Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
237<br />
nr. 1 r. 2 hoofdkompas<br />
nr. 3 r. 1 /2 den buitenschijn / der eeuwigheid<br />
r. 2/3 achter een gordijn /speelt wat ons boeit<br />
nr. 10 r. 3 goddelijk licht, verbijsterende luister<br />
nr. 11 r. 2 der dingen wijze schikking<br />
nr. 23 r. 1 0 tijd, waarin mijn smachten ligt<br />
nr. 24 r. 4 drinkt zijn bezwijmen uit de doodsbokaal<br />
nr. 25 r. 4 dat hij hun elk bezinnen heeft ontnomen<br />
nr. 27 r. 3 ik leefde in dommeling van zinsbedrog<br />
De tautologisering, het gebruik van paradoxale en indirecte formuleringen<br />
-speciale gevallen van de categorie: bijzondere semantische combinaties<br />
- komen weliswaar ook in `Soefisch' voor, maar ze manifesteren<br />
zich veel duidelijker in de tekstontwikkeling van `O, als de rozen'. In de<br />
ontwikkelingsgeschiedenis van een `oorspronkelijk' gedicht is de speelruimte<br />
doorgaans groter dan bij het vervaardigen van vertalingen. De verschillen<br />
in de tendenties die er bestaan tussen de kwatrijnen en `O, als<br />
de rozen' vloeien voort uit de diversiteit van de tekstontwikkeling: vertalingen<br />
of `eigen' werk. Ondanks de optredende verschillen kan men naar<br />
mijn idee vaststellen dat de uit de ontwikkelingsgeschiedenis van de<br />
bestudeerde corpora gedestilleerde tendenties in zekere mate wijzen op,<br />
of in verband staan met procédés die kenmerkend zijn voor Leopolds<br />
poëzie.<br />
4.3. Procédés in andere gedichten van Leopold<br />
Zijn de tendenties in de tekstontwikkeling van `Soefisch' en `O, als de<br />
rozen' kenmerkend voor Leopolds poëzie, of, tenminste, voor de ontwikkelingsgeschiedenis<br />
van zijn gedichten? Met andere woorden: kan men<br />
zeggen dat de verschijnselen die zich voordoen in de bestudeerde complexen<br />
ook verder in (de tekstontwikkeling van) Leopolds gedichten<br />
voorkomen?<br />
Het is niet mijn bedoeling deze vraag volledig te beantwoorden. Wel<br />
wil ik proberen in een vluchtig onderzoek na te gaan of een aantal procédés<br />
in andere verzen van Leopold optreedt. Dit geschiedt in twee etappes.<br />
Eerst ga ik na of in bestaande studies (Op het voetspoor van Si5temann<br />
en `Een rustelooze stroom' van Van Halsema) met betrekking tot<br />
de tekstontwikkeling van Leopolds gedichten de door mij gesignaleerde<br />
verschijnselen genoemd worden. Vervolgens stel ik een kleine, vrij toevallig<br />
samengestelde selectie aan de orde uit andere gedichten van Leopold.<br />
Daarbij zal ik enkele passages citeren waarin de procédés zijn te ontwaren.<br />
Nogmaals moet beklemtoond worden dat het volgend ge<strong>deel</strong>te op<br />
een zeer terloops en globaal onderzoek berust dat, naar ik verwacht, op<br />
allerlei manieren gepreciseerd, aangepast en aangevuld kan worden.<br />
4.3.1. Op het voetspoor<br />
S6temanns beschrijving van de ontstaansgeschiedenis van `Naast ons,<br />
naast ons, achter het riet' in Op het voetspoor van de dichter is niet op-