Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
5<br />
b. Echte liefhebbers van een schrijver stellen belang in alles wat met hem<br />
of haar te maken heeft. Naast zaken als de sigarepeuk van Kloos en de<br />
trui van Gorter kan het materiaal dat de genese van gedichten bevat een<br />
plaats gegund worden.<br />
Overzien we nu de gebruiksmogelijkheden, dan zien we dat centraal kan<br />
staan in het onderzoek: de auteur (psyche, leven (4)), een algemeen psychologisch<br />
'systeem' (het creatieve proces (4)), de relatie auteur-tekst<br />
(werkwijze (2)), de linguïstische constitutie van de tekst (1), het afzonderlijke<br />
werk (3a, 3b), het literair idiolect van de auteur (3b, 3c), het<br />
conventiesysteem van een bepaalde tijd in verhouding tot het idiolect<br />
(3c, 3d), de poetica (3e). De onder 5 genoemde motieven zijn niet van<br />
wetenschappelijke maar meer van pedagogische aard of zij komen voort<br />
uit een redeloze bewondering die geen verdere motivering behoeft. De<br />
gegeven ordening is in zoverre willekeurig dat de grenzen tussen sommige<br />
categorieën vloeiend zijn. De bestudering van de `uiterlijke' ontstaansgeschiedenis<br />
kan gegevens opleveren voor de kennis van de interne tekstontwikkeling.<br />
Sótemann geeft in Op het voetspoor van de dichter (naast<br />
tot dusver onbekende teksten (1)) in de eerste plaats inzicht in de 'materiële'<br />
werkwijze, de sequentie van verschillende handelingen (2). Daarbij<br />
biedt hij echter ook een blik op de semantische ontwikkeling (3a) en<br />
werpt hij licht op bepaalde Leopoldiaanse eigenaardigheden van stilistische<br />
en thematische aard (3b, 3c) die te relateren zijn aan literair klimaat<br />
en poetica (3d, 3e).15<br />
1.3. Tekstontwikkeling en literair idiolect<br />
Het uitgangspunt dat ik voor mijn onderzoek gekozen heb, berust op de<br />
vooronderstelling dat de tekstontwikkeling van de gedichten van Leopold<br />
onder meer de mogelijkheid biedt om inzicht te verwerven in diens literaire<br />
`idiolect'. Alvorens het praktische onderzoek aan te vangen, dienen<br />
twee vragen te worden beantwoord. 1° Wat is een literair idiolect?<br />
2 ° Wat is de relatie tussen het idiolect en de regelmatigheden, de tendenties,<br />
die uit de tekstontwikkeling zijn af te leiden?<br />
1.3.1. Literair idiolect<br />
Aan het produceren en percipiëren van teksten in bepaalde contexten,<br />
aan het taalgedrag van de individuele taalgebruiker, ligt een constellatie<br />
ten grondslag die bestaat uit kennis van een taalsysteem en van een pragmatisch<br />
`systeem' (of meer pragmatische `systemen'). 16 De aard van beide<br />
15 Bovendien spreekt p er e u uit t Sot emanns studie deen aanste aanstekelijke l bewonderingg voor en ver-<br />
wo n de rin over wat er in de genese van n ee een gedicht g van Leopold p plaatsgrijpt. p g lp<br />
16 In het vo 1 gend ge<strong>deel</strong>te g bedien ik me van exacte termen als systeem, y , regels. g<br />
Deze wekken de suggestie le van n wetenschappelijkheid eengeneraliseringdie<br />
groter roter is dan<br />
veelal 1 waargemaakt waa g kan worden aangezien g zzij l niet et in alle gevallen e g begrippen aanduiden