december - Meet- en Regeltechniek
december - Meet- en Regeltechniek
december - Meet- en Regeltechniek
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
I-mag<br />
INGENIEURSMAGAZINE<br />
Kunst<br />
&<br />
Techniek<br />
MAANDBLAD VAN DE VLAAMSE INGENIEURSKAMER<br />
adreswijziging<strong>en</strong>: VIK, Her<strong>en</strong>talsebaan 643,<br />
2160 Wommelgem<br />
jaargang 42 • nummer 12 • <strong>december</strong> 2004<br />
maandelijks tijdschrift,<br />
verschijnt niet in juli <strong>en</strong> augustus<br />
afgiftekantoor 3500 Hasselt 1- P2A8632<br />
Jan Fabre<br />
VIK viert nieuwjaar<br />
Parabolic Flight
VERANTWOORDELIJKE UITGEVER<br />
Ing. Leo Wez<strong>en</strong>beek<br />
Vlieghav<strong>en</strong>laan 40, 3140 Keerberg<strong>en</strong><br />
HOOFDREDACTEUR<br />
Ing. Noël Lagast<br />
EINDREDACTEUR<br />
H<strong>en</strong>k Van Nieuw<strong>en</strong>hove<br />
REDACTIERAAD<br />
Ing. I. Born - Ing. B. Demol<br />
Ing. H. Derycke - Ing. K. De Wever<br />
Ing. N. Lagast - Ing. G. Roymans<br />
Ing. L. Wez<strong>en</strong>beek<br />
REDACTIESECRETARIAAT<br />
Francine Demaret<br />
SECRETARIAAT VIK<br />
Her<strong>en</strong>talsebaan 643, 2160 Wommelgem<br />
Tel. +32 3 259 11 00 - Fax +32 3 259 11 01<br />
URL: http://www.vik.be - E-mail: ing@vik.be<br />
Doorlop<strong>en</strong>d op<strong>en</strong> van 08u30 tot 17u00<br />
U kan lid word<strong>en</strong> door betaling op rek<strong>en</strong>ing<br />
406-0098501-56 van de VIK te Wommelgem<br />
€ 55,00<br />
voor technisch <strong>en</strong> industrieel ing<strong>en</strong>ieurs, die meer<br />
dan drie jaar gediplomeerd zijn;<br />
voor geassocieerde led<strong>en</strong><br />
€ 30,00<br />
voor h<strong>en</strong>, die 3 jaar of minder dan drie jaar gediplomeerd<br />
zijn;<br />
voor e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d lid<br />
(1e lidmaatschap teg<strong>en</strong> € 50,00)<br />
of voor gep<strong>en</strong>sioneerd<strong>en</strong><br />
€ 15,00<br />
voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-industrieel ing<strong>en</strong>ieur<br />
€ 70,00<br />
voor led<strong>en</strong> woonachtig in het buit<strong>en</strong>land<br />
€ 500,00<br />
voor bedrijv<strong>en</strong>, schol<strong>en</strong>, instelling<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. met<br />
meer dan 250 werknemers<br />
€ 250,00<br />
voor bedrijv<strong>en</strong>, schol<strong>en</strong>, instelling<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. met minder<br />
dan 250 werknemers<br />
DRUKKERIJ & LAY-OUT<br />
Drukkerij SLEURS nv, Overpelt<br />
Tel. +32 11 80 90 90 - Fax +32 11 80 90 95<br />
Lid van de Unie van de Uitgevers van<br />
de Periodieke Pers (U.U.P.P.)<br />
MAGAZINECONCEPT<br />
Avant la Lettre, Mechel<strong>en</strong><br />
Tel. + 32 496 52 81 35<br />
info@avantlalettre.be<br />
COVERFOTO: © KU Leuv<strong>en</strong>, Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Voor de ondertek<strong>en</strong>de artikels zijn alle<strong>en</strong><br />
de auteurs aansprakelijk.<br />
Maandblad<br />
van de VIK,<br />
Vlaamse<br />
Ing<strong>en</strong>ieurskamer<br />
Jaargang 42<br />
Nummer 12<br />
<strong>december</strong><br />
2004<br />
Spil voor e<strong>en</strong> welvar<strong>en</strong>d<br />
Vlaander<strong>en</strong><br />
In april 1980 hield de Vlaamse Ing<strong>en</strong>ieurskamer e<strong>en</strong><br />
congres over “Innovatie <strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie”. De kabinetsmedewerker<br />
van de minister van Economische<br />
Zak<strong>en</strong>, prof. dr. W. Van der Panuyz<strong>en</strong>, hield e<strong>en</strong> vurig pleidooi voor meer toegepast <strong>en</strong><br />
minder fundam<strong>en</strong>teel onderzoek in ons land. Hij zei, <strong>en</strong> we citer<strong>en</strong>: “dat het niet opging<br />
om het hobbyisme van hooglerar<strong>en</strong> - hun intellectuele vreugde - bov<strong>en</strong> het toegepast<br />
onderzoek te stell<strong>en</strong> dat de welvaart van e<strong>en</strong> land bepaalt”. In dezelfde toon, maar dan<br />
e<strong>en</strong> kwarteeuw later, sprak de rector van de Universiteit van Tw<strong>en</strong>te op het eerste jaarcongres<br />
van de rec<strong>en</strong>t gefuseerde Nederlandse ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging KIVI-NIRIA.<br />
We herinner<strong>en</strong> ook aan de woord<strong>en</strong> van ir. Gerard Manderyck, to<strong>en</strong>malig directeur van de<br />
Oost<strong>en</strong>dse hogeschool, op het VIK-congres in 1980: “De hogeschol<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> te weinig<br />
financiële middel<strong>en</strong> om aan toegepast onderzoek te do<strong>en</strong>, ondanks het feit dat er bijna<br />
drie keer zoveel stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> industrieel ing<strong>en</strong>ieur zijn als stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> burgerlijk ing<strong>en</strong>ieur<br />
aan de universiteit<strong>en</strong>”.<br />
Het thema is actueler dan ooit, zeker nu de overheid de hogeschol<strong>en</strong> middels e<strong>en</strong><br />
decreet e<strong>en</strong> aantal fundam<strong>en</strong>tele tak<strong>en</strong> oplegt. De universiteit<strong>en</strong> bewer<strong>en</strong> dat het probleem<br />
zich vanzelf zal oploss<strong>en</strong> door de associaties tuss<strong>en</strong> hogeschol<strong>en</strong> <strong>en</strong> universiteit<strong>en</strong>.<br />
Dit is e<strong>en</strong> zoethoudertje!<br />
De overheid is zich onvoldo<strong>en</strong>de bewust van de ernst van de zaak. Zowat 75 proc<strong>en</strong>t van<br />
de industrieel ing<strong>en</strong>ieurs werkt in de industrie, hoofdzakelijk in KMO's. In het industrieel<br />
weefsel is de industrieel ing<strong>en</strong>ieur de “duivel doet al”. Hij is mede de spil van onze<br />
economie <strong>en</strong> onze welvaart. De industrie vraagt om goed opgeleide industrieel ing<strong>en</strong>ieurs.<br />
Ondanks de schaarse middel<strong>en</strong> die ze van de overheid krijg<strong>en</strong>, slag<strong>en</strong> de hogeschol<strong>en</strong><br />
er ook in goed opgeleide industrieel ing<strong>en</strong>ieurs af te lever<strong>en</strong>.<br />
Maar de hogeschol<strong>en</strong> in Vlaander<strong>en</strong> pikk<strong>en</strong> deze onderwaardering niet langer. Groot<br />
gelijk hebb<strong>en</strong> ze. In Wallonië idem dito. De francofon<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> al e<strong>en</strong> paar keer op<br />
straat <strong>en</strong> word<strong>en</strong> steeds bozer. Tijd<strong>en</strong>s luidruchtige manifestaties in Brussel gav<strong>en</strong> ze<br />
hun ong<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong> te k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. Vlaander<strong>en</strong> wacht af. Hoelang nog?<br />
De Vlaamse Ing<strong>en</strong>ieurskamer steunt met volle overtuiging de gerechtvaardigde eis<strong>en</strong><br />
van de Vlaamse hogeschol<strong>en</strong> voor industrieel ing<strong>en</strong>ieur. Wordt ongetwijfeld vervolgd.<br />
Ing. Joseph NEYENS<br />
Algeme<strong>en</strong> voorzitter<br />
In dit nummer:<br />
Jan<br />
Fabre 4<br />
Ti<strong>en</strong> jaar<br />
MBM 17<br />
Expeditie<br />
Zeeleeuw 8<br />
Nederlands<br />
netwerk 26<br />
Hoge resolutie<br />
breedbeeld 10<br />
VIK viert<br />
nieuwjaar 31<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs<br />
in Mons 14<br />
Parabolic<br />
Flight 40<br />
E D I T O R I A A L
INGENIEUR EN MAATSCHAPPIJ<br />
Door het oog van de naald<br />
LEUVEN. Wat is het meest ontle<strong>en</strong>de boek van de<br />
Bibliothecae Lovani<strong>en</strong>sis? Het zou best kunn<strong>en</strong> dat dit<br />
vanaf dit og<strong>en</strong>blik “La vie des insectes” is, e<strong>en</strong> boek uit<br />
1923, van de hand van bioloog Jean-H<strong>en</strong>ry Fabre. Op het<br />
Ladeuzeplein, vlak voor de universitaire bibliotheek, prijkt<br />
sedert korte tijd e<strong>en</strong> kunstwerk van Jan Fabre, die op<br />
hoogst originele wijze hulde br<strong>en</strong>gt aan zijn overgrootvader,<br />
maar ook aan de wet<strong>en</strong>schap, de k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> de schoonheid.<br />
Gedur<strong>en</strong>de vier jaar heeft e<strong>en</strong> team van professor<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ing<strong>en</strong>ieurs met de kunst<strong>en</strong>aar <strong>en</strong> zijn collectief sam<strong>en</strong>gewerkt<br />
om deze Totem te realiser<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> reuz<strong>en</strong>scarabee<br />
schittert teg<strong>en</strong> het blauwe uitspansel, 20 meter hoog, vastgeprikt<br />
op e<strong>en</strong> spiegelgepolijste naald. Niet alle<strong>en</strong> met<br />
esthetische bril, maar ook vanuit constructief standpunt is<br />
dit letterlijk e<strong>en</strong> hoogstandje! Het ontwerp vereiste e<strong>en</strong><br />
complexe computeranalyse volg<strong>en</strong>s de eindige-elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>methode.<br />
4 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Foto’s: © Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Jan Fabre<br />
tast gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> van technisch kunn<strong>en</strong> af<br />
Van onze redacteur<br />
“Ik heb de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van de Unief waarschijnlijk zot gemaakt” vertelde<br />
Jan Fabre met e<strong>en</strong> monkellachje tijd<strong>en</strong>s de officiële inhuldiging<br />
van zijn Totem. We vroeg<strong>en</strong> het ir. Paul Lodewijckx (33), projectcoördinator<br />
bouw van de Technische Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van de<br />
KULeuv<strong>en</strong>.<br />
“Als je dag <strong>en</strong> nacht met zo'n project bezig b<strong>en</strong>t, is het moeilijk<br />
er nog afstand van te nem<strong>en</strong>”, aldus de ing<strong>en</strong>ieur-architect. “Af<br />
<strong>en</strong> toe werd<strong>en</strong> we door afgrijz<strong>en</strong> overmand tijd<strong>en</strong>s de realisatie.<br />
Maar ik ontk<strong>en</strong> niet dat ik met e<strong>en</strong> zekere fierheid op het werk<br />
terugblik, zoals iedere<strong>en</strong> die er zijn ste<strong>en</strong>tje toe bijgedrag<strong>en</strong><br />
heeft. Iedere keer als ik het Ladeuzeplein oversteek, kijk ik ev<strong>en</strong><br />
omhoog. Met dit project heeft Jan Fabre de gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> van het technisch<br />
kunn<strong>en</strong> afgetast. Hierover in dialoog kunn<strong>en</strong> tred<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> kunst<strong>en</strong>aar, is e<strong>en</strong> heerlijke ervaring. E<strong>en</strong> welgekom<strong>en</strong><br />
afwisseling in de dagelijkse werkbeslommering<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieur.”<br />
Gevaarte van 2.500 kilogram<br />
Vier jaar geled<strong>en</strong> stak e<strong>en</strong> groep der wijz<strong>en</strong> van de KULeuv<strong>en</strong> de<br />
kopp<strong>en</strong> bij elkaar om e<strong>en</strong> monum<strong>en</strong>t te bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> ter geleg<strong>en</strong>heid
van het 575-jarig<br />
bestaan van de universiteit.<br />
Onder impuls van<br />
Prof. Vic Goedseels, algeme<strong>en</strong> beheerder<br />
van de KUL, werd ervoor geopteerd e<strong>en</strong><br />
opdracht te gev<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> ger<strong>en</strong>ommeerd<br />
kunst<strong>en</strong>aar. De keuze viel op Jan<br />
Fabre, wellicht de meest veelzijdige<br />
Belgische artiest van deze époque.<br />
Het voorstel waarmee Jan Fabre kwam<br />
aandrav<strong>en</strong>, was verbijster<strong>en</strong>d, vooral<br />
door de manier waarop hij het aanbracht.<br />
De kunst<strong>en</strong>aar had e<strong>en</strong> luciferdoosje<br />
meegebracht met daarin e<strong>en</strong><br />
scarabee <strong>en</strong> e<strong>en</strong> naald. De kunst<strong>en</strong>aar<br />
prikte de kever op de naald <strong>en</strong> zei:<br />
“Zoiets moet het word<strong>en</strong>”.<br />
Het lijkt natuurlijk zeer e<strong>en</strong>voudig, maar<br />
dat is het niet. Om dit kunstwerk te realiser<strong>en</strong><br />
op groot formaat, werd<strong>en</strong> de kopp<strong>en</strong><br />
bij elkaar gestok<strong>en</strong>. Prof. dr. ir. Guido<br />
De Roeck van de afdeling Bouwmechanica<br />
aan het Departem<strong>en</strong>t Burgerlijke Bouwkunde,<br />
gelastte zich met de ontwerpberek<strong>en</strong>ing. Prof.<br />
dr. ir. Ignaas Verpoest van het departem<strong>en</strong>t<br />
Metaalkunde <strong>en</strong> Toegepaste Materiaalkunde, boog<br />
zich over de material<strong>en</strong> om dit huzar<strong>en</strong>stuk te realiser<strong>en</strong>.<br />
Verscheid<strong>en</strong>e aannemers <strong>en</strong> onderaannemers werd<strong>en</strong><br />
bij het project betrokk<strong>en</strong>. De Technische Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van<br />
de universiteit coördineerd<strong>en</strong> de werkzaamhed<strong>en</strong>.<br />
“Zelfs voor ing<strong>en</strong>ieurs<br />
was dit ge<strong>en</strong> koud kunstje.”<br />
Het kostte bloed, zweet <strong>en</strong> tran<strong>en</strong> voor het 2.500 kilogram<br />
zware gevaarte eindelijk kon recht getrokk<strong>en</strong> word<strong>en</strong> om het<br />
Ladeuzeplein 'dramatisch' van uitzicht te verander<strong>en</strong>.<br />
Hoeveel het kunstwerk precies gekost heeft, wordt door de<br />
universiteit met de mantel de liefde bedekt. Kwatong<strong>en</strong><br />
bewer<strong>en</strong> dat het kunstwerk aan de universiteit<br />
zowat 370.000 euro gekost<br />
heeft. Totem werd door de universiteit<br />
aan de stad Leuv<strong>en</strong> geschonk<strong>en</strong>.<br />
Als e<strong>en</strong> rietst<strong>en</strong>gel<br />
“To<strong>en</strong> Jan Fabre zijn naald <strong>en</strong> zijn kever kwam<br />
voorstell<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> de universiteitsprofessor<strong>en</strong><br />
vooral oog voor het oog van de naald”, vertelt<br />
Paul Lodewijckx. “Zij zag<strong>en</strong> mete<strong>en</strong><br />
waar het gevaar schuil ging. Meer dan<br />
20 verschill<strong>en</strong>de naald<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> onder<br />
de loupe g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. De kunst<strong>en</strong>aar wou<br />
e<strong>en</strong> exacte kopie, e<strong>en</strong> uitvergroting<br />
van e<strong>en</strong> echte naald. Het oog betek<strong>en</strong>t<br />
e<strong>en</strong> constructieve verzwakking<br />
<strong>en</strong> bevindt zich op de plaats waar<br />
de grootste spanning<strong>en</strong> in de constructie<br />
optred<strong>en</strong>. Tweede hinderpaal<br />
vormde de scarabee van 200<br />
kilogram die 2 meter onder de<br />
punt van de naald di<strong>en</strong>de aangebracht.<br />
To<strong>en</strong> Jan Fabre ons meedeelde<br />
dat de naald 22 meter hoog<br />
zou word<strong>en</strong>, in plaats van de oorspronkelijk<br />
voorzi<strong>en</strong>e 16 meter,<br />
hebb<strong>en</strong> we ev<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> slikk<strong>en</strong>. Bij<br />
windstot<strong>en</strong> van 180 kilometer per uur<br />
buigt de naald door <strong>en</strong> gaat de kever in de twee richting<strong>en</strong><br />
50 c<strong>en</strong>timeter uit zijn lood. Dat reuz<strong>en</strong>insect waait dus 1<br />
meter over <strong>en</strong> weer. Die naald buigt door als e<strong>en</strong> rietst<strong>en</strong>gel.<br />
Kunt u zich voorstell<strong>en</strong> welke berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> er aan te<br />
pas zijn gekom<strong>en</strong> om dit vlieg<strong>en</strong>d gevaarte in de lucht te<br />
houd<strong>en</strong>?”<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 5
Zoveel is duidelijk: voor de universiteit is<br />
het e<strong>en</strong> prestigeproject geword<strong>en</strong> om de<br />
naald recht te krijg<strong>en</strong>. Zelfs voor ing<strong>en</strong>ieurs<br />
was dit ge<strong>en</strong> koud kunstje.<br />
Stootkracht <strong>en</strong><br />
spannings-piek<strong>en</strong><br />
Wie dit kunstwerk met e<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieursbril<br />
wil bekijk<strong>en</strong>, doet er goed aan de red<strong>en</strong>ering<br />
van Prof. Guido De Roeck ev<strong>en</strong> mee<br />
te volg<strong>en</strong>. Rek<strong>en</strong>t u ev<strong>en</strong> mee?<br />
“De piekspanning<strong>en</strong> rond het oog van de<br />
naald <strong>en</strong> de relatief zware scarabee op 20<br />
meter hoogte, hebb<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> invloed<br />
op de windkracht die het kunstwerk<br />
opvangt, maar ook op de natuurlijke frequ<strong>en</strong>ties.<br />
Door de windvlag<strong>en</strong> kan de<br />
naald met de scarabee in resonantie<br />
gaan. Bij resonantie tred<strong>en</strong> grote trilling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> bijgevolg ook grote spanning<strong>en</strong><br />
op. De trillingsvorm<strong>en</strong> tred<strong>en</strong> op als zog<strong>en</strong>aamde<br />
buigmodes bij 0,5373 Hz <strong>en</strong> 3,822<br />
Hz.<br />
6 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Figuur 1 Langsdoorsnede van het oog met staal elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Figuur 2 Dwarsdoorsnede van het oog (blauw: staal; rood: beton)<br />
De naald is e<strong>en</strong> holle buis in roestvrij<br />
staal. De vrije ruimte rond het oog werd<br />
gevuld met beton. Voordel<strong>en</strong> hiervan zijn<br />
e<strong>en</strong> betere stootkracht, het wegwerk<strong>en</strong><br />
van spanningspiek<strong>en</strong> <strong>en</strong> het verhog<strong>en</strong> van<br />
de interne wrijving waardoor resonantietrilling<strong>en</strong><br />
beter uitgedempt word<strong>en</strong>.<br />
Van de naald werd e<strong>en</strong> geparametriseerd<br />
eindige-elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>model gemaakt om<br />
soepel te kunn<strong>en</strong> inspel<strong>en</strong> op de vele ontwerpwijziging<strong>en</strong><br />
die het kunstwerk bij zijn<br />
creatie ondergaan heeft. De windbelasting<br />
(ontle<strong>en</strong>d aan de Belgische windnorm)<br />
was bepal<strong>en</strong>d voor het ontwerp van<br />
de naald. Nagegaan werd of door te grote<br />
beweging<strong>en</strong> van de scarabee de naald<br />
niet zou kunn<strong>en</strong> uitknikk<strong>en</strong> (in vaktaal:<br />
e<strong>en</strong> tweede orde analyse).<br />
Het rek<strong>en</strong>model bevatte 50.000 zog<strong>en</strong>aamde<br />
vrijheidsgrad<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat voor<br />
elk ontwerpalternatief e<strong>en</strong> stelsel van<br />
50.000 vergelijking<strong>en</strong> di<strong>en</strong>de te word<strong>en</strong><br />
opgelost. Extra berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> uitgevoerd<br />
om de spanning<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s het<br />
vervoer van de naald <strong>en</strong> bij de installatie,<br />
te analyser<strong>en</strong>.”<br />
“De universiteitsprofessor<strong>en</strong><br />
hadd<strong>en</strong> vooral oog<br />
voor het oog van de naald.”<br />
Polyester <strong>en</strong> hybridevezels<br />
Z<strong>en</strong>uwc<strong>en</strong>trum van de hele operatie was<br />
de coördinatiecel binn<strong>en</strong> de Technische<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van de universiteit. Deze di<strong>en</strong>st<br />
is de grootste van het hele universitaire<br />
weefsel, met <strong>en</strong>kele honderd<strong>en</strong> werknemers<br />
waaronder vele ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> burgerlijk<br />
<strong>en</strong> industrieel ing<strong>en</strong>ieurs van allerlei pluimage.<br />
De naald werd geproduceerd in G<strong>en</strong>t door<br />
de firma Schréder, die ook de verlichtingspal<strong>en</strong><br />
op het Ladeuzeplein vervaardigd <strong>en</strong><br />
geplaatst heeft. Om de stal<strong>en</strong> naald te<br />
lat<strong>en</strong> spiegelpolijst<strong>en</strong> is m<strong>en</strong> in Frankrijk<br />
in de buurt van Parijs te rade gegaan. Voor<br />
het ontwerp van de scarabee in verschill<strong>en</strong>de<br />
del<strong>en</strong> gaf Prof. Ignaas Verpoest<br />
advies inzake te gebruik<strong>en</strong> material<strong>en</strong>.<br />
Het bedrijf Minimal Works in Rotterdam<br />
zorgde voor de uitvoering.<br />
De kever werd gegot<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> mal van<br />
silicon<strong>en</strong>rubber <strong>en</strong> e<strong>en</strong> steunmal van<br />
polyester. Voor het wap<strong>en</strong><strong>en</strong> werd e<strong>en</strong><br />
hybridevezel gebruikt van koolstof <strong>en</strong><br />
keflar, speciaal behandeld voor het
gebruik in polyester. Het nekschild is verlijmd<br />
met het lichaam door middel van<br />
e<strong>en</strong> epoxypasta met glasvezels. De pot<strong>en</strong><br />
zijn in aparte onderdel<strong>en</strong> uitgegot<strong>en</strong>, verlijmd<br />
<strong>en</strong> opgevuld met schuim. In de pot<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> voelspriet<strong>en</strong> loopt e<strong>en</strong> RVS buiz<strong>en</strong>stelsel<br />
dat trapsgewijs afneemt in dikte.<br />
De RVS buiz<strong>en</strong> in het lichaam zijn verlijmd<br />
met constructie-sealer. Deze sealer<br />
werd ook gebruikt voor het afkitt<strong>en</strong> van de<br />
vleugels. Deze vliesvleugels zijn warm<br />
getrokk<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> mal. Hiervoor werd<br />
PETG (Poly Ethyle<strong>en</strong> Tereftalaat Glucol)<br />
gebruikt omwille van zijn vorm<strong>en</strong>de<br />
eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. T<strong>en</strong>slotte werd de kever<br />
uitgegot<strong>en</strong> in polyester <strong>en</strong> wap<strong>en</strong>ing. De<br />
firma Sikk<strong>en</strong>s heeft zelfs e<strong>en</strong> speciale verf<br />
met kleuromslag ontwikkeld om de wissel<strong>en</strong>de<br />
schakering<strong>en</strong> van gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> blauw<br />
die zo typisch zijn voor de juweelkever, na<br />
te boots<strong>en</strong>.<br />
Egyptische obelisk<br />
Voor alle duidelijkheid: dit is slechts e<strong>en</strong><br />
greep uit het uitvoerige last<strong>en</strong>cohier van<br />
het kunstwerk. Wie meer wil wet<strong>en</strong> over<br />
de Totem van Jan Fabre, rad<strong>en</strong> we aan<br />
zich te verdiep<strong>en</strong> in het boek dat door de<br />
universiteit in <strong>december</strong> 2004 wordt uitgegev<strong>en</strong>.<br />
Misschi<strong>en</strong> kan u het ontl<strong>en</strong><strong>en</strong> in de<br />
Bibliothecae Lovani<strong>en</strong>sis. Maar vergeet<br />
vooral niet uw og<strong>en</strong> de kost te gev<strong>en</strong> op<br />
het Ladeuzeplein. Naast de tor<strong>en</strong> van de<br />
universiteitsbibliotheek ziet u de naald<br />
t<strong>en</strong> hemel rijz<strong>en</strong>, als e<strong>en</strong> Egyptische obelisk<br />
in zijn meest uitgezuiverde vorm. De<br />
scarabee of juweelkever werd ook aanbed<strong>en</strong><br />
in Egypte. In het oeuvre van Jan Fabre<br />
is de scarabee de perfecte schepping van<br />
de natuur, ongewijzigd in zijn vorm sedert<br />
honderd<strong>en</strong> miljo<strong>en</strong><strong>en</strong> jar<strong>en</strong>. De juweelkever<br />
is volg<strong>en</strong>s de kunst<strong>en</strong>aar “het geheug<strong>en</strong><br />
van de natuur, e<strong>en</strong> soort oudste computer<br />
ter wereld, e<strong>en</strong> radar van het m<strong>en</strong>selijk<br />
bestaan”. De link naar de universi-<br />
“Als m<strong>en</strong> dit kunstwerk<br />
ooit wil verwijder<strong>en</strong>,<br />
zal m<strong>en</strong> het moet<strong>en</strong><br />
los brand<strong>en</strong>.”<br />
teitsbibliotheek als collectief geheug<strong>en</strong><br />
van de m<strong>en</strong>s is mete<strong>en</strong> gelegd.<br />
“Ik heb het gevoel alsof het Ladeuzeplein<br />
voor dit kunstwerk geconcipieerd werd”,<br />
zegt Paul Lodewijckx. “Het kunstwerk<br />
werkt perfect teg<strong>en</strong> de massa van het<br />
plein. Ik moet toegev<strong>en</strong> dat Jan Fabre dit<br />
zeer goed heeft ingeschat. Voor mij is dit<br />
het meest surrealistische van de monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
die hij gemaakt heeft.”<br />
Als u onder de kever staat <strong>en</strong> naar bov<strong>en</strong><br />
kijkt, bed<strong>en</strong>k dan ev<strong>en</strong> dan het insect<br />
slechts met <strong>en</strong>kele voor het oog onzichtbare<br />
bout<strong>en</strong> rond de naald is vastgeschroefd<br />
<strong>en</strong> dat de naald met amper 12<br />
bout<strong>en</strong> werd bevestigd op het dak van de<br />
ondergrondse parking. “Wees gerust”,<br />
besluit Paul Lodewijckx. “Als m<strong>en</strong> dit<br />
kunstwerk ooit wil verwijder<strong>en</strong>, zal m<strong>en</strong><br />
het moet<strong>en</strong> los brand<strong>en</strong>.”<br />
H<strong>en</strong>k VAN NIEUWENHOVE<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 7
INGENIEUR EN MAATSCHAPPIJ<br />
E<strong>en</strong> van de ti<strong>en</strong> thema's van Expeditie<br />
Zeeleeuw die vanaf januari 2005 17-18<br />
jarig<strong>en</strong> in Vlaander<strong>en</strong> wil warm<br />
mak<strong>en</strong> voor het zeewet<strong>en</strong>schappelijk<br />
onderzoek, draait rond scheepswrakk<strong>en</strong><br />
in de Noordzee. E<strong>en</strong> scheepswrak<br />
als dat van de HMS Hermes uit<br />
Wereldoorlog I, verteg<strong>en</strong>woordigt e<strong>en</strong><br />
waardevolle tijdscapsule <strong>en</strong> spreekt<br />
tot onze verbeelding als herinnering<br />
aan spectaculaire zeeslag<strong>en</strong> voor<br />
onze kust<strong>en</strong>.<br />
Het rec<strong>en</strong>te sam<strong>en</strong>werkingsakkoord<br />
over maritiem erfgoed dat de federale<br />
<strong>en</strong> Vlaamse overhed<strong>en</strong> slot<strong>en</strong> in<br />
Oost<strong>en</strong>de, bewijst dat het e-Learning<br />
project Expeditie Zeeleeuw van het<br />
Vlaams Instituut voor de Zee zeer kort<br />
op de bal speelt van de actuele<br />
Vlaamse knooppunt<strong>en</strong>.<br />
Via e<strong>en</strong> multimediale website<br />
http://www.expeditiezeeleeuw.be met<br />
uniek beeldmateriaal, filmclips met<br />
expert<strong>en</strong>interviews <strong>en</strong> inhoudelijke<br />
sam<strong>en</strong>werking met verschill<strong>en</strong>de wet<strong>en</strong>schappers<br />
(zoals dr. Marnix Pieters van<br />
het Vlaams Instituut voor het Onroer<strong>en</strong>d<br />
Erfgoed), biedt het project aan Vlaamse<br />
leerkracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> leerling<strong>en</strong> de kans te<br />
proev<strong>en</strong> van het Belgisch wet<strong>en</strong>schappelijk<br />
maritiem onderzoek op<br />
internationaal topniveau.<br />
8 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Stimulans voor<br />
maritieme technologie<br />
Problem<strong>en</strong> in zee<br />
Expeditie Zeeleeuw wil jonger<strong>en</strong> via het<br />
medium internet onderdompel<strong>en</strong> in ti<strong>en</strong><br />
probleemveld<strong>en</strong> die met de zee te mak<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> (klimaat, scheepvaart, visserij,<br />
biodiversiteit, vervuiling, erfgoed, zeelucht,<br />
strandafval, ruimtelijke planning,<br />
oorlogsmunitie) <strong>en</strong> ze stimuler<strong>en</strong> om zelf<br />
met creatieve, onderbouwde oplossing<strong>en</strong><br />
voor de dag te kom<strong>en</strong>. Is kweek van kabeljauw<br />
e<strong>en</strong> alternatief voor de tan<strong>en</strong>de visserij<br />
op de soort? Hoe vaar je e<strong>en</strong> hav<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong>, rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong>d met golv<strong>en</strong>,<br />
ondiept<strong>en</strong> <strong>en</strong> weersomstandighed<strong>en</strong>?<br />
Wat met de gedumpte oorlogsmunitie<br />
voor de kust van Heist? De klas die het<br />
best scoort in het voorstell<strong>en</strong> van oplossing<strong>en</strong><br />
wint e<strong>en</strong> heuse expeditie met het<br />
oceanografisch schip De Zeeleeuw.<br />
E-Learning project<br />
Dit e-Learning project voor de derde<br />
graad secundair onderwijs (ASO, KSO,<br />
TSO, BSO) is e<strong>en</strong> initiatief van het<br />
Vlaams Instituut voor de Zee in e<strong>en</strong> partnerschap<br />
met SHE Consultancy <strong>en</strong> de<br />
administratie Waterweg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Zeewez<strong>en</strong>, afdeling DAB Vloot. Het<br />
kadert in het actieplan Wet<strong>en</strong>schap<br />
Maakt Knap als onderdeel van de<br />
administratie Wet<strong>en</strong>schapsinformatie<br />
<strong>en</strong> Innovatie van de Vlaamse<br />
Geme<strong>en</strong>schap <strong>en</strong> wil 17-18 jarig<strong>en</strong><br />
aanzett<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> studierichting<br />
te kiez<strong>en</strong> die betrekking heeft<br />
vist wrakk<strong>en</strong><br />
uit de<br />
Noordzee<br />
op wet<strong>en</strong>schappelijk onderzoek <strong>en</strong> maritieme<br />
technologie. Expeditie Zeeleeuw is<br />
e<strong>en</strong> invulling van de vakoverschrijd<strong>en</strong>de<br />
eindterm<strong>en</strong>, waarbij probleemgestuurd <strong>en</strong><br />
sociaal ler<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal staan. Het effectieve<br />
leertraject loopt van 12 januari tot 23<br />
maart 2005. Inschrijv<strong>en</strong> kan via de site tot<br />
15 <strong>december</strong> 2004.<br />
INFO<br />
http://www.expeditiezeeleeuw.be<br />
info@expeditiezeeleeuw.be
Energiezuinig kantoor<br />
C<strong>en</strong>ergie is e<strong>en</strong> innovatief ing<strong>en</strong>ieursbedrijf,<br />
gegroeid uit e<strong>en</strong> spin-off van<br />
de universiteit van Antwerp<strong>en</strong>, dat<br />
zich inzet voor e<strong>en</strong> verhoging van het<br />
<strong>en</strong>ergiebewustzijn <strong>en</strong> het meebouw<strong>en</strong><br />
aan e<strong>en</strong> duurzame toekomst voor<br />
onze sam<strong>en</strong>leving. Energie-efficiënte<br />
<strong>en</strong> ecologisch interessante techniek<strong>en</strong><br />
zijn stokpaardjes van C<strong>en</strong>ergie.<br />
Van onze redacteur<br />
Als adviesbureau biedt C<strong>en</strong>ergie klantgerichte<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> aan die r<strong>en</strong>dabel zijn. Met<br />
de focus op <strong>en</strong>ergie kan m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> beter<br />
comfort of efficiëntere bedrijfsvoering<br />
garander<strong>en</strong>. C<strong>en</strong>ergie wil als k<strong>en</strong>nisbedrijf<br />
de markt voor efficiënt <strong>en</strong>ergiegebruik,<br />
duurzaam bouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> hernieuwbare<br />
<strong>en</strong>ergie verder ontwikkel<strong>en</strong>, <strong>en</strong> vormt<br />
binn<strong>en</strong> deze markt<strong>en</strong> e<strong>en</strong> zeer belangrijke<br />
schakel door haar pro-actieve b<strong>en</strong>adering.<br />
Het vernieuwde C<strong>en</strong>ergiehuis, aan de<br />
Gitschotellei in Berchem, werd geop<strong>en</strong>d<br />
door Vlaams minister van Op<strong>en</strong>bare<br />
Werk<strong>en</strong>, Energie, Leefmilieu <strong>en</strong> Natuur,<br />
Kris Peeters. Het kan e<strong>en</strong> voorbeeld van<br />
e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinig kantoor g<strong>en</strong>oemd word<strong>en</strong>.<br />
Voorbeeldproject<br />
In 1997 werd de cvba C<strong>en</strong>ergie opgericht<br />
met 4 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, intuss<strong>en</strong> is C<strong>en</strong>ergie uitgegroeid<br />
tot e<strong>en</strong> bedrijf met bijna 20 teamled<strong>en</strong>.<br />
De huisvesting di<strong>en</strong>de mee te groei<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> daarom werd het voormalig Bacobkantoor<br />
grondig ger<strong>en</strong>oveerd tot e<strong>en</strong> voorbeeldproject<br />
op het vlak van <strong>en</strong>ergiebesparing.<br />
Het resultaat is e<strong>en</strong> licht kantoor<br />
met e<strong>en</strong> hoog comfort <strong>en</strong> e<strong>en</strong> laag <strong>en</strong>ergieverbruik.<br />
Zonder de aanwezigheid van mechanische<br />
koeling blijft het comfort erg aang<strong>en</strong>aam<br />
tijd<strong>en</strong>s hete zomerdag<strong>en</strong>. Door<br />
middel van dynamische thermische simulaties<br />
kon vooraf het comfort onderzocht<br />
word<strong>en</strong> <strong>en</strong> werd<strong>en</strong> de meest kost<strong>en</strong>effectieve<br />
maatregel<strong>en</strong> geselecteerd voor passieve<br />
koeling.<br />
De driedubbele beglazing van de vliesgevel<br />
op het zuid<strong>en</strong> b<strong>en</strong>ut de zonnewarmte<br />
in de winter <strong>en</strong> neemt het koudegevoel<br />
weg. De verwarming van het kantoor<br />
gebeurt door e<strong>en</strong> cond<strong>en</strong>ser<strong>en</strong>de gasketel<br />
van 32 kW, waaraan e<strong>en</strong> buffervat werd<br />
gekoppeld van 200 liter in afwachting van<br />
de plaatsing van zonnecollector<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />
sheddak.<br />
E<strong>en</strong> doorgedrev<strong>en</strong> daglichtontwerp laat<br />
het licht zo ver mogelijk in alle lokal<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong>dring<strong>en</strong>. Er werd<strong>en</strong> simulaties uitgevoerd<br />
met de software Radiance om de<br />
daglichttoetreding te maximaliser<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
verblinding door directe straling te voorkom<strong>en</strong>.<br />
Via de binn<strong>en</strong>koer, de sheddak<strong>en</strong><br />
met v<strong>en</strong>sters op het noord<strong>en</strong>, de vide <strong>en</strong><br />
de erker stroomt het daglicht rijkelijk<br />
binn<strong>en</strong>.<br />
Voor de verlichting werd gekoz<strong>en</strong> voor<br />
hoogr<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsarmatur<strong>en</strong> met elektronische<br />
ballast. De armatur<strong>en</strong> zijn uitgerust<br />
met e<strong>en</strong> daglichts<strong>en</strong>sor <strong>en</strong> in het kantoorgedeelte<br />
wordt alles gestuurd door<br />
middel van bewegingsdetector<strong>en</strong>. De<br />
balansv<strong>en</strong>tilatie in het kantoor beperkt de<br />
v<strong>en</strong>tilatieverliez<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> minimum,<br />
