HISTORIE van de ONTMOETINGSKERK te ZEVENAAR
HISTORIE van de ONTMOETINGSKERK te ZEVENAAR
HISTORIE van de ONTMOETINGSKERK te ZEVENAAR
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Het avondmaal had voor hen <strong>de</strong> be<strong>te</strong>kenis<br />
<strong>van</strong> een herinneringsmaaltijd (‘gedach<strong>te</strong>nismaal’).<br />
Het had maar één vormvereis<strong>te</strong>: alles moet zo<br />
eenvoudig mogelijk gaan en een navolging zijn <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> maaltijd die Jezus met zijn leerlingen hield op<br />
<strong>de</strong> avond voor zijn kruisiging. Er mocht dus geen<br />
enkele toevoeging zijn op wat in <strong>de</strong> Bijbel <strong>te</strong><br />
vin<strong>de</strong>n is (on<strong>de</strong>rmeer in Marcus 14:22-24).<br />
In kerken <strong>van</strong> <strong>de</strong> Reformatie stond het <strong>de</strong><br />
plaatselijke kerkenraad vrij over <strong>de</strong> wijze <strong>van</strong><br />
viering <strong>te</strong> beschikken. Vaak koos <strong>de</strong>ze voor een<br />
‘zit<strong>te</strong>n<strong>de</strong> communie’. Er was een tafel ge<strong>de</strong>kt en<br />
om beur<strong>te</strong>n namen <strong>de</strong> belij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> le<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gemeen<strong>te</strong> daaraan plaats: eerst <strong>de</strong> mannen,<br />
vervolgens <strong>de</strong> vrouwen. Soms waren er nog<br />
ver<strong>de</strong>re regels <strong>van</strong> voorrang voor kerkelijke<br />
ambtsdragers of overheidspersonen. Op welke<br />
wijze het avondmaal ook werd gehou<strong>de</strong>n, een<br />
tafel werd er altijd bij gebruikt. Een gewone<br />
hou<strong>te</strong>n tafel, soms in een mooie uitvoering, maar<br />
niet kostbaar<strong>de</strong>r dan één uit het rijke<br />
burgermilieu.<br />
De hervormers zagen in het avondmaal<br />
als een <strong>te</strong>ken <strong>van</strong> en een zegel op <strong>de</strong> waarheid <strong>van</strong><br />
het Woord (<strong>de</strong> Bijbel). Het dien<strong>de</strong> <strong>te</strong>r vers<strong>te</strong>rking<br />
<strong>van</strong> het geloof.<br />
In sommige pro<strong>te</strong>stantse kerken werd het<br />
avondmaal eenmaal per maand gevierd, in an<strong>de</strong>re<br />
slechts enkele keren per jaar. Men werd geacht<br />
een gewe<strong>te</strong>nson<strong>de</strong>rzoek <strong>te</strong> doen voordat men aan<br />
het avondmaal <strong>de</strong>elnam.<br />
Het avondmaal werd in Zevenaar lange tijd<br />
staan<strong>de</strong> gevierd. Op 3 januari 1842 besloot <strong>de</strong><br />
Liturgische bloemschikking op <strong>de</strong> avondmaalstafel<br />
kerkenraad om dit voortaan zit<strong>te</strong>n<strong>de</strong> rond <strong>de</strong><br />
avondmaalstafel <strong>te</strong> doen. Momen<strong>te</strong>el wordt <strong>de</strong> lopen<strong>de</strong> vorm gebruikt: gemeen<strong>te</strong>le<strong>de</strong>n lopen langs<br />
<strong>de</strong> voorganger en diakenen en ont<strong>van</strong>gen brood en wijn dan wel druivensap.<br />
In <strong>de</strong> kerk geven kleuren <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> perio<strong>de</strong>n in het kerkelijk jaar aan. Dit gebeurt on<strong>de</strong>rmeer<br />
door het an<strong>te</strong>pendium, het ‘kleed dat over <strong>de</strong> avondmaals- of liturgietafel hangt, door het leeslint<br />
in <strong>de</strong> kanselbijbel en ook door <strong>de</strong> stola over <strong>de</strong> toga <strong>van</strong> <strong>de</strong> predikant. Het kerkelijk jaar loopt <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> eers<strong>te</strong> adventsweek tot <strong>de</strong> laats<strong>te</strong> zondag voor <strong>de</strong> adventstijd. Wit - <strong>de</strong> feestkleur, kleur <strong>van</strong><br />
zuiverheid en licht - wordt gebruikt op <strong>de</strong> fees<strong>te</strong>n die <strong>te</strong> maken hebben met nieuwheid en<br />
bevrijding: Pasen, Kerstfeest, Wit<strong>te</strong> Don<strong>de</strong>rdag en 1e zondag na Pinks<strong>te</strong>ren. Paars - <strong>de</strong> kleur <strong>van</strong><br />
soberheid, ingetogenheid, bezinning, inkeer, boe<strong>te</strong> en rouw - wordt gebruikt in in <strong>de</strong> adventstijd en<br />
in <strong>de</strong> veertigdagentijd. Rood - <strong>de</strong> kleur <strong>van</strong> vuur, verwijzend naar <strong>de</strong> Heilige Geest - wordt gebruikt<br />
op het Pinks<strong>te</strong>rfeest. Groen - <strong>de</strong> kleur <strong>van</strong> hoop, groei, toekomst, het goe<strong>de</strong> leven - wordt gebruikt<br />
<strong>van</strong>af <strong>de</strong> eers<strong>te</strong> zondag na Epifanie tot aswoensdag (het begin <strong>van</strong> <strong>de</strong> veertigdagentijd) en <strong>van</strong>af <strong>de</strong><br />
eers<strong>te</strong> zondag na Pinks<strong>te</strong>ren tot Advent.<br />
Bij bijzon<strong>de</strong>re gelegenhe<strong>de</strong>n past een kleur die het eigene <strong>van</strong> die viering benadrukt:<br />
uitvaartdienst: paars of wit<br />
bevestiging <strong>van</strong> een huwelijk: rood of wit<br />
bevestiging <strong>van</strong> ambtsdragers: rood<br />
openbare belij<strong>de</strong>nis: rood of wit<br />
ingebruikname <strong>van</strong> een kerkgebouw: <strong>de</strong> kleur <strong>van</strong> <strong>de</strong> tijd <strong>van</strong> het kerkelijk jaar of rood.<br />
Vroeger was zwart <strong>de</strong> kleur <strong>van</strong> rouw. Bij uitvaartdiens<strong>te</strong>n en memoriediens<strong>te</strong>n werd <strong>de</strong>ze kleur<br />
gebruikt. Nu is dat paars om rouw uit <strong>te</strong> drukken of wit om het geloof in <strong>de</strong> opstanding <strong>te</strong><br />
benadrukken.<br />
© L. <strong>de</strong>n Bes<strong>te</strong>n<br />
Voor wie meer wil lezen over <strong>de</strong> plaats en <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> het avondmaal in <strong>de</strong> loop <strong>van</strong> <strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>nis, zie:<br />
www.pro<strong>te</strong>stantsegemeen<strong>te</strong>zevenaar.nl / diverse publicaties / avondmaal en eucharistie.<br />
2