Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
181<br />
3.5.2. `I': A-I, A-H, A-HI, B-I, C<br />
(Synopsis r. 1-4, A-I r.(1)-(14), A-II r.(6)-(12), A-III r.(1)-(10), B-I<br />
r. 1-4, C r. 1-4)<br />
3.5.2.1. A-I/A-II<br />
In A-I is er nog geen onderscheid in strofen, en ook geen onderscheid in<br />
wat later strofe `I' en strofe `VI' zullen worden. Wel is uit de ontwerpnotitie<br />
slot vooraf duidelijk dat Leopold een bepaalde structuur beoogde<br />
waarin begin en einde op elkaar betrokken zijn. Voor de in A-I voorkomende<br />
noties verwijs ik naar p. 127.<br />
In A-II valt een <strong>deel</strong> van het complex van A-I uiteen in twee ge<strong>deel</strong>ten:<br />
het beeld van de rozen in hun `vermindering' wordt in twee strofen<br />
verwerkt, de latere strofe `I' en de latere strofe 'VI', in de volgorde 'VI',<br />
`I'. Er vindt `uitbreiding' plaats van elementen (produktie, generering)<br />
en tevens `vorming' (de elementen worden in de `vorm' van een versregel<br />
of strofe gegoten). Wat in A-I één complex was, wordt in A-II uiteengelegd<br />
in twee groepen. Uit de ontwerpnotities slot vooraf en recapitulatie<br />
blijkt de aanwezigheid van een zeer globaal semantisch schema, waarin<br />
begin en eind (ten dele) identiek zijn: de `beginsituatie' en `eindsituatie'<br />
moeten gelijke trekken vertonen.<br />
De volgorde `I'-`VI' of `VI'-`I' staat in A-II nog niet vast. Omdat `VI'<br />
het eerst is opgeschreven lijkt het alsof deze geïntendeerd is als beginstrofe.<br />
Maar dit hoeft niet zo te zijn als men het volgende bedenkt: `VI'<br />
ligt het dichtst bij de noties en de verwoording ervan in A-I, terwijl `I'<br />
veel meer nieuwe elementen bevat. Het ligt voor de hand te veronderstellen<br />
dat Leopold eerst datgene wat hij in A-I al gevonden had, heeft uitgewerkt<br />
om pas daarna nieuwe elementen toe te voegen.<br />
Enkel de eerste regel van `I' in A-II bevat elementen uit A-I: "O, als<br />
de rozen, als de donker ronde", waarin de uitroep 0, de `vergelijking' of<br />
het `moment' in als, en de rozen die rood zijn, overgenomen elementen<br />
zijn. Echter, de verwoording van de elementen is heel anders, er is een<br />
poëtische regel van gemaakt: - door het naar achter plaatsen van het<br />
adjectief; - door donker roode in plaats van roode; door de herhaling van<br />
als; - door de klankwerking, het ritme en de rangschikking.<br />
Het totaal van deze `veranderingen' heeft een intensivering, een concretisering<br />
tot gevolg: zo actualiseert donker roode als achtergeplaatst<br />
adjectief extra de kleur. Er is een verschil tussen `de (donker)roode rozen'<br />
en `de rozen, de donkerroode'. Door het adjectief te verplaatsen en door<br />
als te herhalen, wordt een niet tastbare kwaliteit van de rozen, n.l. de<br />
kleur (met bepaalde symbolische lading) in het middelpunt geplaatst.<br />
De assonantie en de acconsonantie werkt versterkend:<br />
0, als de rozen, als de donker roode oo d r oo d d r oo d<br />
roode is qua klank haast identiek met rozen. Deze klankovereenkomst<br />
loopt parallel met de kleurgelijkenis en past bij de overeenkomst in symboolwaarde<br />
van beide woorden (zie hiervóór: 3.4).