dankzij de warmtewisselaar met 90 % r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t.<br />
De v<strong>en</strong>tilatiekanal<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> in<br />
opbouw geplaatst <strong>en</strong> gev<strong>en</strong> het kantoor,<br />
sam<strong>en</strong> met de verlichtingsarmatur<strong>en</strong><br />
in opbouw, de gepolierde<br />
betonvloer <strong>en</strong> het blauw glaz<strong>en</strong><br />
tapijt op de binn<strong>en</strong>koer, e<strong>en</strong><br />
uniek karakter.<br />
H<strong>en</strong>k VAN NIEUWENHOVE<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 9
INGENIEUR EN TECHNOLOGIE<br />
10 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Hoge resolutie breed<br />
Gemidis, e<strong>en</strong> spin-off van de Universiteit G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> het<br />
Leuv<strong>en</strong>se onderzoeksc<strong>en</strong>trum IMEC, is e<strong>en</strong> nieuwe<br />
speler op de internationale beeldschermmarkt.<br />
Gesteund door e<strong>en</strong> jar<strong>en</strong>lange expertise, zal het<br />
bedrijf hoge resolutie breedbeeldmonitor<strong>en</strong> op de<br />
markt br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> die opgebouwd zijn uit microdisplays<br />
van vloeibare kristall<strong>en</strong>. De gebruikte productiemethod<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> slechts door weinige bedrijv<strong>en</strong><br />
beheerst <strong>en</strong> staan garant voor e<strong>en</strong> superieure beeldkwaliteit.<br />
Op initiatief van de Universiteit G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> het Leuv<strong>en</strong>se<br />
nano-elektronica onderzoeksc<strong>en</strong>trum IMEC kwam Jan<br />
Lambrecht op 5 augustus 2004 aan het hoofd van e<strong>en</strong> nieuwe<br />
spin-off, Gemidis. Deze belichaamt de verregaande<br />
sam<strong>en</strong>werking tuss<strong>en</strong> de Thin Film Compon<strong>en</strong>ts Group van<br />
Prof. Dr. André Van Calster <strong>en</strong> de experts van IMEC. De<br />
onderzoeksgroep wordt wereldwijd erk<strong>en</strong>d als gezaghebb<strong>en</strong>d<br />
op het vlak van technologie <strong>en</strong> ontwerp voor microdisplays.<br />
In e<strong>en</strong> eerste fase richt Gemidis zich op de home-<strong>en</strong>tertainm<strong>en</strong>t<br />
markt met goedkope breedbeeldscherm<strong>en</strong> van<br />
superieure kwaliteit. Deze scherm<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> via tv-produc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
op de markt word<strong>en</strong> gebracht.<br />
1 miljo<strong>en</strong> pixels<br />
Het eerste reeds gerealiseerde product is e<strong>en</strong> hoge resolutie<br />
microdisplay met meer dan 1 miljo<strong>en</strong> pixels, waarbij de<br />
nodige l<strong>en</strong>z<strong>en</strong> het miniatuurbeeld op het display vergrot<strong>en</strong><br />
tot wat uiteindelijk op het scherm te zi<strong>en</strong> is. Om dit te verwez<strong>en</strong>lijk<strong>en</strong>,<br />
integreert het bedrijf Vertically Aligned<br />
Nematic liquid crystals (VAN vloeibare kristall<strong>en</strong>) in be-<br />
Vlaamse spin-off wel
eeldscherm met vloeibare kristall<strong>en</strong><br />
staande liquid-crystal-on-silicon (LCOS)<br />
technologie. Deze laatste integreert<br />
vloeibare kristall<strong>en</strong> op siliciumschijv<strong>en</strong><br />
(basismateriaal voor computerchips) <strong>en</strong><br />
wordt beschouwd als e<strong>en</strong> goedkoop <strong>en</strong><br />
kwalitatief alternatief voor de bestaande<br />
technologieën in grote scherm<strong>en</strong> (meer<br />
dan 40inch).<br />
Het complexe productieproces kon<br />
slechts op punt gesteld word<strong>en</strong> na bijna<br />
ti<strong>en</strong> jaar doorgedrev<strong>en</strong> onderzoek.<br />
Slechts <strong>en</strong>kele bedrijv<strong>en</strong> ter wereld<br />
beheers<strong>en</strong> de techniek voor het integrer<strong>en</strong><br />
van VAN-kristall<strong>en</strong> in de LCOS-technologie.<br />
Teg<strong>en</strong> de zomer moet e<strong>en</strong> nieuwe<br />
versie met ongeveer 2 miljo<strong>en</strong> pixels klaar<br />
zijn <strong>en</strong> teg<strong>en</strong> het einde van 2005 belooft<br />
Gemidis e<strong>en</strong> versie met meer dan 4 miljo<strong>en</strong><br />
pixels.<br />
Gespecialiseerde markt<strong>en</strong><br />
In e<strong>en</strong> later stadium wil Gemidis zijn<br />
knowhow aanw<strong>en</strong>d<strong>en</strong> voor het verover<strong>en</strong><br />
van de meer gespecialiseerde markt<strong>en</strong><br />
zoals die van de medische beeldvorming,<br />
de grafische <strong>en</strong> druksector, digitale cinema<br />
<strong>en</strong> head-updisplays (scherm<strong>en</strong> geïntegreerd<br />
in brill<strong>en</strong> <strong>en</strong> v<strong>en</strong>sters).<br />
Bij al deze uitdaging<strong>en</strong> kan Gemidis niet<br />
alle<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> op de technologische <strong>en</strong><br />
financiële ondersteuning van de<br />
Universiteit G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> IMEC, maar ook op<br />
financiële steun van risicokapitaalgroep<strong>en</strong><br />
GIMV, Fagus (joint v<strong>en</strong>ture opgericht<br />
door het Europese Investeringsfonds <strong>en</strong><br />
Fortis Private Equity), het Baekelandfonds<br />
<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele business angels.<br />
Business Angels<br />
Voor GIMV is de sam<strong>en</strong>werking e<strong>en</strong><br />
bevestiging van zijn vernieuwd <strong>en</strong>gagem<strong>en</strong>t<br />
voor beginn<strong>en</strong>de bedrijv<strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />
sterk pot<strong>en</strong>tieel hebb<strong>en</strong> op onontgonn<strong>en</strong><br />
gebied<strong>en</strong> van de technologiemarkt. Marc<br />
Wachsmuth, die als verteg<strong>en</strong>woordiger<br />
van GIMV zal zetel<strong>en</strong> in de raad van<br />
beheer van Gemidis, verklaart: “Deze<br />
investering is risicovol, maar wel met<br />
mogelijk hoge opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong> <strong>en</strong> is e<strong>en</strong><br />
gevolg van de versterkte relatie met<br />
IMEC, met wie we eerder dit jaar in e<strong>en</strong><br />
nauw sam<strong>en</strong>werkingsverband stapt<strong>en</strong>.<br />
GIMV wil e<strong>en</strong> actieve rol spel<strong>en</strong> in<br />
Gemidis, onder meer door het aanw<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
van onze bestaande netwerk<strong>en</strong> in de<br />
wereld van de consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>elektronica<br />
<strong>en</strong> Azië”.<br />
Voor Fortis Private Equity is deze participatie<br />
de eerste co-investering van Fagus<br />
met het Baekeland-fonds. Het early-stage<br />
technologiefonds Fagus, opgericht in juni<br />
2001, nam tot op hed<strong>en</strong> al 8 participaties.<br />
"De technologische ondersteuning van<br />
de Universiteit G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> IMEC, de sterk<br />
ontluik<strong>en</strong>de markt van breedbeeldmonitors<br />
<strong>en</strong> het <strong>en</strong>gagem<strong>en</strong>t van het managem<strong>en</strong>t,<br />
mak<strong>en</strong> van deze hoog-risico deelneming<br />
in e<strong>en</strong> technologiestarter e<strong>en</strong><br />
weloverwog<strong>en</strong> investeringsbeslissing;"<br />
stelt Raf Moons, s<strong>en</strong>ior investm<strong>en</strong>t manager<br />
van Fortis Private Equity.<br />
Universiteit G<strong>en</strong>t<br />
De Universiteit G<strong>en</strong>t biedt in heel wat<br />
wet<strong>en</strong>schappelijke disciplines hoogstaand<br />
<strong>en</strong> door onderzoek ondersteunde<br />
opleiding<strong>en</strong> aan voor meer dan 26.000 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Vijfduiz<strong>en</strong>d onderzoekers zijn<br />
actief in het academisch <strong>en</strong> toegepast<br />
onderzoek. De afdeling Technologietransfer<br />
is verantwoordelijk voor de coördinatie<br />
van de commercialisering van<br />
onderzoeksresultat<strong>en</strong> via o.a. contractonderzoek<br />
<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing met de<br />
privé, creatie van intellectueel eig<strong>en</strong>dom<br />
via octrooiering <strong>en</strong> lic<strong>en</strong>ties <strong>en</strong> ondersteuning<br />
van oprichting van high tech<br />
startups ter commercialisering van excell<strong>en</strong>te<br />
technologieën in bepaalde markt<strong>en</strong>.<br />
Vanuit de Universiteit G<strong>en</strong>t word<strong>en</strong> jaarlijks<br />
gemiddeld twee à drie spin-offs<br />
opgericht, die zich meestal vestig<strong>en</strong> in de<br />
wet<strong>en</strong>schapspark<strong>en</strong> <strong>en</strong> incubator<strong>en</strong> in<br />
G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> Oost<strong>en</strong>de.<br />
Voor meer informatie:<br />
www.techtransfer.UG<strong>en</strong>t.be<br />
IMEC<br />
IMEC is het grootste onafhankelijk onderzoeksc<strong>en</strong>trum<br />
in Europa in nanotechnologie<br />
<strong>en</strong> nano-elektronica. Meer dan 1300<br />
medewerkers van over heel de wereld<br />
werk<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> in het Leuv<strong>en</strong>se bedrijf.<br />
Het onderzoek van IMEC vindt zijn toepassing<br />
o.a. in e<strong>en</strong> betere gezondheidszorg,<br />
slimme elektronica, e<strong>en</strong> proper<br />
milieu <strong>en</strong> veilig vervoer.<br />
Voor meer informatie: www.imec.be<br />
Ing. Eti<strong>en</strong>ne BEERNAERTS<br />
dra in uw huiskamer<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 11
INGENIEUR EN TECHNOLOGIE<br />
Proba maakt haarscherpe foto's van onder meer San Francisco <strong>en</strong> de Gold<strong>en</strong> Gate-brug.<br />
DRIE JAAR PROBA<br />
De Belgische satelliet Proba (Project for<br />
On-Board Autonomy) vierde onlangs zijn<br />
derde verjaardag. En dat werd door de<br />
Europese ruimtevaartorganisatie ESA<br />
dik in de verf gezet. Hoe kan het ook<br />
anders: Proba is, met de afmeting<strong>en</strong> van<br />
e<strong>en</strong> groot televisietoestel, e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orm<br />
succes. In zijn polaire omloopbaan op 600<br />
kilometer bov<strong>en</strong> het aardoppervlak, maakt<br />
de satelliet elke maand zo'n 300 afbeelding<strong>en</strong><br />
van circa 60 verschill<strong>en</strong>de locaties.<br />
Tot nu toe heeft het ruimtevaartuig<br />
met zijn twee camera's - de 'Compact<br />
High Resolution Imaging Spectrometer'<br />
(CHRIS) <strong>en</strong> de zwart-wit 'High Resolution<br />
Camera' (HRC) - meer dan 10.000 afbeelding<strong>en</strong><br />
afgeleverd.<br />
Proba werd ontwikkeld door e<strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong>consortium,<br />
geleid door de Belgische<br />
12 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
onderneming Verhaer t. Hoewel het project<br />
als e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>jarige missie was<br />
bedoeld, heeft het e<strong>en</strong> langer lev<strong>en</strong> gekreg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> fungeert nu als satelliet voor<br />
aardobservatie. De autonomie van Proba<br />
is opmerkelijk: de vluchtleiding in het<br />
Waalse Redu hoeft <strong>en</strong>kel de breedte-,<br />
l<strong>en</strong>gte- <strong>en</strong> hoogtegraad van e<strong>en</strong> doellocatie<br />
op te gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de satelliet doet de<br />
rest. De boordcomputer navigeert het<br />
ruimtevaartuig naar de juiste positie,<br />
br<strong>en</strong>gt het onder de correcte hoek, maakt<br />
de foto <strong>en</strong> levert de afbeelding. Dit alles<br />
gebeurt al feilloos gedur<strong>en</strong>de drie jaar.<br />
Inmiddels staat de 'Proba-2' in de steigers.<br />
Deze nieuwe satelliet zal naar verwachting<br />
eind 2007 door ESA word<strong>en</strong><br />
gelanceerd. Ev<strong>en</strong>als zijn voorganger zal<br />
de missie nieuwe technologieën <strong>en</strong> product<strong>en</strong><br />
in de ruimte uittest<strong>en</strong>.<br />
VAN DE<br />
HEETNAALD...<br />
BRANDSTOFSYSTEMEN IN PLASTIC<br />
Inergy Automotive Systems, e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijke<br />
dochter van Solvay <strong>en</strong><br />
het Franse Plastic Omnium, is 's werelds<br />
nummer één voor de productie van plastic<br />
opslagsystem<strong>en</strong> voor brandstof. Het<br />
bedrijf werd onlangs uitgekoz<strong>en</strong> om het<br />
complete brandstofsysteem voor twee<br />
nieuwe automodell<strong>en</strong> van G<strong>en</strong>eral Motors<br />
<strong>en</strong> één van Nissan te ontwikkel<strong>en</strong>.<br />
De voertuig<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> aan de allerstr<strong>en</strong>gste<br />
Californische norm<strong>en</strong> voor de emissie<br />
van brandstoff<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>. Deze zog<strong>en</strong>aamde<br />
PZEV-eis<strong>en</strong> (Partial Zero Emission<br />
Vehicle) die Californië vanaf 2005<br />
oplegt, word<strong>en</strong> door de plastic brandstofsystem<strong>en</strong><br />
van Inergy Automotive<br />
Systems moeiteloos gehaald.<br />
Plastic brandstofsystem<strong>en</strong> zijn milieuvri<strong>en</strong>delijker<br />
De constructie in kunststof laat tot veertig<br />
keer minder brandstof dan de vroegere<br />
system<strong>en</strong> verdamp<strong>en</strong>. Deze spectaculaire<br />
verbetering is het resultaat van innovaties<br />
op het vlak van gebruikte material<strong>en</strong>,<br />
het ontwerp <strong>en</strong> de productiemethode.<br />
COMPUTER LUISTERT MEE<br />
Hebt u ook leuke ervaring<strong>en</strong> met call c<strong>en</strong>ters?<br />
Je belt ze, er wordt vri<strong>en</strong>delijk<br />
geluisterd naar je vraag <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />
word je minut<strong>en</strong> lang met e<strong>en</strong> onnozel<br />
muziekje 'on hold' op de achtergrond<br />
gezet. T<strong>en</strong>slotte geeft dezelfde stem,<br />
inmiddels licht paniekerig, toe dat de<br />
informatie ev<strong>en</strong> niet te vind<strong>en</strong> is. Ze zull<strong>en</strong><br />
je zo snel mogelijk terugbell<strong>en</strong>. Maar dat<br />
gebeurt uiteraard nooit. Het probleem is<br />
dat vele call c<strong>en</strong>ters voor verschill<strong>en</strong>de
klant<strong>en</strong> operer<strong>en</strong>. Die hebb<strong>en</strong> elk duiz<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
pagina's informatie in de databank<br />
van het call c<strong>en</strong>ter gedownload <strong>en</strong> voor de<br />
operator kan het soms knap lastig zijn om<br />
de juiste informatie bijtijds bov<strong>en</strong> te<br />
hal<strong>en</strong>.<br />
Als het aan Ko<strong>en</strong> Wolters van de<br />
Universiteit van Tw<strong>en</strong>te ligt, is het bov<strong>en</strong>staande<br />
sc<strong>en</strong>ario binn<strong>en</strong>kort verled<strong>en</strong><br />
tijd. Hij ontwikkelde e<strong>en</strong> artificieel intellig<strong>en</strong>tiesysteem<br />
dat bepaalde sleutelwoord<strong>en</strong><br />
in e<strong>en</strong> gesprok<strong>en</strong> vraag herk<strong>en</strong>t.<br />
Nog voor de vraag volledig is uitgesprok<strong>en</strong>,<br />
heeft het systeem alle relevante<br />
docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> al geselecteerd. Dat bespaart<br />
de operator<br />
heel wat tijd<br />
<strong>en</strong> stress. Het AIsysteem<br />
van Wolters<br />
gaat binn<strong>en</strong>-<br />
Call c<strong>en</strong>ters krijg<strong>en</strong><br />
ondersteuning van A I.<br />
ONFILMBARE FILM<br />
kortproefdraai<strong>en</strong> in Nederland.<br />
In de Ver<strong>en</strong>igde Stat<strong>en</strong> is het kopiër<strong>en</strong> van<br />
nieuwe films in de bioscoop met e<strong>en</strong> camcorder<br />
e<strong>en</strong> echte plaag geword<strong>en</strong>. Teg<strong>en</strong><br />
deze piraterij wil Kodak e<strong>en</strong> nieuw digitaal<br />
projectiesysteem ontwikkel<strong>en</strong>. In<br />
teg<strong>en</strong>stelling met conv<strong>en</strong>tionele projector<strong>en</strong>,<br />
stur<strong>en</strong> digitale projector<strong>en</strong> de drie<br />
verschill<strong>en</strong>de kleur<strong>en</strong>bundels (rood,<br />
gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> blauw licht) apart naar het filmscherm.<br />
Kodak wil het opnem<strong>en</strong> van films in<br />
de bioscoop onmogelijk mak<strong>en</strong>.<br />
Kodak heeft nu in de VS e<strong>en</strong> octrooi aangevraagd<br />
om elk van die kleur<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />
discontinue manier te projecter<strong>en</strong>. De<br />
bundels word<strong>en</strong> 'flikker<strong>en</strong>d' uitgezond<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> frequ<strong>en</strong>tie van ongeveer 100<br />
hertz. De frequ<strong>en</strong>tie zal voor elke kleur<br />
lichtjes anders zijn. Het m<strong>en</strong>selijke oog<br />
zal hiervan niks merk<strong>en</strong>, maar de elektronica<br />
van de camcorder raakt totaal van<br />
slag door al dat kleurig geflikker.<br />
CAMERA HELPT BIJ PRIKKEN<br />
Herbert Zeman, e<strong>en</strong> biomedisch ing<strong>en</strong>ieur<br />
van de Universiteit van<br />
T<strong>en</strong>nessee (VS), heeft e<strong>en</strong> infrarode<br />
camera gebouwd waarmee je e<strong>en</strong> perfect<br />
beeld van de aders in de huid krijgt. Dit<br />
toestel moet arts<strong>en</strong> <strong>en</strong> verpleg<strong>en</strong>d personeel<br />
help<strong>en</strong> om voortaan van de eerste<br />
keer juist te prikk<strong>en</strong>.<br />
G<strong>en</strong>oeg plaats om te prikk<strong>en</strong>.<br />
Het apparaat belicht de huid met e<strong>en</strong><br />
lichtbundel van 740 nm. Licht van deze<br />
golfl<strong>en</strong>gte wordt sterk door bloed geabsorbeerd,<br />
terwijl andere weefsels het verstor<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> ingebouwde digitale camera<br />
neemt van de huid e<strong>en</strong> 'real time' foto, die<br />
door e<strong>en</strong> computer wordt bijgewerkt <strong>en</strong><br />
vervolg<strong>en</strong>s op de huid geprojecteerd.<br />
Hierdoor ontplooit zich e<strong>en</strong> magisch netwerk<br />
van aders die onzichtbaar voor het<br />
m<strong>en</strong>selijke oog zijn: ideaal om e<strong>en</strong> naald<br />
in te prikk<strong>en</strong>.<br />
SMS BEVEILIGT KREDIETKAART<br />
VISA, American Express <strong>en</strong> Master Card<br />
gev<strong>en</strong> hand<strong>en</strong>vol geld uit aan de beveiliging<br />
van betaalkaart<strong>en</strong>. Zo scre<strong>en</strong><strong>en</strong> ze<br />
voortdur<strong>en</strong>d het aankoopgedrag van hun<br />
klant<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> ongewoon patroon. Maar<br />
als dan de alarmbell<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> rinkel<strong>en</strong>,<br />
is het vaak al te laat. Daarom wil Pro-<br />
Techtor, e<strong>en</strong> Californisch bedrijf dat in<br />
algem<strong>en</strong>e beveiliging is gespecialiseerd,<br />
kredietkaart<strong>en</strong> op de markt br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> waarin<br />
e<strong>en</strong> GSM-nummer zit opgeslag<strong>en</strong>.<br />
Telk<strong>en</strong>s de kaart wordt gebruikt, verstuurt<br />
de c<strong>en</strong>trale van de kaartmaatschappij e<strong>en</strong><br />
SMS naar het GSM-nummer. De koop<br />
gaat pas door als de kaarthouder via e<strong>en</strong><br />
reply-SMS e<strong>en</strong> geheime PIN-code doorstuurt.<br />
Pro-Techtor wil betaalkaart<strong>en</strong> veiliger mak<strong>en</strong>.<br />
Op die manier wet<strong>en</strong> zowel de klant als de<br />
maatschappij onmiddellijk wanneer<br />
iemand e<strong>en</strong> betaalkaart heeft gekopieerd<br />
<strong>en</strong> op iemands anders kost<strong>en</strong> aan het winkel<strong>en</strong><br />
is. De drievoudige beveiliging<br />
(kaart, GSM <strong>en</strong> pin-code) is volg<strong>en</strong>s Pro-<br />
Techtor de meest optimale manier om<br />
kredietkaart<strong>en</strong> onkraakbaar te mak<strong>en</strong>.<br />
NIEUWS VIA JE HORLOGE<br />
Horlogemaker Swatch br<strong>en</strong>gt in de VS<br />
e<strong>en</strong> nieuw horloge uit die naast tijd, ook<br />
nieuws, sportuitslag<strong>en</strong>, het weerbericht,<br />
aandeelkoers<strong>en</strong> <strong>en</strong> tal van andere nuttige<br />
informatie weergeeft. Swatch sloot daarvoor<br />
e<strong>en</strong> overe<strong>en</strong>komst met Microsoft <strong>en</strong><br />
maakt gebruik van Microsoft's 'MSN<br />
Direct wireless data service'.<br />
De nieuwe horlogelijn krijgt de naam<br />
Paparazzi <strong>en</strong> de basisversie gaat over de<br />
toonbank voor 150 US$, wat ongeveer het<br />
dubbele van e<strong>en</strong> standaard Swatch is.<br />
Wie nog 60 US$ per jaar wil bijbetal<strong>en</strong>,<br />
kan (indi<strong>en</strong> hij Microsoft Outlook op zijn<br />
PC gebruikt) ook e-mailtjes <strong>en</strong> herinnering<strong>en</strong><br />
naar zijn horloge verstur<strong>en</strong>.<br />
Peter RAEYMAEKERS<br />
VAN DE<br />
HEETNAALD...<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 13
MONS<br />
INGENIEUR EN TECHNOLOGIE<br />
14 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Mons<br />
Bakermat van de ing<strong>en</strong>ieursopleiding<br />
MONS. Het hoger onderwijs is in Mons (Berg<strong>en</strong>) goed verteg<strong>en</strong>woordigd.<br />
Mons is e<strong>en</strong> typisch Belgisch onderwijsvoorbeeld, met<br />
overlapping<strong>en</strong> van opleiding<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> georganiseerd door de<br />
verschill<strong>en</strong>de onderwijsnett<strong>en</strong>. De concurr<strong>en</strong>tie tuss<strong>en</strong> de onderwijsnett<strong>en</strong><br />
is spijkerhard, maar het onderwijs is kwalitatief hoogstaand.<br />
De beroemdste inwoner van Mons is zonder twijfel Elio Di Rupo. Hij<br />
is niet alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aparte verschijning, hij is tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> hoogbegaafd<br />
intellectueel én expon<strong>en</strong>t van het Berg<strong>en</strong>se onderwijs. Destijds<br />
zwaaide hij met grote onderscheiding als lic<strong>en</strong>tiaat chemie af aan<br />
de universiteit van Mons. Met nog grotere onderscheiding, de grootste,<br />
werd hij doctor in de wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. Prof. dr. Di Rupo doceert<br />
aan diezelfde universiteit chemie. Van tijd tot tijd geeft hij ook<br />
'summer courses' in Leeds.<br />
E<strong>en</strong> portret van e<strong>en</strong> merkwaardige stad <strong>en</strong> haar beroemde inwoner.<br />
Van onze hoofdredacteur<br />
Wie e<strong>en</strong> inwoner van Mons vraagt waar Elio Di Rupo woont, krijgt mete<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> uitbundige uitleg. Vlaming<strong>en</strong> word<strong>en</strong> zelfs extra in de watt<strong>en</strong> gelegd.<br />
Voor “les z'amis flamands” will<strong>en</strong> ze graag e<strong>en</strong> ommetje mak<strong>en</strong> naar de<br />
rue onze Novembre, numero onze: “Monsieur Elio habite le onze-onze”. De<br />
joviale Di Rupo woont daar met zicht op de achterkant van het stadhuis,<br />
zijn werkterrein als burgemeester.<br />
Prof. dr. Elio Di Rupo<br />
De Montois k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> zijn lev<strong>en</strong>sgeschied<strong>en</strong>is. Die heeft hij ook al vaak in<br />
Mons verteld, in café's <strong>en</strong> op straat. De lieveling van Mons werd in 1951<br />
gebor<strong>en</strong> in het Waalse dorpje Morlanwelz, in e<strong>en</strong> gezin van 7 kinder<strong>en</strong>. Zijn<br />
stadsg<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> u vertell<strong>en</strong> dat zijn vader omgekom<strong>en</strong> is bij e<strong>en</strong> verkeersongeval,<br />
to<strong>en</strong> hij nog klein was.<br />
Hou hem in het oog, hij wordt ooit nog premier van ons land. Hij is veeltalig.<br />
« Il connaît très bi<strong>en</strong> la langue Hollandaise, votre langue », weet m<strong>en</strong><br />
ons in Mons te vertell<strong>en</strong>. Dat Hollands niet gelijk is aan Nederlands, is<br />
hier nog niet doorgedrong<strong>en</strong>. Nederlands heeft hij trouw<strong>en</strong>s aan de taalfaculteit<br />
van Mons geleerd van e<strong>en</strong> Vlaamse prof. Zijn privé-secretaresse<br />
beheerst vele tal<strong>en</strong>. Elio Di Rupo weet wat het belang van tal<strong>en</strong>k<strong>en</strong>nis is.<br />
De toekomstige premier (zo zegt m<strong>en</strong> in Mons) heeft charisma te koop,<br />
meer dan de Franse Zonnekoning. De Waalse chou-chou <strong>en</strong> vrijgezel
scoort daarmee heel goed, ook bij<br />
vrouw<strong>en</strong>, zo hoort m<strong>en</strong> al e<strong>en</strong>s aan<br />
de koffietafel. Bij de volg<strong>en</strong>de federale<br />
verkiezing zoud<strong>en</strong> ze wel e<strong>en</strong>s<br />
zijn charmer<strong>en</strong>de omgang met e<strong>en</strong><br />
rood bolletje achter zijn naam kunn<strong>en</strong><br />
honorer<strong>en</strong>. Onze Guy weze<br />
gewaarschuwd. Hij kan zich beter<br />
e<strong>en</strong> vlinderdas aanschaff<strong>en</strong>.<br />
Elio Di Rupo is niet alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aparte<br />
verschijning, hij is ook e<strong>en</strong> hoogbegaafd<br />
intellectueel. Sedert 1990<br />
geeft hij ook les. Uitzonderlijk is dit<br />
niet. Onze Johan Vande Lanotte<br />
geeft ook les, aan de U.G<strong>en</strong>t.<br />
Minister Vande Lanotte leert de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
omgaan met het grondwettelijk recht. Elio houdt het bij<br />
chemie, het omgaan met atom<strong>en</strong> <strong>en</strong> molecul<strong>en</strong>.<br />
Hij doet er zelfs nog e<strong>en</strong> scheut bij. Van tijd tot tijd geeft hij summer<br />
courses aan de universiteit van Leeds, in Engeland.<br />
Lesgev<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de zomerperiode is in Engeland zoveel aang<strong>en</strong>amer<br />
dan in het mistig winterseizo<strong>en</strong>.<br />
In 1982 begon Di Rupo aan zijn politiek parcours. Hij was to<strong>en</strong><br />
onderzoeksdirecteur aan de universiteit van Mons. De red<strong>en</strong><br />
waarom hij van de wet<strong>en</strong>schap naar de politiek overstapte, verklaart<br />
hij als volgt: «Au sein du Parti Socialiste, je trouve un écho<br />
à mes idéaux humanistes de justice sociale et de liberté individuelle<br />
… »<br />
Van wet<strong>en</strong>schap naar politiek<br />
Gedur<strong>en</strong>de ruim 20 jaar legde hij e<strong>en</strong> indrukwekk<strong>en</strong>d parcours af:<br />
geme<strong>en</strong>teraadslid, schep<strong>en</strong>, volksverteg<strong>en</strong>woordiger, Europees<br />
kamerlid, s<strong>en</strong>ator, burgemeester van Mons, minister van onderwijs,<br />
minister-presid<strong>en</strong>t van de Waalse regering, vice-premier,<br />
minister voor communicatie <strong>en</strong> op<strong>en</strong>bare di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, voorzitter<br />
van de PS, <strong>en</strong>zovoort.<br />
De Minister van Staat mag ook al e<strong>en</strong>s bij de koning op bezoek.<br />
Zo'n ontmoeting is altijd goed om zijn laatste studie toe te licht<strong>en</strong>,<br />
zoals deze uit 2003: “Pour une Belgique créative et solidaire”.<br />
Vlaming<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> wat dit betek<strong>en</strong>t…<br />
Elio Di Rupo duikt ook op in allerlei Rad<strong>en</strong> van Bestuur, t<strong>en</strong> minste<br />
als ze van <strong>en</strong>ige betek<strong>en</strong>is zijn, zoals die van de universiteit<br />
van Mons, zijn lievelingsonderwijsinstelling. Zeld<strong>en</strong> ontbreekt<br />
hij op de op<strong>en</strong>ing van het academiejaar <strong>en</strong> hij weet altijd wel e<strong>en</strong><br />
toespraak uit zijn mouw te schudd<strong>en</strong>. Want zoveel is duidelijk, hij<br />
is e<strong>en</strong> knap spreker, letterlijk <strong>en</strong> figuurlijk.<br />
Record werkloosheid<br />
De stad Mons telt 27000 inwoners, het arrondissem<strong>en</strong>t<br />
Mons 91.000 (19 geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>). In de kleinste geme<strong>en</strong>te van<br />
het arrondissem<strong>en</strong>t (Nouvelles) won<strong>en</strong> 340 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, in de<br />
grootste (Jemappes) 10.000. Mons heeft de grootste<br />
werkloosheidsgraad van het land. De stad van burgemeester<br />
<strong>en</strong> PS-voorzitter Di Rupo haalt het nationaal<br />
record van 24,3 proc<strong>en</strong>t. In Mons werkt 80 proc<strong>en</strong>t van de<br />
actieve bevolking in de op<strong>en</strong>bare sector. In Charleroi<br />
bedraagt de werkloosheidsgraad 23,9 proc<strong>en</strong>t, in Luik is<br />
dat 21,9 proc<strong>en</strong>t, in La Louvière 20,6 proc<strong>en</strong>t.<br />
Nochtans hoort m<strong>en</strong> in Mons ge<strong>en</strong> lethargisch gejammer.<br />
De Waalse minister-presid<strong>en</strong>t, “monsieur van Cau”, nam<br />
inmiddels de lijfspreuk over van zijn vroegere Vlaamse<br />
collega: “Als we will<strong>en</strong> vooruitgaan, moet<strong>en</strong> we het zelf<br />
do<strong>en</strong>”. Anders gezegd: “Wat we zelf do<strong>en</strong>, do<strong>en</strong> we<br />
beter”.<br />
De positieve resultat<strong>en</strong> tek<strong>en</strong><strong>en</strong> zich reeds lichtjes af.<br />
Niet in de werkloosheidsgraad. Die blijft ev<strong>en</strong> hoog. Wel<br />
in het schepp<strong>en</strong> van nieuwe arbeidsplaats<strong>en</strong> die vaak van<br />
e<strong>en</strong> hoog technologisch niveau zijn. Sinds 1996 zijn er<br />
7.500 bij gekom<strong>en</strong> <strong>en</strong> werd<strong>en</strong> ook de beroepsopleiding<strong>en</strong><br />
fors aangewakkerd. In 2002 werd in Wallonië 1,2 miljo<strong>en</strong><br />
ur<strong>en</strong> aan beroepsopleiding besteed. Dit is drie keer meer<br />
dan in 1999.<br />
Grote onderneming<strong>en</strong> heeft Wallonië echter niet meer. In<br />
Vlaander<strong>en</strong> zijn er 1.500 bedrijv<strong>en</strong> met meer dan 200 personeelsled<strong>en</strong>,<br />
teg<strong>en</strong>over 680 in Wallonië.<br />
N.L.<br />
Di Rupo <strong>en</strong> de ander<strong>en</strong><br />
DECEMBER 2004 - I-mag 15
De stad Mons leverde in de loop van haar<br />
geschied<strong>en</strong>is geregeld e<strong>en</strong> minister aan<br />
het land, veelal op het departem<strong>en</strong>t<br />
onderwijs. De PS-er Léo Collard, die van<br />
1953 tot 1974 burgemeester van Mons was,<br />
is wellicht de meest bek<strong>en</strong>de, toch onder<br />
de oudere Vlaming<strong>en</strong>. Leerkracht<strong>en</strong> van<br />
het katholiek onderwijs zijn hem dankbaarheid<br />
verschuldigd. Nadat ze eerst<br />
massaal teg<strong>en</strong> zijn beleid hadd<strong>en</strong><br />
betoogd, zorgde hij er voor dat hun<br />
“porte-monnaie” op het einde van de<br />
maand meer gevuld werd.<br />
E<strong>en</strong> ander voorbeeld is Abel Dubois, burgemeester<br />
van Mons van 1974 tot 1989, <strong>en</strong><br />
minister van onderwijs in de Waalse regering.<br />
Zijn collega Herman De Croo was<br />
to<strong>en</strong> onderwijsminister in de Vlaamse<br />
regering.<br />
De twee war<strong>en</strong> destijds, to<strong>en</strong> de studies<br />
voor technisch ing<strong>en</strong>ieur werd<strong>en</strong> hervormd,<br />
de schietschijf van de Vlaamse<br />
technisch ing<strong>en</strong>ieurs. De Vlaming<strong>en</strong> stond<strong>en</strong><br />
op het behoud van hun titel, de Wal<strong>en</strong><br />
wild<strong>en</strong> van de “ingénieur technici<strong>en</strong>” af in<br />
ruil voor de “ingénieur industriel”, e<strong>en</strong> titel<br />
die reeds van 1898 tot 1933 in Wallonië<br />
werd gebruikt. In 1898 was er immers nog<br />
ge<strong>en</strong> sprake van e<strong>en</strong> opleiding voor technisch<br />
ing<strong>en</strong>ieur in Vlaander<strong>en</strong>. Deze<br />
kwam er pas vanaf 1922.<br />
In de Kamer moest De Croo bij de keuze<br />
van de titulatuur de duim<strong>en</strong> legg<strong>en</strong> voor<br />
Dubois. In 1977 zag de industrieel ing<strong>en</strong>ieur<br />
in Vlaander<strong>en</strong> het lev<strong>en</strong>slicht.<br />
Oudste ing<strong>en</strong>ieursschool<br />
Het hoger onderwijs in Mons omvat de<br />
Université de Mons-Hainaut (UMH), de<br />
Faculté Polytechnique de Mons (FPMs),<br />
de Facultés Universitaires Catholiques<br />
de Mons (FUCaM), twee hogeschol<strong>en</strong><br />
voor industrieel ing<strong>en</strong>ieurs (Institut<br />
Supérieur Industriel de Mons - ISIMs - <strong>en</strong><br />
het Institut Supérieur Industriel Catholique<br />
du Hainaut - ISICHt) <strong>en</strong> e<strong>en</strong> drietal<br />
hogeschol<strong>en</strong> voor korte type-opleiding<strong>en</strong><br />
(Bachelor).<br />
Burgerlijk ing<strong>en</strong>ieurs word<strong>en</strong> opgeleid<br />
aan de Faculté Polytechnique de Mons<br />
(FPMs), e<strong>en</strong> onderwijsinstelling die onaf-<br />
16 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
hankelijk is van de universiteit. Ze werd in<br />
1836 opgericht <strong>en</strong> is de oudste ing<strong>en</strong>ieursschool<br />
van ons land. Nadi<strong>en</strong> volgd<strong>en</strong> die<br />
van Luik (1837) <strong>en</strong> G<strong>en</strong>t (1838).<br />
De FPMs kwam er op voorstel van Jean-<br />
Baptiste Thorn, de tweede gouverneur van<br />
H<strong>en</strong>egouw<strong>en</strong> sedert de onafhankelijkheid<br />
van België. Oorspronkelijk heette de<br />
school Ecole Provinciale des Mines du<br />
Hainaut. De studieduur bedroeg 2 jaar <strong>en</strong><br />
het leerprogamma was dat van de Ecole<br />
C<strong>en</strong>trale de Paris (ECP). De schoolbevolking<br />
omvatte e<strong>en</strong> handvol stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
twee jonge professor<strong>en</strong>, Guibal (23) <strong>en</strong><br />
Devillez (24), beide pas afgestudeerd als<br />
ing<strong>en</strong>ieur aan de Ecole C<strong>en</strong>trale de Paris.<br />
Hun imposant standbeeld staat in de<br />
prachtige voortuin van het rectoraat, het<br />
hoofdgebouw in het stadsc<strong>en</strong>trum, dat<br />
ook e<strong>en</strong> aantal leslokal<strong>en</strong> <strong>en</strong> laboratoria<br />
omvat. In 1853 werd de afdeling chemie<br />
opgericht, in 1862 deze voor mechanica <strong>en</strong><br />
in 1887 deze voor elektriciteit.<br />
In 1876 werd de studieduur op 4 gebracht<br />
