Welbevinden en betrokkenheid verhogen - Cego ublishers
Welbevinden en betrokkenheid verhogen - Cego ublishers
Welbevinden en betrokkenheid verhogen - Cego ublishers
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
EE Echo’s uit het ErvaringsGericht Onderwijs<br />
-m@gazine<br />
<strong>Welbevind<strong>en</strong></strong> vóór betrokk<strong>en</strong>heid!<br />
“NEE, juf, dat doe ik echt niet! Ik ga echt niet zoiets do<strong>en</strong>, ik<br />
doe al altijd alles fout <strong>en</strong> nu moet ik dit weer do<strong>en</strong>. Ik doe het<br />
gewoon niet!”<br />
Na veel voorbereid<strong>en</strong>d werk probeerde ik met Luuk aan de slag te gaan om zijn<br />
betrokk<strong>en</strong>heid te verhog<strong>en</strong>. Maar hij vond de geplande interv<strong>en</strong>ties maar onzin <strong>en</strong><br />
wilde er niet aan meedo<strong>en</strong>. Daar sta je dan, als derdejaars PABO-stud<strong>en</strong>t. Dat er<br />
iets aan de hand was met Luuk, was voor mij wel duidelijk.<br />
Het begin…<br />
In de eerste wek<strong>en</strong> dat ik in groep 7 van e<strong>en</strong> SBO-school stage liep, viel Luuk mete<strong>en</strong><br />
erg op. Hij leek maar bij zeer weinig activiteit<strong>en</strong> in de klas echt betrokk<strong>en</strong>.<br />
Red<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oeg voor mij om e<strong>en</strong>s goed te gaan kijk<strong>en</strong> wat er aan de hand was <strong>en</strong><br />
hoe ik zijn betrokk<strong>en</strong>heid zou kunn<strong>en</strong> verhog<strong>en</strong>.<br />
Om te beginn<strong>en</strong> heb ik Luuk vaak geobserveerd tijd<strong>en</strong>s verschill<strong>en</strong>de less<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
activiteit<strong>en</strong>. Die observaties war<strong>en</strong> de basis voor de ervaringsreconstructie die ik<br />
sam<strong>en</strong> met <strong>en</strong>kele andere PABO-stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> maakte.<br />
Zij hadd<strong>en</strong> namelijk e<strong>en</strong> objectieve kijk op wat ik had gezi<strong>en</strong> bij Luuk.<br />
Die ervaringsreconstructie gaf ons e<strong>en</strong> duidelijk beeld van de problematiek die bij<br />
deze jong<strong>en</strong> speelde.<br />
Wij dacht<strong>en</strong> dat de lage betrokk<strong>en</strong>heid bij Luuk vooral te wijt<strong>en</strong> was aan zijn<br />
opstartproblem<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de les. Uit de observaties bleek namelijk dat Luuk, als<br />
hij de opdracht kreeg om te gaan werk<strong>en</strong>, moeilijk van start raakte. Vaak keek hij<br />
eerst naar wat de andere kinder<strong>en</strong> ded<strong>en</strong> <strong>en</strong> dan pas kon hij zelf aan de slag. De<br />
ervaringsreconstructie leerde ons ook dat Luuk vrij weinig zelfvertrouw<strong>en</strong> had.<br />
Het moeilijk opstart<strong>en</strong> bij het werk<strong>en</strong> zag<strong>en</strong> wij als het grootste probleem <strong>en</strong> daar<br />
wild<strong>en</strong> we dan ook de meeste aandacht aan bested<strong>en</strong>. We dacht<strong>en</strong> dat als dit kind<br />
succeservaring<strong>en</strong> had met het opstart<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> opdracht, het ook<br />
meer zelfvertrouw<strong>en</strong> zou krijg<strong>en</strong>. Wel vond<strong>en</strong> we het belangrijk om Luuk tijd<strong>en</strong>s<br />
het werk<strong>en</strong> ook positief te stimuler<strong>en</strong> om zijn zelfvertrouw<strong>en</strong> te vergrot<strong>en</strong>.<br />
Om Luuk gemakkelijker aan e<strong>en</strong> opdracht te lat<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong>, wild<strong>en</strong> we hem structuur<br />
aanbied<strong>en</strong> in de vorm van opstartpictogramm<strong>en</strong>.<br />
Die zoud<strong>en</strong> we in overleg <strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met hem mak<strong>en</strong>.<br />
Daar gaan we…<br />
Gewap<strong>en</strong>d met die interv<strong>en</strong>ties stapte ik mijn stageschool weer binn<strong>en</strong>.<br />
