'Het is ons een eer en een genoegen' - Vrije Universiteit Amsterdam
'Het is ons een eer en een genoegen' - Vrije Universiteit Amsterdam
'Het is ons een eer en een genoegen' - Vrije Universiteit Amsterdam
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
14<br />
inleiding<br />
Noch <strong>e<strong>en</strong></strong> drukproef aan te rak<strong>en</strong>.<br />
Om de doctorsgraad te krijg<strong>en</strong><br />
Hoeft Zij niets te do<strong>en</strong> dan... zwijg<strong>en</strong>.<br />
Omdat Willem de Zwijger groot was<br />
To<strong>en</strong> ’t land in bitt’r<strong>en</strong> nood was<br />
Omdat het land in rep <strong>en</strong> roer was<br />
To<strong>en</strong> mijn voorgeslacht nog boer was. 6<br />
To<strong>en</strong> het eredoctoraat aan Wilhelmina werd uitgereikt, was de <strong>Vrije</strong><br />
<strong>Universiteit</strong> nog <strong>e<strong>en</strong></strong> universiteit in opbouw. Gesticht in 1880 door<br />
Abraham Kuyper (1837-1920), die wet<strong>en</strong>schap ‘vrij van kerk, vrij van<br />
staat, aan Gods Woord all<strong>e<strong>en</strong></strong> gebond<strong>en</strong>’ w<strong>en</strong>ste te bedrijv<strong>en</strong>, telde de<br />
‘vrije’ bij oprichting drie faculteit<strong>en</strong>: theologie, recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> letter<strong>en</strong>. Er<br />
werd hard gestud<strong>eer</strong>d, maar nog zonder veel maatschappelijke status<br />
of erk<strong>en</strong>ning. Kuyper zelf moest er in 1905 als min<strong>is</strong>ter-presid<strong>en</strong>t aan<br />
te pas kom<strong>en</strong> om de grad<strong>en</strong> van de universitair geschoold<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>ning<br />
te verl<strong>en</strong><strong>en</strong> – onder de voorwaarde dat de <strong>Vrije</strong> <strong>Universiteit</strong> binn<strong>en</strong><br />
25 jaar <strong>e<strong>en</strong></strong> nieuwe faculteit zou opricht<strong>en</strong>. 7 Poging<strong>en</strong> <strong>e<strong>en</strong></strong> med<strong>is</strong>che<br />
faculteit in het lev<strong>en</strong> te roep<strong>en</strong> strandd<strong>en</strong>, maar vlak voor het verstrijk<strong>en</strong><br />
van het ‘ultimatum’ werd in 1930 de Faculteit W<strong>is</strong>- <strong>en</strong> Natuurkunde<br />
in het lev<strong>en</strong> geroep<strong>en</strong>. Het voortbestaan van de universiteit was<br />
verzekerd, het goud<strong>en</strong> jubileum kon word<strong>en</strong> gevierd.<br />
Daarvoor werd<strong>en</strong> kost<strong>en</strong> noch moeite gespaard. Drie dag<strong>en</strong> lang<br />
werd alles uit de kast gehaald om het jubileum lu<strong>is</strong>ter bij te zett<strong>en</strong>. Op<br />
de Dies, 20 oktober 1930, werd de universiteit toegesprok<strong>en</strong> door onder<br />
m<strong>eer</strong> min<strong>is</strong>ter-presid<strong>en</strong>t jhr. mr. Ch.J. M. Ruys de B<strong>eer</strong><strong>en</strong>brouck,<br />
die ‘de waarde’ beklemtoonde ‘<strong>e<strong>en</strong></strong>er godsdi<strong>en</strong>stige vorming van tallooze<br />
Chr<strong>is</strong>tusbelijders in het op<strong>en</strong>bare lev<strong>en</strong> van thans’. Plaats van<br />
handeling was de Keizersgrachtkerk te <strong>Amsterdam</strong>, die ruimte bood<br />
<strong>en</strong> de herd<strong>en</strong>king bijzonder cachet gaf. De bijzondere universiteit ontving<br />
ook felicitaties van andere universiteit<strong>en</strong>. Zelfs het <strong>eer</strong>biedwaardige<br />
bolwerk Leid<strong>en</strong> toonde zich, bij monde van rector magnificus J. Ph.<br />
Vogel, verheugd over de jongere, bijzondere zusterinstelling: ‘Waar<br />
<strong>e<strong>en</strong></strong> Plato terecht verklaart, dat wie d<strong>en</strong> godsdi<strong>en</strong>st aantast daarmede<br />
d<strong>en</strong> grondslag van de m<strong>en</strong>schelijke sam<strong>en</strong>leving zelf wegneemt, moet<br />
m<strong>en</strong> ook lu<strong>is</strong>ter<strong>en</strong> naar h<strong>en</strong>, die niet will<strong>en</strong>, dat in d<strong>en</strong> Hoog<strong>en</strong> Raad<br />
der Wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> aan de ernstige stem der religie het zwijg<strong>en</strong> wordt<br />
opgelegd.’ De <strong>Vrije</strong> <strong>Universiteit</strong> greep de geleg<strong>en</strong>heid aan om voor het