SPEL En SPELEn OP de HU - Tilburg University, The Netherlands
SPEL En SPELEn OP de HU - Tilburg University, The Netherlands
SPEL En SPELEn OP de HU - Tilburg University, The Netherlands
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
pag<br />
19<br />
hoofdstuk 2<br />
Spel en spelen: een<br />
theoretische inleiding<br />
dreigt over te gaan wordt dit vaak voorkomen door <strong>de</strong> sociale<br />
druk die uitgaat van <strong>de</strong> aanwezigheid van an<strong>de</strong>re kin<strong>de</strong>ren.<br />
Stoeien is een vorm van lichamelijk contact zoeken, een vorm van<br />
communicatie die kin<strong>de</strong>ren helpt hun gevoelens te hanteren. Van<br />
belang is dat <strong>de</strong> stoeien<strong>de</strong> kin<strong>de</strong>ren <strong>de</strong> signalen verstaan die ze<br />
over en weer ‘uitzen<strong>de</strong>n’: er zijn co<strong>de</strong>s in het geding die verstaan<br />
en ge<strong>de</strong>co<strong>de</strong>erd moeten wor<strong>de</strong>n. Zo wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> sociale en <strong>de</strong><br />
cognitieve ontwikkeling ook door stoeien bevor<strong>de</strong>rd.<br />
2.4 Categorieën van spel<br />
Categorieën in spel zijn vaak beschreven. Ze lijken een handvat<br />
te bie<strong>de</strong>n om te volgen of het kind zich normaal ontwikkelt.<br />
De hierna genoem<strong>de</strong> categorieën zijn niet altijd toereikend,<br />
<strong>de</strong>nk aan buiten spelen (Hajer & Keesom, 2008) en spelen bij<br />
ou<strong>de</strong>re kin<strong>de</strong>ren. De categorieën maken echter dui<strong>de</strong>lijk dat spel<br />
niet alleen verbeel<strong>de</strong>nd spel betreft. De categorieën wor<strong>de</strong>n ook<br />
gebruikt om vast te stellen of er sprake is van problemen in<br />
<strong>de</strong> ontwik keling (Zie ook Broadhead, 2006). We ontlenen <strong>de</strong><br />
cate gorieën in spel aan Vermeer (1969). Zij kwam op grond<br />
van observaties bij individuele kin<strong>de</strong>ren tot een in<strong>de</strong>ling in vier<br />
categorieën. Deze categorieën zijn:<br />
• sensopathisch spel: centraal staat het lichamelijk (aan)geraakt<br />
wor<strong>de</strong>n, <strong>de</strong> pathische betrokkenheid. Denk aan het kind dat zich<br />
overgeeft aan ongevormd materiaal als zand en klei en opgaat<br />
in het door elkaar roeren van verf en water. Er zijn geen spelgebeurtenissen,<br />
er is nog geen spelverloop.<br />
• hanterend spel: het kind beantwoordt het appèl van (spel) materiaal.<br />
Al explorerend wor<strong>de</strong>n mogelijkhe<strong>de</strong>n met materiaal<br />
ont<strong>de</strong>kt en benut en daarmee dóen kin<strong>de</strong>ren iets.<br />
• esthetisch spel: <strong>de</strong> uiterlijke vorm, <strong>de</strong> or<strong>de</strong>ning of <strong>de</strong> mooie<br />
aanblik staat voorop. Het gaat om vormgeven in speelse betrokkenheid:<br />
<strong>de</strong> vorm kan steeds weer veran<strong>de</strong>ren als het kind<br />
nieuwe mogelijkhe<strong>de</strong>n ont<strong>de</strong>kt of op een an<strong>de</strong>r i<strong>de</strong>e komt.