<strong>en</strong> werd e<strong>en</strong> nieuwe naam ingevoerd:<br />
Faculté Polytechnique du Hainaut. De huidige<br />
naam dateert van 1935. Vandaag<br />
heeft de FPMs 7 afdeling<strong>en</strong>: architectuur,<br />
chemie, elektriciteit, mechanica, materiaalwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>,<br />
bedrijfsbeleid <strong>en</strong><br />
mijn-aardkunde. Aan de FPMs studer<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> 1.500-tal stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. De onderwijsgroep<br />
bestaat uit 70 professor<strong>en</strong> <strong>en</strong> 150<br />
onderzoekers <strong>en</strong> assist<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. De derdecyclus<br />
opleiding (doctoraat) heeft e<strong>en</strong><br />
100-tal stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. De FPMs is e<strong>en</strong> aantrekkingspool<br />
voor vele buit<strong>en</strong>landse stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
In eig<strong>en</strong> land <strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>land<br />
heeft ze e<strong>en</strong> grote faam.<br />
Industrieel ing<strong>en</strong>ieurs word<strong>en</strong> in Mons<br />
opgeleid aan de twee voornoemde instelling<strong>en</strong>.<br />
Vanaf het academiejaar 2004-2005<br />
bedraagt de opleidingsduur voor alle<br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieurs in het Franstalig<br />
Gewest 5 jaar ( 3+2).<br />
Universiteit <strong>en</strong> Facultés<br />
Universitaires<br />
Raoul Warocqué (1870- 1917), één van de<br />
achterkleinkinder<strong>en</strong> van Nicolas<br />
Warocqué, heer van Mariemont <strong>en</strong> grondlegger<br />
van de naar hem g<strong>en</strong>oemde<br />
invloedrijke dynastie. De familie beheerde<br />
koolmijn<strong>en</strong>, spoorweg<strong>en</strong>, gas- <strong>en</strong> elektriciteitmaatschappij<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> andere bedrijv<strong>en</strong><br />
zoals Les Forges de Clabecq. Ze war<strong>en</strong><br />
ook heel actief in China <strong>en</strong> Portugal. De<br />
oudste faculteit werd naar de stichter<br />
g<strong>en</strong>oemd: Faculté Warocqué des Sci<strong>en</strong>ces<br />
Economiques. Raoul Warocqué wilde dat<br />
alle bedrijfsleiders die in zijn imperium<br />
werd<strong>en</strong> tewerkgesteld, aan 'zijn' faculteit<br />
werd<strong>en</strong> opgeleid.<br />
De universiteit omvat 2 c<strong>en</strong>tra, één in<br />
Charleroi <strong>en</strong> één in Mons. De 6 faculteit<strong>en</strong><br />
(psychologie, economische wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>,<br />
wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>, letterkunde, vertalers,<br />
medicijn<strong>en</strong>-farmacie-biomedische<br />
wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>) tell<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> circa 4.500<br />
stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Elio Di Rupo studeerde aan de faculteit<br />
wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> (chemie) <strong>en</strong> behaalde in<br />
deze discipline e<strong>en</strong> doctoraat.<br />
De Facultés Universitaires Catholiques<br />
de Mons (FUCaM) vond zijn wortels<br />
in het gedachtegoed van e<strong>en</strong> handvol<br />
katholieke bedrijfsleiders die in 1896 in La<br />
Louvière e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>- jarige opleiding voor<br />
handel oprichtt<strong>en</strong>. Naast het onderricht in<br />
de handel war<strong>en</strong> tal<strong>en</strong> erg belangrijk. Na<br />
e<strong>en</strong> opleiding in La Louvière voltooid<strong>en</strong><br />
de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> hun studies in Leipzig <strong>en</strong><br />
Lond<strong>en</strong>. De school verhuisde na <strong>en</strong>kele<br />
jar<strong>en</strong> naar Mons <strong>en</strong> kreeg in 1965 het universitair<br />
statuut.<br />
In 1965 ontstond de faculteit toegepaste<br />
economische wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>, in 1971<br />
deze voor politieke wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>.<br />
Daarna volgd<strong>en</strong> nog andere. Ze huiz<strong>en</strong><br />
allemaal onder de koepel Facultés<br />
Universitaires Catholiques dat e<strong>en</strong> moderne<br />
campus is, maar heel wat minder stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
telt dan de UMH.<br />
De Universiteit van Mons (de officiële<br />
b<strong>en</strong>aming is Mons-Hainaut) werd in 1899<br />
opgericht, op initiatief van de industrieel<br />
MONS<br />
Ing. Noël LAGAST
10 jaar Master in<br />
Bouwmanagem<strong>en</strong>t<br />
De Master in Bouwmanagem<strong>en</strong>t, één van de meest succesvolle<br />
opleiding<strong>en</strong> van het VIK-Vormingsinstituut, bestaat<br />
10 jaar. Red<strong>en</strong> te meer om de bloemetjes buit<strong>en</strong> te zett<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> bezinning te houd<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> academische zitting.<br />
“Multidisciplinair d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> is steeds meer aan de orde <strong>en</strong><br />
kan het verschil mak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> goede <strong>en</strong> e<strong>en</strong> ste<strong>en</strong>goede<br />
manager”, aldus Ing. Guy Roymans, programmadirecteur<br />
én drijv<strong>en</strong>de kracht achter de MBM.<br />
Van onze redacteur<br />
Het initiatief voor de opleiding Master in Bouwmanagem<strong>en</strong>t is<br />
meer dan 10 jaar geled<strong>en</strong> uitgegaan van de Vlaamse<br />
Ing<strong>en</strong>ieurskamer. Vrag<strong>en</strong>de partij was de Vlaamse Confederatie<br />
Bouw, die tot de vaststelling gekom<strong>en</strong> was dat e<strong>en</strong> moderne<br />
manager in de uitoef<strong>en</strong>ing van zijn functie geconfronteerd wordt<br />
met heel veel facett<strong>en</strong> die tijd<strong>en</strong>s zijn opleiding niet of nauwelijks<br />
aan bod kom<strong>en</strong>. Eén van de basisprincipes van de VIK is dat<br />
de werknemer van de toekomst niet alle<strong>en</strong> technologisch intellig<strong>en</strong>t<br />
moet zijn, maar ook emotioneel intellig<strong>en</strong>t, multidisciplinair,<br />
innovatief én oog moet hebb<strong>en</strong> voor ethische, ecologische <strong>en</strong><br />
maatschappelijke bekommerniss<strong>en</strong>. Al deze elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> vindt<br />
m<strong>en</strong> terug in de opleiding MBM.<br />
Voor de inrichting ervan vond de VIK onmiddellijk gehoor bij het<br />
De Nayer Instituut in Sint-Katelijne-Waver. “In ruim ti<strong>en</strong> jaar is<br />
e<strong>en</strong> hecht sam<strong>en</strong>werkingsverband ontstaan tuss<strong>en</strong> <strong>en</strong>erzijds de<br />
beroepsorganisatie <strong>en</strong> anderzijds de hogeschool”, aldus Ing.<br />
Guy Roymans. “De opleiding is immers e<strong>en</strong> perfecte aanvulling<br />
op het diploma Industrieel Ing<strong>en</strong>ieur Bouwkunde. De MBM is<br />
gebaseerd op de overdracht van praktijkk<strong>en</strong>nis in domein<strong>en</strong> die<br />
e<strong>en</strong> meerwaarde betek<strong>en</strong><strong>en</strong> in het dagelijks functioner<strong>en</strong> van<br />
managers in uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de sector<strong>en</strong> van de bouwnijverheid.<br />
Vandaar het grote succes van de Master in Bouwmanagem<strong>en</strong>t.”<br />
330 cursist<strong>en</strong><br />
Enkele cijfers kunn<strong>en</strong> dit succes best stav<strong>en</strong>. In 10 jaar hebb<strong>en</strong><br />
330 cursist<strong>en</strong> de MBM doorlop<strong>en</strong>, waarvan 90% het diploma<br />
behaalde. Dat is uitzonderlijk <strong>en</strong> wijst op e<strong>en</strong> hoge motivatiegraad.<br />
In 95% van de gevall<strong>en</strong> word<strong>en</strong> de inschrijvingskost<strong>en</strong><br />
gedrag<strong>en</strong> door de bedrijv<strong>en</strong>, die kunn<strong>en</strong> g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van opleidingscheques<br />
van 50% uitgereikt door de Vlaamse<br />
Geme<strong>en</strong>schap. Zowat alle ger<strong>en</strong>ommeerde Vlaamse bedrijv<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> hun projectleiders naar de MBM gestuurd. Dat geeft volg<strong>en</strong>de<br />
verdeling per sector: 20% kom<strong>en</strong> uit de grote algem<strong>en</strong>e<br />
bouwbedrijv<strong>en</strong>, 7% uit weg<strong>en</strong>bouwbedrijv<strong>en</strong>, 6 % uit grote studieof<br />
ing<strong>en</strong>ieurbureaus, 5% uit op<strong>en</strong>bare bestur<strong>en</strong>, 5% uit allerlei<br />
niet 'bouw-gebond<strong>en</strong>' bedrijv<strong>en</strong>, 32% uit KMO bouwonderneming<strong>en</strong><br />
uit alle deelsector<strong>en</strong>, 10% uit ontwerp- <strong>en</strong> architect<strong>en</strong>bureaus<br />
<strong>en</strong> 7% zijn zelfstandig<strong>en</strong>. Globaal kunn<strong>en</strong> we stell<strong>en</strong> dat<br />
Vorming<br />
90% van de cursist<strong>en</strong> e<strong>en</strong> universitaire opleiding of e<strong>en</strong> opleiding<br />
van academisch niveau heeft g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong>: 60% zijn industrieel ing<strong>en</strong>ieur,<br />
10% burgerlijk ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> 5% ing<strong>en</strong>ieur-architect. Van<br />
alle deelnemers zijn 11% vrouw<strong>en</strong>.<br />
De Master in Bouwmanagem<strong>en</strong>t is inmiddels met veel <strong>en</strong>thousiasme<br />
aan zijn elfde editie begonn<strong>en</strong>. Om het nut van de opleiding<br />
duidelijk te stell<strong>en</strong>, lat<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> cursist aan het woord: “Aan de<br />
universiteit of hogeschool leer je heel veel theorie <strong>en</strong> getall<strong>en</strong>.<br />
Op de werf word je geconfronteerd met heel veel méér facett<strong>en</strong>.<br />
Als je die praktijkervaring kan toets<strong>en</strong> aan de opleiding Master<br />
in Bouwmanagem<strong>en</strong>t geeft dat e<strong>en</strong> grote meerwaarde.”<br />
H<strong>en</strong>k VAN NIEUWENHOVE<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 17
Vorming<br />
Verzilver<strong>en</strong> van deskundigheid<br />
<strong>en</strong> expertise Wat doet de VIK er aan?<br />
In ons dagelijks werk als ing<strong>en</strong>ieur bouw<strong>en</strong> de meeste<br />
onder ons in één of andere niche e<strong>en</strong> bijzondere deskundigheid<br />
op. Onze beroepswerkzaamhed<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> er ons<br />
meestal toe onze algem<strong>en</strong>e <strong>en</strong> praktijkgerichte vorming<br />
door de jar<strong>en</strong> he<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> specifiek vakgebied uit te<br />
diep<strong>en</strong>. Die uitdieping, specialisatie kan zowel het gevolg<br />
zijn van onderzoek (praktijkgericht of zelfs fundam<strong>en</strong>teel),<br />
ervaring in de uitvoering of het managem<strong>en</strong>t. Ander<strong>en</strong><br />
do<strong>en</strong> graag e<strong>en</strong> beroep op uw deskundigheid.<br />
De knowhow die u in uw loopbaan ontwikkeld heeft, blijft in de<br />
meeste gevall<strong>en</strong> voorbehoud<strong>en</strong> voor het specifieke werkdomein<br />
waarin uw beroepslev<strong>en</strong> zich situeert. De vergaarde k<strong>en</strong>nis<br />
wordt doorgaans uitgewisseld <strong>en</strong> getoetst met<br />
collega's/zielsverwant<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> of buit<strong>en</strong> het<br />
bedrijf. En nochtans, die verzamelde k<strong>en</strong>nis, dat<br />
inzicht in bijzondere technische (of andere)<br />
cases, kan ook vaak buit<strong>en</strong> die kleine kring waarin<br />
ze wordt aangew<strong>en</strong>d, e<strong>en</strong> groot belang hebb<strong>en</strong>.<br />
Deskundig<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> bijzondere vorm voor het aanw<strong>en</strong>d<strong>en</strong> van specifieke<br />
k<strong>en</strong>nis binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vakdomein, zijn de opdracht<strong>en</strong> als<br />
deskundige of expert. Opdracht<strong>en</strong> als deskundige<br />
k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> we vanuit verschill<strong>en</strong>de<br />
invalshoek<strong>en</strong>.<br />
De gerechtelijke deskundige: wordt door de<br />
rechter (occasioneel op voorstel van één der partij<strong>en</strong>)<br />
aangesteld om onderzoek te do<strong>en</strong>, te<br />
bemiddel<strong>en</strong> <strong>en</strong> te rapporter<strong>en</strong> inzake technische<br />
materies die buit<strong>en</strong> het (juridisch) vakgebied van de<br />
rechter vall<strong>en</strong>. De gerechtelijke deskundige werkt verder<br />
vrij autonoom.<br />
Deskundige in arbitrage: partij<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> deze vorm van<br />
beslecht<strong>en</strong> contractueel binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> overe<strong>en</strong>komst opnem<strong>en</strong>, of<br />
die afspraak mak<strong>en</strong> als zich e<strong>en</strong> geschil voordoet. Hoewel de<br />
'arbiter' rechtstreeks kan word<strong>en</strong> aangeduid, verloopt deze procedure<br />
meer <strong>en</strong> meer via arbitragekamers, binn<strong>en</strong> de schoot van<br />
e<strong>en</strong> beroeps- of sectorgroepering (bijvoorbeeld arbitragekamers<br />
bouw).<br />
Deskundige in schadebepaling<br />
(verzekeringsexpert - schadeschatter)<br />
Naast de eig<strong>en</strong> inspecteurs in di<strong>en</strong>stverband do<strong>en</strong> verzekeringsmaatschappij<strong>en</strong><br />
vaak beroep op zelfstandig operer<strong>en</strong>de schadeschatters.<br />
Hoewel de verzekeringsmaatschappij vrijwel steeds<br />
opdrachtgever blijft, kan e<strong>en</strong> zelfstandige deskundige onafhan-<br />
18 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
kelijker optred<strong>en</strong> <strong>en</strong> zo efficiënter tot e<strong>en</strong> regeling kom<strong>en</strong> (de<br />
'verwerkingskost<strong>en</strong>' van e<strong>en</strong> schadedossier zijn voor de maatschappij<br />
ook e<strong>en</strong> kost<strong>en</strong>elem<strong>en</strong>t).<br />
Consultancy - deskundig advies<br />
In onze technisch complexe maatschappij hebb<strong>en</strong> we allemaal<br />
wel e<strong>en</strong>s nood aan 'goede raad' (die spreekwoordelijk duur is).<br />
Door de complexiteit <strong>en</strong> het multidisciplinair karakter van de<br />
productieprocess<strong>en</strong>, kan niet van elk bedrijf(je) word<strong>en</strong> verwacht<br />
dat het alle nodige k<strong>en</strong>nis in huis heeft. De nood aan deskundig<br />
advies binn<strong>en</strong> heel <strong>en</strong>ge niches groeit voortdur<strong>en</strong>d. Vermits deze<br />
niche vaak buit<strong>en</strong> het eig<strong>en</strong> vakgebied ligt, vind<strong>en</strong> we niet altijd<br />
de pass<strong>en</strong>de expert. In dat geval wordt vaak e<strong>en</strong> beroep gedaan<br />
op consultancy.<br />
En dan zijn er nog de vele m<strong>en</strong>gvorm<strong>en</strong> van die opdracht<strong>en</strong>.<br />
Voorbeeld: e<strong>en</strong> deskundig consultant moet voor zijn opdrachtgever<br />
als technisch raadsman optred<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
gerechtelijke expertise, waar hij - zoals dat vaak<br />
gebeurt - geconfronteerd wordt met collega's/<br />
technische raadslied<strong>en</strong> van de verzekeraars<br />
van partij<strong>en</strong>.<br />
Binn<strong>en</strong> de VIK wordt via verschill<strong>en</strong>de<br />
kanal<strong>en</strong> hulp <strong>en</strong> advies verstrekt<br />
aan onze deskundige led<strong>en</strong>. Dit niet<br />
alle<strong>en</strong> als di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing, ook <strong>en</strong> vooral<br />
vanuit de maatschappelijke rol van de<br />
VIK als ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging.<br />
Netwerking<br />
Het netwerk van collega's ing<strong>en</strong>ieurs<br />
(<strong>en</strong> andere medespelers) dat de VIK<br />
als ver<strong>en</strong>iging aanreikt, blijft de<br />
belangrijkste tool op gebied van expertise.<br />
De netwerking binn<strong>en</strong> de regionale afdeling<strong>en</strong>,<br />
c<strong>en</strong>tra, studiegroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> nationale geleding<strong>en</strong> zijn bronn<strong>en</strong><br />
van contact<strong>en</strong>. Het aanbor<strong>en</strong> van die contact<strong>en</strong> vraagt uiteraard<br />
van de ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong>ige tijd <strong>en</strong> inzet. Maar er is meer.<br />
Opleiding<br />
E<strong>en</strong> opdracht als deskundige voor de rechtbank (of als technisch<br />
raadsman van één der partij<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> gerechtelijk<br />
deskundig onderzoek) <strong>en</strong> andere opdracht<strong>en</strong> in de arbitrage, vereis<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> juridische basisk<strong>en</strong>nis die zelfs e<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieur<br />
niet noodzakelijk mee heeft. Om naar behor<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong> meedraai<strong>en</strong><br />
in zo'n opdracht (<strong>en</strong> vooral om de leiding te nem<strong>en</strong>) is<br />
het noodzakelijk inzicht te hebb<strong>en</strong> in de procedures <strong>en</strong> op elk<br />
og<strong>en</strong>blik rek<strong>en</strong>ing te houd<strong>en</strong> met de recht<strong>en</strong> van partij<strong>en</strong>, de<br />
noodzaak van e<strong>en</strong> “teg<strong>en</strong>sprekelijke” aanpak der vaststelling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> het rigoureus aanhoud<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> aantal rechtsregels om te<br />
vermijd<strong>en</strong> dat het gevoerde onderzoek op de helling komt te<br />
staan. Met andere woord<strong>en</strong>: de expert die beslag<strong>en</strong> is in de knep<strong>en</strong><br />
van e<strong>en</strong> juridische procedure, haalt daar voordeel uit.
VIK-Ing<strong>en</strong>ieur-Expert<br />
De titel van VIK-Ing<strong>en</strong>ieur-Expert is reeds beschermd.<br />
Achterligg<strong>en</strong>de bedoeling is e<strong>en</strong> register uit te werk<strong>en</strong> om collega's<br />
die dergelijke opdracht<strong>en</strong> ambiër<strong>en</strong> of zich beschikbaar<br />
stell<strong>en</strong>, de mogelijkheid te bied<strong>en</strong> zich langs dit register k<strong>en</strong>baar<br />
te mak<strong>en</strong>. In vele vakgebied<strong>en</strong> is er inderdaad e<strong>en</strong> grote vraag.<br />
D<strong>en</strong>k<strong>en</strong> we bijvoorbeeld aan rechtbank<strong>en</strong>, sectororganisaties of<br />
verzekeringsmaatschappij<strong>en</strong>. Ook het bedrijfslev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
industrie kunn<strong>en</strong> via de publicaties van de Vlaamse<br />
Ing<strong>en</strong>ieurskamer word<strong>en</strong> aangesprok<strong>en</strong>.<br />
Register - database<br />
De VIK beschikt reeds voor intern gebruik over e<strong>en</strong> goed uitgebouwde<br />
operationele database van haar led<strong>en</strong>bestand. E<strong>en</strong> professioneel<br />
secretariaat kan hier gegev<strong>en</strong>s inzake expertisedomein<strong>en</strong><br />
aan toevoeg<strong>en</strong>. Uiteraard zonder de regels der privacy te<br />
sch<strong>en</strong>d<strong>en</strong>.<br />
De VIK heeft niet de int<strong>en</strong>tie of de mogelijkhed<strong>en</strong> om de deskundigheid<br />
in het algeme<strong>en</strong>, laat staan de specifieke expertise in<br />
kleine k<strong>en</strong>nisniches van e<strong>en</strong>ieder te onderzoek<strong>en</strong> of te homologer<strong>en</strong>.<br />
De specifieke deskundigheid van e<strong>en</strong> expert zal altijd<br />
door de expert zelf moet<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> aangetoond word<strong>en</strong><br />
aan de hand van zijn curriculum, ervaring, publicaties of vanuit<br />
Vorming<br />
de gek<strong>en</strong>de autoriteit die hij binn<strong>en</strong> zijn eig<strong>en</strong> vakgebied heeft<br />
opgebouwd.<br />
De VIK is het zich wel verplicht om toetsing te do<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> raad<br />
van 'wijz<strong>en</strong>' die we wellicht 'jury' zull<strong>en</strong> noem<strong>en</strong>, zal op basis van<br />
de dossiers die door de kandidat<strong>en</strong> zelf word<strong>en</strong> opgesteld <strong>en</strong><br />
voorgelegd, tot taak hebb<strong>en</strong> te wak<strong>en</strong> over de degelijkheid van<br />
het 'register' of de 'databank k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> kunde'.<br />
Deze ideeën sluimer<strong>en</strong> reeds jar<strong>en</strong> in de verschill<strong>en</strong>de échelons<br />
van de VIK. Het voorbije jaar heeft e<strong>en</strong> groep stafled<strong>en</strong> vanuit het<br />
C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior<strong>en</strong> zijn schouders onder dit initiatief geplaatst. De<br />
opleidingscyclus Fellow in Gerechtelijke Expertises staat in de<br />
steigers. De spelregels (reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>) van het register VIK-<br />
Ing<strong>en</strong>ieur-Expert ligg<strong>en</strong> vast. De Raad van Bestuur van de VIK<br />
heeft het concept goedgekeurd <strong>en</strong> zal de uitwerking ervan steun<strong>en</strong>.<br />
Wie interesse heeft in het thema, kan zich bek<strong>en</strong>d mak<strong>en</strong> via het<br />
secretariaat. Hier kunt u alle informatie krijg<strong>en</strong> over de VIK-<br />
Ing<strong>en</strong>ieur-Expert. Wilt u ook zelf uw medewerking verl<strong>en</strong><strong>en</strong> om<br />
dit initiatief op de rails te zett<strong>en</strong>, dan b<strong>en</strong>t u van harte welkom.<br />
Ing. R<strong>en</strong>é PEETERS<br />
PROJECTMANAGEMENT<br />
• Lop<strong>en</strong> ook in uw onderneming alsmaar meer project<strong>en</strong>?<br />
• Word<strong>en</strong> de project<strong>en</strong> steeds op tijd <strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
budget uitgevoerd?<br />
• B<strong>en</strong>t u ook projectleider geword<strong>en</strong> omdat het nu<br />
e<strong>en</strong>maal moest?<br />
Deze “Fellow in PROJECTMANAGEMENT - Masterclass Vik-Certified®” ,<br />
voorhe<strong>en</strong> master in projectmanagem<strong>en</strong>t, loopt over het hele jaar <strong>en</strong> speelt perfect<br />
in op de actuele nod<strong>en</strong> die m<strong>en</strong> ondervindt bij het beheers<strong>en</strong> van project<strong>en</strong>.<br />
Heeft u interesse? E<strong>en</strong> uitgebreid programma wordt u op aanvraag toegestuurd<br />
<strong>en</strong> mete<strong>en</strong> ontvangt u gegev<strong>en</strong>s over de info-avond die als voorbereiding zal<br />
georganiseerd word<strong>en</strong>.<br />
3de promotie > Vanaf 8 maart 2005<br />
• Verloopt het leid<strong>en</strong> <strong>en</strong> opvolg<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> project<br />
soms problematisch?<br />
• Wordt e<strong>en</strong> bepaalde methodiek gevolgd bij projectmatig<br />
werk<strong>en</strong>?<br />
info-vergadering<br />
15 februari 2005<br />
Voor bijkom<strong>en</strong>de inlichting<strong>en</strong><br />
contacteer Ria Brughmans - 03 259 11 06 - ria.brughmans@vik.be of raadpleeg www.vik.be<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 19
Vorming<br />
Seminars Actieve <strong>en</strong> intellig<strong>en</strong>te verpakking<br />
Het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum, e<strong>en</strong> spin-off van het Departem<strong>en</strong>t<br />
Industriële Wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> Technologie van de<br />
Hogeschool Limburg, is actief in wet<strong>en</strong>schappelijk onderzoek<br />
<strong>en</strong> verle<strong>en</strong>t di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> aan de industrie onder de vorm<br />
van toegepast contractonderzoek.<br />
In het kader van haar di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> onderzoek organiseert<br />
het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum, sam<strong>en</strong> met de Vlaamse<br />
Ing<strong>en</strong>ieurskamer (VIK), de VIK-Studiegroep<strong>en</strong> Kunststoff<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> Voeding, <strong>en</strong> het Drieland<strong>en</strong> Ing<strong>en</strong>ieurs Kontakt<br />
(DIK), drie seminars rond rec<strong>en</strong>te tr<strong>en</strong>ds in de verpakkingswereld.<br />
1. Tr<strong>en</strong>ds in de verpakkingswereld<br />
In e<strong>en</strong> eerste seminar word<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal rec<strong>en</strong>te algem<strong>en</strong>e<br />
tr<strong>en</strong>ds in verpakking<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>:<br />
Wat zijn de huidige tr<strong>en</strong>ds in de verpakkingsdesigns?<br />
• welke zijn de meest markante marketinggeoriënteerde verandering<strong>en</strong>?<br />
• hoe zijn de evoluties in gebruiksgemak?<br />
• in hoeverre zijn er milieuverbetering<strong>en</strong> gerealiseerd? …..<br />
Hoe belangrijk zijn de huidige evoluties in de<br />
intellig<strong>en</strong>te verpakking<strong>en</strong>?<br />
De intellig<strong>en</strong>te verpakking is e<strong>en</strong> uitloper van de VAP (Value<br />
Added Packaging). Deze verpakking<strong>en</strong> verschaff<strong>en</strong> de<br />
gebruikers aanvull<strong>en</strong>de, nieuwe informatie na het inpakproces:<br />
• Bv. de temperatuursindicator<strong>en</strong> die aangev<strong>en</strong> of e<strong>en</strong><br />
gerecht voldo<strong>en</strong>de gekoeld is voor optimale consummatie.<br />
• Bv. de versheidindicator<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> indicatie zijn voor de<br />
versheid a.d.h.v. de microbiële besmetting<strong>en</strong>.<br />
• Bv. de RIFD-verpakking<strong>en</strong>: de k<strong>en</strong>nis hebb<strong>en</strong> waar uw product<br />
zich bevindt in elk logistiek proces,…<br />
2. Toepassingsmogelijkhed<strong>en</strong><br />
in actieve verpakking<br />
Na e<strong>en</strong> introductie van de actieve verpakkingsevolutie in de eerste<br />
pres<strong>en</strong>tatieserie, wordt in de tweede seminar meer in detail<br />
in gegaan op de evolutie in de 'actieve' rol van verpakkingsmateriaal/verpakking<br />
in de bewaring. De oudere methodes van voedselbewaring<br />
(zoals rok<strong>en</strong>, zout<strong>en</strong>, …) gerak<strong>en</strong> steeds meer in<br />
onbruik <strong>en</strong> word<strong>en</strong> minder <strong>en</strong> minder aanvaard door de consum<strong>en</strong>t.<br />
Modernere conditioneringtechniek<strong>en</strong> zoals MAP (gemodificeerde<br />
atmosfeerverpakking) <strong>en</strong> zijn rec<strong>en</strong>tste variant EMAP<br />
(ev<strong>en</strong>wichtsgemodificeerde atmosfeerverpakking) krijg<strong>en</strong> nu<br />
steeds meer concurr<strong>en</strong>tie van de actieve verpakking<strong>en</strong>.<br />
20 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Deze verpakking<strong>en</strong> word<strong>en</strong> meestal opgedeeld in absorber<strong>en</strong>de<br />
verpakking<strong>en</strong> (scav<strong>en</strong>gers) <strong>en</strong> vrijstell<strong>en</strong>de verpakking<strong>en</strong> (emitters).<br />
De vangers werd<strong>en</strong> vroeger bijvoorbeeld als aparte zakjes<br />
aangetroff<strong>en</strong> in de verpakking. Dit wordt als stor<strong>en</strong>d ervar<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
kan gevaarlijk zijn voor de consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Daarom is de nieuwste<br />
ontwikkeling het onzichtbaar inbouw<strong>en</strong> van deze actieve compon<strong>en</strong>t<br />
in de folie zelf.<br />
Tijd<strong>en</strong>s dit seminar zal niet alle<strong>en</strong> de state of the art van de techniek<br />
word<strong>en</strong> voorgesteld, maar zull<strong>en</strong> ook concrete industriële<br />
voorbeeld<strong>en</strong> rond de inzetbaarheid van zuurstof-, ethyle<strong>en</strong>- <strong>en</strong><br />
vochtabsorber<strong>en</strong>de verpakking<strong>en</strong> word<strong>en</strong> toegelicht. Hoewel<br />
deze verpakkings- <strong>en</strong> conditioneringtechniek reeds veelvuldig<br />
wordt toegepast in Amerika, is het in Europa <strong>en</strong> Vlaander<strong>en</strong> minder<br />
het geval aangezi<strong>en</strong> de wetgeving hier nog niet is aangepast.<br />
Het moge duidelijk zijn: deze verpakkingsinnovaties hebb<strong>en</strong> tal<br />
van nieuwe toepassingsmogelijkhed<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s de eerste twee<br />
seminars wordt door onderzoekers <strong>en</strong> industriële partners de<br />
huidige technologische stand voorgesteld.<br />
3. Wetgeving <strong>en</strong> mogelijkhed<strong>en</strong><br />
tot onderzoek<br />
In e<strong>en</strong> derde afsluit<strong>en</strong>d seminar wordt de toekomstige wetgeving<br />
in actieve verpakking<strong>en</strong> toegelicht. Daarnaast wordt aan de hand<br />
van e<strong>en</strong> rec<strong>en</strong>t Europees onderzoeksproject, ACTIPAK, aangetoond<br />
hoe wet<strong>en</strong>schappelijk onderzoek toonaangev<strong>en</strong>d kan zijn<br />
in de opstelling/aanpassing van e<strong>en</strong> Europese wetgeving.<br />
Tev<strong>en</strong>s wordt u geïnformeerd over e<strong>en</strong> (toekomstig) Vlaams<br />
onderzoeksproject, waarin het Instituut ter bevordering van<br />
Wet<strong>en</strong>schappelijk <strong>en</strong> Technologisch onderzoek (IWT-Vlaander<strong>en</strong>)<br />
de innovatie bij bedrijv<strong>en</strong> uit de voedingssector wil stimuler<strong>en</strong><br />
(process<strong>en</strong>/product<strong>en</strong>) in de vorm van subsidiëring van<br />
deskundige innovatieadviez<strong>en</strong> <strong>en</strong> wet<strong>en</strong>schappelijke di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing.<br />
Vervolg<strong>en</strong>s wordt aandacht besteed aan de mogelijkhed<strong>en</strong> voor<br />
de bedrijv<strong>en</strong> (KMO/niet KMO) om cofinanciering te krijg<strong>en</strong> voor<br />
innovatief onderzoek (al dan niet in sam<strong>en</strong>werking met e<strong>en</strong><br />
onderzoeksinstituut).<br />
In de volg<strong>en</strong>de uitgave van I-mag kom<strong>en</strong> we uitvoerig terug op<br />
het thema van de actieve <strong>en</strong> intellig<strong>en</strong>te verpakking.<br />
prof. dr. Dirk FRANCO<br />
dr. Roos PEETERS<br />
>>>
Vorming<br />
Seminarie: Actuele verpakkingstr<strong>en</strong>ds<br />
Sessie 1:<br />
Tr<strong>en</strong>ds in de verpakkingswereld<br />
27 januari 2005<br />
13u30: Ontvangst<br />
13u45: Introductie door het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum<br />
prof. dr. Dirk Franco: Algeme<strong>en</strong> Coördinator<br />
VerpakkingsC<strong>en</strong>trum - Hogeschool Limburg<br />
14u00: 'Tr<strong>en</strong>ds in design van de verpakking'<br />
Lic. Ilse Stout<strong>en</strong>: verantwoordelijke Verpakkingsinnovatie<br />
& Ecodesign VerpakkingsC<strong>en</strong>trum -<br />
Hogeschool Limburg<br />
14u35: 'Algem<strong>en</strong>e inleiding tot de actieve verpakking'<br />
dr. Roos Peeters: Coördinator/verantwoordelijke<br />
gaspermeabiliteit VerpakkingsC<strong>en</strong>trum -<br />
Hogeschool Limburg<br />
15u10: 'Actieve verpakking: state of the art'<br />
prof. dr. ir. F. Devlieghere:<br />
RUG, Vakgroep Voedselveiligheid <strong>en</strong> voedselkwaliteit<br />
15u45: 'Tr<strong>en</strong>ds in intellig<strong>en</strong>te verpakking (smart packaging)'<br />
Joost Vermuë:<br />
Packaging Technology Manager Masterfoods Veghel B.V.<br />
16u20: Receptie met mogelijkheid tot bezoek aan het<br />
testlaboratorium van het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum<br />
Sessie 2:<br />
Actieve verpakking<br />
13u30: Ontvangst<br />
10 februari 2005<br />
13u45: Introductie door het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum<br />
prof. dr. Dirk Franco: Algeme<strong>en</strong> Coördinator<br />
VerpakkingsC<strong>en</strong>trum - Hogeschool Limburg<br />
14u00: 'Oxyg<strong>en</strong>/CO2 scav<strong>en</strong>gers'<br />
Toru HARADA, sales manager, Mitsubishi Gas<br />
Chemical Europe (Dusseldorf) (lezing in Engels)<br />
14u35: 'Ethyle<strong>en</strong> scav<strong>en</strong>gers'<br />
ir. Liesbeth Jacxs<strong>en</strong>s,<br />
RUG, Vakgroep Voedselveiligheid <strong>en</strong> voedselkwaliteit<br />
15u10: 'Vochtbeheersing in verpakking<strong>en</strong>'<br />
Ing. Noël Vanderplaetse Afgevaardigd Bestuurder<br />
Packinn nv Merelbeke<br />
15u45: 'Antimicrobiële film<strong>en</strong>'<br />
ir. Lieve Vermeir<strong>en</strong> RUG,<br />
Vakgroep Voedselveiligheid <strong>en</strong> voedselkwaliteit<br />
16u20: Receptie met mogelijkheid tot bezoek aan het<br />
testlaboratorium van het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum<br />
Sessie 3:<br />
Actieve verpakking: wetgeving &<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> tot onderzoek<br />
24 februari 2005<br />
13u30: Ontvangst<br />
13u45: Introductie door het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum<br />
prof. dr. Dirk Franco: Algeme<strong>en</strong> Coördinator<br />
VerpakkingsC<strong>en</strong>trum - Hogeschool Limburg<br />
14u00: 'Europese wetgeving van de actieve verpakking'<br />
dr. Rinus Rijk: Manager Regulatory Affairs, Packaging<br />
Research Departm<strong>en</strong>t TNO Nutrition and Food Research<br />
14 u35: 'Voorstelling van het Europese onderzoeksproject<br />
ACTIPAK <strong>en</strong> Vlaamse initiatiev<strong>en</strong> rond onderzoek<br />
in verband met het verpakk<strong>en</strong> van lev<strong>en</strong>smiddel<strong>en</strong>'<br />
prof. dr. ir. F. Devlieghere:<br />
RUG, Vakgroep Voedselveiligheid <strong>en</strong> voedselkwaliteit<br />
15u10: 'Mogelijkhed<strong>en</strong> subsidiëring voor KMO's<br />
<strong>en</strong> niet KMO's'<br />
Jos Swinn<strong>en</strong> GOM-Limburg<br />
15u45: Receptie met mogelijkheid tot bezoek aan het<br />
testlaboratorium van het VerpakkingsC<strong>en</strong>trum<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Hogeschool Limburg, Dept. IWT, Universitaire Campus<br />
gebouw H, Diep<strong>en</strong>beek (wegbeschrijving met plan: zie website<br />
VerpakkingsC<strong>en</strong>trum).<br />
Data: 1ste seminar op 27 januari 2005, 2de seminar op 10 februari<br />
2005 <strong>en</strong> 3de seminar op 24 februari 2005 telk<strong>en</strong>s van 13u30 tot<br />
16u30.<br />
Kostprijs: 80 EUR per seminar - 210 EUR voor de 3 seminars.<br />
