Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
143<br />
mindering'-notie aan in gezonken, verschrompelend geloken, ter rust gegaan,<br />
geloken. Hiervan blijven verschrompelend en geloken het meest<br />
concreet binnen het toepassingsbereik van `bloemen' : de bloemen worden<br />
schrompelig van het verwelken, ze sluiten zich (of: hun ogen) voor `hun<br />
laatste rust' .<br />
In tesaamgekropen zit dezelfde samen- of inelkaartrekkende beweging<br />
als in `verschrompelen'.<br />
In r. 23 wordt door bloedend, als alternatief voor purper, niet alleen<br />
de notie `donkerrood' vastgehouden, maar door de combinatie met hart<br />
de `vermindering' versterkt (als het centrum van het leven bloedt is de<br />
dood nabij) terwijl ook de `emotie' toeneemt daar er nu duidelijk wordt<br />
ingespeeld op de uitdrukking `met bloedend hart' (wat betekent, volgens<br />
D 281, "gedwongen en met diepe smart").47<br />
Als alternatief op bloed in holle hand geboden - waarin de notie<br />
`communicatie' aanwezig is -verschijnt bloed van ... dooden. De regel is<br />
op te vatten als een beeld in een beeld, zoals in A-II geopperd is, een<br />
beeld voor de rode rozen (die zelf weer staan voor iets anders):<br />
X is als de rozen...<br />
de rozen zijn als bloed in holle hand geboden of<br />
de rozen zijn als bloed van ... dooden<br />
De rozen worden met bloed vergeleken op de punten van kleur, emotionele<br />
waarde, essentiële levensfunctie. Dit bloed wordt gegeven zoals de<br />
rozen iets hebben gegeven van hun emotioneel geladen levensessentie. In<br />
de tweede lezing wordt het geven een zich opofferen, een sterven om aan<br />
anderen iets te kunnen geven. Het beeld bloed van ... dooden is op twee<br />
manieren op te vatten: de rozen zijn bloed, afkomstig van `dooden' , of:<br />
de rozen zijn bloed afkomstig van doden die de rozen zelf ook zijn, de<br />
doden zijn de rozen, die hun bloed gegeven hebben; de dooden wijst<br />
ook terug naar de rozen zelf, een <strong>deel</strong> van het beeld wijst terug naar zijn<br />
'tenor'.<br />
De verschillende adjectieven, - in ieder geval acht alternatieven - beklemtonen<br />
de `vermindering' (bezweken, neergezweken, omgekomen), of<br />
ze geven de `tegenbeweging' aan (opgestane, herrezen, eventueel zalige),<br />
of ze voegen nieuwe elementen toe: uit onverstane valt op te maken dat<br />
de dooden (en dus de rozen) onbegrepen zijn gebleven, met andere<br />
woorden, dat de communicatie is mislukt; opofferende brengt wel erg<br />
sterke reminiscenties aan Christus' kruisdood met zich mee: de doden<br />
hebben zich opgeofferd (zijn gestorven) voor het heil van anderen (om<br />
aan anderen iets te kunnen meedelen in dit geval); zalige bevat religieuze<br />
noties: de doden zijn een soort heiligen, die gewijd zijn, een metafysische<br />
waarde hebben.<br />
De alternatieven op geronnen zijn alle opgeroepen door het alternatief<br />
voor de tweede vershelft. Met geschonken verschijnt de `communicatie'-<br />
47 Cursivering g van mij. l - Een overweging gg voor bloedend is ook wel geweest g de acconso-<br />
nantie met bundel: bundel bloedend.