Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
201<br />
volbrachte `stijging' staat als het ware aan de `top' (syntaktisch vindt op<br />
het allerlaatste moment de oplossing van de spanning plaats doordat dan<br />
pas de persoonsvorm verschijnt).<br />
Het paradigma in r. 14, over een weelde, heeft het kenmerk `positief<br />
centraal staan (datgene waar het spreken over gaat is zeer positief ). Alle<br />
varianten, behalve goedheid, combineren dit met de notie `erotisch' , terwijl<br />
sommige hierbij nog de notie `overdaad' voegen (weelde, zwelling<br />
van weelde). goedheid, dat in C gekozen wordt als definitieve lezing,<br />
sluit het kenmerk `erotisch' niet uit, maar geeft verder aan dat het positieve<br />
waarover gesproken is, een voortreffelijke geestelijke houding vertegenwoordigt,<br />
een `zachtheid', `zachtzinnigheid', `welwillendheid'. 127 Dat<br />
Leopold dit woord verkoos boven de andere, houdt, denk ik, verband<br />
met het feit dat hij de inhoud van het spreken niet uitsluitend in een<br />
erotische sfeer wilde brengen, maar er ook `hogere', geestelijke kwaliteiten<br />
aan wilde toekennen. Dat de hele strofe `IV' in B-III en in C ook<br />
`erotisch' moet worden opgevat, wordt mede gestipuleerd door strofe `V'<br />
van B-III en C, die aansluit op `IV' en die duidelijk het erotisch `naspel'<br />
vormt ten opzichte van het (dus ook erotische) `hoogtepunt' van IV. In<br />
goedheid ontbreken voorts de `overdaad'-noties, hetgeen geen bezwaar<br />
behoeft te zijn, daar die al zo ruim aanwezig zijn in de rest van de strofe<br />
dat het niet noodzakelijk is die in dit paradigma te herhalen.<br />
Het paradigma frank. Hierop ben ik op p. 150 ingegaan. Het duidt de<br />
gesteldheid aan van het subject waarmee deze de weelde/goedheid etc.<br />
heeft aangebracht en tevens wordt daarmee iets gezegd van de wijze<br />
waarop wordt aangebracht; in alle gevallen is deze `positief ; sommige<br />
varianten beklemtonen de overdaad of impliceren deze op z'n minst,<br />
andere geven aan dat het subject zonder reserves, onbeschroomd, zonder<br />
terughouding `toebrengt'. In alle gevallen staat het subject `positief<br />
tegenover het geven (het doet het gaarne, het geeft gul, het is blij het te<br />
doen, het doet het met hartstocht etc. ). De motivatie voor de keuze van<br />
gul in C is te vinden in het gegeven dat dit woord waarschij<strong>nl</strong>ijk het best<br />
bij een situatie van geven past; het bevat de `overdaad'-notie, brengt een<br />
de overdaad onderstrepende alliteratie mee met goedheid (r. 14) (en<br />
eventueel een acconsonantie met geluk in r. 16), en de acconsonantie met<br />
toegenegen (r. 13), aangebracht (r. 14), schenkenspracht (r. 15), uitgestegen<br />
(r. 16). 128<br />
Hoewel in r. 15 en r. 16 een bepaalde regelcombinatie wordt uitgesloten<br />
en vooral in r. 16 een hoeveelheid `losse' lezingen aanwezig is, lijkt<br />
127 En mogelijk g J 0ook een soort o t ggenade a eaals s komend ed van God (vgl. g D 69 691).<br />
128 Het et streven streve naar 'klankdichtheid' naaa k m >l<br />
m ^ i medeverantwoordelijk meen kvo zijn voor het<br />
kiezen van ul. Nu kan men de tegenwerpingmaken dat ook frank dit streven dient:<br />
"zoo blank toegenegen" I ` `zoo frank aan gebracht" . Ja, ^ frank levert een fonisch gecon<br />
centreerder resultaat Pop (het middenrijm). J Toch is het aannemelijk dat in dit g eva de<br />
klankconcentratie te zwaar zou zijn. Binnen Leopolds p idiolect is in dit geval g l het kl ank-<br />
resultaat te nadrukkelijk.<br />
l