Inschrijv<strong>en</strong> verplicht via wies.bijn<strong>en</strong>s@hogelimb.be<br />
Contactpersoon: prof. dr. Dirk Franco (0477 68 45 19), dirk.franco@hogelimb.be<br />
of dr. Roos Peeters<br />
roos.peeters@hogelimb.be<br />
Sprekers: o.a. uit VerpakkingsC<strong>en</strong>trum - HL, UG , Master Food,<br />
TNO Ziest (Voeding), GOM-Limburg, …..<br />
Voor details zie: www.vik.be of www.verpakkingsc<strong>en</strong>trum.be<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 21
Vorming<br />
22 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Cursusoverzicht<br />
voorjaar 2005 vanaf januari 2005<br />
TECHNOLOGIE<br />
Bouwkunde <br />
Steigerwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> stelling<strong>en</strong> 3A*A 31.01<br />
Betonbouw 1: Berek<strong>en</strong><strong>en</strong> van gewap<strong>en</strong>d beton 6A*G 16.02<br />
Afbraak- <strong>en</strong> sloopwerk<strong>en</strong> 4A*A 17.02<br />
Riolering<strong>en</strong> 6N*G 18.02<br />
Regel<strong>en</strong> van geschill<strong>en</strong> in de bouwsector 1A*A 01.03<br />
Bouwputt<strong>en</strong> - diepfundering<strong>en</strong> 5A*G 17.03<br />
Bitum<strong>en</strong> - asfalt: de link 4N*A 14.04<br />
Invloed van de Vlaamse-milieureglem<strong>en</strong>tering op grondwerk<strong>en</strong>3A*A 18.04<br />
Corrosie <br />
Corrosie 5N*A 09.03<br />
Invloed van materiaalaantasting 4A*G 23.05<br />
Elektriciteit- Elektronica <br />
Aandrijving<strong>en</strong> 1D*A 26.01<br />
Elektriciteit in de automatisatie 2D*A 27.01<br />
Installatie ontwerp met EPLAN 4A*G 31.01<br />
Veilig omgaan met elektriciteit 1A*A 17.02<br />
Danfoss Drives 2D*A 21.02<br />
SEW drives 2D*A 23.02<br />
Optimaliser<strong>en</strong> van arbeidsfactor <strong>en</strong> leidingsecties 1A*A 24.02<br />
Elektriciteit op de werf 2D*A 28.02<br />
Energie - Koeltechniek<strong>en</strong> <br />
Industriële koeltechniek: gevorderd<strong>en</strong> 5A*A 12.01<br />
Verwarmingstechnische calculaties: gevorderd<strong>en</strong> 5A*A 24.01<br />
Industriële koeltechniek 10A*G 23.02<br />
Industriële koeltechniek: basis 5A*G 23.02<br />
Nieuwe regelgeving voor koelinstallaties 1N*A 09.03<br />
Verwarmingstechnische calculaties 10A*G 11.04<br />
Verwarmingstechnische calculaties: basis 5A*G 11.04<br />
Industriële koeltechniek: gevorderd<strong>en</strong> 5A*G 13.04<br />
Klimatisatie van gebouw<strong>en</strong> 5D*G 15.04<br />
Energie: audit, balans <strong>en</strong> besparing<strong>en</strong> 1D*A 28.04<br />
Verwarmingstechnische calculaties: gevorderd<strong>en</strong> 5A*G 26.09<br />
HVAC 5A*G 29.09<br />
Kunststoff<strong>en</strong> <br />
Matrijsontwikkeling 6A*G 31.01<br />
Matrijsontwikkeling 6A*D 01.02<br />
Injectiematrijz<strong>en</strong> uitbested<strong>en</strong>? Wat, hoe <strong>en</strong> wie? 4A*A 28.02<br />
Norm<strong>en</strong> <strong>en</strong> data<br />
Extruder<strong>en</strong> 3NA*A 02.03<br />
Matrijsfabricage 6A*G 21.03<br />
Matrijsfabricage 6A*D 22.03<br />
Film- <strong>en</strong> plaatextrusie 2NA*A 13.04<br />
Spuitgiet<strong>en</strong>: Gasinjectie 3A*A 13.04<br />
Profiel- <strong>en</strong> buisextrusie 2NA*A 11.05<br />
Vezelextrusie 2NA*A 25.05<br />
Compounder<strong>en</strong> <strong>en</strong> PVC-extrusie 2NA*A 08.06<br />
Mechanica <br />
Hands-on b<strong>en</strong>adering van uw piping ontwerp 3A*A 16.02<br />
Hydraulica: proportionele <strong>en</strong> servosturing<strong>en</strong> 3V*A 19.02<br />
Piping & <strong>en</strong>gineering 8A*A 01.03<br />
Dompelpomp<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun werkomgeving 7A*A 03.03<br />
Toegepaste vacuümtechniek 6D*A 10.03<br />
Mechatronica: e<strong>en</strong> vernieuwde technologie<br />
Moderne freesstrategieën, praktische toepassing 1D*B 15.03<br />
Het belang van stressberek<strong>en</strong>ing bij<br />
het ontwerp<strong>en</strong> van pijpleiding<strong>en</strong> 3A*A 10.05<br />
<strong>Meet</strong>- <strong>en</strong> regeltechniek <br />
<strong>Meet</strong>techniek in de praktijk 2N1D*G 02.02<br />
OPC 3D*A 02.03<br />
Inleiding tot de industriële <strong>en</strong> machinevisie 3A*A 07.03<br />
SCADA 4D*A 18.04<br />
Explosiebeveiliging volg<strong>en</strong>s de nieuwe ATEX-richtlijn<strong>en</strong> 2V*A 16.04<br />
Scheikunde <br />
Werk<strong>en</strong> met poeders 5A*A 23.02<br />
Drukvat<strong>en</strong>, warmtewisselaars <strong>en</strong> opslagtanks 2D*A 01.03<br />
Inleiding tot de chemie van de kruid<strong>en</strong> 3A*A 11.03<br />
Poederbewerking <strong>en</strong> reactor<strong>en</strong> 5A*A 13.04<br />
Luchtzuiveringstechniek<strong>en</strong> <strong>en</strong> polu<strong>en</strong>tverspreiding in de atmosfeer 5A*A 14.04<br />
Introductie in proces<strong>en</strong>gineering 7N*A 15.04<br />
Verbindingstechniek<strong>en</strong> <br />
Lastechniek<strong>en</strong><br />
Lijm<strong>en</strong><br />
Voeding - Biotechnologie <br />
Rec<strong>en</strong>te evoluties in de voedingsmiddel<strong>en</strong>technologie 5N*G 14.04<br />
VOOR ALLE ACTIVITEITEN:<br />
ZIE OOK ONZE VERNIEUWDE<br />
WEBSITE:<br />
www.vik.be
BEDRIJFSBEHEER<br />
Arbeidsanalyse <br />
Werkmethodeverbetering in productieomgeving 2D*A 16.02<br />
Lean Manufacturing <strong>en</strong> Value Stream Mapping 2D*A 16.03<br />
Kwaliteit <br />
Opzett<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> milieuzorgsysteem volg<strong>en</strong>s ISO 14001 1N*A 24.02<br />
Interne auditor 1D*A 15.04<br />
Productie <strong>en</strong> Logistiek <br />
Procesbeheersing <strong>en</strong> -verbetering 3N*A 17.02<br />
Inkoop 6A*A 08.03<br />
Supply Chain Managem<strong>en</strong>t 5A*A 11.04<br />
Material Tracking and Tracing 2D*A 21.04<br />
Milieu <br />
Basisprincipes, regeling <strong>en</strong> troubleshooting in industriële<br />
biologische afvalwaterzuiveringsstations 7A*A 02.03<br />
Reg<strong>en</strong>watertechniek 1N*A 14.03<br />
Milieugericht productontwikkeling 4A*A 11.04<br />
Zonne-<strong>en</strong>ergie: toepassing<strong>en</strong> voor KMO <strong>en</strong> industrie 1N*A 18.04<br />
Zonevreemde bedrijv<strong>en</strong> 1N*A<br />
Onderhoud <br />
Total Productive Maint<strong>en</strong>ance (TPM) 4A*A 14.02<br />
Basiscursus onderhoudskunde <strong>en</strong> -managem<strong>en</strong>t 6D*A 16.02<br />
Predictief onderhoud 6A*G 16.02<br />
Perslucht: kwaliteit <strong>en</strong> kwantiteit 1D*A 23.03<br />
Naar e<strong>en</strong> efficiënt MRO-beheer 2A*A 11.04<br />
Ontwerptechniek<strong>en</strong> <br />
Techniek<strong>en</strong> voor productontwerp 5D*A 15.02<br />
Projectbeheer <br />
Kost<strong>en</strong>raming<strong>en</strong> van project<strong>en</strong> 2D*A 02.02<br />
MS Project 2D*A 15.02<br />
Basiscursus projectplanning <strong>en</strong> -managem<strong>en</strong>t 3D*A 08.03<br />
Projectplanning <strong>en</strong> managem<strong>en</strong>t voor gevorderd<strong>en</strong> 2D*A 12.04<br />
Integrated Change in Project-based Organizations 2D*A 21.04<br />
Veiligheid <br />
Praktijkopleiding brandveiligheid <strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> technisch risicobeheer 9N*A 18.02<br />
MSDS: Material Safety Data Sheet 1D*A 24.02<br />
OHSAS 18001 - VCA 2N*A 01.03<br />
Basis EEx-opleiding 1N*G 10.03<br />
Gevorderd<strong>en</strong> ATEX richtlijn 1N*G 17.03<br />
Trilling<strong>en</strong> <strong>en</strong> werknemers 1D*L 13.04<br />
Vorming<br />
INFORMATICA & COMMUNICATIE<br />
TECHNOLOGIE<br />
Algeme<strong>en</strong> <br />
PC-onderhoud 5A*A 22.02<br />
PC-Training<strong>en</strong> <br />
Van 2D naar 3D ontwerp: krachtiger maar niet moeilijker 2A*A 26.01<br />
Rapportering met MS SQL server Reporting services 2N*A 23.02<br />
AutoCAD training 6A*A 17.02<br />
AutoCAD voor gevorderd<strong>en</strong> 4A*A 14.04<br />
MS SQL Server 3D*A 18.04<br />
SQL Server Express 2005 2D*A 25.04<br />
Rapportering via Crystal Reports 3A*A 26.04<br />
Gevorderde techniek<strong>en</strong> in het<br />
programmer<strong>en</strong> van Access-formulier<strong>en</strong> 3D*A 18.02<br />
Dynamische Access rapport<strong>en</strong> ontwerp<strong>en</strong>: gevorderd<strong>en</strong> 2D*A 11.03<br />
Applicaties ontwerp<strong>en</strong> met VB.NET (Visual Basic 7.0) 4D*A 15.04<br />
.NET databank programmatie (ADO.NET, XML.NET) 3D*A 15.06<br />
Access appliacties ontwikkel<strong>en</strong> voor SQL Server 2D*A 09.06<br />
MANAGEMENT<br />
Algeme<strong>en</strong> <br />
Dynamisch Network Managem<strong>en</strong>t 5A*A 21.02<br />
Opleidingsmanagem<strong>en</strong>t 1D*A 21.02<br />
Hoe maakt u van uw onderneming e<strong>en</strong> ler<strong>en</strong>de organisatie? 1D*A 18.04<br />
Financieel <br />
Businessplanning voor toekomstige managers 5A*A 14.02<br />
Kostprijssystem<strong>en</strong> toegepast binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> industriële omgeving 2D*A 07.03<br />
De Balanced Scorecard (BS) in de praktijk 2D*A 18.04<br />
Human Resources <br />
Team managem<strong>en</strong>t 4A*A 25.01<br />
Effectief leidinggev<strong>en</strong> 8A*A 01.03<br />
People managem<strong>en</strong>t 4A*A 02.03<br />
De kunst om te “motiver<strong>en</strong>” <strong>en</strong> te “leid<strong>en</strong>” 3D*A 12.04<br />
Coach<strong>en</strong> van medewerkers 5A*A 27.09<br />
Team managem<strong>en</strong>t 4A*A 08.11<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 23
Vorming<br />
SOCIALE EN PERSOONLIJKE<br />
VAARDIGHEDEN<br />
Communicatie <br />
De winn<strong>en</strong>de pres<strong>en</strong>tatie 1D*A 03.02<br />
Technisch raad gev<strong>en</strong> als ing<strong>en</strong>ieur 3D*A 04.03<br />
Persoonlijke Effectiviteit <br />
Brainmapping - geheug<strong>en</strong>training - snellez<strong>en</strong> 3D*A 25.01<br />
Assertiviteitstraining 3D*A 15.02<br />
Ontwikkel<strong>en</strong> van Emotionele Intellig<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> positieve stresshantering 4N*A 01.03<br />
24 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Technisch commercieel - Verkoop <br />
Onderhandelingstechniek<strong>en</strong> 5A*A 23.02<br />
Verkop<strong>en</strong> kan m<strong>en</strong> ler<strong>en</strong>! 4A*A 11.04<br />
Emotionele aspect<strong>en</strong> in de verkoop 2N*A 20.04<br />
= NIEUW<br />
XA*A = X= aantal sessies<br />
A* = Avond<br />
D* = Dag<br />
N* = Namiddag<br />
V* = Voormiddag<br />
*A = Antwerp<strong>en</strong><br />
*B = Brugge<br />
*D = Diep<strong>en</strong>beek<br />
*G = G<strong>en</strong>t<br />
*Ge = Geel<br />
*H = Hasselt<br />
*K = Sint Katelijne Waver<br />
Wijziging<strong>en</strong> aan dit programma zijn nog mogelijk. Voor laatste<br />
info zie www.vik.be/vorming<br />
Contact: VIK-secretariaat, Noël Aelbrecht, tel. 03 259 11 05,<br />
fax: 03 0259 11 01, e-mail: noel.aelbrecht@vik.be<br />
Master in<br />
PRODUCTIE-AUTOMATISERING<br />
• De huidige vraag naar industrieel ing<strong>en</strong>ieurs, gespecialiseerd in<br />
productieautomatisering, is <strong>en</strong>orm hoog. Het aanbod van gespecialiseerde<br />
ing<strong>en</strong>ieurs in deze richting is echter te gering.<br />
• De 'Master in Productie-Automatisering' biedt <strong>en</strong>erzijds e<strong>en</strong> deskundige<br />
verdieping <strong>en</strong> verbreding van de k<strong>en</strong>nis van automatisering<br />
van discrete productieprocess<strong>en</strong>. Anderzijds br<strong>en</strong>gt de<br />
Master ook de nodige managem<strong>en</strong>tmethodiek bij om volwaardig te<br />
kun-n<strong>en</strong> participer<strong>en</strong> in multidisciplinaire project<strong>en</strong>.<br />
7de promotie > vanaf 11 januari 2005<br />
Programma<br />
• Managem<strong>en</strong>t <strong>en</strong> methode<br />
• Technische middel<strong>en</strong><br />
• Uit de praktijk<br />
• Project<br />
Voor bijkom<strong>en</strong>de inlichting<strong>en</strong><br />
contacteer Ria Brughmans - 03 259 11 06 - ria.brughmans@vik.be of raadpleeg www.vik.be<br />
FELLOW IN GERECHTELIJKE EXPERTISES<br />
Start > zaterdag 19 februari 2005<br />
Basiscursus<br />
VIK-Ing<strong>en</strong>ieur-Expert.<br />
Vraag uw uitgebreide folder aan:<br />
ria.brughmans@vik.be of zie www.vik.be/vorming<br />
info-vergadering<br />
dinsdag<br />
25 januari 2005
INGENIEURS IN DE WERELD<br />
TWENTE. Met ingang van 1 juli 2004<br />
werd<strong>en</strong> de Nederlandse ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong><br />
KIVI <strong>en</strong> NIRIA gefuseerd<br />
tot één overkoepeld <strong>en</strong> machtig<br />
ing<strong>en</strong>ieursnetwerk.<br />
NIRIA werd 75 jaar geled<strong>en</strong> opgericht<br />
<strong>en</strong> ver<strong>en</strong>igt de afgestudeerd<strong>en</strong> van de<br />
vroegere Middelbare Technische<br />
Schol<strong>en</strong> (MTS), begin jar<strong>en</strong> zev<strong>en</strong>tig<br />
omgedoopt tot Hogere Technische<br />
Schol<strong>en</strong> (HTS) <strong>en</strong> nadi<strong>en</strong> tot Hoger<br />
Beroepsonderwijs (HBO). De afgestudeerd<strong>en</strong><br />
drag<strong>en</strong> de titel van ing<strong>en</strong>ieur,<br />
afgekort als “ing.”.<br />
KIVI , het Koninklijk Instituut van<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs, werd 157 jaar geled<strong>en</strong><br />
opgericht to<strong>en</strong> in Delft de eerste academische<br />
ing<strong>en</strong>ieurs in Nederland<br />
afstudeerd<strong>en</strong>. Dit zijn de Nederlandse<br />
ir's. De gefuseerde ver<strong>en</strong>iging<br />
telt 28.000 led<strong>en</strong>.<br />
Aan de Universiteit van<br />
Tw<strong>en</strong>te hadd<strong>en</strong> we e<strong>en</strong><br />
gesprek met ir. Jan<br />
Dekker, de eerste voorzitter<br />
van de fusiever<strong>en</strong>iging<br />
met de voorlopige naam<br />
KIVI-NIRIA.<br />
Van onze<br />
hoofdredacteur<br />
E<strong>en</strong> nieuwe naam heeft de<br />
ver<strong>en</strong>iging nog niet. E<strong>en</strong><br />
nieuw logo wel. Het is e<strong>en</strong><br />
krachtig transparant symbool<br />
dat beweging uitstraalt.<br />
De draai<strong>en</strong>de beweging<br />
past bij techniek, want -<br />
zo luidt het: “Alles draait<br />
t<strong>en</strong> slotte om techniek <strong>en</strong><br />
technologie is voortdur<strong>en</strong>d<br />
in beweging”.<br />
De eerste voorzitter van<br />
KIVI-NIRIA (lat<strong>en</strong> we de<br />
fusiever<strong>en</strong>iging voorlopig zo<br />
noem<strong>en</strong>) is ir. Jan Dekker.<br />
Hij is ook voorzitter van de<br />
European Association of<br />
26 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
KIVI-NIRIA<br />
Het nieuwe ing<strong>en</strong>ieursnetwerk in Nederland<br />
Research and Technology Organisations<br />
(EART0) met zetel in Brussel.<br />
Public relations off<strong>en</strong>sief<br />
Ir. Jan Dekker was jar<strong>en</strong>lang verbond<strong>en</strong><br />
aan onderzoek <strong>en</strong> ontwikkeling. Hij woont<br />
in het dorpje 's Grav<strong>en</strong>lander, in het bosrijk<br />
gebied op e<strong>en</strong> boogscheut van<br />
Amsterdam. Over de bevolkingsaard van<br />
de 's Grav<strong>en</strong>landers bewer<strong>en</strong> de<br />
Amsterdammers dat ze zich allemaal e<strong>en</strong><br />
beetje van adel wan<strong>en</strong>. Ir. Dekker is<br />
iemand met stijl <strong>en</strong> charisma. De hartelijke<br />
voorzitter heeft de gave van het<br />
woord <strong>en</strong> de ervaring van e<strong>en</strong> leider.<br />
Toesprak<strong>en</strong> houdt hij meestal zonder e<strong>en</strong><br />
vooraf uitgeschrev<strong>en</strong> tekst. Hij doet dit<br />
bijzonder vlot <strong>en</strong> onderhoud<strong>en</strong>d, met veel<br />
zin voor humor <strong>en</strong> e<strong>en</strong> gedeg<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis<br />
van de geschied<strong>en</strong>is van de ing<strong>en</strong>ieur, van<br />
filosofie <strong>en</strong> literatuur. De boodschap die<br />
hij br<strong>en</strong>gt is niet beler<strong>en</strong>d, wel is ze ver-<br />
Ir. Jan Dekker ontmoet Ing. Noël Lagast.<br />
“De hervorming van het<br />
Europees hoger onderwijs<br />
heeft gretig meegespeeld om<br />
de fusie van de ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong><br />
te versnell<strong>en</strong>.”<br />
wev<strong>en</strong> met de techniek, het ing<strong>en</strong>ieursberoep<br />
<strong>en</strong> de maatschappelijke relevantie<br />
ervan.<br />
Aan de Universiteit van Tw<strong>en</strong>te leidde ir.<br />
Dekker onlangs het eerste jaarcongres<br />
van KIVI-NIRIA waar ook Prins Johan<br />
Friso, als ing<strong>en</strong>ieur van de TU Delft, het<br />
woord voerde. Dekker speelde op e<strong>en</strong><br />
ludieke wijze in op de toespraak van de<br />
Prins met wie hij nog heeft sam<strong>en</strong>gewerkt.<br />
Op mijn vraag naar het waarom van de<br />
fusie van beide ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong>,<br />
lag het antwoord voor de hand. De voornaamste<br />
red<strong>en</strong> was e<strong>en</strong> PR-off<strong>en</strong>sief<br />
teg<strong>en</strong> het negatief imago van<br />
techniek <strong>en</strong> technologie in onze<br />
sam<strong>en</strong>leving. En natuurlijk heeft<br />
de hervorming van het Europees<br />
hoger onderwijs gretig meegespeeld<br />
om de fusie van de ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong><br />
te versnell<strong>en</strong>.<br />
“We moet<strong>en</strong> duidelijk mak<strong>en</strong> dat<br />
ing<strong>en</strong>ieurs e<strong>en</strong> echte bijdrage<br />
lever<strong>en</strong> tot de maatschappij”,<br />
zegt Dekker. “Dit is onze plicht.<br />
Zo iets kan veel beter vanuit één<br />
krachtige ver<strong>en</strong>iging. Er is in D<strong>en</strong><br />
Haag (het Ministerie) e<strong>en</strong> afgetek<strong>en</strong>de<br />
behoefte aan informatie<br />
over de mogelijkhed<strong>en</strong> van de<br />
technologie <strong>en</strong> de techniek.”<br />
Ministerie van<br />
Technologie <strong>en</strong><br />
Innovatie<br />
De fusiever<strong>en</strong>iging wil de kom<strong>en</strong>de<br />
jar<strong>en</strong> nagaan of in Nederland<br />
e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de draagvlak bestaat<br />
om e<strong>en</strong> Ministerie van<br />
Technologie <strong>en</strong> Innovatie te creër<strong>en</strong>.<br />
KIVI-NIRIA wil zich profiler<strong>en</strong><br />
als e<strong>en</strong> technieklobby, e<strong>en</strong><br />
techniekambassade, zoals de<br />
Nederlanders dit zo deftig kun-
“We will<strong>en</strong> duidelijk mak<strong>en</strong> dat<br />
ing<strong>en</strong>ieurs e<strong>en</strong> echte bijdrage<br />
lever<strong>en</strong> tot de maatschappij.<br />
Zo iets kan veel beter vanuit<br />
één krachtige ver<strong>en</strong>iging.”<br />
n<strong>en</strong> formuler<strong>en</strong>. Het officieel orgaan van KIVI-<br />
NIRIA is het veerti<strong>en</strong>daags tijdschrift “De<br />
Ing<strong>en</strong>ieur”, dat zich richt naar al wie e<strong>en</strong> passie<br />
heeft voor techniek.<br />
Maar hoe zull<strong>en</strong> de twee soort<strong>en</strong> Nederlandse<br />
ing<strong>en</strong>ieurs zich op de internationale markt gaan<br />
profiler<strong>en</strong>? De WO- <strong>en</strong> HBO-ing<strong>en</strong>ieurs hebb<strong>en</strong><br />
in de eerste plaats verschill<strong>en</strong>de opvatting<strong>en</strong><br />
als het gaat om de Europese titulatuur, zoveel is<br />
duidelijk.<br />
Maar de Nederlandse situatie is niet te vergelijk<strong>en</strong><br />
met deze van ons land. In België heeft m<strong>en</strong><br />
immers voor het hoger onderwijs e<strong>en</strong> drieledige<br />
structuur, in Nederland bestaat <strong>en</strong>kel e<strong>en</strong> tweeledige<br />
opdeling.Voor de technische opleiding<strong>en</strong><br />
heeft m<strong>en</strong>, naast de waardevolle graduaatopleiding<strong>en</strong>,<br />
ook deze voor industrieel <strong>en</strong> burgerlijk<br />
ing<strong>en</strong>ieur. De eerste heeft in de Europese context<br />
de Bachelor finaliteit, de laatste twee hebb<strong>en</strong><br />
de Master finaliteit.<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs die afstuder<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> HBO mog<strong>en</strong><br />
dus de titel van Bachelor voer<strong>en</strong>. Edoch, HBOinstelling<strong>en</strong><br />
mog<strong>en</strong> Masteropleiding<strong>en</strong> organiser<strong>en</strong><br />
wanneer ze zelf voor de financiering<br />
instaan. De meeste HBO-instelling<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> voor<br />
hun afgestudeerd<strong>en</strong> de mogelijkheid op<strong>en</strong> om,<br />
in sam<strong>en</strong>werking met universiteit<strong>en</strong> in het<br />
Ver<strong>en</strong>igd Koninkrijk <strong>en</strong> na e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>d jaar,<br />
de graad van Master (ook van Master of<br />
Sci<strong>en</strong>ce) te behal<strong>en</strong>. Deze graad wordt uitgereikt<br />
door de instelling in het VK. HBO-opleiding<strong>en</strong><br />
zijn vergelijkbaar met de graduaatopleiding<strong>en</strong><br />
in ons land of met de Fachhochschul<strong>en</strong> in<br />
Duitsland<br />
“Ing<strong>en</strong>ieurs moet<strong>en</strong> elkaar in eig<strong>en</strong> land niet<br />
bestrijd<strong>en</strong>, wel moet<strong>en</strong> ze waakzaam blijv<strong>en</strong><br />
voor hun buit<strong>en</strong>landse concurr<strong>en</strong>t<strong>en</strong>”, zegt ir.<br />
Jan Dekker. “Mede door de fusie kan de e<strong>en</strong>heidsver<strong>en</strong>iging<br />
e<strong>en</strong> krachtig signaal gev<strong>en</strong> in<br />
het belang van de techniek <strong>en</strong> de ing<strong>en</strong>ieurs.<br />
Maatschappelijke aandacht voor techniek staat<br />
bov<strong>en</strong>aan onze ag<strong>en</strong>da.”<br />
Ing. Noël LAGAST<br />
Wat is TNO?<br />
De afkorting TNO staat voor Toegepast<br />
Natuurwet<strong>en</strong>schappelijk Onderzoek. Het is de Nederlandse<br />
k<strong>en</strong>nisorganisatie voor bedrijv<strong>en</strong>, overhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatschappelijke<br />
organisaties die contractonderzoek, specialistische<br />
advisering, lic<strong>en</strong>ties op octrooi<strong>en</strong> <strong>en</strong> software levert. Het TNO test <strong>en</strong> certificeert<br />
product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> geeft e<strong>en</strong> onafhankelijk kwaliteitsoordeel.<br />
De holdingmaatschappij TNO Managem<strong>en</strong>t BV richt nieuwe bedrijv<strong>en</strong><br />
op om innovaties op de markt te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
TNO werd bij Wet van 1932 opgericht om onderzoek toepasbaar te mak<strong>en</strong><br />
voor bedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> overhed<strong>en</strong>. De ruim 5.400 medewerkers zijn actief in 5<br />
kerngebied<strong>en</strong>: kwaliteit van het lev<strong>en</strong>, def<strong>en</strong>sie <strong>en</strong> veiligheid, industrie <strong>en</strong><br />
techniek, ruimte <strong>en</strong> infrastructuur, informatie- <strong>en</strong> communicatietechnologie.<br />
Het c<strong>en</strong>traal kantoor van TNO is in Delft gevestigd.<br />
TNO staat mom<strong>en</strong>teel op de eerste plaats als favoriete werkgever in<br />
Nederland, gevolgd door het Ministerie van Buit<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
belastingsdi<strong>en</strong>st. Althans zo blijkt uit e<strong>en</strong> rec<strong>en</strong>t gehoud<strong>en</strong> onderzoek<br />
onder 6.700 jonge hoogopgeleid<strong>en</strong>. De ideale medewerker wordt bij TNO<br />
omschrev<strong>en</strong> als iemand met e<strong>en</strong> flinke dosis vakk<strong>en</strong>nis, met oog voor commerciële<br />
belang<strong>en</strong> <strong>en</strong> flexibiliteit. Jaarlijks neemt TNO zo'n 400-tal nieuwe<br />
medewerkers in di<strong>en</strong>st. Solliciter<strong>en</strong> kan via instroom@po.tno.nl<br />
N.L.<br />
De Prins-ing<strong>en</strong>ieur<br />
Prins Johan Friso, het tweede kind van de Nederlandse Koningin, was één<br />
van de gastsprekers op de eerste jaarvergadering van KIVI-NIRIA, die<br />
onlangs werd gehoud<strong>en</strong> aan de Universiteit van Tw<strong>en</strong>te. Er mag dan wel<br />
koninklijk bloed door zijn aders vloei<strong>en</strong>, in de eerste plaats manifesteert<br />
hij zich als ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> wet<strong>en</strong>schapper, eerder dan als Prins van Oranje-<br />
Nassau.<br />
Tijd<strong>en</strong>s de receptie stapte hij op zowat iedere<strong>en</strong> af om e<strong>en</strong> babbeltje te<br />
slaan. Dit g<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong> viel ons ook ev<strong>en</strong> te beurt.<br />
“U komt uit België?”- “Ja , ik kom uit Vlaander<strong>en</strong>.” - “Dat is toch België,<br />
niet?” zei hij. “Hoeveel soort<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieurs zijn er in België? Lijkt de opleiding<br />
niet op die in Nederland? Jullie hebb<strong>en</strong> toch ook HBO-ing<strong>en</strong>ieurs <strong>en</strong><br />
academici…” Ik tracht de Prins het verschil van de opleiding in de beide<br />
land<strong>en</strong> uit te legg<strong>en</strong>.“Nou, het lijkt me niet e<strong>en</strong>voudig...”, concludeerde hij.<br />
En de prins-ing<strong>en</strong>ieur stapte alweer op iemand anders af.<br />
Prins Johan Friso (°1968) studeerde na zijn studies aan het lyceum van<br />
D<strong>en</strong> Haag voor ing<strong>en</strong>ieur, richting mechanica, aan de Universiteit van<br />
Californië in Berkeley. Nadi<strong>en</strong> studeerde hij aan de TU van Delft, waar hij<br />
in 1994 de ing<strong>en</strong>ieurstitel behaalde in de lucht- <strong>en</strong> ruimtevaarttechniek.<br />
Vervolg<strong>en</strong>s studeerde hij bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit<br />
van Rotterdam. In 1997 behaalde hij e<strong>en</strong> MBA aan INSEAD in<br />
Fontainebleau, Frankrijk.<br />
Hij werkte achtere<strong>en</strong>volg<strong>en</strong>s bij Mc Kinsey & Company in Amsterdam <strong>en</strong><br />
bij Goldman Sachs International in Lond<strong>en</strong>. Hij werd Vice-Presid<strong>en</strong>t<br />
Investm<strong>en</strong>t Banking, afdeling Communicatie, Media <strong>en</strong> Technologie.<br />
Sedert maart 2004 is hij mede-directeur bij TNO Space, het instituut voor<br />
Toegepast Natuurwet<strong>en</strong>schappelijk Onderzoek in Delft.<br />
In het voorjaar van 2004 huwde hij met Mabel Wiss Smit, die economie <strong>en</strong><br />
politieke wet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> aan de Universiteit van Amsterdam studeerde.<br />
Tijd<strong>en</strong>s haar studies liep ze stage in New York, Maleisië, D<strong>en</strong> Haag <strong>en</strong><br />
Barcelona. Ze is directeur van het Op<strong>en</strong> Society Institute in Brussel, e<strong>en</strong><br />
instelling die wereldwijd bijdraagt tot het bevorder<strong>en</strong> van de democratie,<br />
de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> de promotie van de onafhankelijke rechtstaat.<br />
Door zijn huwelijk is Prins Friso niet langer lid van het Koninklijk Huis.<br />
Volg<strong>en</strong>s de wet heeft hij ook niet langer de titel van Prins der Nederland<strong>en</strong>,<br />
wel die van Prins van Oranje-Nassau. Van e<strong>en</strong> gemis aan koninklijke titels<br />
zal de ing<strong>en</strong>ieur-wet<strong>en</strong>schapper vermoedelijk niet wakker ligg<strong>en</strong>.<br />
N.L.<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 27
INGENIEURS IN DE WERELD<br />
Rector Frans van Vught<br />
(Universiteit Tw<strong>en</strong>te) waarschuwt:<br />
“Nederlands onderzoeksterrein<br />
vertoont te veel hobbyisme”<br />
Het begrip 'innover<strong>en</strong>', het invoer<strong>en</strong><br />
van marktgerichte nieuwighed<strong>en</strong>,<br />
waaide in de jar<strong>en</strong> zestig vanuit de<br />
Ver<strong>en</strong>igde Stat<strong>en</strong> van Amerika naar<br />
onze contrei<strong>en</strong> over. In de voorbije<br />
dec<strong>en</strong>nia werd<strong>en</strong> boek<strong>en</strong>kast<strong>en</strong> volgeschrev<strong>en</strong><br />
over innovatieprocess<strong>en</strong>,<br />
innovatieprogramma's, innovatietechnologieën<br />
én grote innovators. De<br />
hype rond het thema laait de laatste<br />
tijd weer op. Dit is e<strong>en</strong> goede zaak.<br />
Hoe br<strong>en</strong>gt m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> goed idee op de<br />
markt? Ge<strong>en</strong> gemakkelijke opgave,<br />
noch in Vlaander<strong>en</strong>, noch in Duitsland<br />
of in Nederland. Er word<strong>en</strong> heel wat<br />
inspanning<strong>en</strong> geleverd op innovatief<br />
gebied. Maar e<strong>en</strong> idee ombouw<strong>en</strong> tot<br />
e<strong>en</strong> marktklaar product, dat is niet zo<br />
vanzelfsprek<strong>en</strong>d.<br />
Van onze hoofdredacteur<br />
De Universiteit van Tw<strong>en</strong>te wijdde onlangs<br />
e<strong>en</strong> congres aan het thema. Enkele wek<strong>en</strong><br />
later deed de TU van Aach<strong>en</strong> hetzelfde.<br />
De KVIV gooide het begin <strong>december</strong> over<br />
e<strong>en</strong> andere boeg <strong>en</strong> vond er wat nieuws<br />
op. Ge<strong>en</strong> congres maar e<strong>en</strong> Innovatiebus<br />
die gedur<strong>en</strong>de twee dag<strong>en</strong> door<br />
Vlaander<strong>en</strong> trok <strong>en</strong> e<strong>en</strong> 11-tal bedrijv<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> instelling<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> bijzonder innovatief<br />
karakter bezocht. Allemaal lov<strong>en</strong>swaardige<br />
initiatiev<strong>en</strong>.<br />
28 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Nederlandse TU's<br />
kijk<strong>en</strong> in eig<strong>en</strong> boezem<br />
Nederlandse<br />
ondernemingszin<br />
We wild<strong>en</strong> wel e<strong>en</strong>s wet<strong>en</strong> hoe de<br />
Nederlanders het do<strong>en</strong>. Wij, Vlaming<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> immers altijd al de ondernemingszin<br />
van de Nederlanders hoog ingeschat.<br />
Simpel uitgedrukt: hoe is het<br />
gesteld met de kooplied<strong>en</strong> van weleer?<br />
We trokk<strong>en</strong> naar het innovatiecongres<br />
aan de Universiteit van Tw<strong>en</strong>te waar e<strong>en</strong><br />
450-tal congresgangers de nieuwste technische<br />
snufjes kond<strong>en</strong> bekijk<strong>en</strong>, in werkgroep<strong>en</strong><br />
discussiër<strong>en</strong> of luister<strong>en</strong> naar<br />
emin<strong>en</strong>te sprekers. Eén van h<strong>en</strong> was de<br />
Nederlandse astronaut<br />
André Kuipers, e<strong>en</strong><br />
arts, die in april 2004<br />
acht dag<strong>en</strong> in de<br />
ruimte vertoefde.<br />
Kuipers was laai<strong>en</strong>d<br />
<strong>en</strong>thousiast over de<br />
technologische ontwikkeling<strong>en</strong><br />
die<br />
allerlei medische<br />
ruimtevaartexperim<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
mogelijk<br />
maakt<strong>en</strong>.<br />
Ruimtevaarder André Kuipers<br />
De rector van de<br />
Universiteit van Tw<strong>en</strong>te, fysicus prof. dr.<br />
Frans van Vught, was van oordeel dat er in<br />
Nederland veelal goede plann<strong>en</strong> bestaan,<br />
maar dat bij het in productie br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> van<br />
e<strong>en</strong> nieuw product de Technische<br />
Universiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> onderzoeksc<strong>en</strong>tra vaak<br />
op e<strong>en</strong> mallemol<strong>en</strong> van regels stuit<strong>en</strong>.<br />
“Nederland dreigt mede daardoor op<br />
gebied van de k<strong>en</strong>nisindustrie op achterstand<br />
te kom<strong>en</strong> in Europa”, aldus de eerbiedwaardige<br />
rector. Die er ook aan toe-<br />
voegde: “Nederland is wel goed in de productie<br />
van k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> is sam<strong>en</strong> met<br />
Zwitserland één van de koplopers in<br />
Europa. Maar wat vangt m<strong>en</strong> met al die<br />
theoretische k<strong>en</strong>nis in Nederland aan?<br />
Wordt die wel voldo<strong>en</strong>de omgezet in praktische<br />
realisaties die uiteindelijk als doel<br />
moet<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de m<strong>en</strong>s gelukkiger te<br />
mak<strong>en</strong>.” Stof om over na te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> vernietig<strong>en</strong>d pleidooi<br />
De rector is niet mals, noch voor de overheid,<br />
noch voor de Technische<br />
Universiteit<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>min voor het bedrijfslev<strong>en</strong>.<br />
Met zijn kritische analyse slaat hij<br />
in de eerste plaats e<strong>en</strong> mea culpa. Aan<br />
het einde van zijn betoog kreeg hij dan<br />
ook e<strong>en</strong> warm <strong>en</strong> langdurig applaus.<br />
We gev<strong>en</strong> hier <strong>en</strong>kele belangwekk<strong>en</strong>de<br />
passages uit zijn ontluister<strong>en</strong>de toespraak:<br />
“Nederland innoveert te weinig. Er is<br />
onvoldo<strong>en</strong>de interactie tuss<strong>en</strong> het<br />
bedrijfslev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de k<strong>en</strong>nisinstelling<strong>en</strong>. Er<br />
is te weinig massa <strong>en</strong> focus in onderzoek<br />
<strong>en</strong> er zijn te weinig k<strong>en</strong>niswerkers. Het<br />
Nederlands onderzoeksterrein vertoont te<br />
veel hobbyisme. Het onderzoek<br />
is te veel gefragm<strong>en</strong>teerd <strong>en</strong> er<br />
is e<strong>en</strong> te grote versnippering<br />
tuss<strong>en</strong> de drie TU's (Delft ,<br />
Eindhov<strong>en</strong> <strong>en</strong> Tw<strong>en</strong>te).<br />
Nederland heeft te veel gesubsidieerde<br />
kanal<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> echt oerwoud.<br />
De 3 TU's will<strong>en</strong> elkaar de loef<br />
afstek<strong>en</strong>. Dit moet ophoud<strong>en</strong>.”<br />
“De intermediaire regelstructuur<br />
werkt contraproductief.<br />
Nederland gaat gebukt onder de<br />
bureaucratie. Voor elk probleem<br />
dat de TU's bij de overheid aankaart<strong>en</strong>,<br />
bed<strong>en</strong>kt de overheid e<strong>en</strong> reeks nieuwe<br />
regels. Het tuss<strong>en</strong>veld is te complex. Het<br />
is niet werkbaar. Voor mij mag die hele<br />
bureaucratie naar de prull<strong>en</strong>mand. Er<br />
moet e<strong>en</strong> directe koppeling kom<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />
de TU's <strong>en</strong> het bedrijfslev<strong>en</strong>. Het zou goed<br />
zijn dat de overheid in eig<strong>en</strong> huis begint te<br />
innover<strong>en</strong>. De overheid verwijt ons onze<br />
ivor<strong>en</strong> tor<strong>en</strong>m<strong>en</strong>taliteit, maar dat is<br />
geschied<strong>en</strong>is.”
