afstudeerwerkstuk "ingrijpen bij ingrepen - Animal Freedom
afstudeerwerkstuk "ingrijpen bij ingrepen - Animal Freedom
afstudeerwerkstuk "ingrijpen bij ingrepen - Animal Freedom
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
7.4 Landbouwhuisdieren<br />
Fysiologische en ethologische veranderingen na castratie<br />
Bij de landbouwhuisdieren worden jaarlijks veel castraties uitgevoerd vanwege de ethologische en fysiologische<br />
veranderingen die een castratie met zich meebrengt. Eerst worden de fysiologische veranderingen<br />
besproken en vervolgens de ethologische veranderingen.<br />
7.4.1 Fysiologische veranderingen<br />
Onderzoek heeft uitgewezen dat de stoffen androstenon en skatol <strong>bij</strong> varkens de berengeur veroorzaken.<br />
Daarnaast dragen overigens nog andere stoffen <strong>bij</strong> aan de berengeur, zij het in mindere mate. Omdat <strong>bij</strong><br />
gecastreerde varkens geen berengeur voorkomt, is het aannemelijk dat de vorming van berengeur te maken<br />
heeft met de geslachtshormonen die in de testes geproduceerd worden. Voor androstenon is deze relatie<br />
gemakkelijk verklaarbaar, omdat dit een geslachtshormoon is. Metingen hebben uitgewezen dat de<br />
androstenon concentratie in het spek van gecastreerde mannelijke varkens verwaarloosbaar is. Dit hormoon<br />
is tevens verantwoordelijk voor de typische urinegeur <strong>bij</strong> beren. Voor skatol is de relatie met castratie<br />
echter minder duidelijk. Skatol ontstaat als afbraakproduct van tryptofaan in de dikke darm en wordt<br />
gedeeltelijk door het bloed opgenomen. Dit gebeurt zowel <strong>bij</strong> beren, als <strong>bij</strong> borgen (gecastreerde beren)<br />
en zeugen. Na een aantal tussenstappen, waar<strong>bij</strong> een deel weer afgebroken wordt, wordt het skatol opgeslagen<br />
in het vetweefsel. Skatol zorgt voor de mestgeur en de bittere smaak van het vlees. Het skatolgehalte<br />
in het spek van borgen en zeugen is zeker niet verwaarloosbaar. Bij borgen is het 1,5 tot 2 keer zo<br />
laag als <strong>bij</strong> beren en <strong>bij</strong> zeugen ongeveer drie keer zo laag (van Casteren, 1995).<br />
Een slechte hygiëne tijdens de uitvoering van de castratie kan leiden tot het optreden van artritis wat vervolgens<br />
tot de dood van het dier kan leiden. De effecten op lange termijn kunnen de gezondheid van het<br />
dier aantasten. Zo heeft een gecastreerde big meer kans om ontstekingen, zoals longontstekingen, ontstekingen<br />
aan het hart en borstvliesontsteking, te krijgen. Tevens ontstaat er een immunosuppressie <strong>bij</strong> gecastreerde<br />
beren. Daardoor kunnen wondjes, zoals wondjes die ontstaan door staart<strong>bij</strong>ten, niet snel genoeg<br />
helen waardoor er een ontsteking kan plaatsvinden. Daarnaast wordt de vetophoping na castratie<br />
gestimuleerd en heeft castratie een negatief effect op voedselomzetting (EFSA, 2004).<br />
7.4.2 Ethologische veranderingen<br />
Het is gebruikelijk hengsten te laten castreren wanneer er niet mee gefokt wordt. Dit geldt voor zowel<br />
paarden als ezels. Na castratie zijn de dieren handelbaarder, agressie en seksueel gedrag nemen af. Wanneer<br />
paarden goed getraind worden kan typisch ‘hengstengedrag’ verminderd worden. Dit is vaak moeilijker<br />
<strong>bij</strong> oudere, en seksueel volwassen hengsten. Over het algemeen zijn hengsten minder gemakkelijk<br />
te hanteren dan ruinen (Stout, 2001 (e) ).<br />
Merries die in oestrus (hengstig) zijn kunnen net als hengsten onhandelbaar en agressief zijn. Ovarioëctomie<br />
kan dan een manier zijn om dit gedrag te veranderen (Stout, 2001 (e) ).<br />
75