P de quoi q fabriquer q quelques q q vers. Les brouillons de Milosz donnent<br />
lelus P souvent l'impression p d'un bégaiement g (Bellemin-Noël: Le texte et l' av ant-texte ,<br />
p.81-82). .<br />
22 Op het voetspoor, P 79 .<br />
23 Op het tvoetspoor, P 80 .<br />
24 De regelg reel "[bedwongen door dit eens st galmen] g levert een niet passende, P want zuiver<br />
jambische<br />
g regel Po . Hij l [sc. Leopold] P maakt er dan ook een trocheïsche van: stil bedwon-<br />
gen door dit g amen '' (Op het voetspoor, p p. 97 97).<br />
25 Op p het voetspoor, p ^ P. 40,P 78, ^Pp.<br />
Daarnaast kis enkele malen duidelijk l waarneem-<br />
baar dat bijl zoekend transformeren van het taalmateriaal "voor een dichter een woord<br />
in even hoge g mate klank is als betekenis" (ibidem, ^P p. 71).