“De overheid voert in Nederland ge<strong>en</strong><br />
consist<strong>en</strong>t beleid. Ze belooft meer geld<br />
voor de TU's, maar uiteindelijk krijg<strong>en</strong> we<br />
steeds minder.”<br />
“Nederland heeft e<strong>en</strong> te beperkte zin om<br />
te ondernem<strong>en</strong>. De arbeidsproductiviteit<br />
moet omhoog. De nieuwe chipfabriek in<br />
Taiwan werd in 10 maand<strong>en</strong> gebouwd. In<br />
Nederland kost het gemiddeld 19 jaar om<br />
e<strong>en</strong> weg aan te legg<strong>en</strong>, tuss<strong>en</strong> het eerste<br />
idee <strong>en</strong> het knipp<strong>en</strong> van het lint. Europa is<br />
nog steeds e<strong>en</strong> melkunie in plaats van<br />
e<strong>en</strong> innoveringsunie.”<br />
“Nederland doet te weinig voor de bêtastudies<br />
(opleiding van bijvoorbeeld inge-<br />
De TU-Delft ontstond uit de in 1842 opgerichte Koninklijke<br />
Academie. In 1864 werd de Academie omgevormd tot<br />
Polytechnische School. Deze werd op zijn beurt in 1905<br />
Technische Hogeschool <strong>en</strong> in de jar<strong>en</strong> zestig maakte m<strong>en</strong> er<br />
e<strong>en</strong> Technische Universiteit van (TU). Ze telt thans 13.000 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
De TU-Eindhov<strong>en</strong> is ontstaan uit de Technische Hogeschool<br />
die in 1956 werd opgericht. Ze heeft mom<strong>en</strong>teel 6.800 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
De Universiteit van Tw<strong>en</strong>te (UT) die ook wel e<strong>en</strong>s TU wordt<br />
g<strong>en</strong>oemd, werd in 1962 opgericht <strong>en</strong> was oorspronkelijk de<br />
Technische Hogeschool van Tw<strong>en</strong>te. De UT die in Enschede is<br />
geleg<strong>en</strong>, werd gebouwd naar het model van vele Amerikaanse<br />
universiteit<strong>en</strong>. Ze vormt e<strong>en</strong> dorp op zich <strong>en</strong> telt 7.000 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
nieur). Het Bolognaproces schiet in<br />
Nederland niet op. We kibbel<strong>en</strong> daarover<br />
te veel <strong>en</strong> we mak<strong>en</strong> onderling ruzie, de<br />
universiteit<strong>en</strong> onderling, de TU's <strong>en</strong> de<br />
HBO's.”<br />
“Nederland telt 200.000 ing<strong>en</strong>ieurs. In<br />
China studer<strong>en</strong> er elk jaar 400.000 af.<br />
Nederland moet zijn ing<strong>en</strong>ieurs meer<br />
marktgericht opleid<strong>en</strong>. De rector<strong>en</strong> van<br />
de 3 TU's zull<strong>en</strong> de opleiding de kom<strong>en</strong>de<br />
jar<strong>en</strong> in die zin aanpass<strong>en</strong>.”<br />
“De Nederlandse regering bezuinigt op<br />
alles <strong>en</strong> nog wat. Er zijn gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> aan het<br />
bezuinig<strong>en</strong>. Bezuinig<strong>en</strong> in het onderwijs<br />
wordt Nederland nefast. Het bedrijfslev<strong>en</strong><br />
De drie TU's voor ing<strong>en</strong>ieurs (ir)<br />
In Nederland kost het gemiddeld 19 jaar<br />
om e<strong>en</strong> weg aan te legg<strong>en</strong>, tuss<strong>en</strong> het eerste<br />
idee <strong>en</strong> het knipp<strong>en</strong> van het lint.<br />
gaat niet vrij uit. Het moet met meer<br />
middel<strong>en</strong> over de brug kom<strong>en</strong> om het<br />
innovatieproces armslag te gev<strong>en</strong>. Ze<br />
moet<strong>en</strong> dus ook invester<strong>en</strong> in het in productie<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> van innovatieve product<strong>en</strong>.”<br />
“Mijn uite<strong>en</strong>zetting komt wellicht als e<strong>en</strong><br />
klaagzang over, maar zo wil ik niet begrep<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong>. Iemand moet zijn nek uitstek<strong>en</strong>.<br />
Nederland k<strong>en</strong>de in de 16de eeuw e<strong>en</strong><br />
grote economische bloei dankzij zijn huisnijverheid.<br />
Vandaag staat dit congres in<br />
het tek<strong>en</strong> van de huisnijverheid. Het huis<br />
heet nu Nederland. De tools zijn k<strong>en</strong>nis<br />
<strong>en</strong> kunde. K<strong>en</strong>nis is het product van onze<br />
hers<strong>en</strong><strong>en</strong>. Aan onze kunde zal niemand<br />
twijfel<strong>en</strong>…”<br />
De rector kreeg e<strong>en</strong> uitbundig applaus.<br />
De Nederlandse intellectuel<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
wakker geschud. We kijk<strong>en</strong> uit naar het<br />
volg<strong>en</strong>de innovatiecongres, liefst in<br />
Nederland waar dergelijke bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
nooit saai zijn <strong>en</strong> e<strong>en</strong> innovatie op zichzelf<br />
betek<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Ing. Noël LAGAST<br />
In 1995 hebb<strong>en</strong> de drie TU's de studieduur van 4 op 5 jaar<br />
gebracht. De overvolle <strong>en</strong> niet sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de studieprogramma's<br />
vormd<strong>en</strong> de red<strong>en</strong> van de studieduurverl<strong>en</strong>ging. Op<br />
die manier kwam m<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> meer realistische invulling van<br />
de studieduur. Stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> vierjarige opleiding voor<br />
ing<strong>en</strong>ieur volgd<strong>en</strong>, ded<strong>en</strong> er aan de drie TU's gemiddeld 5,8<br />
jaar over. In Delft was dit zelfs 6,3 jaar.<br />
Wallonië k<strong>en</strong>de inzake de opleiding van industrieel ing<strong>en</strong>ieur<br />
e<strong>en</strong> zelfde evolutie als Nederland. Aan de 11 Hautes Ecoles<br />
bedroeg de gemiddelde werkelijke studieduur meer dan 5 jaar.<br />
Met ingang van dit academiejaar werd de studieduur in<br />
Wallonië ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s op 5 jaar gebracht. Zowel in Nederland als<br />
Wallonië wordt inzake studieduur voor industrieel ing<strong>en</strong>ieurs<br />
ingespeeld op het Europees model (3+ 2).<br />
Zie ook onze berichtgeving di<strong>en</strong>aangaande onder de rubriek<br />
“Het verdeelde België”op pagina 44.<br />
N.L.<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 29
De Katholieke Hogeschool Sint-Liev<strong>en</strong> organiseert in sam<strong>en</strong>werking met PreBes <strong>en</strong> de VIK<br />
Puzzelaar 73<br />
E<strong>en</strong> tafel met bierviltjes<br />
Albert <strong>en</strong> Bruno spel<strong>en</strong> het volg<strong>en</strong>de spel: op e<strong>en</strong> rond tafelblad<br />
legg<strong>en</strong> zij om beurt<strong>en</strong> e<strong>en</strong> wit dan wel e<strong>en</strong> zwart bierviltje. De<br />
viltjes mog<strong>en</strong> elkaar rak<strong>en</strong>, maar zij mog<strong>en</strong> elkaar niet overlapp<strong>en</strong>.<br />
De spelers beschikk<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> onbeperkt aantal bierviltjes.<br />
Wie het laatst mogelijke bierviltje op tafel kan legg<strong>en</strong>, heeft<br />
gewonn<strong>en</strong>.<br />
Hoofdvraag: hoe kan Albert, die zich al <strong>en</strong>ige tijd in dit spel<br />
heeft verdiept, de overwinning af-dwing<strong>en</strong>?<br />
Bijvraag: hoeveel juiste antwoord<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> we ontvang<strong>en</strong>?<br />
Stuur uw oplossing voor 31 januari 2005 naar Ing. Roland Mebis,<br />
Tabaartstraat 23, 3740 Bilz<strong>en</strong>, mail: roland.mebis@pi.<br />
Succes!<br />
OPLOSSING PUZZELAAR 69 EN 71:<br />
E<strong>en</strong> blikje frisdrank<br />
Als het peil van het bier in het blikje bov<strong>en</strong> het zwaartepunt ligt, zal<br />
het zwaartepunt dal<strong>en</strong> als m<strong>en</strong> meer bier drinkt. Als het bierpeil zich<br />
onder het zwaartepunt bevindt, kan m<strong>en</strong> het zwaartepunt lat<strong>en</strong> dal<strong>en</strong><br />
door meer bier in het blikje te giet<strong>en</strong>, om de hoeveelheid bier onder<br />
de lijn van het zwaartepunt te lat<strong>en</strong> to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>.<br />
Daarom zal het zwaartepunt e<strong>en</strong> minimumwaarde bereik<strong>en</strong> wanneer<br />
ge<strong>en</strong> van beide hierbov<strong>en</strong> beschrev<strong>en</strong> situaties zich voordo<strong>en</strong>. Met<br />
andere woord<strong>en</strong>: wanneer de oppervlakte van het bier <strong>en</strong> het zwaartepunt<br />
sam<strong>en</strong>vall<strong>en</strong>.<br />
De precieze positie hiervan kan alle<strong>en</strong> word<strong>en</strong> berek<strong>en</strong>d als m<strong>en</strong><br />
meer afweet van de afmeting<strong>en</strong> <strong>en</strong> het gewicht van het blikje, <strong>en</strong> de<br />
dichtheid van het bier.<br />
30 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Cursus “Aanvull<strong>en</strong>de vorming voor veiligheidscoördinator<strong>en</strong> op tijdelijke of mobiele bouwplaats<strong>en</strong>, niveau A”<br />
• Omvang: 150 contactur<strong>en</strong>, namiddag- <strong>en</strong> avondonderwijs<br />
• Startdatum: donderdag 13 januari 2005<br />
• Plaats: campus Rabot te G<strong>en</strong>t<br />
Cursus “Aanvull<strong>en</strong>de vorming voor veiligheidscoördinator<strong>en</strong> op tijdelijke of mobiele bouwplaats<strong>en</strong>, niveau B”<br />
• Omvang: 80 contactur<strong>en</strong>, op donderdag<br />
• Startdatum: donderdag 13 januari 2005<br />
• Plaats: campus Rabot te G<strong>en</strong>t<br />
Cursusmodule “Aanvulling tot Coördinator” voor prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
• Aanvull<strong>en</strong>de opleiding van 30 contactur<strong>en</strong><br />
•<br />
•<br />
•<br />
Steeds op donderdagavond van 18u30 tot 22u00<br />
Start: 20 januari 2005<br />
Plaats: campus Rabot te G<strong>en</strong>t<br />
Verdere inlichting<strong>en</strong><br />
KaHo Sint-Liev<strong>en</strong><br />
Di<strong>en</strong>st Voortgezette Opleiding<strong>en</strong><br />
Gebr. Desmetstraat 1 - 9000 GENT<br />
Tel.: 09 265 86 18<br />
Fax: 09 265 86 25<br />
E-mail: dvo@kahosl.be<br />
We ontving<strong>en</strong> talrijke antwoord<strong>en</strong> voor puzzelaar 69 <strong>en</strong> 71. Helaas<br />
vond<strong>en</strong> slechts 7 respectievelijk 5 collega's het juiste antwoord.<br />
Voor puzzelaar 69 war<strong>en</strong> dat: B. Wittewrongel, Jan Doornaert, Theo<br />
R<strong>en</strong>ck<strong>en</strong>s, Liev<strong>en</strong> Hautekeete, Jozef Ooms <strong>en</strong> de winnaars Joachim<br />
Van Gucht, Lostraat 17, 9000 G<strong>en</strong>t (5) <strong>en</strong> Dami<strong>en</strong> Sneyers,<br />
Uitbreidingsstraat 7, 2547 Lint (6).<br />
Voor puzzelaar 71: Theofiel Demets, Theo R<strong>en</strong>ck<strong>en</strong>s, verder e<strong>en</strong> anonieme<br />
inz<strong>en</strong>ding, <strong>en</strong> de winnaars Liev<strong>en</strong> Hautekeete, Leopold III laan,<br />
8710 Ooigem-Wielsbeke (14) <strong>en</strong> Jozef Ooms, Bettestraat 29, 9190<br />
Stek<strong>en</strong>e (8).<br />
Proficiat voor de inz<strong>en</strong>ders die op e<strong>en</strong> schijnbaar e<strong>en</strong>voudige puzzel<br />
de niet voor de hand ligg<strong>en</strong>de oplossing vond<strong>en</strong>.<br />
Zoals gebruikelijk bezorg<strong>en</strong> we de vier winnaars e<strong>en</strong> boek<strong>en</strong>bon ter<br />
waarde van 25 EURO.<br />
Ing. Roland MEBIS
NIEUWS<br />
VAN DE AFDELINGEN<br />
In de kijker<br />
Afdeling Limburg<br />
zondag 9 januari 2005 - 09u30<br />
Academiezaal - Sint-Truid<strong>en</strong><br />
Afdeling Zuid-West-Vlaander<strong>en</strong><br />
dinsdag 11 januari 2005 - 20u00<br />
Raadskelder Stadhuis - Kortrijk<br />
Afdeling Antwerp<strong>en</strong><br />
zondag 16 januari 2005 - 11u00<br />
De Singel - Antwerp<strong>en</strong><br />
VIK-nationaal<br />
vrijdag 21 januari 2005 - 19u00<br />
KBC-Antwerp<strong>en</strong><br />
Afdeling<strong>en</strong> Oost-Vlaander<strong>en</strong> <strong>en</strong> Waasland<br />
zondag 23 januari 2005 - 09u30<br />
Aula van de universiteit - G<strong>en</strong>t<br />
VIK VIERT<br />
NIEUWJAAR<br />
De Vlaamse Ing<strong>en</strong>ieurskamer<br />
w<strong>en</strong>st u all<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gelukkig<br />
<strong>en</strong> voorspoedig 2005<br />
<strong>en</strong> heet u van harte welkom<br />
op haar nieuwjaarsconcert<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> schuim<strong>en</strong>de<br />
recepties.<br />
DECEMBER 2004 - NIEUWS VAN DE AFDELINGEN 31
NIEUWS<br />
VAN DE AFDELINGEN<br />
ANTWERPEN<br />
NIEUWJAARSCONCERT 25<br />
zondag 16 januari 2005<br />
Het Antwerps Kultureel Overleg (AKO) waarbij ook de VIK is<br />
aangeslot<strong>en</strong>, organiseert op zondag 16 januari 2005 in de Singel<br />
te Antwerp<strong>en</strong> voor de 25ste keer zijn traditioneel nieuwjaarsconcert<br />
met bijhor<strong>en</strong>de receptie.<br />
PROGRAMMA <br />
11u00: Concert:<br />
De Vlaamse Leeuw, Karel Miry<br />
Ouverture Candide, Leonard Bernstein<br />
Tripelconcert, Ludwig van Beethov<strong>en</strong> met als solist<strong>en</strong><br />
het trio Simo<strong>en</strong>s: Veerle, cello; Katrijn, piano; An, viool<br />
Concierto a quattro chori, Gottfried Heinrich Stölzel<br />
12u15: Receptie.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: de Singel, Desguinlei 25, Antwerp<strong>en</strong>.<br />
Datum: zondag 16 januari 2005 om 11u00.<br />
Kost<strong>en</strong> voor deelneming: 25 EUR per persoon te betal<strong>en</strong> op<br />
rek.nr. 406-0098501-56 van de VIK te Wommelgem, met de vermelding<br />
“AKO-nieuwjaarsconcert 2005”.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat.<br />
Eerst telefonisch (03 259 11 19) of via e-mail (ing@vik.be) inschrijv<strong>en</strong>,<br />
nadi<strong>en</strong> de betaling verricht<strong>en</strong>. De toegangskaart<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
verstuurd begin januari 2005.<br />
Referte: CAAWNCONCE.<br />
PROEVERIJ UIT CALABRIA<br />
vrijdag 11 februari 2005<br />
De VIK-afdeling Antwerp<strong>en</strong> organiseert alweer e<strong>en</strong> degustatie<br />
van specialiteit<strong>en</strong> uit het Italiaanse Calabria. Op het m<strong>en</strong>u staan<br />
onder andere Italiaanse ham (San Daniele, prosciutto met bruschetta),<br />
pancetta, Italiaanse salami/salametto (Sopressa,<br />
Milano, Mortadella) met bospaddestoel<strong>en</strong>, gedroogde tomat<strong>en</strong>,<br />
gegrilde gro<strong>en</strong>t<strong>en</strong> én - niet te verget<strong>en</strong> - de typische product<strong>en</strong> in<br />
olijfolie. Dit alles wordt overgot<strong>en</strong> met heerlijke wijn<strong>en</strong> uit<br />
Calabria. E<strong>en</strong> gastronomische aanrader!<br />
Om de liefhebbers te do<strong>en</strong> watertand<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> kleine woordverklaring:<br />
Bruschetta: sneetjes brood die in de ov<strong>en</strong> goudbruin word<strong>en</strong><br />
gebakk<strong>en</strong>, <strong>en</strong> dan belegd met e<strong>en</strong> tomat<strong>en</strong>bereiding, met leverm<strong>en</strong>gsel,<br />
<strong>en</strong> andere heerlijkhed<strong>en</strong>.<br />
Milano: de overbek<strong>en</strong>de salami.<br />
Mortadella: typische vleesworst in grote ronde plakk<strong>en</strong>.<br />
Pancetta: vark<strong>en</strong>sbuik, gezout<strong>en</strong>, gerookt <strong>en</strong> gekruid. Kan<br />
ook met andere ingrediënt<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verwerkt.<br />
Prosciutto: ongekookte, ongerookte vark<strong>en</strong>spoot, gepekeld in<br />
zout. Biedt tal van bereidingsmogelijkhed<strong>en</strong> met diverse ingrediënt<strong>en</strong>.<br />
32 NIEUWS VAN DE AFDELINGEN - DECEMBER 2004 <br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: VIK-huis, Her<strong>en</strong>talsebaan 643, Wommelgem.<br />
Datum: vrijdag 11 februari 2005 om 19u30.<br />
Kostprijs: 18 EUR voor VIK-led<strong>en</strong> op vertoon van hun lidmaatschapskaart,<br />
niet-led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> 23 EUR. Bedrag op voorhand te<br />
betal<strong>en</strong> op rek.nr. 414-3146851-13 van de VIK-Afdeling<br />
Antwerp<strong>en</strong>, met de vermelding “proeverij Calabria”.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat. Het aantal deelnemers<br />
is beperkt tot 35 person<strong>en</strong>.<br />
Referte: FEAWNCALAB.<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
ANTWERPEN<br />
16.01.2005 AKO-Nieuwjaarsconcert, De Singel,<br />
Antwerp<strong>en</strong>, 11u00<br />
11.02.2005 Proeverij Calabria, VIK-huis, 19u30<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
LIMBURG<br />
DE LANGSTE NACHT<br />
zaterdag 17 <strong>december</strong> 2004<br />
Inspraak is e<strong>en</strong> mooi begrip, dat volop in de mode is. Ge<strong>en</strong> zinnig<br />
m<strong>en</strong>s kan er iets op teg<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Integ<strong>en</strong>deel. Maar wat als er<br />
e<strong>en</strong>s iets mis gaat? Voelt m<strong>en</strong> zich dan ook medeverantwoordelijk?<br />
Of wordt dan de spreekwoordelijke paraplu op<strong>en</strong>getrokk<strong>en</strong>?<br />
E<strong>en</strong> basisschool gaat na aandring<strong>en</strong> van het oudercomité op<br />
supplem<strong>en</strong>taire schoolreis met de opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong> van het laatste<br />
schoolfeestje. De bezwar<strong>en</strong> van de directie word<strong>en</strong> afgewimpeld<br />
<strong>en</strong> de ouders zull<strong>en</strong> ditmaal in grote getale mee op uitstap gaan.<br />
Op het ultieme mom<strong>en</strong>t, e<strong>en</strong> paar minut<strong>en</strong> voor het vertrek van<br />
de buss<strong>en</strong>, meldt e<strong>en</strong> collega zich ziek. Het toezicht over zijn klas<br />
wordt toevertrouwd aan één van de jongere onderwijzeress<strong>en</strong>.<br />
De deelname van de ouders blijkt ge<strong>en</strong> onverdeeld succes. De<br />
normale routine wordt in de war gestuurd <strong>en</strong> dat leidt tot voorspelbare,<br />
maar blijkbaar onontkoombare moeilijkhed<strong>en</strong>. We krijg<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> inkijk in de lerar<strong>en</strong>kamer van het schooltje, waar ook het<br />
hulppersoneel zijn ludiek zegje blijkt te hebb<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> spann<strong>en</strong>de<br />
plot, dramatisch gelad<strong>en</strong> <strong>en</strong> zo uit de praktijk geplukt.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Het Hasselts Toneel, Hollandsveldlaan 32, Hasselt.<br />
Datum: zaterdag 17 <strong>december</strong> 2004 om 20u00.<br />
Kostprijs: 9 EUR per persoon, op voorhand te betal<strong>en</strong> op rek.nr.<br />
451-8527851-34 van de VIK-Afdeling Limburg, 3500 Hasselt. Eerst<br />
telefonisch of via e-mail inschrijv<strong>en</strong>, daarna overschrijving verricht<strong>en</strong>.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat<br />
Referte: CALBGNACHT.
NIEUWS<br />
VAN DE AFDELINGEN<br />
NIEUWJAARSCONCERT EN<br />
UITREIKING PAUL DONNERS PRIJS<br />
zondag 9 januari 2005<br />
Na 15 jaar nieuwjaarsreceptie <strong>en</strong> uitreiking Paul Donners Prijs<br />
was de tijd rijp om het sc<strong>en</strong>ario wat op te poets<strong>en</strong> <strong>en</strong> deze jaarlijkse<br />
bije<strong>en</strong>komst e<strong>en</strong> nieuw <strong>en</strong> fris tintje te gev<strong>en</strong>. Dit jaar pakk<strong>en</strong><br />
we dus uit met e<strong>en</strong> nieuw concept, rond e<strong>en</strong> muzikaal optred<strong>en</strong><br />
in de Academiezaal in Sint-Truid<strong>en</strong>. Gekoz<strong>en</strong> werd voor het<br />
Limburgs Salonorkest dat e<strong>en</strong> muzikaal programma br<strong>en</strong>gt uit<br />
verschill<strong>en</strong>de stijl<strong>en</strong>. Zo wordt de traditionele muziek uit de<br />
“Belle Epoque” afgewisseld met rec<strong>en</strong>tere muziek. Naast Bizet<br />
of Toselli mag u zich ook verwacht<strong>en</strong> aan componist<strong>en</strong> als<br />
Anderson, Mancini of L<strong>en</strong>on. Kortom, hoogstaande muziek voor<br />
e<strong>en</strong> breed publiek.<br />
Na de muzikale intro volgt de uitreiking van de Paul Donners<br />
Prijs. Gastspreker prof. dr. Luc De Schepper, rector LUC, zal u<br />
hierbij onderhoud<strong>en</strong> over de “Rec<strong>en</strong>te ontwikkeling<strong>en</strong> in het<br />
hoger onderwijs”. De feestelijke bije<strong>en</strong>komst wordt afgeslot<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> sprankel<strong>en</strong>de receptie.<br />
Om de kost<strong>en</strong> van dit ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t te kunn<strong>en</strong> drag<strong>en</strong>, zi<strong>en</strong> wij ons<br />
g<strong>en</strong>oodzaakt e<strong>en</strong> kleine, financiële bijdrage (10 EUR per persoon)<br />
te vrag<strong>en</strong>. Wij hop<strong>en</strong> ook dit jaar, zoals in het verled<strong>en</strong>, op<br />
e<strong>en</strong> massale opkomst te mog<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
PROGRAMMA <br />
09u30: Ontvangst van de g<strong>en</strong>odigd<strong>en</strong>.<br />
10u00: Op<strong>en</strong>ingswoord door Ing. Marc Notermans,<br />
voorzitter VIK-Afdeling Limburg.<br />
Uitreiking “Paul Donners Prijs” 2004<br />
aan Ing. Audrey Faghel.<br />
Gastspreker: prof.dr. Luc De Schepper,<br />
rector Limburgs Universitair C<strong>en</strong>trum.<br />
11u00: Concert door het Limburgs Salonorkest.<br />
12u00: Nieuwjaarsreceptie.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats:<br />
Academiezaal,<br />
Plankstraat 18, Sint-<br />
Truid<strong>en</strong>. Te bereik<strong>en</strong>:<br />
op de ring volgt u de<br />
richtingaanwijzers<br />
“culturele c<strong>en</strong>tra” tot<br />
de Academiezaal<br />
apart wordt gesignaleerd.<br />
Van op de Grote Markt kan u de Academiezaal bereik<strong>en</strong> via<br />
de Plankstraat of via de Barokpoort, naast de tor<strong>en</strong>ruïne op de<br />
Gro<strong>en</strong>markt.<br />
Datum: zondag 9 januari 2005 om 09u30.<br />
Kostprijs: 10 EUR per persoon, vooraf te betal<strong>en</strong> op rek.nr. 451-<br />
8527851-34 van de VIK-Afdeling Limburg met vermelding “nieuwjaarsconcert”.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat (vóór 5 januari 2005) met<br />
vermelding van de nam<strong>en</strong> van de deelnemers <strong>en</strong> onderstaande<br />
referte. Eerst inschrijv<strong>en</strong> via telefoon, fax of mail, nadi<strong>en</strong> de<br />
betaling verricht<strong>en</strong>.<br />
Referte: EVLBGNIEUW.<br />
LEREN BELEGGEN<br />
maandag 31 januari 2005<br />
Met deze lezing over belegg<strong>en</strong> will<strong>en</strong> wij u e<strong>en</strong> globaal beeld<br />
gev<strong>en</strong> over de beleggingsmarkt <strong>en</strong> e<strong>en</strong> reeks handige tips <strong>en</strong><br />
weetjes meegev<strong>en</strong> over de ideale sam<strong>en</strong>stelling van jouw portefeuille.<br />
Hoe je risico's spreid<strong>en</strong>, welke r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
verwacht <strong>en</strong> zo meer.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Ontmoetingsc<strong>en</strong>trum Sint-Katarina, Nicolaas<br />
Cleynaertslaan, Hasselt.<br />
Datum: maandag 31 januari, 19u45.<br />
Kostprijs: gratis voor VIK-led<strong>en</strong> zijn deze lezing<strong>en</strong> gratis.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> mag je partner gratis meekom<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> lezing. Dus<br />
je lidgeld heb je al snel terugverdi<strong>en</strong>d!! Kom naar één lezing <strong>en</strong><br />
evalueer … Op de dag van de lezing kan je ook lid word<strong>en</strong>. Als<br />
niet VIK-lid betaal je 15 EUR per lezing.<br />
Inschrijving<strong>en</strong>: VIK-secretariaat, ing@vik.be.<br />
Referte: VOLBGBEURS<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
LIMBURG<br />
17.12.2004 Toneelvoorstelling "De langste Nacht",<br />
Zaal C<strong>en</strong>trum, Hasselt, 20u00<br />
09.01.2005 Nieuwjaarsconcert, uitreiking Paul Donners<br />
Prijs <strong>en</strong> nieuwjaarsreceptie, Sint-Truid<strong>en</strong>,<br />
10u00<br />
19.01.2005 Schaats<strong>en</strong>, Hasselt, 19u00<br />
31.01.2005 Lezing: Belegg<strong>en</strong>: de beurs,<br />
Ontmoetingsc<strong>en</strong>trum Sint-Katarina,<br />
Hasselt, 19u45<br />
24.02.2005 Nacht van de ing<strong>en</strong>ieur, Diep<strong>en</strong>beek<br />
07.03.2005 Lezing: Topsporters word<strong>en</strong> topverkopers<br />
28.03.2005 Lezing: Creatief D<strong>en</strong>k<strong>en</strong>,<br />
Ontmoetingsc<strong>en</strong>trum Sint-Katarina,<br />
Hasselt, 19u45<br />
5-8.05.2005 4-daagse reis naar Vilnius (Litouw<strong>en</strong>).<br />
Meer info zie: www.vik.be<br />
30.05.2005 Lezing: Conflicthantering,<br />
Ontmoetingsc<strong>en</strong>trum Sint-Katarina,<br />
Hasselt, 19u45<br />
26.06.2005 15de editie fiets- <strong>en</strong> wandeldag,<br />
Diep<strong>en</strong>beek, 07u00<br />
voorjaar 2005 Less<strong>en</strong>reeks "Ing<strong>en</strong>ieurs met e<strong>en</strong> bakste<strong>en</strong><br />
in de maag"<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
VOOR ALLE ACTIVITEITEN:<br />
ZIE OOK ONZE VERNIEUWDE<br />
WEBSITE:<br />
www.vik.be<br />
DECEMBER 2004 - NIEUWS VAN DE AFDELINGEN 33
NIEUWS<br />
VAN DE AFDELINGEN<br />
KEMPEN<br />
GEZELLIG SAMENZIJN<br />
zaterdag 29 januari 2005<br />
Het bestuur van de VIK-afdeling Kemp<strong>en</strong> nodigt alle led<strong>en</strong> uit op<br />
e<strong>en</strong> jaarlijks "Gezellig sam<strong>en</strong>zijn" op zaterdag 29 januari 2005.<br />
Op het m<strong>en</strong>u staan: Spaanse cava met hapjes, carpaccio van<br />
oss<strong>en</strong>haas met olijfolie & parmezaan, vark<strong>en</strong>shaasje in cognacsaus<br />
met warme gro<strong>en</strong>tjes of gegrilde Schotse zalm in bieslookroomsaus,<br />
soesjes met warme chocolade <strong>en</strong> roomijs. Inclusief<br />
aperitief, witte <strong>en</strong> rode wijn alsook frisdrank<strong>en</strong> naar believ<strong>en</strong>.<br />
Kortom: e<strong>en</strong> feest voor fijnproevers.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Bistro Vinc<strong>en</strong>t, Hondstraat 11, Geel.<br />
Datum: zaterdag 29 januari 2005 om 19u30.<br />
Kostprijs: 49 EUR per persoon, te betal<strong>en</strong> op rek<strong>en</strong>ing 418-<br />
9082131-70 van de VIK-Afdeling Kemp<strong>en</strong>.<br />
Inschrijving vereist:VIK-secretariaat, voor 21 januari 2005,<br />
hierbij de gekoz<strong>en</strong> hoofdschotel vermeld<strong>en</strong>: vis of vlees.<br />
Referte: FEKPNSAMEN.<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
KEMPEN<br />
29.01.2005 Gezellig sam<strong>en</strong>zijn, Bistrot Vinc<strong>en</strong>t, Geel,<br />
19u30<br />
16.05.2005 Familiewandeling<br />
25.05.2005: Bezoek ring Antwerp<strong>en</strong>, 14u00<br />
medio augustus 2005: 40 jaar VIK-Afdeling Kemp<strong>en</strong>:<br />
boottocht<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
MECHELEN<br />
KOSTENBEHEERSING VAN LANGLOPENDE CONTRACTEN<br />
donderdag 16 <strong>december</strong> 2004<br />
Tijd<strong>en</strong>s de avondlezing zal word<strong>en</strong> ingegaan op nieuwe contractvorm<strong>en</strong>,<br />
contractmanagem<strong>en</strong>t <strong>en</strong> systeemintegratie als doeltreff<strong>en</strong>de<br />
hulpmiddel<strong>en</strong> om de kost<strong>en</strong> van langlop<strong>en</strong>de contract<strong>en</strong><br />
niet alle<strong>en</strong> beter beheersbaar te mak<strong>en</strong>, maar om ze vooral ook te<br />
reducer<strong>en</strong>.<br />
Deze lezing wordt georganiseerd met medewerking van<br />
Pijpleiding.com, Cost Engineering <strong>en</strong> de kost<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging<br />
NAP-DACE. Ing<strong>en</strong>ieurs, projectmedewerkers, doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> stu-d<strong>en</strong>t<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> er hun gading. De deelnemers krijg<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
infopakket met tekst<strong>en</strong> van de sprekers <strong>en</strong> cd-rom met evaluatieprogramma<br />
van CleoPatra Begrotingssoftware. Na afloop wordt<br />
e<strong>en</strong> receptie aangebod<strong>en</strong>.<br />
Sprekers zijn: Inleiding: Roger Van de Peer, Pijpleiding.com<br />
(Bestuurlid VIK-SG Pijpleiding<strong>en</strong>) - Kost<strong>en</strong>beheersing van lang-<br />
34 NIEUWS VAN DE AFDELINGEN - DECEMBER 2004 <br />
lop<strong>en</strong>de project<strong>en</strong>: Ko des Bouvier, CEC-CES (Doc<strong>en</strong>t Cost<br />
Engineering) - E<strong>en</strong> ver<strong>en</strong>iging voor kost<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>ieurs: Albert van<br />
der Werf, DSM Gele<strong>en</strong> (Bestuurslid NAP-DACE: Ver<strong>en</strong>iging<br />
Apparat<strong>en</strong>constructeurs <strong>en</strong> Kost<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>ieurs).<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: De Nayer-Instituut, J.De Nayerlaan 5, Sint-Katelijne-<br />
Waver.<br />
Datum: donderdag 16 <strong>december</strong> 2004 van 19u00 tot 21u00.<br />
Kostprijs: 10 EUR per persoon, voor 1 <strong>december</strong> 2004 te betal<strong>en</strong><br />
op rek<strong>en</strong>ing nr. 405-0106331-50 van de VIK-Afdeling Mechel<strong>en</strong><br />
met vermelding “avondlezing kost<strong>en</strong>beheersing”. De aanwezige<br />
led<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> hun inschrijvingsgeld achteraf terugbetaald.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat.<br />
Referte: VOMLNKOST.<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
MECHELEN<br />
16.12.2004 Lezing "Kost<strong>en</strong>calculatie voor lange termijn<br />
contract<strong>en</strong>", De Nayer Instituut,<br />
St.Katelijne-Waver, 19u00<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
NOORD-WEST-VLAANDEREN<br />
TANDWIELFABRIKANT WATTEEUW<br />
donderdag 3 februari 2005<br />
Gesticht in 1949 door Alfons Watteeuw, is tandwielfabrikant<br />
Watteeuw MC N.V. inmiddels uitgegroeid tot e<strong>en</strong> 100 % dochteronderneming<br />
van de BMT-groep, met vestiging<strong>en</strong> in Oostkamp,<br />
Brno (Tsjechië), Iasi (Roem<strong>en</strong>ië), Detroit (USA) <strong>en</strong> e<strong>en</strong> jointv<strong>en</strong>ture<br />
in Sushou (China).<br />
Met de focus op specifieke marktniches is Watteeuw dé specialist<br />
geword<strong>en</strong> in 'built to print projects' van high-tech tandwieltoepassing<strong>en</strong>.<br />
Het zeer uitgebreid product<strong>en</strong>pallet omvat toepassing<strong>en</strong><br />
voor de luchtvaart, schroef- <strong>en</strong> turbocompressor<strong>en</strong>,<br />
microturbines, dieselmotor<strong>en</strong>, kabelban<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet in het minst<br />
spoorwegtransmissies waar e<strong>en</strong> toegespitste <strong>en</strong>gineeringafdeling<br />
ontwerp<strong>en</strong> maakt volg<strong>en</strong>s vraag van de klant <strong>en</strong> over alle<br />
nodige testfaciliteit<strong>en</strong> beschikt.<br />
Watteeuw biedt zijn de klant<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
'full service' aan <strong>en</strong> beschikt over<br />
alle nodige process<strong>en</strong>, kwalificaties<br />
<strong>en</strong> certificaties om de hoogste kwaliteit<br />
te lever<strong>en</strong>.<br />
We br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bezoek aan de productieplant<br />
in Oostkamp, waar we<br />
het volledige proces volg<strong>en</strong>, van<br />
bruut materiaal tot gecertificeerd<br />
thermisch behandeld <strong>en</strong> geslep<strong>en</strong><br />
tandwiel, in alle format<strong>en</strong> <strong>en</strong> in de<br />
hoogste nauwkeurigheidsklass<strong>en</strong>.
