Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
151<br />
`overdadig'; de weelde, de `overvloed', neemt nog eens toe in de<br />
`zwelling' . 5 3<br />
zucht draagt o.m. de notie `emotie'. Er wordt een zucht geslaakt van<br />
weelde of liefde.<br />
Hoe r. 13 en r. 14 precies geïnterpreteerd moeten worden, durf ik niet<br />
te zeggen. Wel is duidelijk dat er in de boodschap bepaalde essentiële<br />
zaken worden aangeroerd, en dat gebeurt op een zodanige wijze dat er<br />
bepaalde gevolgen optreden die in de regels 15 en 16 worden beschreven.<br />
Ik bespreek per fase r. 15 en r. 16 te zamen:<br />
fase a:<br />
r. 15 dat het geluk [ o ] pracht<br />
r. 16 tot jubelend [ o ] was uitgestegen<br />
Wat hierboven staat vat ik op als één syntaktische eenheid, een consecutieve<br />
bijzin afhankelijk van zoo in r. 13 en r. 14. Het gevolg van wat in<br />
r. 13-r. 14 beschreven wordt is een uitermate positieve gebeurtenis, blijkens<br />
geluk, pracht, jubelend en eventueel ook uitgestegen. De tweede<br />
strofe-helft heeft veel noties gemeen met de eerste: er is sprake van een<br />
hoge mate aan positieve `gesteldheden' (weelde, zwelling, zucht, zoo,<br />
gaarne, driftig, pracht, jubelend, uitgestegen).<br />
De b-fase voegt voornamelijk losse elementen toe. Bij r. 15 komt<br />
dracht te staan en bij r. 16 voldoening, beteekenis, volkomenheid, alternatieven<br />
die de plaats opvullen van het in fase a ontbrekende substantief<br />
dat als kern fungeert voor jubelend. Naderhand wordt jubelend verbogen<br />
tot jubelende en worden gerijpt en gekregen aangebracht. dracht, deverbatief<br />
van `dragen', zou kunnen slaan op de `grote hoeveelheid' van het<br />
positieve dat in deze twee regels wordt beschreven; er is iets dat of<br />
iemand die `zwanger gaat' van geluk etc.54<br />
Van de drie toevoegingen bij r. 16 heeft voldoening een aan geluk verwante<br />
betekenis, `bevrediging', `vervulling'. De lezing "dat het geluk<br />
[.. .] tot jubelend[e] voldoening was uitgestegen" is onwaarschij<strong>nl</strong>ijk: geluk<br />
kan niet tot voldoening uitstijgen, maar alleen het `niet hebben', het<br />
`verlangen naar geluk' kan dat. beteekenis bezit de `communicatie'noties,<br />
maar kan eveneens opgevat worden in de zin van `gewicht' ,<br />
`belang'. Combinatie van beteekenis met geluk in één lezing is wel<br />
mogelijk: het geluk heeft (in de boodschap) zijn vol vreugde geuite zin,<br />
strekking gekregen of heeft zijn belang, gewicht laten zien. Ook volkomenheid<br />
zou in principe in een lezing met geluk kunnen worden samengenomen:<br />
`het geluk' is tot in vreugde geuite volmaaktheid gekomen (in<br />
de boodschap). Omdat naderhand gekregen is toegevoegd kan tot niet<br />
meer meegelezen worden. We moeten wel veronderstellen dat er iets<br />
53 'Zwelling ' kan men 'erotisch' opvatten pv<br />
n - v vgl. 1. D 24 2473 s.v.aa "zwellen": boezem "h r ezem<br />
begint g te zwellen` `: "zi' l be gint sterk naar iets te verla p gen"<br />
. `zwellen' bevat niet alleen<br />
de noties `in ruime hoeveelheid' (net als weelde en `erotisch' maar ook, in combinatie<br />
met boezem, het kenmerk `niet hebben' b (evenals wenschen).<br />
^^<br />
54<br />
„<br />
V g1. D 472 7 s.v. "dracht", t bet. 11.