Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
189<br />
en het daarin een teken zijn voor bijzondere, `hogere' zaken. Dit beeld<br />
staat voor, of wordt vergeleken met woorden, taal, gedichten. In A-III<br />
wordt het beeld uitgebreid met de genoemde nieuwe notie-reeks, n.l. die<br />
van `tegenbeweging' van het `nieuw leven' en van het `spreken'. Wel<br />
was deze in nuce aanwezig in A-I en A-II - die beide tegenover de vermindering<br />
`iets mededelen' aangaven -, maar A-III geeft een en ander<br />
duidelijker gestalte. Er vindt mijns inziens niet zozeer een structuurverandering<br />
plaats, als wel een `blow up' van bepaalde notie-`sporen' tot<br />
strofe-grootte; er is sprake van expansie.<br />
A-III bevat naast een uitwerking van een `o, als de rozen'-strofe, die<br />
nu duidelijk als eerste strofe moet worden gezien, een expansie van de<br />
notie die in A-I enkel gesuggereerd wordt in r. (5) andere wezen?, .rub-<br />
.rtantie, en die in A-II niet in het rozenbeeld zelf aanwezig is -tenzij<br />
men haar afleidt uit de `communicatie'-notie in hemelbode - maar die<br />
wel in de poeticale uitleg van het beeld opdoemt ("maar in den dood<br />
opstanding / een nieuw bestaan / een voortbestaan verwerven"). lzo<br />
A-III bevat drie paradigmata.<br />
1. nieuwe etc. Het zelfstandig naamwoord luwte bevat de `tegenbeweging'.<br />
Het is, zoals hiervóór op p. 119 is gezegd, positief geladen,<br />
mede omdat het hier als `luwte', als bescherm(en)de rustplaats tegenover<br />
de `vermindering' in de eerste strofe kan worden opgevat (en mogelijk<br />
ook als `zoelte', `aangename warmte'). Het paradigma van adjectieven<br />
dat luwte bepaalt, heeft de notie `positief gemeen. 12' nieuwe is positief<br />
omdat de luwte komt `na' de `vermindering' en tevens omdat ze `ongewoon',<br />
`verrassend' is. zoete is `uiterst aangenaam' (dus ook `positief ).<br />
hooger is positief omdat dit woord `bijzondere' en mogelijk ook<br />
`metafysisch-religieuze' kenmerken toevoegt aan luwte. De semantische<br />
verschillen zijn hiermee ook wel duidelijk. Fonisch wordt met de oe- (en<br />
ook de z-)klank in zoete een relatie gelegd met de positieve tegenbeweging-noties<br />
in r. 8 (doorzoelde). hooger bevat de oo-klank die in de<br />
eerste strofe domineerde - en mededrager was van de `vermindering'notie<br />
- en hier in de tweede strofe ook een belangrijke rol speelt, in<br />
ieder geval als rijmklank in zoog, toog en mogelijk ook als drager van,<br />
nu, de `tegenbeweging'-notie. De ie-klank in nieuwe is een `nieuwe'<br />
klank - en als zodanig gesemantiseerd. Daarbij komt dat de uu in luwte<br />
eveneens een nieuwe klank is; 122 de uu- is verwant met de ie-klank;1^3<br />
120 Het ets is niet et onwaarschij<strong>nl</strong>ijk onwaarschij<strong>nl</strong>ijkdat de expansie p in A-III grond g vond in de aanwezigheid g<br />
van de `tegenbeweging'-noties in de poeticale oeticale uitle g^ die (nog) gniet een (voldoende) pen<br />
dant hadden in het beeld zelf, zodat de overeenkomst tussen beeld en uitleg g van het<br />
beeld onvolkomen was.<br />
121 f 0 • . `ter vervanging gg van' de 'vermindering'.<br />
122 De uu komt k het et eerst e in deze regel g voor, , althans in beklemtoonde ppositie<br />
- de uu in<br />
uw(e) r. 2 of r. 3 i so onbeklemtoond. b<br />
123 Vg1. Dik e en Kooij: l Algemene g mene taalwetenschap, , p 14 0-141• ie en u<br />
zijn zij beide<br />
+ hoog, oog, achter, a + gespannen. es Het enige g verschil s tussen se bbeide<br />
klanken is dat de uu<br />
+ rond is en de ie niet.