NIEUWS<br />
VAN DE AFDELINGEN<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Watteeuw MC N.V., Kampveldstraat 51, Oostkamp.<br />
Datum: donderdag 3 februari 2005 om 19u30.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat. Het aantal deelnemers<br />
is beperkt tot 20 person<strong>en</strong>.<br />
Referte: BBNWVMCWAT.<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
NOORD-WEST-VLAANDEREN<br />
03.02.2005 Bezoek MC Watteeuw, Oostkamp, 19u30<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
ZUID-WEST-VLAANDEREN<br />
KINEPOLIS: VOOR EN ACHTER DE SCHERMEN<br />
wo<strong>en</strong>sdag 19 januari 2005<br />
Weg<strong>en</strong>s overweldig<strong>en</strong>d succes wordt het bezoek aan Kinepolis<br />
hernom<strong>en</strong> <strong>en</strong> bied<strong>en</strong> we ook dit jaar de kans aan om e<strong>en</strong> blik voor<br />
<strong>en</strong> achter de bioscoopscherm<strong>en</strong> te werp<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kaskraker mee<br />
te pikk<strong>en</strong>.<br />
De bioscoop blijft jong <strong>en</strong> oud fasciner<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontroer<strong>en</strong>. Maar<br />
vraagt u zich ook wel e<strong>en</strong>s af hoe nu precies e<strong>en</strong> film geprojecteerd<br />
wordt op dat grote, witte doek? Hoe werkt e<strong>en</strong> projectiecabine?<br />
Wilt u wel e<strong>en</strong>s wet<strong>en</strong> hoe lang Kinepolis al bestaat? Hoe<br />
kon e<strong>en</strong> 'kleine' bioscoop met drie zal<strong>en</strong> in Harelbeke uitgroei<strong>en</strong><br />
tot e<strong>en</strong> multinational met vestiging<strong>en</strong> in verschill<strong>en</strong>de Europese<br />
land<strong>en</strong>?<br />
We nem<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kijkje in de projectieruimt<strong>en</strong> (vóór de scherm<strong>en</strong>)<br />
<strong>en</strong> de technische afdeling. Hier zi<strong>en</strong> we het opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> monter<strong>en</strong><br />
van de filmrol(l<strong>en</strong>) in het projectietoestel <strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
woordje uitleg over de apparatuur, de geluidssynchronisatie <strong>en</strong><br />
alles wat u altijd al wilde wet<strong>en</strong> maar nooit durfde vrag<strong>en</strong> over<br />
film. Na de rondleiding wordt u e<strong>en</strong> film naar keuze aangebod<strong>en</strong>.<br />
The audi<strong>en</strong>ce is list<strong>en</strong>ing…<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Inkomhal Kinepolis Kortrijk, Pres. K<strong>en</strong>nedylaan 100a,<br />
Kortrijk.<br />
Datum: wo<strong>en</strong>sdag 19 januari 2005 om 18u30 stipt (om organisatorische<br />
red<strong>en</strong><strong>en</strong>).<br />
Kostprijs (rondleiding + keuzefilm - standaard film): 6 EUR<br />
voor VIK-led<strong>en</strong>, niet-led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> 8 EUR.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat tot 17 januari 2005.<br />
Referte: CAZWVKINEP.<br />
UCO SPORTSWEAR GENT<br />
maandag 7 februari 2004<br />
Textiel maakt e<strong>en</strong> groot deel uit van onze Belgische industrie. Op<br />
hoogtechnologische wijze word<strong>en</strong> stoff<strong>en</strong> vervaardigd die zeer<br />
in trek zijn op de internationale markt. Om te wet<strong>en</strong> te kom<strong>en</strong> hoe<br />
textiel wordt vervaardigd, gaan we e<strong>en</strong> kijkje nem<strong>en</strong> bij het toonaangev<strong>en</strong>d<br />
bedrijf, UCO Sportswear, één van de leid<strong>en</strong>de<br />
Europese produc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in de jeans- <strong>en</strong> sportieve kledingmarkt,<br />
vooraanstaand produc<strong>en</strong>t van indigo jeans én wereldmarktleider<br />
in het producer<strong>en</strong> van gekleurde jeans.<br />
Bij UCO Sportswear in G<strong>en</strong>t wordt het complete textielproductieproces<br />
doorlop<strong>en</strong>: van kato<strong>en</strong>vlok naar gar<strong>en</strong>, het verv<strong>en</strong> van<br />
gar<strong>en</strong>, het wev<strong>en</strong> van de textielstof, vervolg<strong>en</strong>s het verv<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
afwerk<strong>en</strong>, <strong>en</strong> t<strong>en</strong>slotte het verpakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> het uiteindelijke verz<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
van de kledij. Nieuwsgierig hoe je jeans effectief vervaardigd<br />
wordt? Kom mee <strong>en</strong> sta versteld van de textieltechnologie!<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: UCO Sportswear, Maisstraat 142, G<strong>en</strong>t. Verzameling<br />
aan de Hogeschool West-Vlaander<strong>en</strong>, Karel De Goedelaan 5,<br />
Kortrijk om 17u30.<br />
Datum: maandag 7 februari om 18u30.<br />
Kostprijs: gratis.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat <strong>en</strong> dit t<strong>en</strong> laatste teg<strong>en</strong><br />
zondag 30 januari 2005.<br />
Referte: BBZWVUCOSP.<br />
TV TUNES K.N.T.<br />
vrijdag 11 februari 2005<br />
Voor onze jaarlijkse culturele activiteit viel onze keuze dit keer<br />
op “TV Tunes K.N.T.”, e<strong>en</strong> staaltje pure muzikale humor.<br />
TV-Tunes zijn zo oud als de televisie zelf <strong>en</strong> vaak blijv<strong>en</strong> die<br />
tunes ook hang<strong>en</strong>. Wel, TV-tunes K.N.T. zal ook blijv<strong>en</strong> hang<strong>en</strong>!<br />
Dat kunn<strong>en</strong> we u nu al belov<strong>en</strong>! Voor deze productie sloeg<strong>en</strong><br />
Maandacht <strong>en</strong> Wim Opbrouck voor het eerst de hand<strong>en</strong> in elkaar<br />
<strong>en</strong> ging<strong>en</strong> ze op zoek naar de “petites histoires”.<br />
Slechts e<strong>en</strong> beperkt aantal kaart<strong>en</strong> is tot onze beschikking. Dus:<br />
snel inschrijv<strong>en</strong> is vereist! Na het toneel kunn<strong>en</strong> we nog ev<strong>en</strong><br />
nakaart<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> drankje aangebod<strong>en</strong> door VIKj ZWVL.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: CC Guld<strong>en</strong>berg, Wevelgem.<br />
Datum: vrijdag 11 februari 2005 om 19u45. Aanvang om 20u15.<br />
Kostprijs: 10 EUR voor VIK-led<strong>en</strong> <strong>en</strong> partners, niet-led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong><br />
15 EUR.<br />
Inschrijving vereist:VIK-secretariaat t<strong>en</strong> laatste tot wo<strong>en</strong>sdag<br />
9 februari 2005.<br />
Referte: CAZWVHUMOR.<br />
FEEDBACK<br />
dinsdag 22 februari 2005<br />
De workshops van Norbert Peirs zijn reeds e<strong>en</strong> paar jaar e<strong>en</strong><br />
groot succes bij de VIK-jonger<strong>en</strong>afdeling ZWVL. Ook dit jaar<br />
werd<strong>en</strong> 3 workshops in het programma opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. In november<br />
kon u reeds deelnem<strong>en</strong> aan “Motiver<strong>en</strong> <strong>en</strong> stimuler<strong>en</strong>”. De tweede<br />
workshop van dit werkjaar handelt over “Feedback”.<br />
Wat verstaat m<strong>en</strong> onder feedback <strong>en</strong> wat niet? Hoe moet m<strong>en</strong><br />
feedback gev<strong>en</strong>? Welke punt<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> extra aandacht krijg<strong>en</strong><br />
tijd<strong>en</strong>s het gev<strong>en</strong> van feedback? Al deze thema's zull<strong>en</strong> aan bod<br />
DECEMBER 2004 - NIEUWS VAN DE AFDELINGEN 35
NIEUWS<br />
VAN DE AFDELINGEN<br />
kom<strong>en</strong>. Tev<strong>en</strong>s zal dieper word<strong>en</strong> ingegaan op non-verbale feedback<br />
<strong>en</strong> het zog<strong>en</strong>aamde Johari v<strong>en</strong>ster als refer<strong>en</strong>tiekader.<br />
Deze workshop is e<strong>en</strong> interactieve bije<strong>en</strong>komst. Iedere deelnemer<br />
ontvangt bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> set steekkaartjes als geheug<strong>en</strong>steuntje.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Raadzaal van de Hogeschool West-Vlaander<strong>en</strong>, Karel<br />
De Goedelaan 5, Kortrijk.<br />
Datum: dinsdag 22 februari 2005 om 20u00.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat tot 18 februari 2005.<br />
Aantal deelnemers beperkt tot 20.<br />
Referte: VOZWVFEEDB.<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
ZUID-WEST-VLAANDEREN<br />
11.01.2005 Nieuwjaarsdrink, Raadskelder onder het<br />
stadhuis Kortrijk, 20u00<br />
19.01.2005 Kinepolis achter de scherm<strong>en</strong>, Kortrijk,<br />
18u30<br />
28.01.2005 Bowling, Bowling Zuidpand, Roeselare, 20u00<br />
07.02.2005 Bedrijfsbezoek UCO, G<strong>en</strong>t, 18u30<br />
11.02.2005 Muzikale humor:TV tunes K.N.T.,<br />
Wevelgem, 20u15<br />
22.02.2005 Lezing: Feedback, Kortrijk, 20u00<br />
05.03.2005: Culinair et<strong>en</strong>tje, 19u30<br />
19.03.2005 Boogschiet<strong>en</strong>, Kortrijk, 15u00<br />
15 of 22.04.2005: Algem<strong>en</strong>e led<strong>en</strong>vergadering, 19u30<br />
eind mei 2005: Wijndegustatie<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
OOST-VLAANDEREN<br />
BROUWERIJ MORT SUBITE<br />
donderdag 10 februari 2005<br />
Geschrift<strong>en</strong>, opgesteld door geestelijk<strong>en</strong>, mak<strong>en</strong> in 1604 voor het<br />
eerst gewag van e<strong>en</strong> boerderij-brouwerij in het pittoreske<br />
Pajott<strong>en</strong>land. De brouwerij in het Vlaams-Brabantse Kobbegem<br />
werd op het einde van de 17de eeuw verder uitgebouwd door<br />
Joris Van der Hasselt <strong>en</strong> later door de verwante familie De<br />
Keersmaeker.<br />
Na verloop van tijd ging de brouwerij zich specialiser<strong>en</strong> in het<br />
producer<strong>en</strong> van geuzebier onder de naam Mort Subite. Het bier<br />
heeft niets van zijn auth<strong>en</strong>tiek karakter verlor<strong>en</strong>. De brouwerij<br />
behoort tot het select gezelschap brouwerij<strong>en</strong> dat op artisanale<br />
wijze geuze produceert. Het proces van spontane gisting is uniek<br />
omdat de luchtsam<strong>en</strong>stelling <strong>en</strong> de klimatologische omstandighed<strong>en</strong><br />
in de Z<strong>en</strong>nevallei <strong>en</strong> het Pajott<strong>en</strong>land nerg<strong>en</strong>s te ev<strong>en</strong>ar<strong>en</strong><br />
zijn.<br />
Mort Subite is e<strong>en</strong> product dat past bij de g<strong>en</strong>eugt<strong>en</strong> des lev<strong>en</strong>s.<br />
Dat vraagt om e<strong>en</strong> onderzoek!<br />
36 NIEUWS VAN DE AFDELINGEN - DECEMBER 2004 <br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Brouwerij De Keersmaeker, Lierput 1, Kobbegem.<br />
Datum: donderdag 10 februari 2005 om 18u30.<br />
Kostprijs: gratis voor VIK-led<strong>en</strong> op vertoon van hun lidmaatschapskaart,<br />
niet-led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> 2,00 EUR.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat. Het aantal deelnemers<br />
is beperkt tot 25, dus vlug inschrijv<strong>en</strong> is de boodschap!<br />
Referte: BBOVLMORTS.<br />
NIEUWJAARSCONCERT<br />
zondag 23 januari 2005<br />
Op zondag 23 januari 2005 organiser<strong>en</strong> de afdeling<strong>en</strong> Oost-<br />
Vlaander<strong>en</strong> <strong>en</strong> Waasland hun traditionele nieuwjaarsconcert,<br />
gevolgd door e<strong>en</strong> al ev<strong>en</strong> traditionele receptie.<br />
Het concert wordt gebracht door “Panache”, e<strong>en</strong> dynamische<br />
groep musici ver<strong>en</strong>igd in e<strong>en</strong> tijdloos <strong>en</strong>semble dat lichtklassieke<br />
muziek in de ruimste zin van het woord vertolkt. Het orkest<br />
Panache laat de aula oplev<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> frisse melodie, e<strong>en</strong> onvergetelijke<br />
klassieker <strong>en</strong> e<strong>en</strong> zwierige wals.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Aula, Universiteit G<strong>en</strong>t, Volderstraat, G<strong>en</strong>t.<br />
Datum: zondag 23 januari 2005 om 09u30.<br />
Kostprijs: gratis voor g<strong>en</strong>odigd<strong>en</strong>, led<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun partner.<br />
Inschrijving vereist: VIK.ovl@skynet.be<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
OOST-VLAANDEREN<br />
20.12.2004 Lezing "Belegg<strong>en</strong>", G<strong>en</strong>t, 20u30<br />
23.01. 2005 Nieuwjaarsconcert <strong>en</strong> aperitief i.s.m.<br />
Afdeling Waasland, G<strong>en</strong>t<br />
10.02.2005 Bezoek brouwerij Mort Subite, Kobbegem,<br />
18u30<br />
16.03.2005 Laserschooting in The Zone, G<strong>en</strong>t<br />
20.04.2005 Paintball, Eeklo<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
VOOR ALLE ACTIVITEITEN:<br />
ZIE OOK ONZE VERNIEUWDE<br />
WEBSITE:<br />
www.vik.be
NIEUWS<br />
VAN DE AFDELINGEN<br />
WAASLAND<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
WAASLAND<br />
23.01.2005 Nieuwjaarsconcert <strong>en</strong> aperitief i.s.m.<br />
Afdeling Oost-Vlaander<strong>en</strong>, G<strong>en</strong>t<br />
februari 2005 Bezoek brandweerkazerne Bever<strong>en</strong><br />
maart 2005 Bedrijfsbezoek Newtec Sint-Niklaas<br />
april 2005 Achter de scherm<strong>en</strong> van Siniscoop<br />
Sint-Niklaas<br />
mei 2005 Culturele uitstap Romanmol<strong>en</strong><br />
02.06.2005 Algem<strong>en</strong>e led<strong>en</strong>vergadering<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
LEUVEN-HAGELAND<br />
PROVINCIEHUIS VLAAMS-BRABANT<br />
vrijdag 18 februari 2005<br />
E<strong>en</strong> bezoek aan het provinciehuis van Vlaams-Brabant is voor<br />
e<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieur beslist de moeite waard: e<strong>en</strong> uniek concept, architectuur<br />
van de hand van de Portugees Gonçalo Sousa Byrne, de<br />
integratie van hed<strong>en</strong>daagse kunst in publieke ruimt<strong>en</strong> <strong>en</strong> bov<strong>en</strong>-<br />
Zelfkleverslag<br />
Maandelijks del<strong>en</strong> we met de stickeractie e<strong>en</strong> aantal prijz<strong>en</strong> uit. Kleef uw<br />
VIK-sticker op e<strong>en</strong> leuke plaats (auto, fiets, briev<strong>en</strong>bus, <strong>en</strong>z.). U kunt in de<br />
prijz<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> att<strong>en</strong>te collega uw sticker opmerkt <strong>en</strong> ons dat meldt.<br />
Ing. Frank Van Hecke (nummerplaat EPD 139) uit Drong<strong>en</strong> <strong>en</strong> Ing. Erik<br />
Hermie (nummerplaat HWW 233) uit G<strong>en</strong>t, vond<strong>en</strong> hun nummerplaat in<br />
e<strong>en</strong> van onze vorige uitgav<strong>en</strong>. Hun prijs werd h<strong>en</strong> inmiddels reeds toegezond<strong>en</strong>.<br />
Uit de nummerplat<strong>en</strong> die onze fulltime speurploeg doorseinde, loott<strong>en</strong> we<br />
de volg<strong>en</strong>de nummers:<br />
Als e<strong>en</strong> van deze nummerplat<strong>en</strong> de uwe is, stuur dan e<strong>en</strong> kopie van het<br />
inschrijvingsbewijs <strong>en</strong> van uw VIK-lidkaart op naar het VIK-secretariaat,<br />
t.a.v. Francine Demaret, Her<strong>en</strong>talsebaan 643 Wommelgem, fax: 03 259 11 01,<br />
e-mail: francine.demaret@vik.be<br />
Succes!<br />
di<strong>en</strong> is het monum<strong>en</strong>t gebouwd volg<strong>en</strong>s de principes van duurzaam<br />
bouw<strong>en</strong>.<br />
In de tor<strong>en</strong>, met elf verdieping<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> de meeste provincieambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong><br />
hun werkplek. De lage vleugels bied<strong>en</strong> onderdak aan<br />
de gouverneur, de gedeputeerd<strong>en</strong>, de provinciegriffier <strong>en</strong> hun<br />
medewerkers. Op het gelijkvloers vind<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> infobalie <strong>en</strong><br />
eig<strong>en</strong>tijdse ontvangstruimte. Tijd<strong>en</strong>s deze rondleiding bied<strong>en</strong> we<br />
u de kans om nader k<strong>en</strong>nis te mak<strong>en</strong> met het concept, de architectuur,<br />
de kunst, de werking van de provincie <strong>en</strong> de technische<br />
ruimt<strong>en</strong> van dit unieke bouwwerk.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Provinciehuis, Provincieplein 1, Leuv<strong>en</strong>.<br />
Datum: vrijdag 18 februari 2005 om 14u00.<br />
Kostprijs: gratis voor alle VIK-led<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun partner, niet-led<strong>en</strong><br />
betal<strong>en</strong> 5 EUR.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat.<br />
Referte: BBLVNPROVI.<br />
KALENDER 2004 - 2005<br />
LEUVEN-HAGELAND<br />
28.01.2005 Nieuwjaarsreceptie<br />
18.02.2005 Bezoek Provinciehuis Vlaams-Brabant,<br />
Leuv<strong>en</strong><br />
17.03.2005 Kaas- <strong>en</strong> wijnavond, Pell<strong>en</strong>berg<br />
Inschrijv<strong>en</strong> voor alle activiteit<strong>en</strong>:<br />
ing@vik.be<br />
tel.03 259 11 00 - fax 03 259 11 01<br />
BYR 111 GNA 607 HDV 879 LDB 256 PDN 107<br />
DECEMBER 2004 - NIEUWS VAN DE AFDELINGEN 37
INGENIEUR EN OPLEIDING<br />
38 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> GROEP T<br />
ontwerp<strong>en</strong> testbank<br />
voor Jungheinrich<br />
VAN BEDRIJFSBEZOEK TOT MANAGEMENTPRIJS<br />
LEUVEN. Vier jaar geled<strong>en</strong> ging<strong>en</strong> Rik<br />
Adria<strong>en</strong>s <strong>en</strong> Pieter Leemans als<br />
schuchtere eerstejaars mee op<br />
bedrijfsbezoek bij Jungheinrich in<br />
Haasrode. Vorig academiejaar ontwierp<strong>en</strong><br />
ze in opdracht van hetzelfde<br />
bedrijf e<strong>en</strong> testbank voor de sturing<br />
van e<strong>en</strong> veelgebruikt type heftruck.<br />
Het ontwerp bestaat niet alle<strong>en</strong> op<br />
papier, het werkt ook in de praktijk <strong>en</strong><br />
bewijst bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> economisch r<strong>en</strong>dabel<br />
te zijn.<br />
Voor hun ondernemingsproject bij<br />
Jungheinrich ontving<strong>en</strong> Rik <strong>en</strong> Pieter<br />
de Managem<strong>en</strong>tprijs 2004 van KPMG<br />
Belgium, dochter van e<strong>en</strong> van 's<br />
werelds grootste advies- <strong>en</strong> consultancybedrijv<strong>en</strong>.<br />
Jungheinrich is e<strong>en</strong> van de “vaste klant<strong>en</strong>”<br />
van de bedrijfsbezoek<strong>en</strong> bij GROEP<br />
T. Al tijd<strong>en</strong>s de eerste wek<strong>en</strong> van het academiejaar<br />
word<strong>en</strong> de eerstejaars ing<strong>en</strong>ieur<br />
op die manier in contact gebracht<br />
met de finaliteit van hun opleiding. Het<br />
eerste bezoek in de reeks is steevast e<strong>en</strong><br />
bur<strong>en</strong>bezoek aan e<strong>en</strong> van de talrijke<br />
onderneming<strong>en</strong> in het Leuv<strong>en</strong>se Re-<br />
searchpark. Het is duidelijk e<strong>en</strong> ervaring<br />
die beklijft want to<strong>en</strong> Rik Adria<strong>en</strong>s <strong>en</strong><br />
Pieter Leemans in hun derde jaar begonn<strong>en</strong><br />
uit te kijk<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> ondernemingsproject,<br />
herinnerd<strong>en</strong> zij zich nog lev<strong>en</strong>dig<br />
het bezoek aan Jungheinrich. E<strong>en</strong> telefoontje<br />
met Ing. Louis Van Acker, to<strong>en</strong>malig<br />
werkplaatsleider, volstond voor de<br />
start van e<strong>en</strong> boei<strong>en</strong>de én lon<strong>en</strong>de<br />
sam<strong>en</strong>werking.<br />
Heftrucks<br />
Jungheinrich België maakt deel uit van<br />
het Jungheinrich-concern dat met vestiging<strong>en</strong><br />
in 24 land<strong>en</strong> over de hele wereld<br />
tot de belangrijkste produc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> behoort<br />
van interne transportmiddel<strong>en</strong>, goeder<strong>en</strong>behandelings-<br />
<strong>en</strong> magazijnsystem<strong>en</strong>. Het<br />
bedrijf heeft zich de voorbije 50 jaar ontwikkeld<br />
tot e<strong>en</strong> toonaangev<strong>en</strong>de di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>er<br />
die zijn klant<strong>en</strong> totaaloplossing<strong>en</strong><br />
biedt voor alle mogelijke logistieke<br />
uitdaging<strong>en</strong>. Jungheinrich is vooral<br />
bek<strong>en</strong>d voor zijn heftrucks. Het bedrijf<br />
produceert er in alle mat<strong>en</strong> <strong>en</strong> gewicht<strong>en</strong>:<br />
van low-lift trucks, hoogstapelaars, order<br />
pickers <strong>en</strong> reach trucks om te operer<strong>en</strong> in<br />
smalle gang<strong>en</strong>, tot de klassieke drie- of<br />
vierwielige EFG vorkheftrucks. Voor dit<br />
type beslot<strong>en</strong> Rik <strong>en</strong> Pieter in overleg met<br />
het bedrijf e<strong>en</strong> testbank te ontwerp<strong>en</strong>.<br />
”We war<strong>en</strong> op zoek naar e<strong>en</strong> project<br />
waarin we ons kond<strong>en</strong> uitlev<strong>en</strong>”, vertelt<br />
Rik Adria<strong>en</strong>s. “Ge<strong>en</strong> theoretische studie<br />
die je op je studeerkamer achter je computer<br />
uitvoert, maar e<strong>en</strong> echt werk waarvoor<br />
je de hand<strong>en</strong> uit de mouw<strong>en</strong> moet<br />
stek<strong>en</strong>. Iets wat tot e<strong>en</strong> concreet resultaat<br />
leidt waar je opdrachtgever mee aan de<br />
slag kan. Het ontwerp<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> testbank<br />
beantwoordde helemaal aan deze verwachting<strong>en</strong>.<br />
Wat ons ook bijzonder aansprak<br />
was dat er verschill<strong>en</strong>de vakgebied<strong>en</strong><br />
mee gemoeid war<strong>en</strong>, niet alle<strong>en</strong> onze<br />
studierichting automatisering, maar ook<br />
pure mechanica, elektronica, hydraulica,<br />
noem maar op. Ge<strong>en</strong> klus voor vakidiot<strong>en</strong><br />
dus.”<br />
Sturing<br />
In de zomervakantie tuss<strong>en</strong> het derde <strong>en</strong><br />
vierde jaar van hun studie nam het duo<br />
ruim de tijd om zich in het bedrijf in te<br />
werk<strong>en</strong>. Vijf wek<strong>en</strong> lang liep<strong>en</strong> ze stage op<br />
de werkvloer <strong>en</strong> maakt<strong>en</strong> ze k<strong>en</strong>nis met<br />
het hele gamma heftrucks <strong>en</strong> hun diverse<br />
sturing<strong>en</strong>.<br />
”De sturing is e<strong>en</strong> cruciaal onderdeel van<br />
e<strong>en</strong> heftruck”, legt Pieter uit. “De motor<br />
van zo'n tuig moet e<strong>en</strong> grote <strong>en</strong> vooral telk<strong>en</strong>s<br />
wissel<strong>en</strong>de belasting aankunn<strong>en</strong>.<br />
Om vlot te kunn<strong>en</strong> versnell<strong>en</strong> <strong>en</strong> vertrag<strong>en</strong><br />
is e<strong>en</strong> degelijke elektronische sturing<br />
nodig. Traditioneel wordt e<strong>en</strong> gelijkstroomsturing<br />
gebruikt, de laatste tijd<br />
schakelt Jungheinrich almaar meer over
Van Links naar rechts: Ing. Louis van Acker, hoofd afdeling reserveonderdel<strong>en</strong> bij<br />
Jungheinrich <strong>en</strong> copromotor, de winnaars Pieter Leemans <strong>en</strong> Rik Adria<strong>en</strong>s, promotor dr.<br />
ir. Jero<strong>en</strong> Buijs, doc<strong>en</strong>t bij GROEP T.<br />
naar wisselstroom omdat dit e<strong>en</strong> hoger<br />
r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t oplevert.”<br />
”E<strong>en</strong> defect in de sturing zet het hele toestel<br />
stil”, vervolgt Rik. “Jungheinrich<br />
heeft dan ook e<strong>en</strong> uitgebreid team van<br />
techniekers op de be<strong>en</strong> om ev<strong>en</strong>tuele<br />
defect<strong>en</strong> onmiddellijk te gaan herstell<strong>en</strong>.<br />
Die m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> onder tijdsdruk want<br />
ze will<strong>en</strong> de klant zo vlug mogelijk uit de<br />
nood help<strong>en</strong>. Daarom is het belangrijk<br />
dat zij snel <strong>en</strong> efficiënt e<strong>en</strong> diagnose kunn<strong>en</strong><br />
stell<strong>en</strong>. En daarvoor heb je e<strong>en</strong> testbank<br />
nodig. Als e<strong>en</strong> sturing volledig vervang<strong>en</strong><br />
moet word<strong>en</strong>, kan het bedrijf nu<br />
dankzij ons ontwerp ook eig<strong>en</strong> ruilsturing<strong>en</strong><br />
aanbied<strong>en</strong>.”<br />
R<strong>en</strong>dabel<br />
Het is opvall<strong>en</strong>d hoe soepel <strong>en</strong> creatief de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
de vertaalslag kond<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> van theorie naar<br />
de vaak weerbarstige praktijk.<br />
Op het einde van hun stage zag<strong>en</strong> Rik <strong>en</strong><br />
Pieter hoe e<strong>en</strong> zwaar beschadigde EFG<br />
truck het bedrijf werd binn<strong>en</strong>gebracht.<br />
Die was rijp voor de schroothoop maar de<br />
meeste onderdel<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>in war<strong>en</strong> nog<br />
intact. Dit bracht h<strong>en</strong> op het lumineuze<br />
idee om het afgedankte exemplaar om te<br />
bouw<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> testbank. Ze haald<strong>en</strong><br />
alles wat overbodig was eraf, zaagd<strong>en</strong> de<br />
machine in twee <strong>en</strong> kortt<strong>en</strong> het zo e<strong>en</strong><br />
heel stuk in. Ze bedacht<strong>en</strong> ook system<strong>en</strong><br />
om zowel op het hydraulisch circuit als op<br />
de wielaandrijving belasting te simuler<strong>en</strong>.<br />
Het resultaat is e<strong>en</strong> compact apparaat<br />
waarmee snel <strong>en</strong> efficiënt nagegaan kan<br />
word<strong>en</strong> wat er precies aan e<strong>en</strong> defecte<br />
sturing scheelt.<br />
De kroon op Rik <strong>en</strong> Pieters werk is het<br />
financiële plaatje. In e<strong>en</strong> gedetailleerde<br />
kost<strong>en</strong>-bat<strong>en</strong>analyse ton<strong>en</strong> ze zwart op<br />
wit aan dat hun testbank niet alle<strong>en</strong> technisch<br />
op punt staat maar ook daadwerkelijk<br />
r<strong>en</strong>dabel is voor het bedrijf.<br />
Deze studie van de managem<strong>en</strong>taspect<strong>en</strong><br />
van de technologie leverde h<strong>en</strong> de KPMG<br />
Managem<strong>en</strong>tprijs op.<br />
Louis Van Acker, inmiddels hoofd van de<br />
afdeling reserveonderdel<strong>en</strong> bij Jungheinrich<br />
<strong>en</strong> copromotor van het bekroonde<br />
werk, bevestigt dat de testbank operationeel<br />
is. “We z<strong>en</strong>d<strong>en</strong> de binn<strong>en</strong>gekom<strong>en</strong><br />
sturing<strong>en</strong> niet langer onmiddellijk naar<br />
Duitsland, maar test<strong>en</strong> eerst hier om te<br />
zi<strong>en</strong> wat we zelf kunn<strong>en</strong> reparer<strong>en</strong>. Zo sla-<br />
g<strong>en</strong> we erin om onze klant<strong>en</strong> nog beter <strong>en</strong><br />
sneller te bedi<strong>en</strong><strong>en</strong>.” Over het werk van<br />
beide GROEP T'ers heeft hij dan ook<br />
niets dan lof. Ing<strong>en</strong>ieursstud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die<br />
niet alle<strong>en</strong> technologisch stevig in de<br />
scho<strong>en</strong><strong>en</strong> staan, maar ook financieel van<br />
want<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> kom je volg<strong>en</strong>s hem niet<br />
elke dag teg<strong>en</strong>.<br />
Geolied<br />
Ir. Jero<strong>en</strong> Buys, doc<strong>en</strong>t bij GROEP T <strong>en</strong><br />
trotse promotor, wijst op de geoliede<br />
sam<strong>en</strong>werking tuss<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, doc<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong> bedrijf maar ook op de grote zelfstandigheid<br />
die Rik <strong>en</strong> Pieter aan de dag hebb<strong>en</strong><br />
gelegd. Het is hem ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s opgevall<strong>en</strong><br />
hoe soepel <strong>en</strong> creatief zij de vertaalslag<br />
kond<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> van theorie naar<br />
de vaak weerbarstige praktijk.<br />
De laureat<strong>en</strong> zelf kijk<strong>en</strong> inmiddels verder.<br />
Rik Adria<strong>en</strong>s heeft zich ingeschrev<strong>en</strong> aan<br />
de Cork University in Ierland om er managem<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong> marketing te studer<strong>en</strong>. Pieter<br />
Leemans kijkt ernaar uit om zijn oude<br />
droom waar te mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> tweede<br />
diploma te behal<strong>en</strong>, nl. dat van handelsing<strong>en</strong>ieur.<br />
Beid<strong>en</strong> zijn het erover e<strong>en</strong>s dat<br />
Jungheinrichs heftrucks hun toekomstplann<strong>en</strong><br />
op e<strong>en</strong> hoger niveau heeft getild.<br />
Yves PERSOONS<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 39
INGENIEUR EN OPLEIDING<br />
OOSTENDE. Afgelop<strong>en</strong> zomer heeft<br />
e<strong>en</strong> team stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van de KHBO in<br />
het kader van het labo micro-elektronica<br />
in Bordeaux kunn<strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong> aan<br />
e<strong>en</strong> parabolische vluchtcampagne van<br />
de ESA (European Space Ag<strong>en</strong>cy). De<br />
stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> de parabolische<br />
vlooi<strong>en</strong>sprong<strong>en</strong> <strong>en</strong> de vlucht<br />
tot e<strong>en</strong> goed einde gebracht, ook hun<br />
experim<strong>en</strong>t werd succesvol uitgevoerd.<br />
