Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
125<br />
echter ook een andere analyse-mogelijkheid; tot nadering kan slaan op de<br />
derden, tegen de derden wordt gezegd te naderen (deze interpretatie<br />
wordt dwingend als we het latere gebaar tot nadering erbij betrekken).<br />
Het hierna twee keer neergeschreven overdracht actualiseert wederom<br />
de communicatie-notie (er wordt door de rozen iets overgedragen op anderen).<br />
Een andere notie die toepasbaar kan zijn, is wellicht die van `metafoor'<br />
: de rozen moeten als een metafoor voor iets worden beschouwd,<br />
of beter, het `verminderen' en de daarop volgende `tegenbeweging' moeten<br />
werken als een beeld, een metafoor voor de derden, de buitenstaanders.<br />
De beide tussenregels worden ingrijpend veranderd. De `overdadigheid'<br />
die sprak uit woorden als vol, vloed en zwol wordt wat teruggenomen,<br />
zonder dat deze geheel verdwijnt. Ook het erotische element<br />
(weeke kussen) wordt minder expliciet:<br />
bezielde lippen, trillende en zwaar<br />
van een benaderen van een [o] gebaar<br />
zwaar en vol ontlopen elkaar qua betekenis niet veel (zwaar betekent hier<br />
haast `zwanger'). Er is ook in deze laag weer de paradox of tegenstelling<br />
tussen `overdaad', `hevigheid' en `omzichtigheid', `niet geheel' etc. aan<br />
te treffen, i.c. tussen zwaar en benaderen.<br />
De regel kan op twee manieren gelezen worden, n.l. met en zonder<br />
komma tussen benaderen en van een [a] gebaar. In het tweede geval is<br />
de laatste bepaling geen specificering van benaderen, maar het semantisch<br />
object van benaderen. Aldus ontstaat er een zeer indirecte formulering:<br />
de lippen zijn niet zwaar van een gebaar (wat ook al iets indirecte<br />
heeft -directer zou zijn: de lippen spreken) maar zwaar van iets dat een<br />
gebaar (van spreken) benadert (let wel, dat niet het gebaar zelf is!)<br />
Als alternatief voor van een benaderen verschijnt van teederheid"<br />
waarmee het erotisch element weer terugkeert (het is nu subtieler aanwezig,<br />
minder expliciet dan eertijds in kussen). Ook de combinatie zwaar -<br />
teederheid heeft een licht paradoxale trek. Na teederheid staat geen komma,<br />
zodat de lezing `zwaar van teederheid die bestaat uit een X gebaar'<br />
mogelijk is. Het lijkt echter aannemelijker om, interpreterend, een komma<br />
in te voegen. Dan ontstaat de lezing: `zwaar van teederheid, n.l. van<br />
een X gebaar'."<br />
Aanvankelijk wordt gebaar niet bepaald. Het woord bevat `communicatie'-noties,<br />
het duidt de veruiterlijking aan van innerlijke zaken ten opzichte<br />
van een verstaander. Het gebaar, de communicatieve veruiterlijking,<br />
bestaat uit een neiging of nadering tot een andere communicatieve<br />
handeling, n.l. spreken. Ook hier is weer sprake van een uiterst indirecte<br />
28' Een le lezingg waarin waa benaderengecombineerd wordt met nadering g iin<br />
de volgende g regel g is<br />
wel uitgesloten. g<br />
29 Veel betekenisverschil tussen beide mogelijkheden er is eri e ov gn e niet. s In beide geval<br />
len vormt " een X gebaar" g een n sspecificering<br />
p ^ van teederheid.