Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
156<br />
verdwaasd is waarschij<strong>nl</strong>ijk evenals verwonderd ... en nog nahangend,<br />
predikatieve toevoeging bij het subject. Het subject kan de climax en de<br />
terugval niet met het verstand volgen. Het is `terugkerend' , nog zonder<br />
besef van wat er nu precies gaande is geweest. verwonderd is minder<br />
sterk dan verdwaasd. Nadat het subject de bezinning kwijtgeraakt was,<br />
blijft, reflecterend, de verwondering over. in den ommekeer (terwijl de<br />
`ommekeer' plaatsvindt en ook wei enigszins doordat deze plaatsvindt), is<br />
het subject `verbaasd', `bevreemd', begrijpt het niet direct wat er aan de<br />
hand is. ommekeer slaat op de plotselinge wending van `stijging' naar<br />
`terugval', op de `staatverandering'.<br />
nahangend is een nieuwvorming die wel betekent: `voortgaan met hangen'<br />
, waarbij 'hangen', hier 'zweven', `aanwezig zijn' betekent: het<br />
woord heeft een duidelijk `erotische' betekenis (vgl. ook hierna, noot 61).<br />
en nog nahangend geeft dan aan dat het subject nog, `bij voortduring,<br />
voortgaat met aanwezig te zijn in datgene wat al opgehouden is' (n.l. de<br />
vervulling). De onzekere incorporatie dauwende (r. 18) bevat de notie<br />
`naar beneden' -hetgeen past bij de wending - en ligt in eenzelfde<br />
erotiserende sfeer als ndhangend.6oa<br />
en in zich een sfeer van rijpende voldoening had gevonden kan uitwijzen<br />
naar de staat van de climax - de vervulling - (vandaar het plusquamperfectum),<br />
die nog enigszins aanwezig is (vgl. een sfeer). De voldoening<br />
wordt haast pleonastisch rijpende genoemd: de tot volledige wasdom<br />
komende bevrediging, i.e. de bevrediging die totaal is - of beter, om<br />
recht te doen aan het tegenwoordige <strong>deel</strong>woord dat een inchoatief<br />
moment bevat, de bevrediging die bezig is `volledig' te worden - de voldoening,<br />
of liever een sfeer bestaande uit die voldoening, een stemming<br />
van voldoening, een stemming van bevrediging.<br />
De sfeer waarin zich deze en de vorige strofe bevinden, is `erotisch' te<br />
noemen, of sterker: orgastisch. Over de boodschap, over de inhoud van<br />
de boodschap - ik heb er al eerder terloops op gewezen - wordt gesproken<br />
in bewoordingen die aan een orgasme doen denken; de behoeften,<br />
de erotische overdaad, het hartstochtelijk willen geven, de gelukzalige<br />
staat van vervulling, en daarna het post coïtum, de terugkeer uit de staat<br />
van verrukking, en de daarbij horende bevreemding, met daarna nog het<br />
erbij verwijlen en het nog nasmaken van de bevrediging, - het zou alles<br />
een, zij het verhulde, beschrijving kunnen zijn van een erotische climax<br />
en het `naspel'. Niet dat daarmee gezegd is dat de boodschap `gaat over'<br />
een orgasme, maar wel dat datgene waar de boodschap over gaat qua belevingswaarde<br />
en intensiteit ermee vergeleken kan worden,61<br />
60a Vgl.<br />
` g 1 voor nahangend ^ ook Voor donkere do e e o9<br />
oogen o en` (uit `Verzen 18 7: ' "de vele uren in<br />
on ongestil estild I nahangen ahn a g van het verrukkelijk l pspel van va zijn geluksgedachten" g g ed. Van<br />
Eyck, . 55)<br />
61 Vele ggedichten van Leopold p zijn doortrokkenvvan een `erotische' lading. g Zoals bijvoor- l<br />
beeld De ` lippen pP van het water leggen e g^ zich' ed. Van Y Eyck , P .122 - dat q ua ` g an g'<br />
ver-<br />
wantscha pvertoont<br />
met '0, 0 als de rozen' - en natuur natuurlijk l `0 nachten van gedragene g gene<br />
exta-<br />
se' ed. Van Eyck, Y , P.125-126); voorts `De lucht was als een perzik' p (ed. Van Eyck,, Y