Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
185<br />
3.5.2.3. A-III/B-1<br />
De eerste regel is niet weze<strong>nl</strong>ijk gewijzigd. De hoofdletter 0, alsmede<br />
het aaneenschrijven van donkerroode, is een teken dat Leopold (meer)<br />
ging letten op de eisen van de uiterlijke presentatie (een gedicht begint<br />
met een hoofdletter; donkerroode hoort aaneengeschreven te worden). In<br />
de volgende drie regels vinden twee syntaktische veranderingen plaats.<br />
Aanvankelijk bevat B de volgende a- en 0-lezing:<br />
a<br />
aa<strong>nl</strong>agen g aan de ruiker de o schat<br />
van uwe borst, toevleiende, zoodat<br />
a<br />
aa<strong>nl</strong>agen aan uw borst, de zoele schat<br />
en waren teruggezonken, zoodat<br />
borst wordt weer in de tweede regel geplaatst (in A-II stond het woord<br />
ook in de tweede regel); schat is nu een bijstelling bij borst (de relatie<br />
van schat en borst, kern -bepaling, is nu omgedraaid: de borst is weer<br />
kern). ruiker verdwijnt - wel omdat de vergelijking van borst met ruiker,<br />
waaraan een bundel rozen (ook weer een `ruiker') aa<strong>nl</strong>igt, verwarrend is.<br />
Deze verandering is verduidelijkend, ook ten opzichte van A-III. schat<br />
van uwe borst wordt gewijzigd in de zoele schat. Bij schat hoorde aanvankelijk<br />
een aantal bepalingen die een niet-zinvol contrast vormden ten<br />
aanzien van de `emotie'-noties die allerwege - ook in borst - aanwezig<br />
waren. Na de verandering is de schat enkel nog zoel, hetgeen past bij de<br />
noties `erotisch' (en `emotie') die borst draagt. In plaats van een tegenstellende<br />
relatie tussen borst en rozen is er aldus een meer 'sympathiserende'.<br />
Ook met het invoeren van zoel ontstaat er een soort van tautologisering,<br />
doordat dezelfde betekeniskenmerken worden herhaald.<br />
Er zijn twee paradigma's aanwezig. In de a-lezing: toevleiende etc.,<br />
dat de notie `gerichtheid' als dominant heeft. Het onderscheid tussen de<br />
leden bestaat vooral uit het verschil in semantisch subject: toegevoegd<br />
vooronderstelt dat een persoon, bijvoorbeeld de u, de rozen heeft toegevoegd<br />
- als bundel tot zich heeft genomen; toevleiende impliceert eenzelfde<br />
situatie, maar toeneigende en toereikende zouden heel goed kunnen<br />
slaan op de rozen als subject die `toeneigend', `toereikend' zijn; over<br />
mogelijke redenen voor de eliminatie van toevleien heb ik op p.129<br />
gesproken. toegevoegd, toereikende en toeneigende zijn óf neutraal (noch<br />
negatief, noch positief) Of positief wegens de erin geactualiseerde `gerichtheid'<br />
die wel moet berusten op `genegenheid' (dit geldt voornamelijk<br />
voor toereikende en toeneigende).<br />
In de 0-lezing treft men twee `hoofd'-lezingen aan:<br />
lezing 1<br />
g<br />
en waren teruggezonken, zoodat<br />
gg ^<br />
lezing g 2<br />
en zoeke ggaan in stroomingen, g ,<br />
j oms poeld<br />
F.<br />
in stroomingen gebed<br />
verloren<br />
g g ,<br />
zoodat