'Het is ons een eer en een genoegen' - Vrije Universiteit Amsterdam
'Het is ons een eer en een genoegen' - Vrije Universiteit Amsterdam
'Het is ons een eer en een genoegen' - Vrije Universiteit Amsterdam
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
eredoctorat<strong>en</strong><br />
rige jar<strong>en</strong> zestig, to<strong>en</strong> de arp als onderdeel van het ‘vermolmde’ bestel<br />
verguizing t<strong>en</strong> deel viel, werd Schout<strong>en</strong> als <strong>e<strong>en</strong></strong> ouderwets man beschouwd<br />
die de tek<strong>en</strong><strong>en</strong> des tijds niet had verstaan.<br />
Anno 1950 was van die verguizing nog g<strong>e<strong>en</strong></strong> sprake. Integ<strong>en</strong>deel,<br />
zo fier als Schout<strong>en</strong> overeind stond, zo fier fung<strong>eer</strong>d<strong>en</strong> ook nog de<br />
partij<strong>en</strong>. De Antirevolutionaire Partij zocht, onder zijn aanvoering, in<br />
het <strong>is</strong>olem<strong>en</strong>t haar kracht. Zonder veel succes, maar dat deed weinig<br />
afbreuk aan zijn reputatie. Schout<strong>en</strong> was voor het antirevolutionaire<br />
volksdeel de onbetw<strong>is</strong>te leider, ook al m<strong>is</strong>te hij het char<strong>is</strong>ma van zijn<br />
voorganger Colijn. Dat zijn promotor op 20 oktober 1950 de jonge<br />
jur<strong>is</strong>t André Donner was, mag pikant word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd. Donner <strong>en</strong><br />
Schout<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> veel met elkaar te mak<strong>en</strong> gehad tijd<strong>en</strong>s de oorlog.<br />
De jonge stud<strong>en</strong>t recht<strong>en</strong> was betrokk<strong>en</strong> bij de ondergrondse verzetskrant<br />
Trouw. In 1945, Colijn was niet m<strong>eer</strong> in het land der lev<strong>en</strong>d<strong>en</strong>,<br />
had Schout<strong>en</strong> de leiding van de inmiddels w<strong>eer</strong> bov<strong>en</strong>gronds operer<strong>en</strong>de<br />
arp op zich g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Schout<strong>en</strong> drukte de ook in antirevolutionaire<br />
kring populaire gedachte aan doorbraak middels krachtige,<br />
ur<strong>en</strong>lange betog<strong>en</strong> de kop in. ‘M<strong>en</strong> kreeg’, aldus Donner, ‘<strong>e<strong>en</strong></strong> herscholingscursus<br />
in anti-revolutionaire staatkunde, met als uitgangspunt<br />
dat orde all<strong>e<strong>en</strong></strong> maar wordt hersteld door de grondslag<strong>en</strong> van<br />
voorh<strong>e<strong>en</strong></strong> w<strong>eer</strong> op te zoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarop voort te bouw<strong>en</strong>.’<br />
Donner moet grote waardering hebb<strong>en</strong> opgevat voor de principiële<br />
betog<strong>en</strong> van zijn politiek leider. In zijn toespraak bij de toek<strong>en</strong>ning<br />
van het eredoctoraat riep hij de standvastige opstelling van Schout<strong>en</strong><br />
na de bevrijding in herinnering. ‘To<strong>en</strong> na de bevrijding ander<strong>en</strong> min<br />
of m<strong>eer</strong> war<strong>en</strong> bevang<strong>en</strong> door de tijdgeest van <strong>e<strong>en</strong></strong> onder de bezetting<br />
opgebloeide romantiek, die ook op staatkundig terrein dreef tot <strong>e<strong>en</strong></strong><br />
“schwärm<strong>en</strong>” met alles, wat nieuw heette <strong>en</strong> wat anders dan anders<br />
leek, heeft de h<strong>eer</strong> Schout<strong>en</strong> van de aanvang af zich beijverd <strong>ons</strong> volk<br />
terug te roep<strong>en</strong> tot de realiteit<strong>en</strong> van het Nederlandse volkslev<strong>en</strong> <strong>en</strong> tot<br />
de beginsel<strong>en</strong> van <strong>e<strong>en</strong></strong> gezond <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>wichtig staatsbestel.’<br />
Ook na de oorlog zou Schout<strong>en</strong> zich, aldus Donner, als oppositieleider<br />
hebb<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> door de overtuiging dat het volk zonder Gods<br />
Woord t<strong>en</strong> prooi zou vall<strong>en</strong> aan ‘de vernieuwingsdrang <strong>en</strong> experim<strong>en</strong>t<strong>eer</strong>lust<br />
van zijn leiders’. De promotierede van Donner toont nog <strong>e<strong>en</strong></strong>s<br />
hoez<strong>eer</strong> dit doctoraat in het tek<strong>en</strong> stond van de verering van de grote<br />
voorman van de eig<strong>en</strong> zuil. Maar Schout<strong>en</strong> was ook van heel Nederland,<br />
zo maakte min<strong>is</strong>ter van Onderwijs, Kunst<strong>en</strong> <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong><br />
49