Het betrof e<strong>en</strong> onderzoek naar kristallisatie<br />
in gewichtloze toestand, waarg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
door e<strong>en</strong> prototype PCDF CCD<br />
Camera.<br />
Het was de eerste keer dat e<strong>en</strong> team<br />
Vlaamse hogeschoolstud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> door de<br />
ESA werd uitg<strong>en</strong>odigd om deel te<br />
nem<strong>en</strong> aan de Parabolic Flight<br />
Campaign. Dries Claerbout, Dieter<br />
Schep<strong>en</strong>s <strong>en</strong> Trevor Marreyt zijn<br />
inmiddels afgestudeerd <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met<br />
de parabolische ervaring e<strong>en</strong> streepje<br />
voor bij het solliciter<strong>en</strong>. Jero<strong>en</strong><br />
Lambert, wet<strong>en</strong>schappelijk medewerker<br />
van het labo micro-elektronica,<br />
droomt al luidop van nieuwe (semi-)<br />
ruimteavontur<strong>en</strong>.<br />
40 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Oost<strong>en</strong>ds stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
neemt e<strong>en</strong><br />
hoge vlucht<br />
Kriebels in de buik<br />
Van onze redacteur<br />
Doc<strong>en</strong>te Ing. Dorine Gevaert <strong>en</strong> oud-doc<strong>en</strong>t ir. Jozef Vanneuville reisd<strong>en</strong><br />
mee af naar Bordeaux om de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hart onder de riem te<br />
stek<strong>en</strong> <strong>en</strong> de vlucht te volg<strong>en</strong> vanuit het controlec<strong>en</strong>trum van<br />
Novespace, het bedrijf dat de logistiek van de parabolische vlucht<strong>en</strong><br />
van de ESA voor zijn rek<strong>en</strong>ing neemt. Het team verzamelde in<br />
Merignac waar het vluchtc<strong>en</strong>trum van Novespace gevestigd is.<br />
Vluchtc<strong>en</strong>trum is e<strong>en</strong> groot woord. Het is eerder e<strong>en</strong> grote hangar,<br />
waar de omgebouwde Airbus A300 klaargemaakt wordt voor de bijzondere<br />
vlucht.<br />
In de zweefruimte van het vliegtuig moet<strong>en</strong> nl. zetels <strong>en</strong> alles wat<br />
maar <strong>en</strong>igszins los kan zitt<strong>en</strong>, verwijderd word<strong>en</strong>. Parabolische vlucht<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> veelal aangew<strong>en</strong>d voor de industrie, voor onderzoek in<br />
micro-gravity (minimale zwaartekracht). Vooral toepassing<strong>en</strong> in de<br />
g<strong>en</strong>eeskunde <strong>en</strong> de fysica word<strong>en</strong> er getest. Ook universiteit<strong>en</strong> mak<strong>en</strong><br />
gebruik van de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> voor onderzoek met exacte parameters zonder<br />
zwaartekracht. Eén keer per jaar nodigt de ESA stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>teams
team<br />
Ruimteonderzoek gesponsord<br />
door VIK, IMEC <strong>en</strong> Telindus<br />
uit heel Europa uit. De bedoeling<br />
is tweeërlei: <strong>en</strong>erzijds het<br />
onderzoek stimuler<strong>en</strong> én<br />
anderzijds jonge tal<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
warm mak<strong>en</strong> voor onderzoek<br />
in de ruimte <strong>en</strong> ruimtevaart.<br />
Interdisciplinaire<br />
vlucht<br />
“Het was warm in de vliegtuigcabine,<br />
er was weinig luchtverversing. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
was het e<strong>en</strong> ruwe vlucht.<br />
Ik ontk<strong>en</strong> niet dat ik e<strong>en</strong> lichte vorm<br />
van paniek ervar<strong>en</strong> heb.”<br />
Gedur<strong>en</strong>de 10 dag<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> de tijd om hun experim<strong>en</strong>t in de zweefruimte<br />
van het vliegtuig op te bouw<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> 30-tal teams uit diverse Europese land<strong>en</strong> nam<strong>en</strong> aan<br />
de twee vlucht<strong>en</strong> deel. Naast het team van de KHBO (Katholieke Hogeschool Brugge-<br />
Oost<strong>en</strong>de) was ons land ook verteg<strong>en</strong>woordigd door e<strong>en</strong> team van de faculteit fysica van<br />
de universiteit van Luik. Hun onderzoek had betrekking op het synchroon zwemm<strong>en</strong> van<br />
e<strong>en</strong> school alvinvisjes in gewichtloze toestand. Je moet het maar bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong>.<br />
Opvall<strong>en</strong>d was trouw<strong>en</strong>s de aanwezigheid van zeer uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de disciplines in de<br />
onderzoeksteams: elektro-mechanica, fysica, chemie, tandartsstud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, zelfs fysiolog<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> psycholog<strong>en</strong> én e<strong>en</strong> filmschool.<br />
De Oost<strong>en</strong>dse experim<strong>en</strong>tbox woog 100 kg zwaar <strong>en</strong> was volledig door de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zelf<br />
opgebouwd. Dat moest nu in de cabine word<strong>en</strong> vastgeschroefd op e<strong>en</strong> vooraf bepaalde<br />
plaats. De Oost<strong>en</strong>dse stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> e<strong>en</strong> strategische plaats gekoz<strong>en</strong> recht teg<strong>en</strong>over<br />
e<strong>en</strong> team van Italiaanse schon<strong>en</strong>. Je zou voor minder gaan zwev<strong>en</strong>. Het controleteam<br />
van Novespace liet niets aan het toeval over. Iedere vijs werd zorgvuldig gecontroleerd.<br />
To<strong>en</strong> alle teams het licht op gro<strong>en</strong> kreg<strong>en</strong>, kond<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zich klaarmak<strong>en</strong><br />
voor de voorbereid<strong>en</strong>de vlucht.<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 41
“In e<strong>en</strong> mum van tijd ga je van 0G<br />
(gewichtloosheid) naar 2G (dubbele zwaartekracht).<br />
Dat is wat anders dan e<strong>en</strong> roetsjbaan in Walibi.”<br />
Van 0G naar 2G<br />
Voor de vlucht<strong>en</strong> di<strong>en</strong>d<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> medische controle te ondergaan.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> di<strong>en</strong>de iedere<strong>en</strong> e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t<br />
te ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong> waarmee hij/zij zich<br />
akkoord verklaarde voor het nem<strong>en</strong> van<br />
medicijn<strong>en</strong> voor het vlieg<strong>en</strong>: één amfitaminepil<br />
in combinatie met twee andere<br />
pill<strong>en</strong> om het spijsverterings- <strong>en</strong> z<strong>en</strong>uwstelsel<br />
wat aan band<strong>en</strong> te legg<strong>en</strong>. Die<br />
medicatie is vrij sterk waardoor e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong><br />
verdovingsverschijnsel optreedt.<br />
Zonder de amfitaminepil zou je kunn<strong>en</strong> in<br />
slaap vall<strong>en</strong>, <strong>en</strong> dat is niet de bedoeling<br />
van zo'n vlucht. Eén amfetaminepilletje<br />
werkt niet verslav<strong>en</strong>d, maar sportbeoef<strong>en</strong>aars<br />
zoud<strong>en</strong> wel positief kunn<strong>en</strong> plass<strong>en</strong><br />
bij e<strong>en</strong> dopingcontrole. E<strong>en</strong> Waals journalist<br />
die de briefing voor de veiligheidsinstructies<br />
had gemist, werd onverbiddelijk<br />
geweigerd omdat zijn verzekering niet<br />
geldig zou zijn.<br />
Tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> voorbereid<strong>en</strong>de vlucht werd<strong>en</strong><br />
5 parabol<strong>en</strong> uitgevoerd om de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
te lat<strong>en</strong> w<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan de toestand<br />
van gewichtloosheid. “Ik kan u verzeker<strong>en</strong><br />
dat het de eerste keer bijzonder raar<br />
doet”, getuigt wet<strong>en</strong>schappelijk medewerker<br />
Jero<strong>en</strong> Lambert. “Het was warm in<br />
de vliegtuigcabine, er was weinig luchtverversing.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> was het e<strong>en</strong> ruwe<br />
vlucht. Ik ontk<strong>en</strong> niet dat ik e<strong>en</strong> lichte<br />
vorm van paniek ervar<strong>en</strong> heb. Je krijgt<br />
echt kriebels in de buik. Maar dat w<strong>en</strong>t<br />
heel snel. Tuss<strong>en</strong> twee parabol<strong>en</strong> was ons<br />
aangerad<strong>en</strong> e<strong>en</strong> klontje suiker te et<strong>en</strong>.<br />
Van ons team is niemand ziek geword<strong>en</strong><br />
42 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
<strong>en</strong> daar zijn we behoorlijk<br />
fier op. Het mom<strong>en</strong>t dat<br />
de vloer van het vliegtuig<br />
onder je voet<strong>en</strong> weggaat,<br />
is wel bijzonder<br />
bevreemd<strong>en</strong>d. Dat geeft<br />
e<strong>en</strong> heel apart gevoel.<br />
Het vliegtuig duikt naar<br />
b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> (of omhoog) in<br />
e<strong>en</strong> hoek van 45 grad<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> daalt 2,5 kilometer in<br />
20 second<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong> mum<br />
van tijd ga je van 0G<br />
(gewichtloosheid) naar<br />
2G (dubbele zwaartekracht).<br />
Dat is wat<br />
anders dan e<strong>en</strong> roetsjbaan<br />
in Walibi. Maar toch<br />
slaag je er snel in je<br />
beweging<strong>en</strong> te controler<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> maak je e<strong>en</strong> koprol<br />
als e<strong>en</strong> volleerde ruimtevaarder<br />
die al maand<strong>en</strong><br />
in e<strong>en</strong> ruimtestation vertoeft.<br />
Die voorbereid<strong>en</strong>de vlucht was<br />
noodzakelijk <strong>en</strong> vijf parabol<strong>en</strong> war<strong>en</strong> echt<br />
wel voldo<strong>en</strong>de. Je hebt zo de kriebels in je<br />
buik dat je gewoonweg niet zou kunn<strong>en</strong><br />
werk<strong>en</strong>. Vreemd g<strong>en</strong>oeg verwerk<strong>en</strong> je hers<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
dat gevoel na <strong>en</strong>kele dag<strong>en</strong>, zodat<br />
je je als e<strong>en</strong> vis in het water voelt tijd<strong>en</strong>s<br />
de experim<strong>en</strong>tele vlucht. Althans de<br />
meest<strong>en</strong> toch. Zo hebb<strong>en</strong> we ons zeer op<br />
ons gemak gevoeld bij het uitvoer<strong>en</strong> van<br />
ons experim<strong>en</strong>t.”<br />
“Bedoeling van dit<br />
experim<strong>en</strong>t was de vlam voor<br />
ruimtevaart aan te wakker<strong>en</strong>.<br />
Dat is volledig gelukt.”<br />
Veiligheid bov<strong>en</strong> alles<br />
Vervolg<strong>en</strong>s werd<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> verdeeld<br />
over de twee experim<strong>en</strong>tele vlucht<strong>en</strong>.<br />
Hetzelfde experim<strong>en</strong>t kon dus twee<br />
keer herhaald word<strong>en</strong>. De Oost<strong>en</strong>dse<br />
experim<strong>en</strong>t<strong>en</strong>doos hield stand. Het proces<br />
van kristallisatie kon op beeld word<strong>en</strong><br />
vastgelegd. De resultat<strong>en</strong> van het onderzoek<br />
word<strong>en</strong> nu verder geanalyseerd door<br />
e<strong>en</strong> onderzoeksteam van IMEC. Maar<br />
bov<strong>en</strong>al was het voor de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
buit<strong>en</strong>gewone ervaring. Hoog in de ruimte<br />
legd<strong>en</strong> ze internationale contact<strong>en</strong> met<br />
Italiaanse <strong>en</strong> andere teams. Of ze hierbij<br />
ook vlinders in de buik kreg<strong>en</strong>, lat<strong>en</strong> we<br />
Je zou voor minder gaan zwev<strong>en</strong><br />
Het Oost<strong>en</strong>dse team met v.l.n.r. wet<strong>en</strong>schappelijk medewerker<br />
Jero<strong>en</strong> Lambert, de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> Jozef Vanneuville <strong>en</strong><br />
Dorine Gevaert, <strong>en</strong> de aanstorm<strong>en</strong>de ing<strong>en</strong>ieurs Trevor<br />
Marreyt, Dieter Schep<strong>en</strong>s <strong>en</strong> Dries Claerbout.<br />
wijselijk in het midd<strong>en</strong>.<br />
De hele groep g<strong>en</strong>oot trouw<strong>en</strong>s van de<br />
s<strong>en</strong>satie. Op twee stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> na: e<strong>en</strong>tje<br />
was tijd<strong>en</strong>s de voorbereid<strong>en</strong>de vlucht zo<br />
ziek als e<strong>en</strong> hond geword<strong>en</strong> <strong>en</strong> werd aangerad<strong>en</strong><br />
de eig<strong>en</strong>lijke experim<strong>en</strong>t<strong>en</strong>vlucht<br />
niet mee te mak<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> andere viel t<strong>en</strong><br />
prooi aan e<strong>en</strong> merkwaardig verschijnsel<br />
<strong>en</strong> zag in gewichtloze toestand de wereld<br />
op zijn kop. Gelukkig was het van voorbijgaande<br />
aard. De twee pechvogels werd<strong>en</strong><br />
opgevang<strong>en</strong> door het medisch team.<br />
“Eig<strong>en</strong>lijk was dit e<strong>en</strong> van de veiligste<br />
vlucht<strong>en</strong> van de wereld”, weet Jero<strong>en</strong><br />
Lambert. “De hoofdpiloot was e<strong>en</strong> Franse<br />
testpiloot die zich gespecialiseerd heeft<br />
in paraboolvlucht<strong>en</strong>. Er war<strong>en</strong> 4 pilot<strong>en</strong><br />
aan boord die elkaar afwisseld<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
parabool beschrijv<strong>en</strong> bij vrije val vergt<br />
immers heel wat conc<strong>en</strong>tratie. Twee<br />
boordwerktuigkundig<strong>en</strong> controleerd<strong>en</strong> de<br />
parameters van het vliegtuig. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
war<strong>en</strong> e<strong>en</strong> dokter <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vijftal veiligheidsag<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
aan boord.”<br />
Of hij het opnieuw zou do<strong>en</strong>?<br />
“Onmiddellijk. Ik hoop dat onze hogeschool<br />
opnieuw geselecteerd wordt. We<br />
zijn er al mee bezig <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> e<strong>en</strong> sterk<br />
dossier indi<strong>en</strong><strong>en</strong>.”<br />
Waarop doc<strong>en</strong>te Ing. Dorine Gevaert<br />
inpikt: “Bedoeling van dit experim<strong>en</strong>t was<br />
de vlam voor ruimtevaart aan te wakker<strong>en</strong>.<br />
Dat is volledig gelukt.”<br />
H<strong>en</strong>k VAN NIEUWENHOVE
Opleiding industrieel ing<strong>en</strong>ieur blijft voor discussie zorg<strong>en</strong><br />
Groep T kiest voor vijf jaar<br />
Met ingang van het academiejaar 2007-2008 gaan in alle hogeschol<strong>en</strong> de masterprogramma's<br />
voor industrieel ing<strong>en</strong>ieur van start. Na de 11 Hautes Ecoles voor<br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieur in Wallonië, kiest ook de Leuv<strong>en</strong>se Groep T voor de vijfjarige<br />
studieduur. Voor de bachelor- <strong>en</strong> masterprogramma's zull<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> kiez<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> Nederlandstalig of e<strong>en</strong> Engelstalig studieprogramma.<br />
Van onze hoofdredacteur<br />
In de vijfjarige opleiding zoals die door<br />
Groep T wordt aangebod<strong>en</strong> (bachelor<br />
3jaar + master 2 jaar), volg<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
het eerste <strong>en</strong> het vierde semester van<br />
de tweejarige masterfase aan de hogeschool.<br />
Het tweede <strong>en</strong> het derde semester<br />
is voorbehoud<strong>en</strong> voor wat de Groep T<br />
noemt 'in-company leertraject in binn<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
buit<strong>en</strong>land'.<br />
Internationale context<br />
De hogeschool wil hiermee de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
zelfstandig <strong>en</strong> gedur<strong>en</strong>de e<strong>en</strong> langere<br />
periode bijkom<strong>en</strong>de ervaring lat<strong>en</strong><br />
opdo<strong>en</strong> in het beroepsveld. Groep T sluit<br />
daarmee aan bij de internationale context<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs bied<strong>en</strong> hun di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> aan<br />
A/041018/40<br />
Ing. Elektronica<br />
Promotiejaar: 1994<br />
Vrij: overe<strong>en</strong> te kom<strong>en</strong><br />
Tal<strong>en</strong>: Nederlands, Engels, Frans,<br />
Duits<br />
Ervaring: Softwareontwikkeling,<br />
Planning, Industriële<br />
Automatisering, Research,<br />
Lesgev<strong>en</strong><br />
Belangstelling:<br />
Softwareontwikkeling, Industriële<br />
Automatisering, Planning,<br />
Berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, Opvolging<br />
Project<strong>en</strong><br />
Regio: Limburg, Vlaams-Brabant<br />
A/041018/41<br />
Ing. Elektronica<br />
Promotiejaar: 2004<br />
Vrij: onmiddellijk<br />
Tal<strong>en</strong>: Nederlands, Engels, Frans<br />
Ervaring: Stage bij Lisec nv te<br />
G<strong>en</strong>k<br />
Belangstelling: Kwaliteitscontrole,<br />
De hogeschool wil de<br />
stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bijkom<strong>en</strong>de<br />
ervaring lat<strong>en</strong> opdo<strong>en</strong> in het<br />
beroepsveld.<br />
waarbij e<strong>en</strong> tweejarige masteropleiding<br />
voor ing<strong>en</strong>ieurs eerder regel is dan uitzondering.<br />
Rector Oosterlinck van de KU Leuv<strong>en</strong> was<br />
bij de op<strong>en</strong>ing van het academiejaar van<br />
de hogeschool van m<strong>en</strong>ing dat de huidige<br />
drieledige structuur (ééncycli, tweecycli<br />
<strong>en</strong> universitair onderwijs) op termijn zal<br />
verdwijn<strong>en</strong>. De rector onderstreepte<br />
nochtans de w<strong>en</strong>s voor het behoud van<br />
het eig<strong>en</strong> profiel van de industrieel <strong>en</strong><br />
Bedrijv<strong>en</strong> die in contact w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te kom<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> of meerdere van deze ing<strong>en</strong>ieurs,<br />
kunn<strong>en</strong> zich in verbinding stell<strong>en</strong> met het VIK-secretariaat.<br />
Meer info over deze jobdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> de mogelijkhed<strong>en</strong> tot inschrijving in deze di<strong>en</strong>st of<br />
contact-name door bedrijv<strong>en</strong>, kan m<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> op: www.vik.be<br />
R&D in farmacie, (petro-) chemie,<br />
voeding<br />
Regio: Limburg, Vlaams-Brabant<br />
A/041018/42<br />
Ing. v<strong>en</strong>tilatie<br />
Promotiejaar: 2003<br />
Vrij: onmiddellijk<br />
Tal<strong>en</strong>: Nederlands, Engels, noties<br />
Frans, Duits<br />
School: Fachhochschule Erfurt<br />
Ervaring: Ing<strong>en</strong>ieur nutsvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />
ervaring in berek<strong>en</strong>ing van<br />
luchttechnische installaties voor<br />
clean rooms (pharmaceutica, laboratoria)<br />
Belangstelling: Studieburaus,<br />
installatiefirma's, pharmaceutische<br />
bedrijv<strong>en</strong><br />
A/041018/43<br />
Ing. Elektromechanica<br />
Promotiejaar: 1987<br />
Vrij: 01/01/2005<br />
Tal<strong>en</strong>: Nederlands, Engels, Frans<br />
Ervaring: Project <strong>en</strong><br />
Onderhoudsmanagem<strong>en</strong>t technische<br />
installaties in gebouw<strong>en</strong>;<br />
begrot<strong>en</strong> <strong>en</strong> beher<strong>en</strong> budgett<strong>en</strong> +<br />
controle facturatie tot 17mil.<br />
EURO/jaar <strong>en</strong> project<strong>en</strong> tot 15<br />
mil.EURO/project. Beheer <strong>en</strong><br />
dagelijkse opvolging van onderhouds<br />
<strong>en</strong> totale waarborg contract<strong>en</strong><br />
Interesse: Facility-, service-,<br />
onderhouds- of projectmanagem<strong>en</strong>t<br />
Regio: Brussel, Oost-Vlaander<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> Antwerp<strong>en</strong><br />
A/041109/44<br />
Ing. Elektromechanica<br />
Promotiejaar: 1987<br />
Vrij: na opzeg<br />
Tal<strong>en</strong>: Nederlands, Engels, Frans<br />
(matig), Duits (matig)<br />
Ervaring: Productieplanning,<br />
Werkvoorbereiding (Bills of<br />
Material), Engineering,<br />
burgerlijk ing<strong>en</strong>ieur. “Door de bachelor<strong>en</strong><br />
masteropleiding<strong>en</strong> ook in het Engels<br />
aan te bied<strong>en</strong> op<strong>en</strong>t Groep T de deur<strong>en</strong><br />
voor internationale stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>”, voegde<br />
de rector eraan toe.<br />
Groep T maakt deel uit van de associatie<br />
van de KU Leuv<strong>en</strong>. Voorhe<strong>en</strong> was Groep T<br />
e<strong>en</strong> beetje solorijder op het terrein van de<br />
onderwijsnett<strong>en</strong>. Ze maakte ge<strong>en</strong> deel uit<br />
van het Nationaal Verbond van het<br />
Katholiek Hoger Onderwijs (NVKHO) dat<br />
in Vlaander<strong>en</strong> de katholieke schol<strong>en</strong> voor<br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieur groepeerde.<br />
Sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong>d<br />
Voor wie het bos niet meer door de bom<strong>en</strong><br />
ziet vatt<strong>en</strong> we ev<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>:<br />
In Wallonië is de opleiding voor industrieel<br />
ing<strong>en</strong>ieur vanaf dit academiejaar<br />
gespreid over 5 jaar. In Vlaander<strong>en</strong><br />
bedraagt de studieduur 4 jaar, aan de<br />
Groep T is dit binn<strong>en</strong>kort 5 jaar.<br />
Ing. Noël LAGAST<br />
GRAAD EN DIPLOMA<br />
Stockbeheer in metaalverwerk<strong>en</strong>de<br />
sector<br />
Interesse: Productieplanning (<strong>en</strong><br />
andere technisch administratieve<br />
functies)<br />
Regio: Antwerp<strong>en</strong>, Limburg<br />
(West)<br />
A/041109/45<br />
Ing. Elektromechanica<br />
Promotiejaar: 2004<br />
Vrij: vrijwel onmiddellijk beschikbaar<br />
Tal<strong>en</strong>: Nederlands, Engels, Frans,<br />
Duits<br />
Ervaring: als scheepswerktuigkundige:<br />
bijstand machinekamerpersoneel<br />
(vakantiewerk& stages aan<br />
boord), thesis bij Indaver.<br />
Interesse: CAD/CAM, ontwerp<br />
<strong>en</strong>gineering, onderhoud, ...<br />
Regio: Antwerp<strong>en</strong><br />
BaMa<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 43
GRAAD EN DIPLOMA<br />
BaMa<br />
BRUSSEL. In het kader van de hervorming<br />
van de opleiding van<br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieurs in ons land<br />
werd in <strong>en</strong>kele bijdrag<strong>en</strong> de evolutie in<br />
Wallonië geschetst, van 4 naar 5 jaar.<br />
Ook werd<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele verschilpunt<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> de Geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> onder de<br />
loupe g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, zoals onder meer de<br />
associaties <strong>en</strong> de accreditering. E<strong>en</strong><br />
land dat met zijn opleiding van<br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieurs op twee verschill<strong>en</strong>de<br />
spor<strong>en</strong> rijdt, maakt het voor<br />
de afgestudeerd<strong>en</strong> die in het buit<strong>en</strong>land<br />
gaan werk<strong>en</strong> moeilijker dan het<br />
al is.<br />
De viol<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> dus dring<strong>en</strong>d op<br />
elkaar te word<strong>en</strong> afgestemd in noord<br />
<strong>en</strong> zuid. Op initiatief van de Vlaamse<br />
Ing<strong>en</strong>ieurskamer werd in Brussel op 27<br />
oktober 2004 e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst gehoud<strong>en</strong><br />
met de Vlaamse departem<strong>en</strong>tshoofd<strong>en</strong><br />
IW&T <strong>en</strong> Bio <strong>en</strong> de directeurs<br />
van de 11 Hautes Ecoles, de schol<strong>en</strong><br />
voor industrieel ing<strong>en</strong>ieurs van de<br />
Franstalige Geme<strong>en</strong>schap. Doel van<br />
de bije<strong>en</strong>komst was na te gaan hoe de<br />
opleiding van industrieel ing<strong>en</strong>ieur in<br />
de beide Geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> wordt<br />
gezi<strong>en</strong> in het licht van de Bolognaverklaring.<br />
Het werd e<strong>en</strong> historische bije<strong>en</strong>komst<br />
waarbij vooral in overweging werd<br />
g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> opleiding van 4 jaar<br />
aan Vlaamse zijde in Europa nog langer<br />
verdedigbaar is. De vraag stell<strong>en</strong><br />
is ze beantwoord<strong>en</strong>.<br />
44 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Het verdeelde België (4)<br />
E<strong>en</strong>dracht maakt<br />
nog steeds macht!<br />
Van onze hoofdredacteur<br />
Het verhaal raakt stilaan bek<strong>en</strong>d. Met<br />
ingang van dit academiejaar kan m<strong>en</strong> in<br />
Wallonië alle<strong>en</strong> nog industrieel ing<strong>en</strong>ieur<br />
word<strong>en</strong> na e<strong>en</strong> opleiding van 5 jaar (3+2).<br />
De eerste cyclus van 3 jaar leidt tot<br />
“Bachelor <strong>en</strong> Sci<strong>en</strong>ces Industrielles”.<br />
De tweede cyclus van 2 jaar leidt tot<br />
“Master <strong>en</strong> Sci<strong>en</strong>ces Industrielles”.<br />
De 11 Hautes Ecoles hebb<strong>en</strong> daarover e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schappelijk akkoord <strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> er<br />
bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> voor dat in de ondertiteling van<br />
de opleiding de titel van industrieel ing<strong>en</strong>ieur<br />
wordt behoud<strong>en</strong>: Master Ingénieur<br />
Industriel <strong>en</strong> Chimie-Biochimie, Construction,<br />
Génie Electrique, Electromécanique<br />
<strong>en</strong> Génie Technologique.<br />
Het Waalse voorbeeld<br />
Midd<strong>en</strong>: dr. Guy Béart, rechts: Ing. Noël Lagast<br />
De directeurs van de 11 HE's (teg<strong>en</strong>hangers<br />
de Vlaamse Departem<strong>en</strong>tshoofd<strong>en</strong>)<br />
hebb<strong>en</strong> zich ver<strong>en</strong>igd in de Association<br />
des Directions des Instituts Supérieurs<br />
Industriels Francophones (ADISIF). Het<br />
ADISIF Interface bureau (in Nam<strong>en</strong>) zorgt<br />
voor de coördinatie van stages, onderzoeksproject<strong>en</strong>,<br />
Europese project<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
vormt de link tuss<strong>en</strong> de bedrijfswereld <strong>en</strong><br />
de HE's. Voorlopig stelt het ADISIF vijf<br />
vaste medewerkers (waaronder één jurist<br />
<strong>en</strong> twee ing<strong>en</strong>ieurs) tewerk. Alle vijf staan<br />
ze op de loonrol van de Franstalige<br />
Geme<strong>en</strong>schap. ADISIF spreekt met één<br />
stem naar de buit<strong>en</strong>wereld <strong>en</strong> voert e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schappelijke publiciteit via folders<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> website voor de werving van<br />
stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. De directeur van ADISIF is dr.<br />
Guy Béart.<br />
In teg<strong>en</strong>stelling<br />
tot Vlaander<strong>en</strong> k<strong>en</strong>t<br />
Wallonië ge<strong>en</strong> associaties<br />
van hogeschol<strong>en</strong> <strong>en</strong> universiteit<strong>en</strong>.<br />
Wallonië k<strong>en</strong>t ook ge<strong>en</strong> internationaal<br />
accrediteringsorgaan, zoals het<br />
Vlaams-Nederlandse Accrediteringsorgaan<br />
(VNAO) dat in D<strong>en</strong> Haag is<br />
gevestigd. Het Waalse decreet verschilt<br />
daarin grondig van het Vlaams decreet. Er<br />
zijn ook nog andere verschilpunt<strong>en</strong>.<br />
Twee spor<strong>en</strong>systeem<br />
Dat de opleiding voor industrieel ing<strong>en</strong>ieur<br />
in het noord<strong>en</strong> <strong>en</strong> het zuid<strong>en</strong> grondig<br />
verschilt, zowel in structuur (studieduur)<br />
als in verwev<strong>en</strong>heid via associaties<br />
<strong>en</strong> de accreditering, kan ge<strong>en</strong> goede zaak<br />
zijn voor de jonge afgestudeerd<strong>en</strong> die hun<br />
diploma in het buit<strong>en</strong>land erk<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />
gehonoreerd w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te zi<strong>en</strong>. Het grote<br />
opzet van de Bolognaverklaring, met<br />
name de transparantie van de diploma's,<br />
gaat in eig<strong>en</strong> land de mist in.<br />
We kunn<strong>en</strong> daarover blijv<strong>en</strong> zeur<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
jammer<strong>en</strong>, maar dit br<strong>en</strong>gt ons ge<strong>en</strong> stap<br />
vooruit. We kunn<strong>en</strong> er ook e<strong>en</strong> communautaire<br />
zaak van mak<strong>en</strong>, maar daar heeft<br />
niemand e<strong>en</strong> boodschap aan, ev<strong>en</strong>min als<br />
iemand er in het buit<strong>en</strong>land zal van wakker<br />
ligg<strong>en</strong>. Wie op e<strong>en</strong> internationaal<br />
forum wil uitlegg<strong>en</strong> dat er vandaag in<br />
België twee soort<strong>en</strong> industrieel ing<strong>en</strong>ieurs<br />
bestaan, slaat e<strong>en</strong> mal figuur.<br />
Onafgezi<strong>en</strong> daarvan, lijkt het ons onrechtvaardig<br />
t<strong>en</strong> opzichte van de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieur, dit twee spor<strong>en</strong>systeem<br />
in stand te will<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>.