Ik had voor mezelf het idee dat het op die manier wel zou lukk<strong>en</strong> om de betrokk<strong>en</strong>heid<br />
van Luuk te vergrot<strong>en</strong>.<br />
Ik ging in het begin van de week met hem in gesprek over de voornem<strong>en</strong>s om iets<br />
te gaan do<strong>en</strong> met het opstart<strong>en</strong> van het werk. In dat gesprek b<strong>en</strong>aderde ik hem<br />
© CEGO P<strong>ublishers</strong>, Leuv<strong>en</strong>, België — EE-m@gazine Jrg. 2004-2005 – 4/1<br />
CENTRUM VOOR<br />
ERVARINGSGERICHT<br />
ONDERWIJS<br />
1
Echo’s uit het ErvaringsGericht Onderwijs<br />
constant positief <strong>en</strong> liet hem zelf veel inbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
To<strong>en</strong> ik uiteindelijk voorzichtig het idee opperde om sam<strong>en</strong> pictogramm<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong>,<br />
reageerde hij zo: “Nee, juf, dat doe ik echt niet! Ik ga echt niet zoiets do<strong>en</strong>,<br />
ik doe al altijd alles fout <strong>en</strong> nu moet ik dit weer do<strong>en</strong>. Ik doe het gewoon niet!”<br />
Hoe gaan we verder?<br />
Na dat voorval besloot ik om niet door te gaan met die interv<strong>en</strong>tie. Het was absoluut<br />
niet wat Luuk wilde <strong>en</strong> het zou zijn betrokk<strong>en</strong>heid dan ook helemaal niet verhog<strong>en</strong>.<br />
Na kort overleg met de andere PABO-stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> leerkracht besloot ik<br />
om verder werk te mak<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> positief zelfbeeld, want dat had Luuk dus niet!<br />
Door hem nogmaals goed te observer<strong>en</strong> kwam ik erachter dat veel van zijn gedrag<br />
voortvloeide uit e<strong>en</strong> gebrek aan zelfvertrouw<strong>en</strong>, <strong>en</strong> dat het opstartprobleem daar<br />
ook wele<strong>en</strong>s mee te mak<strong>en</strong> zou kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Want als je niet zeker b<strong>en</strong>t van<br />
wat je moet do<strong>en</strong>, dan is het natuurlijk ook erg lastig om goed <strong>en</strong> snel te beginn<strong>en</strong>.<br />
Poging twee…<br />
Om Luuk zijn zelfvertrouw<strong>en</strong> te verhog<strong>en</strong>, bedacht ik verschill<strong>en</strong>de interv<strong>en</strong>ties.<br />
De belangrijkste daarvan was erop gericht hem te lat<strong>en</strong> inzi<strong>en</strong> dat de ding<strong>en</strong> die<br />
hij deed wel goed war<strong>en</strong>. Daardoor zou hij niet zo hoev<strong>en</strong> te twijfel<strong>en</strong> <strong>en</strong> dus eerder<br />
aan het werk kunn<strong>en</strong> gaan. Doordat ik Luuk liet prat<strong>en</strong> over wat hij wel <strong>en</strong> niet<br />
leuk vond <strong>en</strong> wel <strong>en</strong> niet kon, merkte hij dat hij eig<strong>en</strong>lijk veel meer kon dan hij in<br />
eerste instantie dacht.<br />
Dat gevoel versterkte ik door sam<strong>en</strong> met hem e<strong>en</strong> schema bij te houd<strong>en</strong> van wat er<br />
goed liep. Iedere keer als er e<strong>en</strong> gedeelte van de dag goed gegaan was, mocht hij<br />
er e<strong>en</strong> krul in zett<strong>en</strong>. Dat besprak<strong>en</strong> we dan sam<strong>en</strong>. Daardoor kreeg Luuk nogmaals<br />
de bevestiging dat hij veel ding<strong>en</strong> goed deed. Voor hem werd dat op die manier<br />
zichtbaar <strong>en</strong> bespreekbaar.<br />
In het begin van de week vond Luuk het erg moeilijk om zelf te zegg<strong>en</strong> wat er<br />
goed liep. Naarmate de week vorderde, ging dat hem almaar makkelijker af <strong>en</strong> op<br />
het einde van de week kon hij al veel beter op zichzelf reflecter<strong>en</strong>.<br />
Buit<strong>en</strong> de interv<strong>en</strong>ties waarin ik Luuk deed ontdekk<strong>en</strong> dat hij wel veel ding<strong>en</strong> goed<br />
deed, probeerde ik hem positief te stimuler<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s het werk<strong>en</strong>. Wanneer ik hem<br />
