Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
133<br />
A-IV (zie hiervóór, p. 126) aan de orde geweest. Als alternatief voor deze<br />
plaats verschijnt eerst en hun stil gebaar. stil kan in één betekenis41 synoniem<br />
zijn met geheim. Andere noties van stil die hier toepasbaar zijn:<br />
`zonder of met zeer weinig beweging' (hierdoor wordt de subtiliteit van<br />
het gebaar aangegeven) en `met geen of weinig geluid gepaard' , waarbij<br />
de volgende door D 1936-1937 genoemde zinsnede te pas gebracht kan<br />
worden: "(van gevoelens en gedachten) niet in woorden geuit"; aldus is<br />
stil gebaar paradoxaal ten opzichte van spreken tegen derden en heeft stil<br />
gebaar zelf trekken van een oxymoron: een uiting die of een gebaar dat<br />
op zo'n wijze gegeven wordt dat het niet of nauwelijks merkbaar is, met<br />
zijn eigen aard in strijd is. Op deze manier bezien kan van een stil gebaar<br />
(en ook van een geheim gebaar) een lijn getrokken worden naar ijler<br />
in de vorige strofe (ijl en stil hebben beide een notie `ternauwernood'<br />
gemeen: `ternauwernood lucht bevattend' , respectievelijk `ternauwernood<br />
met geluid, beweging etc. gepaard gaand' ).<br />
Met stil ontstaat een tekort van één syllabe, een reden waarom verdere<br />
varianten voor deze plaats verschijnen: bedoeld en beproefd een bedoeld<br />
gebaar betekent een gebaar dat niet daadwerkelijk gegeven wordt maar<br />
enkel geïntendeerd is of wellicht: `een slechts aangeduid, gesuggereerd<br />
gebaar', `een zweem van een gebaar' (ook van deze woordgroep in deze<br />
interpretatie valt via de notie `ternauwernood' een lijn te trekken naar<br />
ijler). van een bedoeld gebaar tot nadering is te omschrijven met: `uit de<br />
rozen, of de lippen, valt iets te merken van een gebaar om naderbij te<br />
komen' of `er valt iets te merken van een suggestie naderbij te komen'.<br />
Een andere parafrase: `de rozen, de lippen, geven een gebaar dat bedoeld<br />
is om een teken te zijn (voor anderen) om naderbij te komen' (bedoeld<br />
is dan proleptisch gebruikt: een bedoeld gebaar tot = een gebaar<br />
bedoeld tot). In de laatste gevallen worden door bedoeld (`iets willen<br />
meedelen') de communicatieve noties die gebaar (een teken immers) al<br />
bevat, versterkt. een beproefd gebaar moet wel opgevat worden als `een<br />
"geprobeerd" gebaar' , `een poging tot een gebaar' (deze proleptische<br />
interpretatie ligt niet ver van een bedoeld gebaar: in beide gevallen is er<br />
niet sprake van een gerealiseerd gebaar maar van een `benaderen' daarvan).<br />
Een aantal in margine neergeschreven woorden zijn nog onbesproken<br />
gebleven: in r. 11 wilde en in r. 12 dat wilde; zij geven mogelijk de<br />
`geneigdheid' van de bladen of lippen tot communicatie aan. openbaar<br />
in r. 11 -waarschij<strong>nl</strong>ijk mede op grond van (rijm)klankovereenkomst met<br />
zwaar (en gebaar) ontstaan - bevat ook een `communicatieve' notie (`iets<br />
openbaar maken' = `iets mededelen') en heeft wellicht bijbelse en daarmee<br />
`religieus-metafysische' connotaties via een allusie op het boek der<br />
Openbaring. Het woord is naderhand niet gebruikt; misschien omdat het<br />
een te directe, te duidelijke communicatie betekende terwijl de andere<br />
communicatie-noties tot dusver zich meer bevonden in de sfeer van<br />
`suggereren'.<br />
41 Vl. g D 11937 s.v. "'" stil bet. S.<br />
"zijn l hoedanigheidniet openbarend, o penbare<br />
nd<br />
verborgen,<br />
geheim" .