Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
131<br />
den) is gebruikt als gesubstantiveerd <strong>deel</strong>woord. Het woord heeft betrekking<br />
op de rozen die onder hun aspect van `vermindering' worden getoond,<br />
hetgeen de antithese 'tegenbeweging' - `vermindering' duidelijker<br />
aanzet; `wankelen' releveert het `onvast zijn' , het door afnemende krachten<br />
onvast gaan en mogelijk ook het `heen en weer gaan' , het `weifelen'<br />
tussen de `vermindering' en de nieuwe kracht - die immers niet eensklaps<br />
optreedt, maar langzaam de rozen doortrekt.<br />
De syntaktische aansluiting in r. 8 met de vorige regels is als volgt:<br />
"(een ander leven [...] dat langzaam door de wánkelenden toog) en [dat<br />
hen] met een hooger/ijler tinteling doorzoelde". Het object van doorzoelde<br />
is afwezig, maar kan moeilijk anders dan wankelenden (dus: de<br />
rozen) zijn. doorzoelde is al in A-III gebruikt (vgl. p. 121). Het betekent<br />
ongeveer `aangenaam warm doortrekken' en wordt nader gespecificeerd<br />
door een honger/ijler tinteling. tinteling kan op twee dingen slaan: op<br />
een prikkelend gevoel -meestal gebruikt in verband met koude - of op<br />
flikkerend licht. In het laatste geval vertonen de rozen vanwege het doorzoeld<br />
raken van nieuw leven een nieuwe kleur, ze gaan een in sterkte<br />
snel wisselend licht afstralen (tinteling heeft een notie gemeen met `wankelen'<br />
, n.l. het `gaan tussen twee toestanden' ). In het eerste geval komt<br />
het `nieuw leven' tot uiting in een bepaald tintelend gevoel; er is sprake<br />
van een paradox, daar doorzoelde (met de notie `warm') en tinteling<br />
(met de aan `warm' tegengestelde notie `tintelend van koude' )38 tot een<br />
semantische eenheid worden samengesmolten (`warm doortrekken met<br />
een door koude veroorzaakt gevoel'). In deze paradoxale formulering<br />
blijkt uiteraard het bijzondere van `het nieuwe' dat de rozen gaat doortrekken.<br />
Dit wordt ook aangegeven door de alternatieve bepalingen<br />
hooger en ijler. hooger kent metafysische eigenschappen toe aan de tinteling<br />
(vgl. ook een hooger Luwte in A-III, p. 120). ijler brengt ook een<br />
bijzondere kwaliteit aan de tinteling aan, zeker omdat de comparatiefvorm<br />
wordt gebruikt zodat de tinteling in vergelijking met `andere tintelingen'<br />
als bijzonder wordt voorgesteld. Er bestaat een zekere verwantschap<br />
tussen ijler en hooger: hoe hoger men in de dampkring komt des<br />
te ijler wordt de lucht, zodat ijler mogelijk ook iets metafysisch krijgt of<br />
iets etherisch. 39<br />
Ik verbindin b de ee eerste st pplaats aa met koud Vgl. gde<br />
b<br />
s.v. I. tintelen" n een I. " tinteling" t t g ggeeft. C.B. van Haeringen g n ggeeft<br />
e int Kramers' Kramers Neder-<br />
lan landswoo woordenboek (9e 9 dr. Den Haag, g 1 962<br />
p 782<br />
s.v. "tintelen" naast die van<br />
"betekenisomschrijving" "glinsteren" alleen 11 de rikkelen nd p oor koude" . V 1. g 1VNT dl.<br />
XVII 1 kol. 184 - 18 S.<br />
: "Inzonderheid tengevolge van koude".<br />
39" V Vgl. 1. D S3 0 s.v. etherisch bet bet. 2: "uitermate ijl l en licht, ongrijpbaar;<br />
vergeestelijkt".<br />
38 'tintelen' ' ' . 1. e voorbeelden die D 2051