e<strong>en</strong> complim<strong>en</strong>tje gaf als hij iets goed deed, leefde hij helemaal op <strong>en</strong> begon hij<br />
ev<strong>en</strong>tjes te stral<strong>en</strong>.<br />
Hoewel Luuk veel ding<strong>en</strong> goed deed, ging<strong>en</strong> er natuurlijk ook wele<strong>en</strong>s fout. Luuk<br />
is e<strong>en</strong> redelijk drukke jong<strong>en</strong> met soms de neiging om negatief aandacht te vrag<strong>en</strong><br />
in de klas. Doordat ik ook dat positief b<strong>en</strong>aderde <strong>en</strong> hem niet mete<strong>en</strong> afwees, werd<br />
Luuk veel eerder rustig dan daarvoor.<br />
Eindelijk succes!<br />
Hoewel we in het begin de verkeerde interv<strong>en</strong>tie hadd<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> we uiteindelijk<br />
toch veel bereikt bij Luuk.<br />
Hij heeft door de geslaagde interv<strong>en</strong>ties al e<strong>en</strong> stukje meer zelfvertrouw<strong>en</strong> ontwikkeld.<br />
Hij is er zich intuss<strong>en</strong> van bewust geword<strong>en</strong> dat hij veel meer kan dan hij<br />
dacht. Niet alle<strong>en</strong> ik heb deze interv<strong>en</strong>ties als zinvol ervar<strong>en</strong>, Luuk vond ze zelf<br />
ook leuk.<br />
Op de laatste dag van mijn stage mocht<strong>en</strong> de kinder<strong>en</strong> e<strong>en</strong> tek<strong>en</strong>ing mak<strong>en</strong> over<br />
wat ze leuk hadd<strong>en</strong> gevond<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s mijn stageperiode. Die kreeg ik dan mee als<br />
aand<strong>en</strong>k<strong>en</strong>. Luuk had op zijn tek<strong>en</strong>ing het beloningsschema getek<strong>en</strong>d <strong>en</strong> vertelde<br />
me dat hij dat het allerleukst had gevond<strong>en</strong>.<br />
Dat geeft wel aan dat hij het zelf als prettig heeft ervar<strong>en</strong> <strong>en</strong> er hoogstwaarschijnlijk<br />
iets aan heeft gehad.<br />
© CEGO P<strong>ublishers</strong>, Leuv<strong>en</strong>, België — EE-m@gazine Jrg. 2004-2005 – 4/1<br />
EE -m@gazine<br />
2
Echo’s uit het ErvaringsGericht Onderwijs<br />
Nu Luuk zijn zelfvertrouw<strong>en</strong> aan het to<strong>en</strong>em<strong>en</strong> is, zal het ook beter lukk<strong>en</strong> om zijn<br />
betrokk<strong>en</strong>heid te verhog<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>de stap ga ik Luuk opnieuw observer<strong>en</strong><br />
om te bepal<strong>en</strong> waarom zijn betrokk<strong>en</strong>heid niet optimaal is. Daar zull<strong>en</strong> we dan<br />
weer mogelijke interv<strong>en</strong>ties voor bepal<strong>en</strong>.<br />
<strong>Welbevind<strong>en</strong></strong> voor betrokk<strong>en</strong>heid<br />
Zoals uit dit verhaal duidelijk naar vor<strong>en</strong> komt, is het bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> van goede interv<strong>en</strong>ties<br />
niet zo e<strong>en</strong>voudig. Wat je in eerste instantie als e<strong>en</strong> goede interv<strong>en</strong>tie<br />
beschouwt, slaat bij de uitvoering mogelijk niet aan.<br />
Het belangrijkste is dat je op zo’n mom<strong>en</strong>t nogmaals goed naar het kind gaat kijk<strong>en</strong>.<br />
Zo war<strong>en</strong> wij bezig met e<strong>en</strong> interv<strong>en</strong>tie om de betrokk<strong>en</strong>heid te verhog<strong>en</strong>.<br />
Al snel bleek echter dat het zelfvertrouw<strong>en</strong> van het kind, <strong>en</strong> daarmee zijn welbevind<strong>en</strong>,<br />
niet optimaal was.<br />
Daardoor was het dus ook niet mogelijk om zijn betrokk<strong>en</strong>heid te optimaliser<strong>en</strong>.<br />
Belangrijk is dan om de interv<strong>en</strong>ties eerst op het welbevind<strong>en</strong> te richt<strong>en</strong>.<br />
Zodra dat beter is, kun je aan de betrokk<strong>en</strong>heid gaan werk<strong>en</strong>.<br />
Lisa Spermon, Daniëlle Hermes,<br />
Laura Vos, Astrid Verhoev<strong>en</strong>,<br />
Fontys PABO Veghel, 3e jaar<br />
© CEGO P<strong>ublishers</strong>, Leuv<strong>en</strong>, België — EE-m@gazine Jrg. 2004-2005 – 4/1<br />
EE -m@gazine<br />
3