Betaalde bedrijfsstage<br />
In heel de discussie of de opleiding nu 4<br />
of 5 jaar zou moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, w<strong>en</strong>st de VIK<br />
de belang<strong>en</strong> van de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> de afgestudeerd<strong>en</strong><br />
c<strong>en</strong>traal te stell<strong>en</strong>. Als het in<br />
de hele wereld de regel is dat e<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieursopleiding<br />
gespreid wordt over 5<br />
jaar, kan Vlaander<strong>en</strong> daar niet teg<strong>en</strong><br />
optorn<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> we vast dat<br />
onze eig<strong>en</strong> industrie snakt naar ing<strong>en</strong>ieurs<br />
die langer stagelop<strong>en</strong> in het<br />
bedrijfslev<strong>en</strong>, weliswaar met behoud van<br />
e<strong>en</strong> degelijke theoretische basisopleiding.<br />
E<strong>en</strong> land dat met<br />
zijn opleiding van<br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieurs<br />
op twee verschill<strong>en</strong>de<br />
spor<strong>en</strong> rijdt,<br />
maakt het voor de<br />
afgestudeerd<strong>en</strong> die<br />
in het buit<strong>en</strong>land<br />
gaan werk<strong>en</strong>,<br />
moeilijker dan het al is.<br />
De Waalse industrie heeft duidelijk gekoz<strong>en</strong><br />
voor e<strong>en</strong> langere <strong>en</strong> betaalde bedrijfsstage,<br />
met behoud van de theoretische<br />
onderbouw van de opleiding. Dit is geblek<strong>en</strong><br />
uit e<strong>en</strong> rec<strong>en</strong>te bevraging door de<br />
Waalse vleugel van Agoria. Door hun<br />
opleiding aan te pass<strong>en</strong> aan de w<strong>en</strong>s van<br />
de industrie, hebb<strong>en</strong> de Waalse Hautes<br />
Ecoles ook resoluut de kaart getrokk<strong>en</strong><br />
van het Europese model (vijfjarige opleiding:<br />
3+ 2). E<strong>en</strong> ontwikkeling die in<br />
Vlaander<strong>en</strong> tot nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong> gestemd heeft.<br />
Dr. Guy Béart, voorzitter ADISIF.<br />
Gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong>-verlegg<strong>en</strong>d<br />
initiatief<br />
De Vlaamse<br />
Ing<strong>en</strong>ieurskamer<br />
besprak e<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ander tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong><br />
drietal bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
met de<br />
Vlaamse departem<strong>en</strong>tshoofd<strong>en</strong>,vervolg<strong>en</strong>s<br />
ook met de<br />
algeme<strong>en</strong> directeurs<br />
van de hogeschol<strong>en</strong>.<br />
Op 27 oktober 2004 organiseerde<br />
de VIK e<strong>en</strong> gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong>overschrijd<strong>en</strong>de bije<strong>en</strong>komst<br />
met de Waalse directeurs van<br />
de 11 Hautes Ecoles.<br />
Dr. Guy Béart, directeur van ADISIF, zette<br />
uite<strong>en</strong> hoe de opleiding voor industrieel<br />
ing<strong>en</strong>ieur vanaf dit academiejaar aan<br />
Waalse zijde verloopt; departem<strong>en</strong>tshoofd<br />
ir. Jef Vanroy deed hetzelfde<br />
nam<strong>en</strong>s zijn Vlaamse collega's. Beide<br />
woordvoerders bekek<strong>en</strong> de verschilpunt<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> Wallonië <strong>en</strong> Vlaander<strong>en</strong>.<br />
Zoveel is duidelijk: op deze historische<br />
bije<strong>en</strong>komst hebb<strong>en</strong> beide partij<strong>en</strong> veel<br />
van elkaar geleerd.<br />
VIK kiest voor 5 jaar<br />
Departem<strong>en</strong>tshoofd ir. Jef Vanroy<br />
De Waalse Hautes Ecoles zull<strong>en</strong> zich hoe<br />
dan ook houd<strong>en</strong> aan het 3+2 model, waarbij<br />
het laatste jaar van de opleiding vooral<br />
wordt voorbehoud<strong>en</strong> voor stage <strong>en</strong> het<br />
realiser<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> eindwerk. Zo werd het<br />
althans beklonk<strong>en</strong> met vorig Minister van<br />
Onderwijs Françoise Dupuis <strong>en</strong> door de 11<br />
ADISIF-led<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkingsakkoord<br />
vastgelegd .<br />
Langs Vlaamse zijde krijgt de cons<strong>en</strong>sus<br />
om over te stapp<strong>en</strong> naar het 3+2 opleidingsmodel<br />
e<strong>en</strong> vastere vorm. Het<br />
Directiecomité <strong>en</strong> de Raad van Bestuur<br />
van de VIK schaart zich alvast achter de<br />
vijfjarige opleiding. De VIK heeft zich ook<br />
voorg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> om op geregelde tijdstipp<strong>en</strong><br />
overleg te pleg<strong>en</strong> met de Vlaamse<br />
departem<strong>en</strong>tshoofd<strong>en</strong> IW&T <strong>en</strong> Bio, met<br />
de algeme<strong>en</strong> directeurs van de Vlaamse<br />
hogeschol<strong>en</strong> <strong>en</strong> de Waalse ADISIF.<br />
Het grote opzet van de<br />
Bolognaverklaring, met<br />
name de transparantie<br />
van de diploma's, gaat<br />
in eig<strong>en</strong> land de mist.<br />
Om de viol<strong>en</strong> nog beter op elkaar af te<br />
stemm<strong>en</strong>, gev<strong>en</strong> de Vlaamse <strong>en</strong> Waalse<br />
departem<strong>en</strong>tshoofd<strong>en</strong> én de VIK elkaar<br />
r<strong>en</strong>dez-vous in Brugge medio maart 2005.<br />
E<strong>en</strong>dracht maakt niet alle<strong>en</strong> macht, maar<br />
is ook broodnoodzakelijk. De belang<strong>en</strong>verdediging<br />
is de belangrijkste opdracht<br />
van de Vlaamse Ing<strong>en</strong>ieurskamer. Sam<strong>en</strong><br />
met u stell<strong>en</strong> wij vast dat de werkwereld<br />
van de Vlaamse industrieel ing<strong>en</strong>ieur zich<br />
niet meer beperkt tot de gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> van ons<br />
land.<br />
Ing. Noël LAGAST<br />
Ing. Noël Lagast dankt de deelnemers nam<strong>en</strong>s de VIK.<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 45
VERENIGIGSNIEUWS<br />
Actiever<br />
VIK-C<strong>en</strong>trum<br />
dan<br />
S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs<br />
ooit<br />
Actiever dan ooit<br />
Het belooft e<strong>en</strong> drukke winter te word<strong>en</strong><br />
voor onze s<strong>en</strong>ior ing<strong>en</strong>ieurs.<br />
Tijd<strong>en</strong>s de kom<strong>en</strong>de maand<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
immers in het VIK-huis in<br />
Wommelgem tal van activiteit<strong>en</strong><br />
georganiseerd door het VIK-C<strong>en</strong>trum<br />
S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs. E<strong>en</strong> overzicht.<br />
Ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> Kunst: Op zaterdag 18<br />
<strong>december</strong> 2004 heeft e<strong>en</strong> namiddagcolloquium<br />
plaats onder het thema<br />
“Ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> Kunst”. De artistieke<br />
duiz<strong>en</strong>dpot<strong>en</strong> onder de S<strong>en</strong>ior<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs zull<strong>en</strong> hun kunstactiviteit<strong>en</strong><br />
nader kom<strong>en</strong> toelicht<strong>en</strong>. Tev<strong>en</strong>s<br />
word<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal kunstwerk<strong>en</strong> van<br />
industrieel ing<strong>en</strong>ieurs in het VIK-huis<br />
t<strong>en</strong>toongesteld.<br />
Werking van de VIK: In de loop van<br />
de maand februari wordt voor de geïnteresseerde<br />
led<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
"Infovergadering over de VIK-werking"<br />
gehoud<strong>en</strong>. Als strijdver<strong>en</strong>iging voor de<br />
verdediging van de diplomagroep<br />
Industrieel Ing<strong>en</strong>ieur, moet de<br />
Vlaamse Ing<strong>en</strong>ieurskamer zich ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s<br />
richt<strong>en</strong> naar ander maatschappelijke<br />
thema's.<br />
46 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Deze algem<strong>en</strong>e infovergadering voor<br />
de led<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> initiatief van het VIK-<br />
C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs. Spreker is<br />
niemand minder dan Algeme<strong>en</strong><br />
Voorzitter Ing. Jozef Ney<strong>en</strong>s.<br />
Ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> zelfstandige: In<br />
sam<strong>en</strong>werking met het VIK-C<strong>en</strong>trum<br />
voor Zelfstandig<strong>en</strong> zal midd<strong>en</strong> februari<br />
2005 e<strong>en</strong> rondetafelgesprek plaats vind<strong>en</strong><br />
met als onderwerp: "Problematiek:<br />
Ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> Zelfstandige".<br />
En aantal collega's die in diverse sector<strong>en</strong><br />
als zelfstandige werk<strong>en</strong>, zull<strong>en</strong><br />
aan dit initiatief hun medewerking verl<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Waterkrachtc<strong>en</strong>trales SPE: In het<br />
voorjaar organiseert het VIK-C<strong>en</strong>trum<br />
S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs, als vervolg op de<br />
bezoek<strong>en</strong> aan de c<strong>en</strong>trales van G<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong> Harelbeke, e<strong>en</strong> bezoek aan de<br />
waterkrachtc<strong>en</strong>trales van SPE op de<br />
Maas.<br />
Verdere thema's die nog uit te werk<strong>en</strong><br />
zijn word<strong>en</strong>: Verzekering<strong>en</strong> - G<strong>en</strong>technologie<br />
- Gratis software - werkgroep<br />
G<strong>en</strong>ealogie.<br />
Spreekbuis<br />
Verder verle<strong>en</strong>t het VIK-C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs medewerking aan:<br />
het VIK-Vormingsinstituut voor de<br />
opstart van de cursus tot het bekom<strong>en</strong><br />
van de naam VIK-Ing<strong>en</strong>ieur-Expert ®<br />
(vanaf januari 2005).<br />
het VIK-C<strong>en</strong>trum Ing<strong>en</strong>ieurs zonder<br />
Gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> <strong>en</strong> Exchange voor e<strong>en</strong> ontwerp<br />
van <strong>en</strong>quête die gericht is naar<br />
VIK-led<strong>en</strong> met minimum 15 jaar ervaring.<br />
Op die manier zal e<strong>en</strong> database<br />
“K<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> Kunde” word<strong>en</strong> opgericht<br />
op vraag van VIK-Ing<strong>en</strong>ieurs zonder<br />
Gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> <strong>en</strong> Exchange.<br />
Door het VIK-C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs<br />
wordt tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> “Actie CUMUL voor<br />
gep<strong>en</strong>sioneerd<strong>en</strong>” gepland. Bedoeling<br />
is e<strong>en</strong> aantal discriminaties weg te werk<strong>en</strong><br />
uit de bestaande reglem<strong>en</strong>tering voor<br />
wat betreft het uitvoer<strong>en</strong> van wet<strong>en</strong>schappelijk<br />
werk.<br />
Door de Raad van Bestuur van de VIK<br />
werd toelating verle<strong>en</strong>d om nam<strong>en</strong>s de<br />
VIK als spreekbuis op te tred<strong>en</strong> bij de<br />
Rijksdi<strong>en</strong>st voor P<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Ing. Eti<strong>en</strong>ne BEERNAERTS<br />
Medewerkers welkom<br />
Voor al deze activiteit<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> wij op de bereidwillige medewerking van<br />
onze s<strong>en</strong>ior<strong>en</strong>. Aangezi<strong>en</strong> de s<strong>en</strong>ior<strong>en</strong>werking van de VIK voornamelijk steunt<br />
op het gebruik van internet <strong>en</strong> e-mail is het van het grootste belang uw e-mail<br />
adres te bezorg<strong>en</strong> aan het VIK-secretariaat op naam van katri<strong>en</strong>.godrie@vik.be
Het gratis<br />
g<strong>en</strong>ealogieprogramma<br />
ALDFAER<br />
ALDFAER is uiteraard<br />
niet het <strong>en</strong>ige beschikbare<br />
programma voor<br />
het registrer<strong>en</strong> van de<br />
gegev<strong>en</strong>s in verband<br />
met familieonderzoek<br />
maar het is e<strong>en</strong><br />
“lev<strong>en</strong>d” programma.<br />
Dit betek<strong>en</strong>t dat het<br />
voortdur<strong>en</strong>d aangepast<br />
<strong>en</strong> verbeterd wordt volg<strong>en</strong>s<br />
de aanwijzing<strong>en</strong><br />
van de gebruikers.<br />
Dit programma kan u<br />
gratis download<strong>en</strong> van<br />
op de website<br />
http://www.aldfaer.nl<br />
Via deze website is<br />
heel wat informatie<br />
beschikbaar voor de<br />
“stamboomonderzoeker”.<br />
Tev<strong>en</strong>s kan u aansluit<strong>en</strong><br />
bij de “ALDFA-<br />
ER-gebruikers-groep”<br />
op de website van<br />
YAHOO:<br />
http://groups.yahoo.co<br />
m/group/Aldfaer-user/<br />
Op deze site wordt<br />
dagelijks door gebruikers<br />
informatie uitgewisseld<br />
over het programma<br />
<strong>en</strong> de toepassingsproblem<strong>en</strong>.<br />
Uw stamboom<br />
op de computer<br />
VIK S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs grav<strong>en</strong> naar het verled<strong>en</strong><br />
Wie war<strong>en</strong> uw voorouders, wat ded<strong>en</strong><br />
ze voor de kost <strong>en</strong> hoe leefd<strong>en</strong> ze? Dat<br />
zijn <strong>en</strong>kele van de vele vrag<strong>en</strong>, die u<br />
zich kan stell<strong>en</strong> over familieled<strong>en</strong> uit<br />
e<strong>en</strong> ver of minder ver verled<strong>en</strong>.<br />
Onder de vlag “Uw Stamboom op de<br />
Computer” hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal stam-<br />
De studi<strong>en</strong>amiddag over g<strong>en</strong>ealogie werd<br />
ingericht door het VIK-C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs, in sam<strong>en</strong>werking met de<br />
Vlaamse ALDFAER-groep. Het talrijk<br />
opgekom<strong>en</strong> publiek werd ingewijd in de<br />
g<strong>en</strong>ealogie, het gebruik van het World<br />
Wide Web <strong>en</strong> de toepassing van het gratis<br />
beschikbare programma ALDFAER.<br />
Van archief naar internet<br />
Wim Van Hout wijdde de ing<strong>en</strong>ieurs in de<br />
familiekunde in. Hij ging dieper in op de<br />
methodiek van de g<strong>en</strong>ealogie, de definitie<br />
van de familie, de zoektocht in de bevolkingsregistratie<br />
<strong>en</strong> het gebruik van diverse<br />
aktes, met verwijzing naar de historische<br />
achtergrond<strong>en</strong>.<br />
De tijd dat opzoeking<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> familieverled<strong>en</strong><br />
hoofdzakelijk in archiev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
kerkregisters plaats vond<strong>en</strong>, is voorbij.<br />
Vandaag biedt het internet tal van mogelijkhed<strong>en</strong><br />
om de zoektocht te vergemakkelijk<strong>en</strong>.<br />
Door Frans Van Hout werd e<strong>en</strong> rondleiding<br />
op het internet verzorgd, waar talrijke<br />
g<strong>en</strong>ealogie-sites te vind<strong>en</strong> zijn. Zo is het<br />
mogelijk om bijvoorbeeld stamboomzoe-<br />
boomzoekers, Frans Van Hout, Wim<br />
Van Hout <strong>en</strong> Victor Vanhouche tijd<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> studi<strong>en</strong>amiddag e<strong>en</strong> sterk gedocum<strong>en</strong>teerd<br />
inzicht gegev<strong>en</strong> in de<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> die het gebruik van<br />
internet biedt bij het opstell<strong>en</strong> van uw<br />
stamboom.<br />
kers met e<strong>en</strong> analoge famili<strong>en</strong>aam terug<br />
te vind<strong>en</strong> <strong>en</strong> op e<strong>en</strong> gemakkelijke <strong>en</strong><br />
kosteloze manier te contacter<strong>en</strong>.<br />
Sprekers gav<strong>en</strong> dan ook talrijke links door<br />
die het grav<strong>en</strong> naar het verled<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
vergemakkelijk<strong>en</strong>.<br />
Programma ALDFAER<br />
Victor Vanhouche gaf toelichting<strong>en</strong> bij het<br />
gratis computerprogramma ALDFAER.<br />
Als specialist bèta-tester is hij goed<br />
geplaatst om het programma te demonstrer<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> in detail te becomm<strong>en</strong>tariër<strong>en</strong>.<br />
Gezi<strong>en</strong> de belangstelling voor dit onderwerp<br />
zal door het VIK-C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior<br />
Ing<strong>en</strong>ieurs e<strong>en</strong> VIK-ALDFAER-Werkgroep<br />
word<strong>en</strong> opgericht die specifiek op<br />
dit thema gericht is.<br />
Geïnteresseerde collega's kunn<strong>en</strong> zich<br />
hiervoor aanmeld<strong>en</strong> via het VIK-secretariaat<br />
of rechtstreeks per mail aan<br />
vik-s<strong>en</strong>ior@skynet.be<br />
Vermits het gaat om e<strong>en</strong> toepassing via<br />
internet op PC (MS-Windows), zal alle<br />
correspond<strong>en</strong>tie di<strong>en</strong>aangaande uitsluit<strong>en</strong>d<br />
via het web gebeur<strong>en</strong>.<br />
Ing. Eti<strong>en</strong>ne BEERNAERTS<br />
VERENIGIGSNIEUWS<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 47
VERENIGIGSNIEUWS<br />
Op zaterdag 5 februari<br />
2005 organiseert het VIK-<br />
C<strong>en</strong>trum Onderwijs van de<br />
Vlaamse Ing<strong>en</strong>ieurskamer<br />
e<strong>en</strong> studievoormiddag<br />
rond het (meer dan ooit)<br />
actuele thema “Zin <strong>en</strong><br />
onzin over de bachelormaster”.<br />
Deze gespreksronde<br />
heeft plaats in het<br />
VIK-huis, Her<strong>en</strong>talsebaan<br />
643, Wommelgem.<br />
48 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Zin <strong>en</strong> onzin over<br />
de bachelor-master<br />
zaterdag 5 februari 2005<br />
Dagorde:<br />
09u30 - 10u00: Ontvangst.<br />
10u00 - 10u10: Algem<strong>en</strong>e inleiding<br />
door Ing. Gilbert De Cort, voorzitter VIK-C<strong>en</strong>trum Onderwijs.<br />
10u10 - 11u00 : “Zin <strong>en</strong> onzin over de bachelor-master”,<br />
door Ing. Noël Lagast, erevoorzitter VIK.<br />
11u00 - 11u30: Voorstelling van de Vlaamse Ing<strong>en</strong>ieurskamer,<br />
door Ing. Joseph Ney<strong>en</strong>s, algeme<strong>en</strong> voorzitter VIK.<br />
11u30 : Vraagstelling.<br />
12u00: Receptie <strong>en</strong> mogelijkheid voor e<strong>en</strong> bezoek aan het VIK-huis.<br />
Inschrijving<strong>en</strong>: VIK-secretariaat.<br />
Referte: VEONWBAMA.<br />
Nieuwe VIK led<strong>en</strong>service<br />
VIK werkt continu om de service voor zijn led<strong>en</strong> nog te verbeter<strong>en</strong>. Zoals u al merkte, werd onze website grondig vernieuwd. Uit onze<br />
website statistiek<strong>en</strong> blijkt dat deze vernieuwing echt aanslaat. We noteerd<strong>en</strong> 241.819 hits op onze site in de maand oktober.<br />
Inlogg<strong>en</strong> als lid geeft je extra informatie <strong>en</strong> services.<br />
VIK WEDDENENQUETE 2004<br />
Zo wordt de wedd<strong>en</strong><strong>en</strong>quête online getoond <strong>en</strong> kan je het volledige rapport download<strong>en</strong>. Nieuw<br />
is de wedd<strong>en</strong>simulatie die exclusief voor led<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gepersonaliseerd profiel geeft. U hoeft<br />
<strong>en</strong>kel uw profielgegev<strong>en</strong>s in te vull<strong>en</strong> <strong>en</strong> ons secretariaat z<strong>en</strong>dt u uw persoonlijk wedd<strong>en</strong>rapport<br />
toe.<br />
Inschrijv<strong>en</strong> op activiteit<strong>en</strong> of cursuss<strong>en</strong> gaat e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> snel, vermits we uw gegev<strong>en</strong>s al<br />
k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>.<br />
ONZE NIEUWSTE SERVICE is led<strong>en</strong> begeleid<strong>en</strong> in hun carrière. VIK-vorming helpt<br />
u de juiste stapp<strong>en</strong> te zett<strong>en</strong>. W<strong>en</strong>st u zich te heroriënter<strong>en</strong> in uw loopbaan, dan kan VIK<br />
u help<strong>en</strong>. Wij onderhandeld<strong>en</strong> met ITINERA <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> hun loopbaan-begeleidingsprogramma<br />
nu gratis aanbied<strong>en</strong> aan onze VIK-led<strong>en</strong> (Waarde 110 EUR !). Alle info hierover<br />
vindt u op www.vik.be/loopbaan. Inschrijv<strong>en</strong> via de website is vereist.<br />
Nieuwe led<strong>en</strong>voordel<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong> in de pijplijn. Wij kondig<strong>en</strong> ze aan op onze home-pagina.<br />
Ing. Paul BERTELS<br />
Hoeveel verdi<strong>en</strong>t de industrieel ing<strong>en</strong>ieur?
KUNSTSTOFFEN<br />
K<strong>en</strong>nismaking met TRIZ<br />
wo<strong>en</strong>sdag 16 februari 2005<br />
TRIZ is e<strong>en</strong> Russisch acroniem dat m<strong>en</strong><br />
meestal vertaald als “Theory of Inv<strong>en</strong>tive<br />
Problem Solving”. Het is gebaseerd op de<br />
analyse van 2,5 miljo<strong>en</strong> octrooi<strong>en</strong> waarbij<br />
telk<strong>en</strong>s nagegaan werd wat de inv<strong>en</strong>tive<br />
step was <strong>en</strong> hoe die werd bereikt. Hieruit<br />
is ondermeer geblek<strong>en</strong> dat al deze uitvinding<strong>en</strong><br />
gerealiseerd werd<strong>en</strong> door toepassing<br />
van slechts 40 principes <strong>en</strong> dat de<br />
technische evolutie van voorwerp<strong>en</strong> zeer<br />
voorspelbaar is. Via e<strong>en</strong> contradictiematrix<br />
kan m<strong>en</strong> opzoek<strong>en</strong> welke contradicties<br />
door toepassing van welke principes<br />
werd<strong>en</strong> opgelost.<br />
Hoewel TRIZ de jongste jar<strong>en</strong> meer <strong>en</strong><br />
meer e<strong>en</strong> onderdeel is geword<strong>en</strong> van ruimere<br />
innovatiemethod<strong>en</strong>, is het op zich<br />
nog steeds e<strong>en</strong> sterke <strong>en</strong> groei<strong>en</strong>de tool<br />
die nieuwe d<strong>en</strong>krichting<strong>en</strong> aangeeft bij<br />
het zoek<strong>en</strong> naar innovatieve oplossing<strong>en</strong>,<br />
zowel op technisch vlak als daarbuit<strong>en</strong>.<br />
Deze lezing wil e<strong>en</strong> duidelijk <strong>en</strong> praktisch<br />
beeld schepp<strong>en</strong> van TRIZ, <strong>en</strong>kele voorbeeld<strong>en</strong><br />
besprek<strong>en</strong> <strong>en</strong> nuttige informatie<br />
gev<strong>en</strong> om zelf met TRIZ aan de slag te<br />
gaan. Uiteraard staan kunststoff<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal<br />
bij de behandeling van dit thema.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: VIK-huis, Her<strong>en</strong>talsebaan 643,<br />
Wommelgem.<br />
Spreker: Dirk Vervacke.<br />
Datum: wo<strong>en</strong>sdag 16 februari 2005 om<br />
20u00<br />
Kostprijs: Led<strong>en</strong> VIK <strong>en</strong> KIVI-NIRIA:<br />
gratis, niet-led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> 10 EUR.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat.<br />
Referte: VOKUNTRIZ.<br />
TECHNISCH-<br />
COMMERCIEEL<br />
Strategisch verkop<strong>en</strong><br />
dinsdag 25 januari 2005<br />
Tijd<strong>en</strong>s deze praktische uite<strong>en</strong>zetting<br />
leert Frank Robeyns u strategisch d<strong>en</strong>k<strong>en</strong><br />
Studiegroep<strong>en</strong><br />
in complexe verkoopsituaties. Vertrekk<strong>en</strong>d<br />
vanuit het strategisch plan van uw<br />
Business Unit, maakt u eerst e<strong>en</strong> commercieel<br />
actieplan.<br />
1) Power Base - Beïnvloed de juiste<br />
person<strong>en</strong>!<br />
Is er e<strong>en</strong> beslissingscomité? Hoe komt u<br />
te wet<strong>en</strong> wat ze vertell<strong>en</strong> als u er niet<br />
b<strong>en</strong>t? U ontrafelt het interne machtsspel<br />
bij grote beslissing<strong>en</strong>.<br />
Hoe tek<strong>en</strong>t u de machtsbasis bij grote<br />
beslissing<strong>en</strong>? U herk<strong>en</strong>t de teg<strong>en</strong>- <strong>en</strong><br />
medestanders <strong>en</strong> maakt e<strong>en</strong> robotfoto<br />
van de belangrijke spelers.<br />
2) Hoe ontdekt u de Pijnket<strong>en</strong>?<br />
Hoe laat u managers prat<strong>en</strong> over hun<br />
eig<strong>en</strong> ambities <strong>en</strong> vooral over de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> pijnpunt<strong>en</strong> van hun collega's <strong>en</strong> van<br />
hun directe chef? Hoe ontdekt u de pijnket<strong>en</strong>?<br />
Met de pijnket<strong>en</strong> visualiseert u de<br />
toegevoegde waarde doorhe<strong>en</strong> de organisatie<br />
3) Value Based Selling<br />
Value Based Selling wil u techniek<strong>en</strong><br />
ler<strong>en</strong> om de toekomstige waard<strong>en</strong> van uw<br />
gesprekspartners te vergrot<strong>en</strong>.<br />
4) Outsmarting the Competition<br />
Hoe ontdekt u de achillespees van de<br />
concurr<strong>en</strong>t? Wat doet u als hij u op de hiel<strong>en</strong><br />
zit? Br<strong>en</strong>gt u uw groeiklant<strong>en</strong> al in<br />
kaart in e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig marketingmodel.<br />
Weet u hoe e<strong>en</strong> ideale p<strong>en</strong>etratiestrategie<br />
in elkaar zit? Belet u dat zijn verrassingsaanvall<strong>en</strong><br />
doel treff<strong>en</strong>?<br />
Frank Robeyns is managing consultant bij<br />
traininghouse Robeyns &Partners.<br />
Hij is e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>de personaliteit in de trainingswereld<br />
<strong>en</strong> wordt ook als gastdoc<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong>orm gewaardeerd omwille van zijn vernieuw<strong>en</strong>de<br />
invloed op verkoop <strong>en</strong> marketing.<br />
Info@robeyns.be<br />
spreker Frans Robeyns<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Corinthia Antwerp Hotel,<br />
Desguinlei 94, 2018 Antwerp<strong>en</strong><br />
http://www.corinthiahotels.com/antwerp_factsheet2.htm<br />
Datum: dinsdag 25 januari 2005 om<br />
20u00. Verwelkoming deelnemers vanaf<br />
19u30 met broodjes <strong>en</strong> drankjes.<br />
Kostprijs: 10 EUR voor VIK-led<strong>en</strong>; niet<br />
led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> 15 EUR. Partner gratis!<br />
Na de lezing wordt e<strong>en</strong> receptie aangebod<strong>en</strong><br />
met op<strong>en</strong> bar <strong>en</strong> netwerking tot<br />
23u00.<br />
Gelieve tijdig te kom<strong>en</strong>. Parking hotel<br />
is beschikbaar teg<strong>en</strong> betaling.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat<br />
vóór 23 januari 2005.<br />
Referte: VOTCMOFFER.<br />
Verkop<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> tijd van<br />
overinformatie<br />
dinsdag 22 februari 2005<br />
Frank Wouters is niet bang om commotie<br />
te veroorzak<strong>en</strong>. Nadat hij eerder al in zijn<br />
boek “De Bedrijfsnar” de marketingwereld<br />
op zijn kop zette met zijn marketingtheorie<br />
“Value C<strong>en</strong>tred Marketing”, zorgt<br />
hij met zijn verkoopvariant “Value<br />
C<strong>en</strong>tred Selling” opnieuw voor sceptische<br />
teg<strong>en</strong>standers <strong>en</strong> hevige aanhangers.<br />
Met Value C<strong>en</strong>tred Selling gooit hij heel<br />
wat traditionele verworv<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> overboord<br />
<strong>en</strong> wil hij verkopers van hun illusies,<br />
maar ook van hun frustraties bevrijd<strong>en</strong>.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Corinthia Antwerp Hotel,<br />
Desguinlei 94, 2018 Antwerp<strong>en</strong><br />
http://www.corinthiahotels.com/antwerp_factsheet2.htm<br />
Datum: dinsdag 22 februari 2005 om<br />
20u00. Verwelkoming deelnemers vanaf<br />
19u30 met broodjes <strong>en</strong> drankjes.<br />
Kostprijs: 10 EUR voor VIK-led<strong>en</strong>; niet<br />
led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> 15 EUR. Partner gratis!<br />
Na de lezing wordt e<strong>en</strong> receptie aangebod<strong>en</strong><br />
met op<strong>en</strong> bar <strong>en</strong> netwerking tot<br />
23u00.<br />
Gelieve tijdig te kom<strong>en</strong>. Parking hotel<br />
is beschikbaar teg<strong>en</strong> betaling.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat<br />
vóór 19 februari 2005.<br />
Referte: VOTCMPRETE.<br />
DECEMBER 2004 - I-mag 49
Studiegroep<strong>en</strong><br />
VOEDING<br />
Tanks in de voedingsmiddel<strong>en</strong>industrie<br />
donderdag 20 januari 2005<br />
We gaan in op de eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> van de<br />
belangrijkste roestvaste staalsoort<strong>en</strong> in<br />
de voedingssector <strong>en</strong> in de tankbouw: 430,<br />
304, 321, 304L, 316, 315Ti, 316 L <strong>en</strong> duplex<br />
roestvast staal. Het lass<strong>en</strong>, de oppervlaktebehandeling<br />
<strong>en</strong> de corrosiviteit van<br />
<strong>en</strong>kele procesmedia in de voedingsmiddel<strong>en</strong>industrie:<br />
diverse watersoort<strong>en</strong>,<br />
stoom, diverse zur<strong>en</strong>, log<strong>en</strong>, hypochloriet<br />
<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele voedingsmiddel<strong>en</strong>/drank<strong>en</strong> als<br />
voorbeeld. Welke problem<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> zoal<br />
voor met RVS in de voedingsmiddel<strong>en</strong>industrie?<br />
Voorbeeld<strong>en</strong> aan de hand van<br />
meegebrachte schadevoorbeeld<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Powerpoint foto's. Dit onderdeel van het<br />
seminarie is toevertrouwd aan Force<br />
Technology Netherlands bv.<br />
Force Technology Netherlands bv heeft<br />
meer dan 15 jaar ervaring met de mogelijkhed<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> onmogelijkhed<strong>en</strong> van roestvast<br />
staal in de procesindustrie, voedingsmiddel<strong>en</strong>industrie,<br />
bij olie- <strong>en</strong> gaswinning,<br />
in de farmaceutische industrie<br />
<strong>en</strong> bij de nutsbedrijv<strong>en</strong>. Alle schadevorm<strong>en</strong><br />
bij vrijwel alle process<strong>en</strong> zijn h<strong>en</strong><br />
bek<strong>en</strong>d, zodat zij e<strong>en</strong> goed onderbouwd<br />
advies kunn<strong>en</strong> verstrekk<strong>en</strong>. Deze themalezing<br />
is speciaal aangepast aan de voedingsnijverheid<br />
zodat de deelnemers niet<br />
alle<strong>en</strong> theoretisch word<strong>en</strong> bijgeschoold,<br />
maar de k<strong>en</strong>nis ook in de praktijk kunn<strong>en</strong><br />
omzett<strong>en</strong>.<br />
Ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> Kunst<br />
VIK-C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs richt<br />
artistiek colloquium in<br />
Het VIK-C<strong>en</strong>trum S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs richt<br />
op zaterdag 18 <strong>december</strong> 2004 in het VIKhuis,<br />
Wommelgem e<strong>en</strong> namiddagcolloquium<br />
in met als thema "Ing<strong>en</strong>ieur <strong>en</strong> Kunst".<br />
Enkele S<strong>en</strong>ior Ing<strong>en</strong>ieurs zull<strong>en</strong> hun<br />
artistieke activiteit<strong>en</strong> nader kom<strong>en</strong> toelicht<strong>en</strong>.<br />
Vervolg<strong>en</strong>s zal e<strong>en</strong> panelgesprek<br />
volg<strong>en</strong> over het onderwerp. Het geheel zal<br />
omlijst word<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> kleine t<strong>en</strong>toon-<br />
50 I-mag - DECEMBER 2004 <br />
Het belang van tankreiniging neemt<br />
immer toe. De productie van meer verschill<strong>en</strong>de<br />
product<strong>en</strong> vereist meer tankreiniging<strong>en</strong>.<br />
De wetgeving <strong>en</strong> norm<strong>en</strong><br />
voor het reinig<strong>en</strong> word<strong>en</strong> steeds str<strong>en</strong>ger.<br />
De staat legt str<strong>en</strong>gere eis<strong>en</strong> op voor<br />
afvalwater. De kostprijs van zuiver water<br />
neemt toe. Door het optimaliser<strong>en</strong> van<br />
bestaande of nieuwe tankreiniging kunt u<br />
duiz<strong>en</strong>d<strong>en</strong> euro per jaar bespar<strong>en</strong>. Tev<strong>en</strong>s<br />
draagt u bij tot e<strong>en</strong> schoner milieu.<br />
De bedrijv<strong>en</strong> Lameco <strong>en</strong> Ecolab, zull<strong>en</strong> u<br />
vanuit hun eig<strong>en</strong> specialisatie, respectievelijk<br />
tankreinigingsarmatur<strong>en</strong> <strong>en</strong> reinigingsmiddel<strong>en</strong>,<br />
de weg ton<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong><br />
betere <strong>en</strong> goedkopere tankreiniging.<br />
PRAKTISCH <br />
Plaats: Captain’s Table, Skald<strong>en</strong>straat<br />
121, G<strong>en</strong>t (Sint-Kruis-Winkel).<br />
Makkelijk bereikbaar in het hav<strong>en</strong>gebied.<br />
Liggingsplan: zie www.captainstable.be<br />
Datum: donderdag 20 januari 2005, van<br />
15u45 tot 19u45 (buit<strong>en</strong> de spitsur<strong>en</strong>).<br />
Pauze met drankjes <strong>en</strong> broodjes is<br />
voorzi<strong>en</strong>.<br />
Kostprijs: 16 EUR voor VIK-led<strong>en</strong> op<br />
vertoon van hun lidmaatschapskaart,<br />
niet-led<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> 22 EUR.<br />
Inschrijving vereist: VIK-secretariaat.<br />
Referte: VOVOETANKS.<br />
stelling van <strong>en</strong>kele rec<strong>en</strong>te kunstwerk<strong>en</strong><br />
van onze eig<strong>en</strong> VIK-led<strong>en</strong>.<br />
Collega's die aan dit artistieke colloquium<br />
will<strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong> <strong>en</strong> er ev<strong>en</strong>tueel actief<br />
hun medewerking aan verl<strong>en</strong><strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong><br />
zich alvast aanmeld<strong>en</strong> bij het VIK-secretariaat,<br />
ing@vik.be, tel. 03 259 11 19, met<br />
referte: VOSENKUNST.<br />
AGENDA<br />
BIJEENKOMSTEN<br />
Studiegroep Bedrijfsbeleid<br />
14.12.2004: Lezing "Projectmanagem<strong>en</strong>t",<br />
VIK-huis, Wommelgem, 20u00<br />
Studiegroep Bouwkunde<br />
29.12.2004: Kernvergadering, VIK-huis,<br />
Wommelgem, 20u00<br />
Studiegroep Elektriciteit<br />
16.12.2004: Lezing "Pho<strong>en</strong>ix", VIK-huis,<br />
Wommelgem, 19u30<br />
Studiegroep Kunststoff<strong>en</strong><br />
16.02.2005: Lezing: TRIZ", VIK-huis,<br />
Wommelgem, 20u00<br />
14.04.2005: Lezing: Oppervlaktereinheid/<br />
bedrukbaarheid, VIK-huis, Wommelgem<br />
Studiegroep Technisch-Commercieel<br />
25.01.2005: Lezing: De winn<strong>en</strong>de offerte,<br />
Antwerp<strong>en</strong>, 20u00<br />
22.02.2005: Lezing: Pres<strong>en</strong>tatietechniek<strong>en</strong>,<br />
Antwerp<strong>en</strong>, 20u00<br />
22.03.2005: Lezing: Realistische kijk op de<br />
verkoop, Antwerp<strong>en</strong>, 20u00<br />
26.04.2005: Lezing: Doelgericht pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong><br />
door optimale communicatie,<br />
Antwerp<strong>en</strong>, 20u00<br />
Studiegroep Veiligheid-Milieu<br />
16.12.2004: Kernvergadering, VIK-huis,<br />
Wommelgem, 20u00<br />
Studiegroep Voeding<br />
20.01.2005: Lezing: Tanks <strong>en</strong> efficiënt<br />
tankreinig<strong>en</strong> in de voedingsmiddel<strong>en</strong>industrie,<br />
G<strong>en</strong>t, 15u45
I-mag<br />
THE LEADING<br />
MAGAZINE<br />
FOR ENGINEERS<br />
HÉT MEDIUM VOOR DOELGERICHTE<br />
productreclame<br />
bedrijfscommunicatie<br />
personeelsadvert<strong>en</strong>ties<br />
stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>informatie<br />
ev<strong>en</strong>t publiciteit<br />
ONZE TROEVEN<br />
20.000 oplage: de grootste ing<strong>en</strong>ieursver<strong>en</strong>iging van het land<br />
1.000 onderneming<strong>en</strong> met bedrijfslidmaatschap<br />
75% van de lezers/ing<strong>en</strong>ieurs tuss<strong>en</strong> 20 <strong>en</strong> 40<br />
decision makers in alle sector<strong>en</strong> van de industrie<br />
ing<strong>en</strong>ieurs/specialist<strong>en</strong> in alle technologische vakgebied<strong>en</strong><br />
PIJLERS VAN I-MAG<br />
hot news uit de technologiesector<br />
vinger op de pols van het bedrijfslev<strong>en</strong><br />
economisch maatschappelijke visie<br />
networking<br />
perman<strong>en</strong>te vorming<br />
ADVERTEREN MET VOORSPRONG<br />
het beste medium om ing<strong>en</strong>ieurs te bereik<strong>en</strong><br />
informeer naar onze gunsttariev<strong>en</strong><br />
gratis service op de website voor personeelsadvert<strong>en</strong>ties<br />
diverse formules internet advertising op www.vik.be<br />
Info: 03 259 11 09 - francine.demaret@vik.be<br />
ONZE LEZERS MAKEN UW VERSCHIL:<br />
20.000 INGENIEURS EN 1.000 BEDRIJVEN
WINNERS IN PRINTING<br />
Hightech, vel na vel<br />
• HOOGWAARDIG DRUKWERK<br />
• ONTWERP & LAYOUT<br />
• DIGITAL PRINTING<br />
• DIGITALE HIGHTECH<br />
• PLOTS & PLANAFDRUK<br />
• AFWERKING EN SERVICE<br />
• GEADRESSEERDE MAILINGS<br />
• LEVERING DOORHEEN GANS BELGIE<br />
• NIEUW: VERPAKKINGSDOZEN - DISPLAYS<br />
Bezoek van onze verteg<strong>en</strong>woordiger na afspraak<br />
info@drukkerijsleurs.be<br />
Drukkerij Sleurs nv • Astridlaan 213 • B-3900 Overpelt<br />
tel. 011 80 90 90 • fax 011 80 90 95 • easy transfer 011 80 66 63 • FTP<br />
Concept & inhoud magazines Adegemstraat 147 | 2800 Mechel<strong>en</strong> | 0496 52 81 35 | info@avantlalettre.be