Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Download deel 2 - Textualscholarship.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
90<br />
Hoe Leopold vertaalde kan men zien in de vier lagen van B en de laatste<br />
versie (r. 3 ):<br />
B c goddelijke luister, in verbijstering<br />
d ? "luister,<br />
d verbijsterende [ ] [ o ]<br />
d 0 dez[e] [verbijsterende luister,]<br />
E goddelijk licht, verbijsterende luister,<br />
In de eerste laag is in verbijstering een tamelijk letterlijke weergave van<br />
dans ma stupéfaction en goddelijke uiteraard een vertaling van divine.<br />
Bonté `valt weg' . luister is op te vatten als een versmelting van kenmerken<br />
uit beauté en de notie `licht', die geïmpliceerd wordt door vois en<br />
aveuglé. In de laatste versie wordt `licht' gelexicaliseerd in licht. luister<br />
herhaalt dan de belangrijkste notie uit licht en voegt daar andere aan toe<br />
(`pracht', `schoonheid' - in het Franse beauté aanwezig). Ook hier is<br />
luister, dat nu als een climax functioneert ten opzichte van goddelijk<br />
licht (mede door de bepaling verbijsterende), op te vatten als een<br />
versmelting.<br />
Een wat minder duidelijk voorbeeld van betekenisversmelting treft men<br />
aan in nr. 31, r. 1, waarvan hier de fasen van B volgen:<br />
B a Kom tot mi' tot mijn hart bang o<br />
l^ mijn g<br />
a [ pover o<br />
b [ ] dat trilt als loover<br />
De variant dat trilt als loover, die in de laatste fase gevonden wordt, zou<br />
men als een versmelting kunnen zien van noties uit de twee eerdere varianten,<br />
bang en pover: trilt heeft noties gemeen met bang; loover en pover<br />
hebben binnen de context van het gedicht het kenmerk `zwak'<br />
gemeen.<br />
2.6.1.3. Grafemische verschijnselen<br />
Weinig aandacht heb ik in 2.2 besteed aan de wijzigingen op grafemicch<br />
gebied, die voornamelijk de interpunctie en het hoofdlettergebruik betreffen.<br />
Zoals voor de hand ligt is in de netafschriften D en E en in de<br />
druk F meer rekening gehouden met de uiterlijke presentatie dan in de<br />
kladversies of schetsen van B en C. In D, E en F is de interpunctie en<br />
het hoofdlettergebruik alsmede in sommige gevallen het al dan niet als<br />
één woord schrijven gesystematiseerd. Elk kwatrijn eindigt in de definitieve<br />
versies met een punt, vraagteken of uitroepteken, in tegenstelling<br />
tot B en C waar dikwijls het slot-leesteken afwezig is. Voorts begint elk<br />
kwatrijn in de eindversies met een hoofdletter. Vele kwatrijnen bestaan<br />
uit twee zinnen. In het meren<strong>deel</strong> van die gevallen markeert Leopold in<br />
D, E en F het einde van de eerste zin niet met een punt, maar met een<br />
punt-komma (soms ook met een komma). De nieuwe, tweede zin begint<br />
dan niet met een hoofdletter. Een uitzondering hierop vormen het mottokwatrijn<br />
en nr. 7 (en in versie D ook nr. 6 en nr. 12). In die uitzonderingsgevallen<br />
eindigt de eerste zin met een punt en begint de nieuwe zin